Tại hội nghị tuyển sinh năm 2026 diễn ra hôm nay 20-4 ở TP.HCM, Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Lê Quân nhấn mạnh định hướng xuyên suốt là đảm bảo tính ổn định trong công tác tuyển sinh, hạn chế những thay đổi gây xáo trộn cho thí sinh và các cơ sở đào tạo, đồng thời vẫn giữ nguyên tắc tự chủ đại học đi kèm quản lý nhà nước linh hoạt.
Theo Thứ trưởng Lê Quân, tuyển sinh không chỉ là “cửa vào” của các trường mà còn là công cụ điều tiết chất lượng, phân tầng và định vị các cơ sở giáo dục đại học.
Trong bối cảnh mới, hệ thống đại học sẽ phân hóa rõ hơn theo chất lượng, sứ mạng và phân khúc đào tạo, đòi hỏi tuyển sinh phải quay về bản chất là đánh giá đúng năng lực người học.
Vì vậy, quản lý nhà nước về tuyển sinh cần chuyển mạnh sang định hướng chất lượng, tạo điều kiện để mỗi trường tuyển đúng người học phù hợp chiến lược phát triển.
Nhiều ngành hiện yêu cầu đầu vào cao hơn, không chỉ ở kiến thức mà còn ở năng lực công nghệ, tư duy đổi mới sáng tạo và khả năng thích ứng.
Tuyển sinh cần quay lại bản chất là đánh giá đúng năng lực người học để đáp ứng yêu cầu từng lĩnh vực đào tạo.
Bộ đang rà soát danh mục ngành đào tạo theo hướng mở, linh hoạt, phù hợp với thị trường lao động.
Ông Quân lưu ý các cơ sở giáo dục đại học cần chủ động xây dựng lộ trình chuẩn bị, tránh bị động khi các quy định mới về xác định chỉ tiêu tuyển sinh, trong đó có điều chỉnh yêu cầu đối với đội ngũ giảng viên được áp dụng trong thời gian tới.
Một điểm nhấn quan trọng là tiếp tục mở rộng quyền tự chủ cho các trường trong tuyển sinh.
Thứ trưởng Lê Quân cho rằng chính sách tuyển sinh cần tạo không gian tự chủ để các trường lựa chọn mô hình phù hợp. Tự chủ không đồng nghĩa đưa ra tiêu chí thiếu cơ sở hoặc gây bất bình đẳng cho thí sinh; mọi tiêu chí xét tuyển phải hợp lý, minh bạch và có căn cứ khoa học.
Thực tế từng có trường áp dụng chuẩn ngoại ngữ hoặc công thức xét tuyển chưa phù hợp, gây tốn kém và phát sinh thủ tục, cần được rà soát thường xuyên.
Chính sách tuyển sinh khi ban hành cũng cần có tính ổn định tương đối, có thời gian đánh giá tác động dài hạn, tránh thay đổi liên tục gây xáo trộn tâm lý xã hội.
Thứ trưởng nhấn mạnh quy chế tuyển sinh năm 2026 vì vậy được xây dựng theo hướng ổn định dài hạn đến năm 2030.
Những điều chỉnh chủ yếu mang tính kỹ thuật như giới hạn số nguyện vọng còn 15, chuẩn hóa quy đổi điểm giữa các phương thức. Việc quy đổi điểm do các trường thực hiện dựa trên dữ liệu thực chứng, Bộ Giáo dục và Đào tạo chỉ đóng vai trò hướng dẫn.
Ông Quân cho rằng chất lượng đại học không chỉ quyết định ở đầu vào mà còn nằm rất lớn ở quá trình đào tạo, nên cần chú trọng cả khâu đánh giá trong đào tạo, không chỉ tập trung vào tuyển sinh.
“Vấn đề tuyển sinh là vấn đề nhạy cảm, nên cần nghiên cứu thật kỹ trước khi đưa ra những chính sách. Những kiến nghị, đóng góp của các trường, các chuyên gia, Vụ Giáo dục đại học và bộ sẽ tiếp thu và cam kết quy chế tuyển sinh ổn định đến năm 2030 và dần hướng về giao quyền tự chủ cho các trường”, ông Quân khẳng định.
Theo GS.TS Nguyễn Tiến Thảo – Vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học, năm 2026 sẽ triển khai các chương trình đào tạo tài năng trong các lĩnh vực như bán dẫn, hạt nhân, đường sắt.
Đặc biệt, nhóm ngành công nghệ chiến lược và triển khai học bổng cho các chương trình kỹ sư, thạc sĩ lĩnh vực STEM (khoa học, công nghệ, kỹ thuật, toán học).
Theo quy chế mới, thí sinh đăng ký xét tuyển phải đạt tối thiểu 15 điểm cho tổ hợp ba môn; Bộ Giáo dục và Đào tạo sẽ công bố ngưỡng đảm bảo chất lượng đầu vào cho ba nhóm ngành: đào tạo giáo viên, sức khỏe và pháp luật. Phương thức xét học bạ sẽ sử dụng kết quả cả ba năm THPT thay vì một vài học kỳ như trước.
Đáng chú ý, số nguyện vọng được giới hạn tối đa 15; chứng chỉ ngoại ngữ được quy đổi thành điểm môn ngoại ngữ hoặc điểm thưởng theo bảng quy đổi 5 mức chênh lệch; tổng điểm cộng không vượt quá 10% thang điểm xét tuyển; ưu tiên khu vực được xác định theo nơi học THPT của thí sinh.
Theo kế hoạch, thí sinh đăng ký và điều chỉnh nguyện vọng từ ngày 2 đến 14-7. Các trường công bố kết quả xét tuyển vào ngày 10-8. Toàn bộ quy trình tiếp tục được thực hiện trên hệ thống chung của Bộ Giáo dục và Đào tạo.
Lãnh đạo trường Mầm non Bắc Hà, phường Thành Sen, trưa 14/4 cho biết quyết định đình chỉ có thời hạn hai ngày, để cơ quan chức năng xác minh nội dung mà phụ huynh đăng tải.
Theo video, trong giờ học của lớp Nemo 1 (4 tuổi) hôm qua, một bé trai quay sang trêu bạn ngồi bên cạnh. Khi nhìn thấy, cô giáo chủ nhiệm tiến lại, dùng tay tác động vào đầu, kéo tóc khiến bé cúi xuống.
Phụ huynh phát hiện sự việc qua camera liền trích xuất và đăng lên mạng xã hội, thu hút sự chú ý và bình luận, chia sẻ. Gia đình cho biết sức khỏe của bé bình thường, song cho ở nhà trong lúc đợi sự việc được giải quyết.
Giải trình với nhà trường, nữ giáo viên cho hay không đánh học sinh mà chỉ ôm đầu cháu bé, xoay qua lại và nhắc nhở: "Sao con không chịu học?". Còn lãnh đạo phường Thành Sen đánh giá đây là "hành vi thiếu chuẩn mực, song chưa đến mức bạo lực".
Trong Thông tư 28/2026 về chuẩn nghề nghiệp của giáo viên mầm non, Bộ Giáo dục và Đào tạo nhấn mạnh tình yêu nghề, đối xử công bằng, tôn trọng và bảo vệ quyền trẻ em cũng như khả năng quản lý cảm xúc.
Mầm non Bắc Hà là trường công lập, hiện có 14 lớp với khoảng 550 học sinh.
Sáng nay (17.4), ĐH Quốc gia TP.HCM chính thức công bố điểm thi đánh giá năng lực (V-ACT) của hơn 133.000 thí sinh trên cả nước. Tính đến đầu giờ chiều nay, theo khảo sát của Thanh Niên với một số trung tâm luyện thi, ít nhất trăm sĩ tử có điểm chung là kết quả tiếng Việt thấp nhất so với các phần thi khác là toán, tiếng Anh, tư duy khoa học. Hiện tượng này cũng diễn ra với những thí sinh có tổng điểm từ 1.000 trở lên.
Tuy nhiên, cũng có số ít trường hợp thí sinh có kết quả thi tiếng Việt cao hơn các phần khác trong quá trình khảo sát.
Đáng chú ý, nhiều thí sinh đạt điểm phần thi tiếng Anh ở mức tối đa là 300, trong khi điểm tiếng Việt lại nằm "chót bảng" trong 4 phần. Trường hợp nổi bật nhất là thủ khoa thi đợt 1 năm nay - em Trần Hoàng Thiên Phúc, học sinh lớp 12 Toán 2 Trường Phổ thông Năng khiếu (ĐH Quốc gia TP.HCM) - với điểm phần tiếng Anh, tư duy khoa học đều là 300, toán đạt 264 còn tiếng Việt "về cuối" ở mốc 234.
"Nhiều học sinh của tôi cũng có kết quả thi phần tiếng Việt thấp nhất trong 4 phần, thậm chí cách phần thi thấp thứ hai khoảng 30-40 điểm", thạc sĩ Bùi Văn Công, giáo viên chuyên luyện thi V-ACT trực tuyến cho học sinh ở nhiều địa phương, chia sẻ.
Theo thầy Công, tiếng Việt là phần thi có điểm thấp nhất trong 4 phần không đồng nghĩa với việc năng lực tiếng Việt của thí sinh đó giảm sút, mà có thể do độ khó không đồng đều giữa các phần trong đề thi. Nam giáo viên cho rằng phần tiếng Việt ở kỳ thi năm 2026 thiên về suy luận chứ không còn quá chú trọng đến cảm nhận văn chương, đọc hiểu văn bản đơn thuần như trước. Điều này có thể khiến nhiều bạn gặp thử thách.
Chưa kể phần tiếng Việt năm nay còn có nhiều câu ngoài nội dung trước giờ hay ra đề, như câu hỏi về niêm luật trong thơ Đường luật hoặc các câu hỏi về lỗi chính tả, theo thầy Công. Còn thầy Đặng Duy Hùng, quản lý hệ thống luyện thi Helius Education tại TP.HCM, đánh giá phần tiếng Việt tuy hay và pha trộn nhiều màu sắc khác nhau, song lại nặng về đọc ngữ liệu nên chiếm nhiều thời gian làm bài hơn so với mọi năm.
"Nhìn chung, phần khó ở đề năm nay xoay cực từ khoa học tự nhiên sang khoa học xã hội", thầy Hùng nhìn nhận.
Huỳnh An Khang, với tổng điểm 1.006 - trong đó tiếng Anh đạt 278 điểm, tư duy khoa học 253, toán 248 và tiếng Việt 227 - chia sẻ thêm rằng phần thi tiếng Việt đặc biệt thử thách ở những câu hỏi về kiến thức, nhất là kiến thức tích lũy từ các lớp dưới chứ không phải trọng tâm giảng dạy ở chương trình học lớp 12. Nam sinh học lớp 12 ở Trường THPT Phú Nhuận (TP.HCM) kể sẽ tiếp tục dự thi đợt 2 tổ chức vào tháng 5 tới để cải thiện điểm số.
Trong khi đó, T., một thí sinh tại TP.HCM, cho biết đa phần các bạn chung lớp đều có điểm tiếng Việt là điểm thấp nhất. "Riêng em có kết quả tiếng Việt cao hơn các phần khác", nam sinh đạt 283 điểm tiếng Việt và tổng điểm 1.043 chia sẻ.
Chia sẻ góc nhìn khác, thầy Lê Văn Minh (KST), giáo viên luyện thi V-ACT tại Trung tâm Alpha (TP.Đà Lạt), cho biết không chỉ mới đây mà từ lâu thầy đã trăn trở về vấn đề sử dụng tiếng Việt ở học sinh THCS, THPT. "Tôi nhận ra càng về sau, các bạn càng bị 'hạn chế' về năng lực và cách sử dụng ngôn ngữ Việt. Ngoài đời sống thực tế cũng vậy chứ không riêng gì trong các bài thi mang tính học thuật như V-ACT", thầy Minh nói.
Nam giáo viên cũng thông tin hầu hết học sinh trong khóa thầy đứng lớp đều có điểm tiếng Anh cao hơn tiếng Việt.
"Tôi thật sự buồn vì lẽ ra tiếng Việt nên là phần kiến thức khiến các bạn cảm thấy hứng thú thay vì vô tình trở thành rào cản", thầy Minh bộc bạch.
Để cải thiện, thầy Minh chia sẻ trong mỗi lần soạn đề đều cố gắng đưa ngữ liệu về việc bảo vệ sự trong sáng của tiếng Việt để nhắc nhở học sinh. Ngoài ra, thầy còn khuyến khích các bạn trau dồi vốn từ ngữ thông qua việc chăm chỉ đọc, xem thơ ca, truyện, kịch...
"Tôi chỉ hy vọng thay đổi được góc nhìn của một vài bạn thôi là vui lắm rồi", thầy nói.
Trước đó, Thanh Niên từng đăng tải loạt bài về việc một bộ phận người trẻ dùng tiếng Việt một cách méo mó, lệch chuẩn, từ sử dụng "teencode" hoặc những từ nửa Anh nửa Việt cho tới nói năng những cụm vô nghĩa như "tung tung tung sahur", "tralalero tralala"... Điều này trải rộng từ học sinh tiểu học, THCS, THPT đến sinh viên ĐH.
"Thoạt nghe tưởng là vui vẻ, hài hước nhưng lâu dài tạo thành thói quen, các con quên mất luôn từ thông dụng vẫn hay dùng trong tiếng Việt hằng ngày", cô Nguyễn Thị Phương Đài, giáo viên Trường tiểu học Trần Khánh Dư (P.Tân Định, TP.HCM), chia sẻ với Thanh Niên hồi cuối năm 2025. "Tôi nhận thấy càng ngày, kỹ năng diễn đạt thành câu văn, bài văn của nhiều học sinh càng kém đi vì bây giờ nhiều bạn chỉ xem video ngắn", cô Đài nói thêm.
Thông qua Ủy ban Giáo dục phổ thông Đức tại nước ngoài (ZfA), Đức đã tổ chức các kỳ thi tiếng trình độ B2/C1 cho học sinh Việt Nam học tiếng Đức tại các trường công lập suốt 10 năm qua.
Năm nay, 70 học sinh lớp cuối cấp của Trường THPT chuyên Ngoại Ngữ và Trường THPT Việt Đức đã tham dự kỳ thi lấy văn bằng ngoại ngữ tiếng Đức DSD-II. Trong đó có 62 em đã vượt qua kỳ thi đầy thử thách này.
Số lượng học sinh thi đậu năm nay nhiều hơn so với những năm trước và tỷ lệ đạt 88% cũng cao hơn mức trung bình toàn cầu là 80%. Điều này không chỉ thể hiện động lực, sự quyết tâm và khả năng học tập vượt trội của học sinh Việt Nam mà còn phản ánh cả chất lượng giảng dạy tiếng Đức xuất sắc của đội ngũ giáo viên người Việt Nam.
Kỳ thi DSD trong khuôn khổ chương trình DSD là một dự án hợp tác giữa cấp liên bang (Bộ Ngoại giao Đức, Ủy ban ZfA) và cấp tiểu bang (Hội đồng Bộ trưởng Văn hóa các bang) và là chứng chỉ ngôn ngữ để du học tại Đức.
Đây được xem là "tấm vé vàng" uy tín, giúp học sinh du học Đức mà không cần thi các chứng chỉ ngoại ngữ khác.
Nhiều học sinh đã bắt đầu học tiếng Đức ngay từ cấp THCS (tại các trường: THCS Ngô Sĩ Liên, THCS Đống Đa hoặc THCS Trưng Vương). Sau đó, các em tiếp tục theo học tại một trong hai trường THPT để vào cuối cấp, khi đã hoàn thành 800 đến 1.000 tiết học tiếng Đức, các em sẽ tham dự kỳ thi tiếng trình độ B2/C1.
Năm nay, tất cả các học sinh Việt Nam thi đỗ văn bằng DSD đều nộp hồ sơ vào các trường Dự bị đại học của Đức. Phần lớn các em cũng nhận được suất học tại đây và sau đó sẽ tiếp tục học đại học ở Đức các ngành STEM, quản trị kinh doanh hoặc các ngành khác.
Nhân dịp lễ trao văn bằng ngoại ngữ tiếng Đức DSD-II năm nay, bà Helga Margarete Barth, Đại sứ Đức tại Việt Nam, đã mời các em học sinh thi đậu, đại diện ban giám hiệu của 5 trường có chương trình DSD cùng đội ngũ giáo viên Việt Nam và Đức đến nhà riêng.
Tại đây, bà Đại sứ đã trực tiếp chúc mừng học sinh về thành công của các em.
