Sáng 5-4, gần 1.300 sinh viên Trường đại học Ngoại thương (FTU) sẽ được trường trao bằng tân cử nhân sớm nửa năm so với thời gian chương trình đào tạo chuẩn. Trong đó, nữ sinh Lương Vũ Ngọc Anh, 22 tuổi, quê Gia Lai, dẫn đầu với GPA gần tuyệt đối 3.99/4.0.
Cựu học sinh chuyên Anh Trường THPT chuyên Hùng Vương (Gia Lai) cho biết khi nhận thông tin là sinh viên đạt điểm cao nhất đợt tốt nghiệp sớm của trường đã rất bất ngờ và tự hào, bởi từ cấp 3 nữ sinh đã có nhiều lần nhận cảm xúc “vua về nhì”, không nghĩ mình sẽ về nhất trong đợt tốt nghiệp này.
Năm 2022, Ngọc Anh chọn ra Hà Nội học tập vì thấy hồ sơ chuyên Anh của bản thân khá phù hợp với Trường đại học Ngoại thương, mong muốn tìm thêm những điểm khác biệt của bản thân.
Với IELTS 8.0 và học bạ nổi bật thời điểm đó đã giúp nữ sinh đạt mục tiêu ban đầu, trúng tuyển lớp Anh 2, ngành kinh tế đối ngoại chất lượng cao.
Vào đại học, Ngọc Anh cho biết tiếp cận các môn đại cương như toán cao cấp, kinh tế vĩ mô, triết học khá thuận lợi, cách học cần ghi chép nhiều tương tự cấp phổ thông. Với những kiến thức chưa hiểu, cô cùng bạn trong lớp chủ động trao đổi, tương tác với giảng viên.
Suốt quá trình học, nữ sinh chỉ có một điểm B duy nhất là môn chủ nghĩa xã hội khoa học, thuộc kỳ 2 của năm nhất. Tất cả các môn còn lại đều đạt điểm A.
“Khi làm điều gì tôi đều cố gắng để có một kết quả tròn trĩnh nhất để không tiếc nuối. Khi học trên lớp phải giữ nhịp và lắng nghe, không hiểu gì sẽ hỏi luôn, ghi chép những ý cốt lõi của môn để đỡ tốn thời gian ôn tập lại vào cuối kỳ”, Ngọc Anh nói.
Từ năm hai, Ngọc Anh bắt đầu tham gia nghiên cứu khoa học theo nhóm. Dấu ấn nghiên cứu về yếu tố ảnh hưởng đến quyết định dùng xe điện giúp Ngọc Anh cùng các cộng sự đoạt giải bài báo xuất sắc tại hội thảo khoa học quốc gia về logistics tổ chức tại Hải Phòng năm 2025.
Cuối năm 2025, Ngọc Anh và một sinh viên trong trường làm một nghiên cứu liên quan đến ứng dụng, kết nối lý thuyết trò chơi với học máy, sau đó được đăng bài tại hội thảo quốc tế AAAI, tổ chức tại Singapore.
Ngọc Anh cho biết lúc mới lên đại học chỉ biết sử dụng tin học văn phòng cơ bản, chưa có kiến thức về học máy, trí tuệ nhân tạo, khoa học máy tính.
Tuy nhiên, nhờ giải ba cuộc thi Vô địch Tin học văn phòng thế giới (vòng quốc gia), cùng các khóa học về khoa học dữ liệu trong kinh tế và kinh doanh tại trường đã giúp cô củng cố kiến thức nền tảng để tiếp cận sâu hơn với các công cụ xử lý dữ liệu.
“Sau khi được học bản chất của dữ liệu và vận dụng các công cụ như python, SQL, tôi rất thích nên quyết định tham gia các cuộc thi về khoa học dữ liệu”, Ngọc Anh nhớ lại.
Tham gia các cuộc thi dữ liệu chỉ là giả định, Ngọc Anh nghĩ mình phải tiếp xúc thật với những gì doanh nghiệp đang làm nên tìm cách ứng tuyển vào các công ty. Các vị trí công việc cô hướng đến là phân tích dữ liệu trong các doanh nghiệp, ngân hàng.
Tháng 10-2025, sau 4 vòng tuyển chọn gắt gao, cô trúng tuyển chính thức vào một ngân hàng với nhiệm vụ sử dụng các công cụ code để xây dựng, kiểm định mô hình học máy, nhằm đánh giá mức độ rủi ro của khách hàng về mặt thanh khoản.
Vừa đi làm, vừa hoàn thành khóa luận tốt nghiệp, Ngọc Anh nói đây là thời gian vất vả và đáng nhớ nhất. Ban ngày cô phải đi làm, tối về làm khóa luận tốt nghiệp tới 1-2h sáng. Phải tranh thủ cả giờ nghỉ trưa, ăn nhanh hơn, ngủ ít đi để chỉnh sửa nội dung và tra cứu dữ liệu, hoàn thành luận án kịp tiến độ.
Với sự cố gắng, nỗ lực hết mình, trong hơn 3 năm học đại học, Ngọc Anh từng nhiều lần đạt danh hiệu sinh viên tiêu biểu của năm, sinh viên 5 tốt cấp thành phố, giải thưởng cao liên quan đến các cuộc thi tìm kiếm tài năng khoa học dữ liệu…
Ngọc Anh cho biết thời gian tới sẽ tiếp tục đi làm để lấy kinh nghiệm, trải nghiệm thực tế, sau đó sẽ học lên thạc sĩ. Hiện cô đang quan tâm đến các ngành mang tính phân tích định lượng, dữ liệu.
Chiều 17-4, tại hội nghị phát triển các chương trình tiếng Anh thực nghiệm theo định hướng STEM/STEAM do một trung tâm ngoại ngữ tổ chức, ông Nguyễn Bảo Quốc - phó giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM - đã chia sẻ một câu chuyện thực tế từ gia đình.
Theo đó, học sinh (là người thân của ông) được giáo viên giao nhiệm vụ về nhà thực hiện một sản phẩm STEM. Tuy nhiên, đề bài chỉ dừng ở yêu cầu chung chung là tìm kiếm thông tin trên mạng, mà không có hướng dẫn cụ thể từng bước thực hiện.
"Thầy cô chỉ giao chung chung là lên mạng tìm kiếm mà thiếu sự hướng dẫn học sinh bước 1 phải làm gì, bước 2 phải làm gì. Trong khi học sinh lên mạng thì gặp quá nhiều thông tin và phương pháp thực hiện khác nhau, mỗi nơi hướng dẫn một kiểu", ông Quốc kể.
Việc thiếu chỉ dẫn cụ thể khiến học sinh lúng túng, đồng thời phụ huynh phải cùng tham gia hỗ trợ để hoàn thành bài tập.
Thông qua câu chuyện này, ông Quốc cho rằng đây không phải trường hợp cá biệt, mà phản ánh thực tế một bộ phận giáo viên hiện nay chưa thật sự nhuần nhuyễn trong triển khai giáo dục STEM/STEAM.
Theo ông, giáo dục STEM không nên chỉ dừng ở việc giao sản phẩm cho học sinh, mà cần có hướng dẫn rõ ràng, từng bước, để học sinh có thể tự trải nghiệm, tiếp thu kiến thức và phát triển năng lực.
Ông nhấn mạnh, việc dạy học cần hướng tới quá trình hình thành năng lực thay vì chỉ tập trung vào sản phẩm cuối cùng, qua đó giúp học sinh phát triển toàn diện hơn.
Ông cũng đưa ra một số giải pháp nhằm triển khai giáo dục STEM/STEAM hiệu quả hơn. Bên cạnh việc nâng cao năng lực đội ngũ giáo viên, ông Nguyễn Bảo Quốc cho rằng cần đồng thời đổi mới phương pháp dạy học và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ.
Trong đó, ông nhấn mạnh việc tích cực đưa các nội dung về trí tuệ nhân tạo (AI) và khung năng lực số vào chương trình giảng dạy, nhằm giúp học sinh thích ứng tốt hơn với yêu cầu của thời đại số.
"Việc dạy học không nên chỉ hướng vào kết quả cuối cùng là bằng cấp hay chứng chỉ mà là phát triển năng lực học sinh", ông nói.
Theo ông Quốc, quan trọng hơn cả là phải đánh giá được sự phát triển toàn diện của từng học sinh, xem các em đã chuyển hóa kiến thức, kỹ năng thành năng lực thực tế như thế nào.
Chiều 19-4, Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức lễ bế mạc Ngày hội khởi nghiệp quốc gia của học sinh, sinh viên lần thứ 8 và trao giải cuộc thi học sinh, sinh viên với ý tưởng khởi nghiệp lần thứ 8 (SV Startup).
Tại lễ bế mạc, ông Hoàng Minh Đức - Vụ trưởng Vụ Học sinh, sinh viên - cho biết ngày hội năm 2026 là năm đầu tiên triển khai chương trình “Hỗ trợ học sinh, sinh viên khởi nghiệp giai đoạn 2026 - 2035” theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ.
Ngày hội năm nay được tổ chức theo định hướng “làm thật - thi thật”, coi trọng sản phẩm, kết quả thử nghiệm, tính ứng dụng, phản hồi của người dùng và tính nhất quán giữa hồ sơ, minh chứng với phần trình bày của dự án; qua đó nâng cao chất lượng thực chất của cuộc thi và các hoạt động hỗ trợ khởi nghiệp.
Năm nay, ban tổ chức nhận được 880 dự án khởi nghiệp của học sinh, sinh viên đến từ các cơ sở giáo dục và đã lựa chọn 135 dự án xuất sắc tham dự vòng chung kết cuộc thi SV Startup 2026.
Các dự án thuộc 5 lĩnh vực: công nghiệp, chế tạo, trí tuệ nhân tạo (AI), STEM; nông nghiệp, môi trường, năng lượng; giáo dục, văn hóa, du lịch, tài chính; y tế, sức khỏe, đời sống; kinh doanh tạo tác động xã hội.
Ông Nguyễn Hữu Cường - thành viên ban giám khảo cuộc thi - cho biết quy trình chấm thi được thực hiện khoa học, đánh giá thực chất, theo minh chứng. Mỗi dự án được xem xét một cách toàn diện, dựa trên nhiều khía cạnh, theo tiêu chí đánh giá khác nhau.
Quy trình chấm thi tăng cường tương tác trực tiếp, phản biện sâu, giúp làm rõ bản chất của dự án. Điểm số phản ánh trung thực năng lực và ý tưởng của các đội thi.
Kết quả chung cuộc, ban tổ chức đã trao 15 giải nhất, 30 giải nhì, 55 giải ba và 34 giải khuyến khích cho các dự án xuất sắc.
Bộ GD-ĐT vừa ban hành Thông tư 19 sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư 29 quy định về hoạt động dạy thêm, học thêm (DTHT) trong và ngoài nhà trường. Thông tư có hiệu lực từ ngày 15.4.
Theo đó, các hoạt động giáo dục về văn hóa, nghệ thuật, thể thao; tăng cường năng lực ngoại ngữ, giáo dục STEM/STEAM, giáo dục năng lực số, trí tuệ nhân tạo (AI), giáo dục hướng nghiệp, giáo dục kỹ năng sống và các nội dung giáo dục khác theo quy định nhằm giáo dục toàn diện, đáp ứng nhu cầu, sở thích, năng khiếu của học sinh (HS) mà không thuộc nội dung chương trình các môn học do Bộ trưởng Bộ GD-ĐT ban hành thì không thuộc phạm vi điều chỉnh của quy định này.
Điều này khiến không ít phụ huynh cảm thấy băn khoăn. Nhiều năm gần đây, các hoạt động nói trên được đưa vào nhà trường thường được gọi là hoạt động giáo dục "liên kết", bổ trợ nhưng thực chất không khác gì dạy thêm trong nhà trường, ví dụ như môn tiếng Anh. Trong chương trình chính khóa có môn học này (thời lượng chương trình 4 tiết/tuần) nhưng rất nhiều trường đưa vào thời khóa biểu môn "tiếng Anh liên kết" hoặc "tăng cường tiếng Anh", "tiếng Anh với người nước ngoài"… có thu học phí, thậm chí là học phí rất cao. Các môn như toán bằng tiếng Anh, STEM, kỹ năng sống… cũng tương tự.
Những giờ học liên kết có thu tiền được chèn vào giờ học chính khóa khiến dư luận bức xúc nhiều năm qua. Hoạt động này không thuộc phạm vi điều chỉnh của quy định dạy thêm, học thêm theo Thông tư 19 sửa đổi mới ban hành
ẢNH: PHHSCC
Việc phụ huynh dù không muốn nhưng vẫn phải đóng tiền cho con học vì cách xếp lớp, xếp thời khóa biểu của các nhà trường đã khiến dư luận rất bức xúc.
Tiếp xúc cử tri Hà Nội vào tháng 12.2025 vừa qua, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm (thời điểm đó đang giữ cương vị Tổng Bí thư) cũng chỉ đạo "không thể biến trường học thành nơi dịch vụ" khi Nhà nước miễn học phí, nhưng trường lại "bày ra nhiều thứ khác thu tiền nhiều hơn".
Từ khi Bộ GD-ĐT dự kiến sửa quy định DTHT, cũng có ý kiến đề nghị làm rõ định nghĩa và cơ chế giám sát tài chính đối với "hoạt động giáo dục tăng cường". Có ý kiến bày tỏ lo ngại về nguy cơ biến tướng hoạt động "tăng cường" khi dự thảo loại trừ các "hoạt động giáo dục tăng cường, theo sở thích" ra khỏi phạm vi điều chỉnh của dạy thêm. Nếu không có ranh giới rõ ràng, các cơ sở giáo dục có thể lợi dụng điều này để tổ chức dạy thêm dưới danh nghĩa "hoạt động tăng cường".
Đại diện Bộ GD-ĐT lý giải: Thông tư mới đã làm rõ hơn về khái niệm DTHT, phân định ranh giới giữa DTHT và các hoạt động giáo dục tăng cường, bổ trợ được phép tổ chức để phát triển toàn diện HS theo tinh thần Nghị quyết 71 về đột phá phát triển GD-ĐT và Nghị quyết 57 về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Theo Bộ GD-ĐT, các hoạt động nhằm giáo dục toàn diện, đáp ứng nhu cầu, sở thích, năng khiếu của HS được thực hiện theo các quy định khác của pháp luật.
Trước đó, Bộ GD-ĐT cho biết sẽ tiếp tục nghiên cứu, hướng dẫn cụ thể hoạt động giáo dục tăng cường, bảo đảm không bị lợi dụng để thu tiền hoặc tổ chức dạy thêm trái quy định.
Thông tư mới tiếp tục quy định mỗi môn học được tổ chức dạy thêm không quá 2 tiết/tuần. Tuy nhiên, hiệu trưởng được trao quyền chủ động hơn trong tổ chức dạy thêm tại nhà trường khi đề xuất với giám đốc sở GD-ĐT cho phép tăng thời lượng dạy thêm đối với một số đối tượng HS theo quy định và nhu cầu, đi kèm trách nhiệm giải trình.
Dù cho phép tăng tiết nhưng quy định về việc không được thu học phí của người học tại Thông tư 29 vẫn tiếp tục được giữ nguyên.
Hiệu trưởng một trường THCS trên địa bàn P.Thanh Xuân (Hà Nội) cho biết việc cho phép các nhà trường đề xuất tăng tiết là cần thiết, đặc biệt với HS lớp 9 chuẩn bị thi vào lớp 10. Khi còn là dự thảo, Bộ GD-ĐT dự kiến chỉ cho phép tăng tiết DTHT với "trường hợp đặc biệt". Tuy nhiên, ban hành chính thức, quy định đã có xu hướng "nới lỏng" hơn khi cho phép tăng tiết dạy thêm với HS có nhu cầu, dù vẫn giữ quy định phải được giám đốc sở GD-ĐT cho phép. "Lúc trước chúng tôi cũng băn khoăn không biết thế nào là "trường hợp đặc biệt" để minh chứng khi đề xuất với giám đốc sở GD-ĐT. Tuy nhiên, quy định chính thức đã giải tỏa điều này khi không còn cụm từ đó", vị này nói.
Dù vậy, một số hiệu trưởng lại vấp phải một nỗi lo khác, đó là tăng tiết nhưng không cho thu học phí của người học thì kinh phí trả cho giáo viên (GV) lấy từ nguồn nào.
Hiệu trưởng Trường THCS Nguyễn Du (Hà Nội) cho hay hiện kinh phí trả cho GV dạy thêm (tối đa 2 tiết/tuần) để phụ đạo HS yếu, bồi dưỡng HS giỏi và HS ôn thi lớp 10 được trả cho GV dạy vượt số giờ theo quy định. Tuy nhiên, quy định về thời gian làm việc của GV do chính Bộ GD-ĐT ban hành cũng chỉ cho phép nhà trường phân công GV dạy vượt định mức một số giờ nhất định để đảm bảo GV được nghỉ ngơi, tái tạo sức lao động và không vượt quá khả năng chi trả dạy thêm giờ của ngân sách.
Do vậy, các trường cho biết sẽ phải tính toán cân đối giữa nhu cầu của HS và khả năng của GV. Không thể yêu cầu GV dạy miễn phí quá nhiều nhưng vẫn phải đáp ứng nhu cầu ôn thi của HS. Tránh tình trạng HS vừa phải học thêm ở trường nhưng vẫn phải học thêm bên ngoài dẫn đến quá tải.
Một số sở GD-ĐT cũng nêu khó khăn khi không thu phí dạy thêm trong nhà trường nhưng vẫn phải trả kinh phí cho GV và đề nghị Bộ GD-ĐT khi sửa quy định DTHT cần làm rõ về kinh phí tổ chức DTHT trong nhà trường; hướng dẫn nội dung chi và mức chi phục vụ việc tổ chức DTHT trong nhà trường. Theo các sở GD-ĐT, hiện nội dung chi và mức chi cho việc tổ chức DTHT trong nhà trường chưa được cơ quan có thẩm quyền ban hành, các đơn vị đang gặp khó khăn trong việc xây dựng định mức chi khi lập dự toán. Lý do, cơ quan tài chính trả lời là chưa có căn cứ pháp lý để duyệt định mức chi.
Dù vậy, Bộ GD-ĐT vẫn giữ quy định tại Thông tư 29 với nội dung khá chung chung: "Kinh phí tổ chức DTHT trong nhà trường sử dụng nguồn ngân sách nhà nước và các nguồn kinh phí hợp pháp khác theo quy định của pháp luật".
Bộ GD-ĐT một lần nữa khẳng định: "Thông tư 19 tiếp tục không cấm DTHT chính đáng; không hạn chế nhu cầu học tập hợp pháp của người học và quyền dạy học của GV. Mục tiêu trọng tâm của thông tư là siết chặt kỷ cương, ngăn chặn dạy thêm trái phép, ép buộc hoặc trục lợi, bảo vệ môi trường giáo dục lành mạnh, công bằng trong tiếp cận giáo dục đối với mọi đối tượng liên quan".
