Con gái đầu của chị Võ Anh Thư, ở phường Thủ Đức, TPHCM, đang học lớp 9, bé sau học lớp 4. Từ lâu, vợ chồng chị đã xác định khi lên THPT, con sẽ theo học tư thục, không tham gia kỳ thi vào lớp 10 công lập hằng năm.
Chị Thư cho hay, nhiều năm trước chị từng chứng kiến nhiều đồng nghiệp rơi vào căng thẳng khi con chuẩn bị thi vào lớp 10. Họ quay cuồng trong việc đưa đón con đi học thêm và tâm trạng thường bất an khi nghĩ đến việc con thi rớt.
Chị cũng chứng kiến cảnh nhiều trẻ phải học ngày đêm cho cuộc đua vào lớp 10, nhiều em không còn thời gian để nghỉ ngơi, giải trí.
Chị không muốn mình và con phải rơi vào guồng quay này và thống nhất với chồng, con sẽ không thi lớp 10 mà chủ động chọn học tư thục.
Với quan điểm này, lâu nay hai con chị gần như không học thêm, chỉ nhờ gia sư hỗ trợ những môn khó trong giai đoạn ngắn và học tiếng Anh ở trung tâm.
Nhờ vậy, các con có thời gian để học võ thuật, bơi lội; bé đầu còn học thêm vẽ, bé sau học nhạc. Đặc biệt, tinh thần học tập của các con rất thoải mái, không phải nơm nớp lo sợ việc phải đối mặt với kỳ thi.
“Nhiều năm nay, các con tôi đều đạt học sinh giỏi, ở trong top đầu của lớp. Cũng có khi nghĩ hay cho con thi thử sức nhưng cả nhà xác định điều đó là không cần thiết”, chị Thư nói.
Tuy nhiên, chị Thư thừa nhận lựa chọn nào cũng có cái giá của nó. Nhiều năm qua, vợ chồng chị đã chuẩn bị cho kế hoạch con học tư bằng cách “cày cuốc” kiếm tiền, chi tiêu hết sức tiết kiệm.
Anh chị phải cân nhắc kỹ lưỡng về vấn đề tài chính cho lộ trình hai con học trường tư và cả những năm học đại học sắp tới.
Không muốn tuổi 15 của con bị quyết định bởi một kỳ thi
Cách đây hai năm, con trai đầu của chị Bùi Ngọc Thân (phường An Đông, TPHCM) đã không tham gia kỳ thi lớp 10, đăng ký vào trường tư thục.
Bé sau đang học lớp 6, chị đã chọn cho con học trường song ngữ liên cấp để lên thẳng dựa trên kết quả học tập mà không phải trải qua kỳ thi nào.
Chị Thân thừa nhận mình là người mẹ “đưa con chạy trốn” khỏi kỳ thi lớp 10. Điều này phần nào xuất phát từ việc chị hiểu được sự khốc liệt và áp lực của kỳ thi đối với con trẻ.
Theo chị, việc thi cử để chọn đầu vào trong bối cảnh trường lớp còn thiếu, cùng với chính sách phân luồng sau THCS là điều khó tránh. Tuy nhiên, với chị điều đó không công bằng với những đứa trẻ đang ở tuổi ăn, tuổi học khi các em buộc phải “giành chỗ học”.
Hơn nữa, không đơn thuần chỉ là học tốt, ôn thi kỹ sẽ đảm bảo trúng tuyển, kỳ thi này còn khốc liệt ở chỗ là dù con học tốt nhưng nếu thiếu tỉnh táo và cả may mắn trong chuyện nguyện vọng vẫn có thể rớt.
“Tôi thấy thi lớp 10 như “đánh bạc”, các con chọn trường vừa sức các năm điểm chuẩn thấp để an toàn chọn nhưng năm nay điểm chuẩn có thể tăng vọt. Chỉ tiêu chỉ từng đó, số còn lại là buộc… phải rớt. Tôi không muốn quá trình học tập 9 năm của con tôi bị một kỳ thi chỉ khoảng 3 tiếng đồng hồ quyết định”, chị chia sẻ.
Chị Thư, chị Thân là hai trong nhiều phụ huynh chủ động “rút” con khỏi kỳ thi lớp 10 đã xuất hiện trong những năm gần đây tại TPHCM.
Năm 2025, TPHCM ghi nhận có hơn 12.000 học sinh không tham gia kỳ thi lớp 10. Năm 2024, con số này là khoảng 16.000 học sinh.
Theo khảo sát của Sở GD&ĐT TPHCM, học sinh không thi lớp 10 xuất phát từ nhiều lý do như thuộc diện tuyển thẳng, đi du học, thay đổi nơi ở; đặc biệt là lựa chọn học nghề tại các trường cao đẳng hoặc trung cấp, học tại trung tâm giáo dục thường xuyên, giáo dục nghề nghiệp hoặc tiếp tục học tại các trường tư thục, chiếm tỷ lệ cao nhất.
Năm học 2026-2027, chỉ tiêu của khoảng 170 trường THPT công lập tại TPHCM chưa đến 104.000 học sinh, trong khi số học sinh tốt nghiệp lớp 9 năm học 2025-2026 là 169.080 học sinh.
Nếu dựa theo số học sinh và chỉ tiêu tiếp nhận của các trường, có gần 40% học sinh (khoảng 65.000 em) không có chỗ học ở lớp 10 công lập.
TPHCM đang tìm mọi cách để tăng khả năng tiếp nhận học sinh vào lớp 10 lên 70%. Nếu đạt được mục tiêu này thì vẫn có trên 51.000 học sinh phải tìm lối đi khác thay cho theo học tại trường THPT công lập.
Rời phòng thi ở trường Đại học Công nghệ Kỹ thuật TP HCM lúc hơn 11h, Thành Công, học sinh trường THPT Bình Chiểu, lập tức tìm nhóm bạn bàn về câu hỏi niêm luật (quy tắc về thanh điệu, gieo vần) trong khổ thơ Đường.
"Em chưa từng gặp câu hỏi này nên khoanh may rủi, xác định mất điểm", Thành Công nói.
Nam sinh nói đề dài 16 trang, cấu trúc tương tự đề minh họa. 30 câu hỏi Tiếng Việt trong phần Sử dụng ngôn ngữ khiến em bất ngờ vì độ khó cao hơn nhiều so các đề từng luyện. Câu hỏi dài với ngữ liệu chủ yếu là thơ văn trung đại khiến nam sinh mất thời gian đọc.
Ngoài ra, phần Toán học thách thức vì một số câu cho nhiều ẩn để "chống" bấm máy tính. Tổng quan, em đánh giá đề thi đánh giá năng lực khó gấp rưỡi so với đề minh họa của Đại học Quốc gia TP HCM. Nam sinh ước chừng đạt hơn 700/1200 điểm, chưa an toàn nên sẽ tiếp tục thi lần hai vào cuối tháng 5.
Đồng tình, Thùy Dương, THPT Nguyễn Hữu Huân, nói câu hỏi Tiếng Việt dài và đáp án gây nhiễu, "na ná nhau". Bù lại, Dương giải quyết tốt phần Tiếng Anh và Tư duy khoa học. Nữ sinh kỳ vọng đạt 900 điểm trở lên để đăng ký xét vào Đại học Kinh tế TP HCM và trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn.
"Đề khó gấp rưỡi, đặc biệt phần Tiếng Việt, nhiều câu em không hiểu đề", Dương nói.
Anh Thư, THPT Thủ Đức, rầu rĩ vì mất nhiều thời gian cho các câu hỏi Tiếng Việt. Nữ sinh dự định dành 30 phút nhưng cuối cùng mất 45 phút vẫn không chắc chắn toàn bộ đáp án cho phần này. Điều này cũng khiến em không kịp đọc kỹ những câu cuối, ước chừng 30 câu phải khoanh đáp án một cách may rủi.
"Lẽ ra em nên phân phối thời gian hợp lý hơn", Thư tiếc nuối và cho biết sẽ dự thi đợt sau để cải thiện kết quả.
Khảo sát 10 thí sinh tại điểm trường Đại học Công nghệ Kỹ thuật TP HCM, có 8 em nhận định phần Tiếng Việt dài và khó. Đặc biệt, câu hỏi niêm luật khiến nhiều em nhăn mặt vì ít phổ biến nên không để ý trong quá trình học.
Đề thi đánh giá năng lực của Đại học Quốc gia TP HCM gồm 120 câu, thời gian làm bài 150 phút. Phần Tư duy khoa học có 30 câu gồm Logic - Phân tích số liệu và Suy luận khoa học. Phần Sử dụng ngôn ngữ gồm Tiếng Việt và Tiếng Anh với 60 câu. Cuối cùng là Toán học với 30 câu.
Câu hỏi được xây dựng theo hướng cung cấp thông tin, số liệu, dữ kiện, từ đó yêu cầu thí sinh vận dụng, xác định kết quả thực nghiệm, dự đoán quy luật...
Theo thống kê của Đại học Quốc gia TP HCM, gần 133.500 thí sinh tham gia thi đánh giá năng lực sáng 5/4, tỷ lệ 98%. Công tác coi thi đúng quy chế, chưa ghi nhận trường hợp sai sót, sự cố. Kết quả sẽ được công bố vào ngày 17/4.
Đợt hai của kỳ thi sẽ diễn ra ngày 24/5. Kết quả kỳ thi được 118 trường đại học, cao đẳng dùng để xét đầu vào. Năm ngoái, em Mai Quang Minh Trí vượt qua 152.000 thí sinh giành vị trí thủ khoa với 1.122/1200 điểm.
Hội nghị đánh giá kết quả thực hiện công tác xây dựng TP học tập toàn cầu UNESCO trên địa bàn năm 2025 và triển khai phương hướng, nhiệm vụ năm 2026, dưới sự chủ trì của ông Nguyễn Mạnh Cường, Ủy viên dự khuyết Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó chủ tịch UBND TP. HCM. Ngoài ra, có sự tham dự của hơn 400 đại biểu là lãnh đạo Bộ Ngoại giao; Trung ương Hội Khuyến học Việt Nam; các sở, ban, ngành; UBND 168 phường, xã, đặc khu; tổ chức chính trị–xã hội và cơ sở giáo dục trên địa bàn TP.HCM.
Hội nghị còn có sự tham dự của ông Jonathan Wallace Baker, Trưởng đại diện Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên Hiệp Quốc (UNESCO) tại Việt Nam.
Theo báo cáo của UBND TP.HCM, trong năm 2025, công tác quản lý nhà nước về xây dựng TP học tập toàn cầu UNESCO tại TP.HCM được triển khai đồng bộ, thống nhất, bảo đảm chỉ đạo xuyên suốt từ Thành ủy, UBND TP đến các sở, ban, ngành, UBND cấp xã.
Cụ thể, hệ thống trường lớp, cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học được chú trọng đầu tư, từng bước đáp ứng yêu cầu tổ chức dạy học hiệu quả, góp phần duy trì và nâng cao chất lượng giáo dục, giữ vững kết quả phổ cập giáo dục và xóa mù chữ trên địa bàn. Đầu tư nguồn lực được thực hiện có trọng tâm, trọng điểm, ưu tiên các khu vực đông dân cư, khu công nghiệp, khu chế xuất và các địa bàn có điều kiện kinh tế-xã hội còn khó khăn.
Đặc biệt, trong năm 2025, các sở, ban, ngành đã tích cực triển khai các nhiệm vụ chuyển đổi số, tạo điều kiện cho cán bộ, công chức, viên chức tham gia các lớp đào tạo, bồi dưỡng, tập huấn trực tuyến nhằm nâng cao nhận thức về chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo, khai thác hiệu quả các nền tảng học tập trực tuyến.
Một trong những ứng dụng nổi bật là "Công dân số" giúp người dân thuận tiện kết nối với chính quyền thành phố thông qua thiết bị điện thoại thông minh. Chỉ tính riêng trong năm 2025, đã có hơn 6,1 triệu người dân tương tác.
Ngoài ra, phong trào "Bình dân học vụ số" được phát động vào ngày 11.10.2025 đã huy động rộng rãi người dân tham gia, tiếp cận và thụ hưởng các thành quả chuyển đổi số một cách thực chất.
Phát biểu chỉ đạo tại hội nghị, Phó chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Mạnh Cường cho biết trong bối cảnh tổ chức bộ máy mới, lãnh đạo thành phố đặc biệt quan tâm, tiếp tục lãnh đạo, chỉ đạo sâu sát các nhiệm vụ giải pháp xây dựng thành phố học tập, bảo đảm sự thông suốt, đồng bộ và hiệu quả trên toàn địa bàn.
Những nỗ lực trong năm 2025 đã góp phần hình thành nền tảng vững chắc cho việc phát triển xã hội học tập, lan tỏa mạnh mẽ tinh thần học tập suốt đời đến mọi tầng lớp nhân dân.
Để tiếp tục tạo chuyển biến mạnh mẽ hơn nữa trong xây dựng thành phố học tập, nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài, bảo đảm mọi người dân đều bình đẳng trong học tập, ông Nguyễn Mạnh Cường đề nghị lãnh đạo Sở GD-ĐT cùng các sở, ban, ngành, đoàn thể, UBND phường, xã, đặc khu, thực hiện 5 nhóm nhiệm vụ trọng tâm gồm:
Tiếp tục các giải pháp tuyên truyền nâng cao nhận thức về học tập suốt đời trong hệ thống chính trị cấp ủy chính quyền các cấp, đoàn viên, hội viên các đoàn thể và trong các tầng lớp nhân dân.
Tiếp tục xây dựng các cơ chế, chính sách trong công tác xây dựng TP học tập, tiếp tục rà soát, hoàn thiện các chính sách hỗ trợ nhóm người yếu thế, khó khăn trong tiếp cận học tập…để đảm bảo không ai bị bỏ lại phía sau trong hành trình tiếp cận tri thức.
Tăng cường thúc đẩy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, nhất là ứng dụng chuyển đổi số trong xây dựng thành phố học tập. Lấy thành quả của chuyển đổi số để thúc đẩy xây dựng thành phố học tập, phát triển thành phố học tập gắn với xây dựng xã hội số…
Chú trọng nâng cao năng lực đội ngũ làm công tác xây dựng xã hội học tập. Triển khai các giải pháp bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ chuyên sâu cho đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, xây dựng đội ngũ quản lý có trình độ, năng lực và tâm huyết để duy trì bền vững mô hình xã hội học tập trên địa bàn thành phố.
Tiếp tục tăng cường trao đổi ý tưởng, tri thức và kinh nghiệm với các TP thành viên trong Mạng lưới TP học tập toàn cầu của UNESCO trên thế giới.
Ngày 6.4, Văn phòng UBND thành phố Đà Nẵng cho biết Chủ tịch UBND thành phố, ông Nguyễn Đức Ấn, đã có văn bản chỉ đạo yêu cầu các sở, ngành và địa phương tăng cường kiểm tra, kiểm soát an toàn thực phẩm tại các cơ sở giáo dục, đặc biệt là các bếp ăn tập thể, bán trú.
Theo đó, các trường học phải rà soát toàn diện các điều kiện bảo đảm an toàn thực phẩm, từ khâu lựa chọn nguồn cung, quy trình chế biến đến việc lưu mẫu thức ăn.
Thành phố yêu cầu kiểm soát chặt chẽ, kiên quyết không để thực phẩm không rõ nguồn gốc, không bảo đảm chất lượng được đưa vào sử dụng trong trường học.
Đáng chú ý, lãnh đạo thành phố nhấn mạnh việc quán triệt trách nhiệm của người đứng đầu. Hiệu trưởng và chủ cơ sở giáo dục phải chịu trách nhiệm trực tiếp, toàn diện trước cơ quan quản lý nhà nước và trước pháp luật nếu để xảy ra ngộ độc thực phẩm hoặc vi phạm quy định về an toàn thực phẩm tại đơn vị mình.
Sở GD-ĐT thành phố được giao chủ trì, phối hợp với ngành y tế và các địa phương triển khai đồng bộ các biện pháp bảo đảm an toàn thực phẩm. Đồng thời, tăng cường kiểm tra đột xuất đối với các đơn vị cung cấp suất ăn, thực phẩm cho trường học nhằm kịp thời phát hiện và xử lý vi phạm.
Ngành y tế được yêu cầu đẩy mạnh kiểm tra liên ngành, thực hiện truy xuất nguồn gốc thực phẩm và hướng dẫn các biện pháp phòng ngừa ngộ độc trong môi trường học đường.
Trong khi đó, UBND các xã, phường phải siết chặt quản lý nguồn cung thực phẩm trên địa bàn, tăng cường giám sát, tiếp nhận và xử lý kịp thời các phản ánh của người dân, phụ huynh liên quan đến bếp ăn trường học.
UBND thành phố Đà Nẵng đề nghị cấp xã, phường sẽ chịu trách nhiệm trước Chủ tịch UBND thành phố nếu để xảy ra vi phạm do buông lỏng quản lý hoặc thiếu kiểm tra, giám sát về an toàn thực phẩm.
