Chính sách miễn phí xe buýt cho người dân TP.HCM dự kiến sẽ triển khai trong thời gian tới. Đây là một bước đi táo bạo, đáng hoan nghênh và rất nên làm. Nhưng muốn người dân bỏ xe cá nhân để đi xe buýt thì cần làm nhiều giải pháp đồng bộ, chất lượng của cả hệ thống.
Bạn đọc Lê Huy Khoa gửi đến Tuổi Trẻ Online câu chuyện vận hành, tổ chức xe buýt ở thủ đô Seoul, Hàn Quốc.
Nhìn sang Seoul, Hàn Quốc sẽ thấy rõ một điều: xe buýt ở đó không còn là phương tiện công cộng theo nghĩa cũ nữa. Nó là một hệ sinh thái vận hành chính xác đến từng phút, trong một thành phố có mật độ giao thông thuộc hàng căng nhất châu Á.
Người nào từng đi Seoul rồi sẽ hiểu cảm giác này: không cần suy nghĩ nhiều, cứ bước ra đường là có cách đi.
Seoul hiện có hơn 400 tuyến xe buýt, phủ gần như toàn bộ thành phố và cả vùng lân cận. Không có chuyện khu này không có tuyến.
Quan trọng hơn, xe buýt ở đây không phải để “chữa cháy” cho metro, mà là một trục xương sống song song với tàu điện. Bạn bước xuống ga tàu, gần như chắc chắn sẽ có một tuyến buýt nối tiếp ngay. Hệ thống được thiết kế để dòng di chuyển của người dân không bị đứt đoạn, và đó mới là thứ giữ chân người dùng.
Một điểm rất đáng tham khảo là cách họ tổ chức tuyến. Ở Seoul, xe buýt được phân loại bằng màu sắc, nhìn là hiểu ngay chức năng. Tuyến xanh dương chạy trục chính xuyên thành phố, xanh lá gom khách từ khu dân cư ra trục lớn hoặc ga tàu, vàng chạy vòng trong trung tâm phục vụ mua sắm và du lịch, đỏ chạy liên vùng ra các tỉnh xung quanh, còn các tuyến mini thì hoạt động trong khu nhỏ như shuttle.
Nghe thì đơn giản, nhưng đây là kiểu thiết kế cực kỳ tư duy: giảm tối đa việc người dùng phải đọc – phải nghĩ – phải đoán.
Ngay cả cách đánh số tuyến cũng không làm cho có. Số xe buýt thể hiện logic di chuyển: số đầu là khu xuất phát, số tiếp theo là khu kết thúc. Dân địa phương chỉ cần nhìn số là hình dung được tuyến đi đâu. Đây là tư duy xây dựng hệ thống, chứ không phải đặt tên cho xong chuyện.
Cách vận hành cũng là thứ khiến nhiều người bất ngờ. Xe buýt Seoul không chạy theo giờ cố định kiểu 9h, 9h30 như nhiều nơi, mà chạy theo tần suất.
Giờ cao điểm thì 5-10 phút có một chuyến, giờ thấp điểm thì giãn ra. Người dân không cần nhớ giờ, chỉ cần ra trạm là kiểu gì cũng có xe trong vài phút. Toàn bộ xe đều được theo dõi bằng GPS, trung tâm điều phối sẽ can thiệp để giữ khoảng cách giữa các xe, tránh tình trạng dồn cục rồi mất hút.
Người dân có thể nhìn thấy xe mình cần đang ở đâu, bao lâu sẽ tới. Cảm giác không phải là chờ xe, mà là đang theo dõi một hệ thống chạy đúng như nó phải chạy.
Điểm đáng quan tâm nhất là làn đường riêng cho xe buýt nằm giữa đường. Không phải sát lề như thông thường, mà là nằm ở dải phân cách giữa. Xe buýt chạy tách khỏi dòng xe máy và ô tô, không bị cắt ngang, không bị kẹt xe, tốc độ ổn định, giờ đến gần như chính xác.
Mô hình này khá giống Bus Rapid Transit, nhưng được triển khai linh hoạt và hiệu quả hơn nhiều. Đây mới là thứ tạo ra khác biệt thật sự, chứ không phải khẩu hiệu hay chiến dịch ngắn hạn.
Về thanh toán, Seoul sử dụng thẻ T-money, chỉ cần một lần chạm là có thể đi xuyên toàn bộ hệ thống. Lên xe quẹt, xuống xe quẹt, trong một khoảng thời gian nhất định có thể chuyển tuyến giữa buýt và metro mà chi phí gần như không đáng kể. Họ không tính tiền theo từng chặng rời rạc, mà tính theo cả hành trình.
Chính từ cách làm này mới khuyến khích người dân sử dụng giao thông công cộng một cách tự nhiên, không bị cảm giác mỗi lần đổi xe là bị tính thêm tiền.
Mặc dù dân số đông, mật độ dân cao, nhưng Seoul làm rất tốt. Họ thiết kế hệ thống rõ ràng, ưu tiên trải nghiệm người dùng, quản lý bằng dữ liệu và giữ kỷ luật vận hành ở mức rất cao. Khi một hệ thống đủ tốt, người dân sẽ tự động thay đổi hành vi, không cần phải kêu gọi nhiều.
Còn với TP.HCM, miễn phí là một bước khởi đầu đáng ghi nhận. Nhưng nếu dừng ở đó thì chưa đủ. Nếu làm được như cách Seoul đã làm thì lúc đó xe buýt không chỉ là phương tiện, mà sẽ trở thành lựa chọn mặc định trong đời sống hằng ngày.
Honda Super-N, một chiếc kei-car thoát ly khỏi dòng xe truyền thống, sẽ đến Anh và châu Âu vào tháng 7 này với giá dưới 20.000 bảng Anh (khoảng 26.900 USD) và một sứ mệnh rõ ràng: ai đó có thể tận hưởng niềm vui ngay cả với công suất chỉ hai chữ số.
Super-N là phiên bản châu Âu của Super-One Nhật Bản, bản thân nó là sự phát triển mạnh mẽ của N series dành cho thị trường Nhật Bản của Honda, nhưng được pha trộn thêm nhiều yếu tố hoài cổ. Nó thừa hưởng phong thái từ chiếc City Turbo II huyền thoại với các vòm bánh xe lớn, cản trước hầm hố và đủ ấn tượng về mặt thị giác để khiến các mẫu xe điện dưới 20.000 bảng Anh khác như Dacia Spring trở thành nhàm chán.
Bên dưới thân hình nhỏ gọn (dài 3.590 mm), môtơ điện đặt phía trước cung cấp công suất 63-94 mã lực, với con số cao hơn được kích hoạt trong chế độ Boost.
Chế độ tăng tốc (Boost Mode) không chỉ đơn thuần là tăng công suất mà mang đến hộp số 7 cấp mô phỏng và tiếng động cơ, giống như chiếc Hyundai Ioniq 5 N. Ý tưởng là mang đến cho người lái trải nghiệm gần giống với những chiếc xe hatchback thể thao kiểu cũ, và thuyết phục những người hâm mộ xe động cơ đốt trong rằng xe điện giá cả phải chăng cũng có thể thú vị.
Phạm vi hoạt động tập trung chủ yếu vào thành phố, đến 320 km khi lái xe trong đô thị, mặc dù con số này giảm xuống còn 206 km khi kết hợp cả đô thị và đường cao tốc. Tuy nhiên, con số này được đánh giá là đủ cho nhu cầu hàng ngày, và đây cũng không phải là một chiếc xe chuyên chạy đường cao tốc.
Ở cabin, Super-N mang đến trải nghiệm lái thú vị với ghế hỗ trợ tốt, các điểm nhấn màu xanh lam và đèn chiếu sáng nội thất chuyển sang màu tím khi kích hoạt chế độ Boost. Honda cho biết hệ thống treo đã được tinh chỉnh đặc biệt cho đường xá ở Anh và châu Âu.
Khi bắt đầu được bán vào tháng 7, nhưng Super-N sẽ không dễ dàng chiếm lĩnh thị trường. Mẫu Twingo mới đầy phong cách của Renault cũng sẽ ra mắt tại châu Âu trong năm nay và sẽ có giá dưới 20.000 bảng Anh.
Cảnh sát thành phố Thâm Quyến, tỉnh Quảng Đông, sử dụng 65 drone tại các khu vực trọng điểm để tự động ghi lại các vi phạm của người lái xe. Các thiết bị bay này được triển khai trên diện tích 78 km2 của quận Phúc Điền.
Những "cảnh sát giao thông trên không" này sẽ phát cảnh báo khi phát hiện các phương tiện đỗ trái phép bên đường. Nếu chủ xe vẫn không di chuyển, drone sẽ chụp ảnh làm bằng chứng và tải lên nền tảng để cảnh sát giao thông xem xét, sau đó sẽ xử phạt theo luật.
Drone sẽ tuần tra trong giờ cao điểm buổi sáng (7h30-9h) và buổi tối (17h30-19h), phát đi các thông điệp nâng cao nhận thức về an toàn như "Giữ khoảng cách an toàn và không tự ý chuyển làn", hay "Đội mũ bảo hiểm khi đi xe đạp, xe máy điện". Drone cũng sẽ chụp ảnh làm bằng chứng khi phát hiện các vi phạm khác ngoài việc đỗ xe trái phép.
So với các cuộc tuần tra truyền thống, việc triển khai mạng lưới 65 thiết bị bay giúp cải thiện đáng kể hiệu quả tuần tra. Kết hợp các cuộc tuần tra bằng xe máy trên mặt đất, điều này tạo thành một vòng phản ứng trong vòng 5 phút, đóng vai trò quan trọng trong việc xử lý nhanh chóng các vụ tai nạn giao thông và nhanh chóng khôi phục trật tự giao thông đường bộ.
Hãng công nghệ hàng đầu Trung Quốc Huawei hé lộ thương hiệu xe mới mang tên Yijing và tên mẫu SUV là X9. Yijing X9 sẽ ra mắt chính thức tại Hội nghị công nghệ hệ sinh thái Huawei Qiankun ngày 23/4 và giới thiệu trước công chúng tại triển lãm ôtô Bắc Kinh 2026 ngày 24/4, theo Autohome.
Tân binh Yijing X9 có chiều dài 5,3 m và trục cơ sở dài 3,1 m và hãng định vị là một chiếc SUV cỡ lớn cấu hình 6 chỗ (2+2+2). X9 sẽ thừa hưởng những công nghệ mới nhất từ hãng mẹ Huawei, như hệ điều hành HarmonyOS thế hệ mới và LiDAR hình ảnh chùm tia kép 896 dòng mới nhất.
Từ hình ảnh hé lộ cho thấy, X9 trang bị cụm đèn trước kiểu phân tầng, đèn ban ngày đặt ở trên và liên kết thành một dải LED mỏng toàn chiều rộng xe và đèn pha phía dưới thiết kế nằm ngang. Ngoại hình trang trí hai tông màu, tay nắm cửa dạng ẩn, vành thiết kế đa chấu. Cụm đèn hậu LED có kiểu dáng tương tự đèn pha.
Bên cạnh đó, xe trang bị đèn màu xanh đặc biệt - báo hiệu rằng xe đang lái tự động ở chế độ Autopilot - tuy nhiên hệ thống này vẫn cần người điều khiển sẵn sàng can thiệp khi hệ thống gặp khó khăn trên đường.
Hãng xe Trung Quốc chưa công bố hệ truyền động cho Yijing X9. Giới truyền thông của quốc gia này nhận định X9 sử dụng hệ truyền động plug-in hybrid (PHEV) và dự đoán giá dưới 50.000 USD.
Triễn lãm ôtô Bắc Kinh 2026 (Beijing Auto Show hay Auto China) diễn ra từ ngày 24/4-3/5.
