Từ ngày 1-7, Việt Nam sẽ bắt đầu kiểm định khí thải đối với xe máy đang lưu hành tại Hà Nội và TP.HCM theo Quyết định số 13/2026. Lộ trình tiếp tục mở rộng ra các đô thị lớn từ năm 2028 và dự kiến áp dụng tại 28 tỉnh, thành vào năm 2030.
Kinh nghiệm quốc tế cho thấy nhiều quốc gia có cách tiếp cận linh hoạt hơn, đặc biệt với xe máy – phương tiện chiếm tỉ trọng lớn tại các nước đang phát triển.
Thay vì kiểm định ngay từ đầu, không ít quốc gia lựa chọn miễn kiểm tra trong những năm đầu sử dụng, thậm chí không áp dụng kiểm định định kỳ đối với một số nhóm xe.
Tại Thái Lan, xe máy được miễn kiểm định trong 5 năm đầu kể từ khi đăng ký. Sau thời gian này, chủ xe phải kiểm tra định kỳ hằng năm khi gia hạn đăng ký. Nội dung kiểm tra bao gồm mức phát thải khí thải, tình trạng động cơ và các yếu tố an toàn cơ bản.
Indonesia cũng là một ví dụ đáng chú ý. Trên phạm vi toàn quốc, quốc gia này chưa áp dụng kiểm định khí thải định kỳ bắt buộc đối với xe máy cá nhân. Thay vào đó, xe được kiểm tra theo chu kỳ 5 năm khi gia hạn đăng ký, chủ yếu để xác nhận tính hợp pháp của xe.
Tuy nhiên, tại thủ đô Jakarta – nơi thường xuyên đối mặt với ô nhiễm không khí, chính quyền địa phương đã triển khai kiểm tra khí thải bắt buộc. Các xe trên 3 năm tuổi phải kiểm tra định kỳ, kèm theo chế tài xử phạt đối với xe không đạt tiêu chuẩn.
Không chỉ miễn trong vài năm đầu, một số quốc gia còn không yêu cầu kiểm định định kỳ đối với xe máy.
Tại châu Âu, quy định chung của Liên minh châu Âu (EU) không bắt buộc các nước thành viên phải kiểm định xe máy. Một số quốc gia như Phần Lan, Ireland hay Hà Lan hiện không áp dụng kiểm định định kỳ với loại phương tiện này.
Thay vì kiểm tra định kỳ, các nước này tập trung kiểm soát ngay từ khâu sản xuất thông qua các tiêu chuẩn khí thải nghiêm ngặt, kết hợp với kiểm tra ngẫu nhiên hoặc kiểm tra bên đường.
Nước Mỹ cũng áp dụng chính sách tương tự khi cho các bang các quyền tự quyết về vấn đề kiểm định. Nhiều bang không áp dụng kiểm định với xe máy như Alaska, Michigan, Minnesota, Mississippi, Texas…
Ở Nhật Bản, chính sách kiểm định được thiết kế theo dung tích động cơ. Xe máy trên 250cc phải tham gia hệ thống kiểm định “Shaken” với lần đầu sau 3 năm và sau đó định kỳ 2 năm/lần.
Trong khi đó, xe dưới 250cc – chiếm phần lớn thị trường – không phải kiểm định định kỳ. Tương tự châu Âu, chính phủ nước này kiểm soát khí thải chủ yếu thông qua tiêu chuẩn kỹ thuật nghiêm ngặt áp dụng cho nhà sản xuất.
Theo các chuyên gia, trong 3 – 5 năm đầu sử dụng, xe máy vẫn vận hành gần với trạng thái ban đầu do nhà sản xuất thiết kế. Các hệ thống như phun nhiên liệu, cảm biến oxy hay bộ chuyển đổi xúc tác vẫn hoạt động ổn định, giúp giảm thiểu phát thải.
Ngoài ra, xe mới ra thị trường thường phải đáp ứng các tiêu chuẩn khí thải nghiêm ngặt như Euro 3, Euro 4 hoặc tương đương. Vì thế, việc kiểm định trong giai đoạn này được cho là ít mang lại hiệu quả môi trường, trong khi lại làm phát sinh chi phí và thủ tục hành chính.
Tuy nhiên, sau khoảng 3 – 5 năm, các bộ phận bắt đầu hao mòn, hiệu suất giảm dần, mức phát thải tăng lên đáng kể. Đây cũng là lý do nhiều quốc gia lựa chọn mốc thời gian này để bắt đầu kiểm định.
Thực tế, thời gian gần đây các quốc gia châu Âu cũng xem xét việc kiểm định xe máy hằng năm, nhưng cuối cùng đã không được thông qua. Một trong những lý do khiến đề xuất này bị gác lại nằm ở thói quen sử dụng xe máy trong khu vực.
Người dân châu Âu hiểu rằng họ đang cầm lái một chiếc xe không có túi khí hay có cấu trúc bên ngoài đủ tốt để hấp thụ lực một khi có va chạm, do đó họ đặc biệt coi trọng vấn đề bảo dưỡng. Vô hình trung, điều này cũng giúp những chiếc xe máy giữ được mức độ phát thải gần tương đương khi mới ra mắt.
Thực tế quốc tế cho thấy không có một mô hình chung cho tất cả các quốc gia. Một số nước miễn kiểm định trong thời gian đầu, số khác miễn hoàn toàn, trong khi nhiều nơi áp dụng linh hoạt theo khu vực hoặc mức độ ô nhiễm. Điểm chung là các chính sách đều hướng tới việc cân bằng giữa mục tiêu bảo vệ môi trường, chi phí xã hội và năng lực hệ thống kiểm định.
Toyota Corolla Cross nhiều khả năng sẽ được bổ sung thêm một biến thể hoàn toàn mới trong tương lai. Theo đó, hãng xe Nhật Bản được cho là đang nghiên cứu phiên bản 7 chỗ dành riêng cho thị trường Ấn Độ, dự kiến ra mắt vào giai đoạn 2028 - 2029.
Theo các nguồn tin quốc tế, dự án này thực chất là sự tiếp nối của một kế hoạch từng bị trì hoãn trước đây do chưa đáp ứng yêu cầu về hiệu quả kinh doanh.
Tuy nhiên trước nhu cầu gia tăng đối với xe gia đình cỡ trung, Toyota được cho là đã tái khởi động chương trình phát triển và đặt nhiều kỳ vọng vào mẫu SUV mới trong chiến lược mở rộng tại Ấn Độ.
Điểm đáng chú ý nằm ở cấu hình 7 chỗ ngồi. So với phiên bản hiện hành, mẫu xe dự kiến sẽ được kéo dài trục cơ sở nhằm bổ sung hàng ghế thứ ba. Đây cũng là nguyên nhân khiến tiến độ phát triển kéo dài đến cuối thập kỷ, khi việc tối ưu không gian và đảm bảo khả năng vận hành ổn định trên nền tảng sẵn có không phải là bài toán đơn giản.
Về nền tảng, xe nhiều khả năng tiếp tục sử dụng kiến trúc TNGA-C quen thuộc của Toyota, tương tự Innova Cross. Đi cùng là hệ truyền động hybrid, xoay quanh động cơ xăng 2.0L kết hợp mô tơ điện, hướng tới mục tiêu tiết kiệm nhiên liệu và giảm phát thải - yếu tố ngày càng được ưu tiên tại nhiều thị trường.
Một điểm đáng chú ý khác là chiến lược nội địa hóa sản xuất. Toyota được cho là sẽ tăng cường sản xuất linh kiện và động cơ ngay tại Ấn Độ nhằm tối ưu chi phí, qua đó giúp mẫu xe có mức giá cạnh tranh hơn khi ra mắt.
Nếu được thương mại hóa, Toyota Corolla Cross 7 chỗ sẽ nằm giữa các dòng SUV hiện tại của hãng, tạo thêm lựa chọn cho nhóm khách hàng gia đình cần không gian rộng rãi nhưng vẫn ưu tiên tính kinh tế. Ở Ấn Độ, mẫu xe này được dự báo sẽ cạnh tranh với các đối thủ như Hyundai Tucson hay Mahindra XUV700. Chưa rõ hãng có dự định phân phối ở các thị trường khác hay không.
Dù còn vài năm nữa mới ra mắt, kế hoạch phát triển Corolla Cross 7 chỗ cho thấy định hướng rõ ràng của Toyota trong việc mở rộng danh mục xe hybrid, đồng thời tận dụng sức hút của thương hiệu Corolla để tiếp cận thêm nhóm khách hàng trong phân khúc SUV gia đình.
Kết quả kinh doanh tháng 3 của VinFast gây chú ý khi ghi nhận hơn 135.000 đơn đặt hàng và xuất xưởng trên 93.000 xe.
Theo báo cáo từ hãng, Evo và Feliz S không chỉ là hai mẫu xe được ưa chuộng nhất với doanh số lần lượt 52.000 và 24.000 xe, mà còn nằm trong nhóm sản phẩm bán chạy nhất toàn thị trường xe máy, bao gồm cả xe xăng và xe điện, trong quý 1-2026.
Trong bối cảnh giá nhiên liệu liên tục biến động, VinFast cho biết sức mua xe máy điện tăng đều trên phạm vi toàn quốc. Hà Nội và TP.HCM là hai thị trường tiêu thụ lớn nhất, riêng tại Hà Nội ghi nhận hơn 20.000 xe được bàn giao đến tay khách hàng trong tháng 3.
Ông Hoàng Hà, Tổng giám đốc xe máy điện VinFast tại thị trường Việt Nam, nhận định con số 135.000 đơn đặt hàng trong một tháng phản ánh nhu cầu ngày càng lớn đối với phương tiện di chuyển xanh, góp phần giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch và hướng tới mục tiêu bảo vệ môi trường.
Bên cạnh yếu tố giá nhiên liệu, các chương trình ưu đãi cũng đóng vai trò quan trọng trong kết quả kinh doanh của hãng trong quý 1-2026.
Hiện VinFast đang triển khai nhiều chính sách như giảm thêm 5% giá xe trong chương trình “Thu xăng - Đổi điện”, hỗ trợ trả góp với 0 đồng đối ứng, giảm 6% giá bán, hỗ trợ 100% lệ phí trước bạ, miễn phí sạc tại hệ thống trạm V-Green và miễn phí đổi pin 20 lần mỗi tháng đối với các dòng xe thuê pin.
Ngoài các ưu đãi dành cho khách hàng cá nhân, VinFast còn phối hợp với GSM triển khai chương trình miễn phí thuê và đổi pin không giới hạn cho tài xế đăng ký vận doanh độc quyền trên nền tảng gọi xe Xanh SM.
Hiện VinFast đang phân phối tổng cộng 9 mẫu xe máy điện tại Việt Nam, trong đó có 3 mẫu hướng đến học sinh với giá khởi điểm từ 13,9 triệu đồng. Ở nhóm xe phổ thông, Vero X là sản phẩm cao cấp nhất với giá 34,9 triệu đồng, trong khi Evo Neo là mẫu dễ tiếp cận nhất với mức giá 17,8 triệu đồng.
Từng được xem là một trong những phân khúc ô tô tiềm năng, hút khách nhất thị trường Việt Nam, nhưng trong khoảng 3 năm trở lại đây, sự xuất hiện của hàng loạt mẫu mã mới khiến ô tô MPV phổ thông 7 chỗ ngày càng chật chội. Tính đến thời điểm hiện tại, nếu tính cả xe điện lẫn xe xăng, phân khúc này có không dưới 10 mẫu mã góp mặt. Bên cạnh các mẫu mã xe động cơ đốt trong như Mitsubishi Xpander, Hyundai Stargazer, Suzuki XL7, Toyota Veloz Cross, Toyota Avanza Premio, Honda BR-V, MG G50… phân khúc này cũng chứng kiến sự xuất hiện ồ ạt các mẫu xe thuần điện như BYD M6, VinFast Limo Green, VinFast MPV 7… Điều này khiến áp lực cạnh tranh ở phân khúc ô tô MPV 7 chỗ ngày càng gia tăng.
Trong khi đó, sau giai đoạn tăng trưởng mạnh mẽ, sức hút của dòng xe này giờ đây đang có dấu hiệu sụt giảm. Sau hai tháng đầu năm 2026, doanh số nhiều mẫu xe đặc biệt là MPV phổ thông 7 chỗ máy xăng từng hút khách như Mitsubishi Xpander, Hyundai Stargazer, Honda BR-V… giảm mạnh. Trái lại, lượng tiêu thụ các dòng MPV thuần điện như BYD M6, VinFast Limo Green, MPV 7 lại có xu hướng tăng mạnh trong bối cảnh giá xăng, dầu liên tục biến động. Đó là chưa kể đến việc, sức mua chững lại trong giai đoạn chạy đà doanh số cho năm 2026 đang khiến một số mẫu MPV phổ thông 7 chỗ hiện vẫn còn tồn kho các xe đời 2025.
Chính vì vậy, bước sang tháng 4.2026 phân khúc này tiếp tục chứng kiến cuộc đua giảm giá diễn ra mạnh mẽ giữa các nhà sản xuất, phân phối xe MPV phổ thông 7 chỗ. Việc các mẫu mã MPV thuần điện vốn đang hút khách như VinFast Limo Green, VinFast MPV 7 được áp dụng chương trình giảm giá từ 6 - 9% tùy theo chính sách ưu đãi của VinFast đang vô tình tạo áp lực lớn lên các mẫu mã MPV máy xăng. BYD M6 nhận ưu đãi tiền mặt đến 30 triệu đồng, cùng bộ sạc cầm tay và bộ chuyển đổi nguồn điện. Chính vì vậy, từ tháng 4.2026 nhiều mẫu MPV phổ thông 7 chỗ máy xăng tiếp tục được các nhà sản xuất phân phối tăng mức ưu đãi, thậm chí một số mẫu xe được ưu đãi lên đến cả trăm triệu đồng.
Cụ thể, Toyota Việt Nam (TMV) vừa công bố chương trình ưu đãi tháng 4.2026, trong đó bộ đôi MPV - Toyota Veloz Cross và Toyota Avanza Premio có mức giảm lên tới hơn 100 triệu đồng. Gói ưu đãi này bao gồm mức hỗ trợ 100% lệ phí trước bạ, 1 năm bảo hiểm thân vỏ và ưu đãi lãi suất vay. Với chương trình này, khách hàng mua Toyota Veloz Cross được hưởng ưu đãi lên tới 111 - 114 triệu đồng, trong khi Avanza Premio giảm 98 - 106 triệu đồng.
Hyundai Stargazer tiếp tục được Hyundai Thành Công Việt Nam (HTV) áp dụng mức giảm lên đến 107 triệu đồng. Đáng chú ý, đây được xem là mức giảm giá cao nhất được HTV áp dụng với mẫu MPV này. Dù vậy, phần lớn các phiên bản được áp dụng ưu đãi đều có số VIN 2025 (sản xuất năm 2025). Trong khi phiên bản mới ra mắt chỉ được một số đại lý ưu đãi, giảm giá 5 - 15 triệu đồng, tùy phiên bản.
Trong khi đó, mẫu xe máy xăng bán chạy nhất phân khúc MPV phổ thông 7 chỗ - Mitsubishi Xpander tực được ưu đãi hàng chục triệu đồng nhưng thay đổi hình thức. Cụ thể, thay vì hỗ trợ lệ phí trước bạ như những tháng trước đây, bước sang tháng 4.2026, Mitsubishi chuyển sang hình thức tặng phiếu nhiên liệu cho khách hàng mua Xpander. Trong đó, các phiên bản Xpander được tặng phiếu nhiên liệu trị giá 53 - 57 triệu đồng. Khách mua bản Xpander Cross được tặng phiếu nhiên liệu trị giá 55 triệu đồng.
Suzuki XL7 được nhà phân phối của Suzuki tại Việt Nam ưu đãi 50% lệ phí trước bạ, kèm gói bảo dưỡng từ 2,5 - 6,5 năm với tổng trị giá 35 triệu với phiên bản 2026 và 55 triệu đối với phiên bản 2025. Mức ưu đãi 50% lệ phí trước bạ cũng được Honda áp dụng với hai phiên bản Honda BR-V G và BR-V L. KIA Carens được THACO AUTO giảm giá 10 triệu đồng với hai phiên bản 1.5G Luxury và 1.5G IVT.
Như vậy, có thể thấy cuộc đua giảm giá ở phân khúc MPV phổ thông 7 chỗ tại Việt Nam đang diễn ra rầm rộ giữa các nhà sản xuất, phân phối ô tô. Trong đó, áp lực cạnh tranh khiến các mẫu MPV máy xăng có mức giảm lớn hơn.
