Tại hội nghị tập huấn công tác tổ chức thi và kiểm tra kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 do Bộ GD-ĐT tổ chức sáng 10.4, đại tá Nguyễn Anh Tuấn cho rằng, kỳ thi tốt nghiệp THPT luôn tiềm ẩn nguy cơ tiêu cực, gian lận, thậm chí là vi phạm pháp luật, ảnh hưởng trực tiếp đến an ninh, an toàn kỳ thi.
Theo ông Tuấn, do kết quả của kỳ thi không chỉ đánh giá chất lượng giáo dục, xét tốt nghiệp THPT mà còn dùng để xét tuyển ĐH nên vẫn còn một bộ phận học sinh, phụ huynh có tư tưởng tiêu cực, gian lận, tìm mọi cách để có kết quả thi cao nhằm trúng tuyển vào các trường ĐH.
Đại tá Anh Tuấn nêu thực tế, qua các kỳ thi đã có các trường hợp gian lận. Kỳ thi năm 2025 có 39 trường hợp thí sinh sử dụng điện thoại di động bị đình chỉ thi. Trong đó có 5/39 thí sinh sử dụng điện thoại di động chụp ảnh gửi đề thi ra bên ngoài.
Năm 2025, A03 đã phối hợp với Công an Hà Nội và Lâm Đồng nhanh chóng xác minh làm rõ 2 vụ việc: khởi tố 1 thí sinh về tội vô ý làm lộ bí mật nhà nước; khởi tố 1 thí sinh về hành vi cố ý làm lộ bí mật nhà nước do sử dụng thiết bị công nghệ cao chụp ảnh đề thi gửi cho người thân nhờ giải.
Từ thực tế này, ông Tuấn đề nghị đẩy mạnh tuyên truyền để học sinh hiểu, nhận thức được quy định để không vi phạm quy chế thi, vi phạm pháp luật. Trong đó, quán triệt rõ đề thi của kỳ thi tốt nghiệp thuộc danh mục bí mật nhà nước độ “tối mật”, mọi hành vi làm lộ đề thi đều bị xử lý nghiêm theo quy định pháp luật.
Với kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026, đại tá Nguyễn Anh Tuấn cảnh báo vẫn tiềm ẩn những nguy cơ về gian lận thi bằng các thiết bị công nghệ cao, nhất là tình trạng sử dụng công cụ trí tuệ nhân tạo để thực hiện các hành vi gian lận; tình trạng mua bán các thiết bị công nghệ cao vẫn diễn ra tràn lan và công khai. Thí sinh có thể tiếp cận một cách dễ dàng, mua bán phục vụ cho việc gian lận.
Lực lượng công an cũng nhấn mạnh vai trò của công tác phòng ngừa, giáo dục để hạn chế vi phạm ngay từ sớm, thay vì chỉ xử lý khi sự việc đã xảy ra. Rà soát các hội nhóm, diễn đàn mạng xã hội của học sinh, sinh viên để phát hiện, xử lý các đường dây mua bán thiết bị công nghệ, thi thuê, thi hộ hoặc các đối tượng đăng tin thất thiệt về lộ đề thi.
“Ngoài ra, trong những năm qua, dư luận tiếp tục phản ánh nghi vấn một số địa phương có điểm thi cao bất thường so với mặt bằng chung, liệu có sự buông lỏng trong quá trình chấm thi?”, đại tá Nguyễn Anh Tuấn nêu.
Thứ trưởng Bộ GD-ĐT Phạm Ngọc Thưởng cũng thẳng thắn thừa nhận, trong những năm qua, một số địa phương còn khiến dư luận băn khoăn khi công bố kết quả chấm thi. Chẳng hạn có nơi điểm thi môn văn đạt 9 hoặc 9,5 rất nhiều…
Ông Thưởng cho biết, Bộ GD-ĐT đã yêu cầu các sở giải trình. Ở kỳ thi năm nay, ông Thưởng nhấn mạnh Bộ GD-ĐT sẽ có văn bản chỉ đạo tiếp theo về vấn đề này. Trước mắt, Bộ yêu cầu cục, vụ chức năng tiếp tục rà soát những sở GD-ĐT nào năm ngoái có các môn này, môn kia có biểu hiện “chấm lỏng tay”.
“Tránh tình trạng năm nay nhắc nhở được sở này thì năm sau lại ra sở khác”, ông Thưởng nói và cho rằng không thể vì muốn trường mình, sở mình điểm cao nhưng kết quả đó lại không công bằng với đơn vị khác.
Ông Thưởng cũng khẳng định sẽ tăng cường công tác kiểm tra tất cả các khâu của kỳ thi, nếu cần thiết sẽ phối hợp với Thanh tra Chính phủ và các địa phương để tiến hành thanh tra.
Một tờ giấy nhục mạ bạn của nhóm học sinh lớp 5 trở thành phép thử đối với cách nhà trường bảo vệ học sinh, cách phụ huynh đòi công bằng cho con và cách pháp luật được vận dụng trong một vụ việc rất nhỏ về hình thức nhưng không nhỏ về hậu quả.
Vụ việc xảy ra tại một trường tiểu học ở TP.HCM khi nhóm học sinh lớp 5 viết giấy với nhiều câu từ nhục mạ một bạn cùng lớp. Nhà trường xác định có 4 em trực tiếp viết và 4 em khác thấy nội dung xấu thì bỏ vào thùng rác. Sau khi phụ huynh phản ánh, trường yêu cầu học sinh tường trình và xin lỗi. Tuy nhiên mâu thuẫn không dừng lại ở hành vi ban đầu mà chuyển sang tranh cãi về cách xử lý, về việc xin lỗi thế nào cho đúng và đặc biệt là về chi tiết phụ huynh cho rằng trường đã công khai tên học sinh bị hại trong thông báo.
Trên phương diện pháp lý điều đầu tiên cần xác định là đây không chỉ là một xích mích giữa trẻ em. Nó thuộc phạm vi bạo lực học đường theo nghĩa rộng vì đã có hành vi xúc phạm danh dự và có dấu hiệu gây tổn thương tâm lý cho học sinh. Nghị định 80/2017/NĐ-CP không thu hẹp bạo lực học đường vào các hành vi đánh nhau hay gây thương tích mà đặt ra yêu cầu xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh và có cơ chế phòng ngừa, phát hiện, hỗ trợ, xử lý khi xảy ra hành vi xâm hại trong trường học. Khi một học sinh bị nhục mạ ngay trong lớp và sau đó có biểu hiện bất ổn tâm lý thì vụ việc đã vượt khỏi ngưỡng của một lỗi ứng xử thông thường.
Ở đây nhà trường có quyền xử lý học sinh vi phạm nhưng quyền đó bị giới hạn rất rõ bởi Thông tư 19/2025 của Bộ GD-ĐT. Thông tư này quy định mục đích của việc kỷ luật học sinh là giáo dục, giúp học sinh nhận ra hành vi sai, tự sửa chữa và khắc phục hậu quả.
Với học sinh tiểu học, biện pháp kỷ luật được phép áp dụng về cơ bản chỉ là nhắc nhở và yêu cầu xin lỗi. Điều đó có nghĩa nhà trường không thể chọn các cách làm nặng tính bêu xấu, trừng phạt hoặc gây áp lực tinh thần quá mức cho các em. Nếu nhà trường yêu cầu các em viết tường trình và xin lỗi, xét về mặt hình thức thì đó là hướng xử lý nằm trong khuôn khổ pháp luật hiện hành.
Nhưng chỉ đúng hình thức thì chưa đủ. Trách nhiệm pháp lý của nhà trường không dừng ở việc chọn đúng một biện pháp kỷ luật ghi trong thông tư. Nghị định 80/2017/NĐ-CP đòi hỏi cơ sở giáo dục phải đánh giá mức độ ảnh hưởng của vụ việc, thực hiện hỗ trợ cần thiết đối với người học bị tác động và phối hợp với gia đình để ngăn ngừa tái diễn. Nói cách khác xin lỗi chỉ là một mắt xích. Nếu sau lời xin lỗi, học sinh bị hại vẫn hoảng sợ, vẫn bị bạn bè bàn tán, vẫn không được bảo vệ trong môi trường lớp học thì về thực chất nghĩa vụ của nhà trường chưa hoàn tất. Trong những vụ như thế này điều phụ huynh chờ đợi không phải một nghi thức cho đủ quy trình mà là một cơ chế bảo vệ có hiệu quả.
Chính vì vậy lập luận của nhà trường rằng mình đã xử lý theo Thông tư 19/2025 mới chỉ trả lời được một nửa câu hỏi. Nửa còn lại là trường đã làm gì để bảo vệ học sinh bị hại sau xử lý? Có tổ chức theo dõi tâm lý hay không? Có kiểm soát việc kỳ thị, bàn tán trong lớp hay không? Có làm việc riêng với phụ huynh hai bên để thống nhất cách đồng hành với trẻ hay không? Nếu những việc đó chưa được làm đầy đủ thì cảm giác bất an của phụ huynh là điều dễ hiểu. Pháp luật giáo dục ngày nay không chỉ hỏi nhà trường đã phạt hay chưa mà còn hỏi trường đã bảo vệ học sinh tốt đến mức nào.
Từ phía phụ huynh, yêu cầu đòi hỏi một lời xin lỗi nghiêm túc hơn cũng không phải vô lý. Một đứa trẻ bị xúc phạm công khai trong lớp sẽ không thấy mình được bảo vệ nếu vụ việc chỉ được khép lại bằng vài câu xin lỗi lấy lệ. Nhưng pháp luật cũng đặt ra một giới hạn mà phụ huynh cần tôn trọng.
Đòi công bằng cho con không có nghĩa là được quyền đẩy các học sinh vi phạm ra trước đám đông hoặc biến một vụ việc học đường thành cuộc truy xét của người lớn. Trẻ em vi phạm vẫn là trẻ em. Các em cần bị uốn nắn, bị yêu cầu nhận lỗi và sửa lỗi nhưng không thể bị đối xử như đối tượng để bêu công khai. Đây là ranh giới mà cả nhà trường lẫn phụ huynh đều phải lưu tâm.
Cũng cần nói thêm rằng với nhóm học sinh lớp 5, trọng tâm ở đây không phải là trách nhiệm hình sự. Các em còn quá nhỏ để tiếp cận vụ việc bằng tư duy trừng phạt hình sự. Hướng đúng là giáo dục, hỗ trợ tâm lý và phục hồi môi trường lớp học. Nhưng không vì thế mà trách nhiệm dân sự bị loại trừ hoàn toàn.
Nếu có thiệt hại thực tế được chứng minh, chẳng hạn chi phí khám, tư vấn tâm lý hoặc những tổn thất khác phát sinh từ vụ việc thì về nguyên tắc bồi thường vẫn có thể được đặt ra theo pháp luật dân sự. Điều này nhắc các bên rằng những hành vi tưởng là đùa nghịch trong trường học vẫn có thể để lại hệ quả pháp lý nếu hậu quả đủ rõ và đủ cụ thể.
Vụ việc này cho thấy điểm yếu khá phổ biến trong nhiều trường học hiện nay. Khi xảy ra một hành vi làm tổn thương học sinh, nhà trường thường xử lý phần ngọn rất nhanh là viết bản tường trình, mời phụ huynh, yêu cầu xin lỗi. Nhưng phần gốc lại hay bị bỏ trống là bảo vệ nạn nhân sau xin lỗi, làm dịu dư chấn tâm lý trong lớp và phục hồi quan hệ học đường một cách bài bản. Trong khi đó, phụ huynh vì xót con nên dễ chuyển từ yêu cầu chính đáng sang yêu cầu nặng cảm xúc, vô tình đẩy xung đột lên cao hơn. Pháp luật đứng giữa hai thái cực ấy để nhắc rằng điều quan trọng nhất vẫn là lợi ích tốt nhất của trẻ em.
Một tờ giấy nhục mạ học sinh trong lớp học không đáng sợ bằng cách người lớn xử lý nó. Nếu xử lý chỉ để khép hồ sơ, đứa trẻ bị xúc phạm sẽ thấy mình đơn độc. Nếu xử lý để trả đũa thay con, những đứa trẻ khác lại bị đặt vào một vòng tổn thương mới. Cách làm đúng phải là đủ nghiêm để các em biết ranh giới, đủ mềm để các em còn cơ hội sửa mình và đủ chặt để nhà trường thực sự làm tròn bổn phận bảo vệ trẻ em trong không gian mà lẽ ra phải an toàn nhất sau gia đình.
Ngày 10.4, tại UTH, Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD-ĐT) tổ chức tọa đàm lấy ý kiến góp ý dự thảo Chuẩn chương trình đào tạo trình độ đại học về đường sắt, nhằm cụ thể hóa các chủ trương, Nghị quyết của Đảng và Chính phủ về đào tạo, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ các dự án trọng điểm quốc gia về phát triển hạ tầng giao thông đồng bộ, hiện đại, trong đó có đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam. Tiếp theo hoạt động khảo sát để hoàn thiện Đề án "Đào tạo, phát triển nguồn nhân lực đường sắt Việt Nam đến năm 2035, định hướng đến năm 2045" ngày 3.10.2025 tại UTH, sự kiện là bước triển khai quan trọng để thực hiện Đề án đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 2230/QĐ-TTg. Đồng thời, Tọa đàm ghi nhận vai trò tiên phong của UTH trong việc sẵn sàng và chuẩn bị nguồn nhân lực chất lượng cao cho các dự án đường sắt quy mô lớn của quốc gia.
Tọa đàm do TS Đặng Văn Huấn - Phó vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học (Bộ GD-ĐT) - chủ trì, với sự tham dự của PGS-TS Nguyễn Xuân Phương - Hiệu trưởng UTH; đại diện lãnh đạo, chuyên gia đến từ 15 cơ sở giáo dục đại học và các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực đường sắt, giao thông vận tải. Việc UTH được lựa chọn đăng cai tổ chức Tọa đàm một lần nữa khẳng định uy tín, năng lực của nhà trường trong đào tạo, nghiên cứu các lĩnh vực giao thông vận tải, đặc biệt là đường sắt hiện đại, đường sắt đô thị và đường sắt tốc độ cao - những lĩnh vực then chốt trong hiện thực hóa khát vọng phát triển hạ tầng chiến lược mà Đảng và Nhà nước đã đề ra.
Phát biểu khai mạc, TS Đặng Văn Huấn nhấn mạnh yêu cầu cấp thiết phải xây dựng Chuẩn chương trình đào tạo đồng bộ, hiện đại, có khả năng đáp ứng nhu cầu triển khai các dự án đường sắt quy mô lớn, nhất là đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam và hệ thống đường sắt đô thị tại các trung tâm kinh tế - xã hội lớn. Theo ông, việc chuẩn hóa chương trình đào tạo không chỉ nâng cao chất lượng nguồn nhân lực trong lĩnh vực đường sắt, mà còn góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, thực hiện hiệu quả các định hướng chiến lược được nêu trong các Nghị quyết của Đảng và Chính phủ về phát triển hạ tầng.
Theo báo cáo tại tọa đàm, dự thảo chuẩn chương trình đào tạo ngành đường sắt được xây dựng trên cơ sở tham khảo kinh nghiệm quốc tế, bám sát thực tiễn trong nước và định hướng liên ngành, tích hợp các lĩnh vực xây dựng, cơ khí, điện - điện tử, công nghệ thông tin và khai thác vận tải. Nội dung đào tạo chú trọng cân đối giữa lý thuyết và thực hành, tăng cường thí nghiệm, thực tập, gắn kết chặt chẽ với doanh nghiệp - mô hình mà UTH đã triển khai hiệu quả trong nhiều năm qua, qua đó tạo tiền đề để nhanh chóng hình thành đội ngũ kỹ sư có thể tham gia ngay vào các dự án đường sắt tốc độ cao khi được triển khai. Tại phiên thảo luận, nhiều chuyên gia nhấn mạnh cần tiếp cận ngành đường sắt như một hệ thống tích hợp đa lĩnh vực, trong đó nhân lực phải có năng lực tổng hợp về kỹ thuật, công nghệ và quản lý, phù hợp với yêu cầu vận hành các tuyến đường sắt tốc độ cao hiện đại.
Đóng góp ý kiến, TS Lê Anh Uyên Vũ - Phó viện trưởng Viện Cơ khí UTH - cho biết các chương trình đào tạo hiện nay của UTH về đường sắt được xây dựng theo định hướng liên ngành, chuẩn đầu ra cơ bản tương thích với dự thảo chuẩn đang xây dựng, cho thấy định hướng đào tạo của UTH phù hợp với thực tiễn và xu hướng phát triển của ngành. TS Uyên Vũ cũng đề xuất Hội đồng xây dựng chuẩn CTĐT có thể tham khảo chương trình mà UTH đang triển khai như một hướng tiếp cận hiệu quả trong đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho đường sắt hiện đại và đường sắt tốc độ cao.
Các đại biểu cũng kiến nghị khá tương đồng với ý kiến từ các chuyên gia của UTH về việc cần tinh gọn, giảm số lượng chuẩn đầu ra, tăng tỷ trọng thực hành, đẩy mạnh học kỳ doanh nghiệp, đồng thời bổ sung các nội dung về trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, tự động hóa, an toàn hệ thống - những yêu cầu công nghệ cốt lõi của đường sắt tốc độ cao. Nhiều ý kiến thống nhất rằng chương trình đào tạo cần linh hoạt, gắn với thực tiễn, nhu cầu thị trường lao động và các lộ trình, quy hoạch phát triển đường sắt mà Đảng, Nhà nước đã đề ra trong các văn kiện chiến lược.
Phát biểu tại tọa đàm, PGS-TS Nguyễn Xuân Phương - Hiệu trưởng UTH - khẳng định UTH luôn chủ động, tiên phong trong đón đầu các xu hướng phát triển nguồn nhân lực giao thông vận tải, đặc biệt là đường sắt tốc độ cao và đường sắt đô thị. Hiệu trưởng nhấn mạnh UTH đã và đang từng bước hoàn thiện các chương trình đào tạo, tăng cường năng lực đội ngũ giảng viên, đẩy mạnh đầu tư cơ sở vật chất, phòng thí nghiệm, thực hành, mô phỏng… để sẵn sàng đảm nhiệm vai trò nòng cốt trong đào tạo kỹ sư đường sắt tốc độ cao, góp phần hiện thực hóa các Nghị quyết của Đảng về phát triển hạ tầng chiến lược, chuyển đổi cơ cấu vận tải theo hướng hiện đại, bền vững. Ông khẳng định UTH sẵn sàng đồng hành cùng Bộ GD-ĐT và các đối tác trong việc hoàn thiện, triển khai chuẩn CTĐT; chia sẻ về các CTĐT về đường sắt tốc độ cao và đường sắt đô thị đang triển khai tại trường.
Với định hướng trở thành trung tâm đào tạo và nghiên cứu ứng dụng hàng đầu trong lĩnh vực giao thông vận tải phía Nam, UTH đang từng bước khẳng định vai trò trụ cột trong đào tạo nguồn nhân lực đường sắt chất lượng cao, gắn với nhu cầu thực tiễn, xu thế phát triển công nghệ và định hướng mở rộng mạng lưới đường sắt tốc độ cao của đất nước. Các đại biểu của UTH tham dự Tọa đàm góp ý cho dự thảo theo thực tiễn các CTĐT của UTH luôn được cải tiến kịp thời để theo kịp định hướng tại Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; Nghị quyết số 71-NQ/TW về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo. Các chương trình đào tạo của UTH được cải tiến ưu tiên đào tạo kiến thức nền tảng, đào tạo sinh viên phát triển tư duy, cách học, cách giải quyết vấn đề, đổi mới sáng tạo và ứng dụng hiệu quả AI và dữ liệu lớn vào học tập và thực tiễn.
Ngày 22-4, Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM cho biết sở đang tính toán để hơn 80% học sinh lớp 9 được vào học tại các cơ sở giáo dục công lập năm học 2026-2027.
Trong đó, khoảng 70% học sinh sẽ vào lớp 10 THPT công lập và trên 10% vào lớp 10 ở các trung tâm giáo dục thường xuyên công lập.
Theo một lãnh đạo Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM, sau sáp nhập, số học sinh lớp 9 năm học 2025-2026 trên địa bàn TP.HCM lên đến gần 170.000 học sinh, tăng thêm hơn 42.700 em so với năm học trước.
Cụ thể, khu vực 1 (TP.HCM cũ) tăng hơn 27.000 học sinh, khu vực 2 (Bình Dương cũ) tăng hơn 8.400 học sinh; khu vực 3 (Bà Rịa - Vũng Tàu cũ) tăng trên 7.200 học sinh. Vì vậy tổng chỉ tiêu lớp 10 TP.HCM năm học 2026-2027 sẽ tăng hơn so với năm học trước.
"Chỉ tiêu lớp 10 ở các trường THPT công lập dự kiến đều sẽ tăng thêm ít nhất 1 lớp (45 học sinh). Ngoài ra gần 40 trường THPT dự kiến sẽ được tăng thêm từ 2-3 lớp 10. Đây là các trường thuộc khu vực đang chịu nhiều áp lực về sĩ số học sinh lớp 9.
Đặc biệt các trường như THPT Phong Phú (huyện Bình Chánh cũ), THPT Dương Văn Dương (huyện Nhà Bè cũ)… dự kiến tăng thêm đến 5 lớp 10" - lãnh đạo Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM cho hay.
Ngoài ra năm học 2026-2027, TP.HCM sẽ có thêm một số trường THPT mới ở cả 3 khu vực và sẽ tuyển sinh lớp 10 ngay trong năm 2026, góp phần làm giảm bớt áp lực kỳ thi tuyển sinh.
Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM thông tin trong chiều nay 22-4 sở sẽ có buổi làm việc với các trường THPT để rà soát phương án giao chỉ tiêu lớp 10 công lập năm học 2026-2027. Ngay sau khi thống nhất chỉ tiêu lớp 10 công lập, sở sẽ công bố cho phụ huynh và học sinh lớp 9 được biết.
