Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, trong 10 ngày tới (8 – 17.4), thời tiết Quảng Trị diễn ra nắng nóng với nhiệt độ từ 36 – 40 độ C. Trong đó có nhiều ngày nhiệt độ trong ngày có thể lên đến 39 – 40 độ C, độ ẩm thấp, nắng nóng đặc biệt gay gắt.
Trong ngày 8.4, các địa phương được dự báo có nhiệt độ cao như phường Đồng Hới (39,9 độ C); xã Tuyên Hóa (39,3 độ C); phường Ba Đồn (39,6 độ C), phường Đông Hà (39 độ C).
Trong nhiều ngày liên tiếp ghi nhận thời tiết nắng nóng tại Quảng Trị, bác sĩ chuyên khoa chuyên khoa 2 Hoàng Ngọc Huỳnh, phụ trách Khoa hồi sức tích cực – chống độc, Bệnh viện đa khoa tỉnh Quảng Trị đã đưa các khuyến cáo, cách phòng tránh cho người dân địa phương.
Theo bác sĩ Ngọc Huỳnh, những ngày gần đây Bệnh viện đa khoa tỉnh Quảng Trị đã ghi nhận số lượng bệnh nhân nhập viện tăng rõ rệt, chủ yếu liên quan đến các bệnh lý do nhiệt như các trường hợp say nắng, say nóng, kiệt sức do nóng với biểu hiện rối loạn ý thức, sốt cao, tụt huyết áp; gia tăng các ca đột quỵ và nhồi máu cơ tim, đặc biệt ở người cao tuổi; mất nước, rối loạn điện giải nặng; các bệnh hô hấp mạn tính như bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, hen suyễn dễ trở nặng.
Đáng chú ý, nhiều bệnh nhân nhập viện trong tình trạng nặng do chủ quan, không nhận biết sớm các dấu hiệu nguy hiểm của nắng nóng.
Theo bác sĩ Ngọc Huỳnh, nắng nóng không chỉ gây khó chịu đơn thuần, mà thực chất là một tác nhân nguy hiểm nghiêm trọng khiến cơ thể mất nước nhanh, máu cô đặc, tăng nguy cơ huyết khối, đột quỵ.
Ngoài ra, trời nắng nóng cũng khiến tim hoạt động nhiều hơn gây các biến cố tim mạch, đặc biệt là với các bệnh nhân có bệnh nền về tim mạch; những người có bệnh nền cũng khó kiểm soát bệnh hơn. Đặc biệt, nếu không xử trí kịp thời, say nắng, say nóng có thể gây suy đa cơ quan và đe dọa tính mạng trong thời gian ngắn.
Với đặc thù của người dân Quảng Trị là làm nông nghiệp, xây dựng, ngư nghiệp… việc tiếp xúc với nắng nóng là điều khó tránh khỏi, bác sĩ Huỳnh đã đưa ra một số lưu ý sau:
Đối với người dân, nông dân, công nhân thường xuyên lao động ngoài trời, cần lưu ý như sau:
Đối với người già và người có bệnh nền:
Dinh dưỡng khoa học: 'Chìa khóa vàng' kiểm soát bệnh tiểu đường
Một chế độ ăn hợp lý vừa giúp ổn định chỉ số glucose máu, vừa đảm bảo thể lực cho người bệnh tiểu đường.
Theo thạc sĩ - bác sĩ Nguyễn Thị Hải Yến, Bệnh viện đa khoa quốc tế Vinmec Smart City, bệnh tiểu đường là một nhóm bệnh rối loạn chuyển hóa đặc trưng bởi tình trạng tăng glucose máu mạn tính, kết hợp với rối loạn chuyển hóa carbohydrat, protein và lipid. Tình trạng này kéo dài sẽ gây tổn thương, suy yếu chức năng của nhiều cơ quan, đặc biệt là tim, mắt, thận và thần kinh.
Trong quá trình điều trị, chế độ ăn là yếu tố quan trọng nhất nhằm điều chỉnh đường huyết, duy trì cân nặng lý tưởng và đảm bảo sức khỏe cho người bệnh. Trước đây, nhiều bệnh nhân thường ăn kiêng quá mức dẫn đến thiếu chất hoặc hạ đường huyết đột ngột, điều này cũng rất nguy hiểm. Do đó, một chế độ dinh dưỡng đúng đắn phải đạt được sự cân bằng, không gây tăng đường huyết sau ăn và cũng không gây hạ đường huyết khi xa bữa ăn.
Chế độ dinh dưỡng của người bệnh cần tuân thủ các nguyên tắc cơ bản sau để đạt hiệu quả điều trị tốt nhất:
Theo bác sĩ Yến, để quản lý đường huyết và cân nặng, người bệnh nên nạp khoảng 30 kcal/kg trọng lượng mỗi ngày.
Cơ cấu bữa ăn cần tuân thủ theo tỷ lệ: Ưu tiên 50 - 60% chất bột đường (loại hấp thu chậm), 15 - 20% đạm để giữ cơ và 20 - 30% chất béo để bảo vệ tim mạch.
Không phải loại tinh bột nào cũng có tác dụng như nhau đối với đường huyết. Bác sĩ Yến khuyên người bệnh nên ưu tiên thực phẩm có chỉ số đường huyết (GI) thấp (< 55%) như gạo lứt, ngũ cốc nguyên hạt, bánh mì đen giúp đường huyết tăng từ từ. Ngược lại, cần hạn chế thực phẩm có GI cao (> 70%) như đường kính, bánh kẹo, nước ngọt, vải, nhãn và các loại tinh bột tinh chế (bánh mì trắng, bột dong).
Để kiểm soát đường huyết hiệu quả, mọi người nên ưu tiên kết hợp đạm từ thịt nạc, cá, trứng với các loại đậu, đỗ; đồng thời thay thế mỡ động vật bằng chất béo lành mạnh từ dầu thực vật hoặc cá.
Ngoài ra, cần bổ sung ít nhất 450 g rau xanh mỗi ngày và ưu tiên ăn rau trước bữa chính để làm chậm quá trình hấp thu đường. Với trái cây, nên chọn các loại ít ngọt như ổi, thanh long, bưởi và nên ăn nguyên miếng thay vì ép lấy nước để tận dụng tối đa lượng chất xơ quý giá.
Bác sĩ Yến cho biết, để tránh tình trạng đường huyết dao động quá lớn, người bệnh cần có kế hoạch phân bổ bữa ăn hợp lý, cụ thể:
Phân bổ bữa ăn: Duy trì 3 bữa chính đúng giờ. Bữa phụ chỉ cần thiết nếu người bệnh có nguy cơ hạ đường huyết về đêm hoặc tập luyện cường độ cao.
Vận động: Đi bộ nhanh hoặc aerobic tối thiểu 30 phút/ngày (ít nhất 150 phút/tuần). Không nên ngưng tập quá 2 ngày liên tiếp.
Thói quen sinh hoạt: Ăn nhạt (dưới 5 g muối/ngày), không hút thuốc lá và hạn chế bia rượu, tránh ngồi một chỗ quá lâu.
Dinh dưỡng cho người tiểu đường không phải là một chế độ ăn kiêng hà khắc, mà là một lối sống khoa học. Việc làm chủ thực phẩm giúp người bệnh “sống chung” hòa bình với bệnh và ngăn ngừa hiệu quả các biến chứng lâu dài.
Phát hiện muộn - điểm nghẽn lớn nhất trong điều trị ung thư phổi
"Ung thư phổi hoàn toàn có thể điều trị hiệu quả nếu được phát hiện ở giai đoạn sớm, với tỷ lệ sống trên 5 năm có thể lên tới 70-90%. Ngược lại, phát hiện muộn khiến việc điều trị kéo dài, tốn kém và chủ yếu chỉ nhằm kiểm soát bệnh", PGS Đỗ Hùng Kiên, Phó giám đốc Bệnh viện K, cho biết tại chương trình truyền hình trực tuyến Sàng lọc sớm ung thư phổi – từ câu chuyện người bệnh đến nhu cầu chính sách quốc gia, hưởng ứng Ngày Sức khỏe toàn dân 7/4.
PGS Kiên cho biết hệ thống y tế hiện chỉ tiếp nhận khoảng 20% bệnh nhân ung thư phổi ở giai đoạn sớm đủ điều kiện phẫu thuật. Số còn lại đã mất cơ hội mổ do bệnh tiến triển nặng, trong đó giai đoạn 4 chiếm 40-50% và giai đoạn ba chiếm 25-30%. Hầu hết người dân chỉ đi khám khi cơ thể xuất hiện các triệu chứng toàn thân như khó thở, đau ngực, ho kéo dài, hoặc tế bào ung thư đã di căn gây đau xương, nhức đầu.
Phó giám đốc Bệnh viện K nhấn mạnh việc phát hiện bệnh ngay từ giai đoạn đầu giúp bác sĩ phẫu thuật triệt căn, mang lại tỷ lệ sống trên 5 năm lên tới 70-90%. Bệnh nhân tiết kiệm chi phí, rút ngắn thời gian nằm viện và nhanh chóng trở lại nhịp sống thường nhật.
Ngược lại, khi khối u bước sang giai đoạn hai, tỷ lệ sống giảm còn 50-60%, giai đoạn ba tụt xuống 10-36% và giai đoạn cuối chỉ vỏn vẹn 10%. Quá trình chữa trị muộn màng đòi hỏi y bác sĩ phối hợp đa mô thức trong thời gian dài, gây áp lực lớn lên toàn hệ thống y tế và chủ yếu phục vụ mục tiêu kiểm soát bệnh thay vì chữa khỏi hoàn toàn. Cùng một khoảng thời gian, bác sĩ có thể cứu chữa lượng bệnh nhân giai đoạn sớm cao gấp 2-3 lần so với nhóm đến muộn.
Lý giải nguyên nhân, TS Lê Thái Hà, Phó Cục trưởng Cục Y tế dự phòng (Bộ Y tế), nhận định người dân chưa hình thành thói quen tầm soát định kỳ. Hiện nay, chúng ta chủ yếu tìm ra bệnh nhân thông qua các đợt khám sức khỏe cơ quan hoặc hoàn toàn tình cờ.
Giới chuyên môn dự báo số ca ung thư phổi tại Việt Nam sẽ tiếp tục tăng do tỷ lệ hút thuốc và mức độ ô nhiễm không khí vẫn duy trì ở mức cao. Từ bài học thành công trong việc tầm soát cộng đồng của Nhật Bản và Malaysia, các chuyên gia đề xuất ngành y tế Việt Nam cần sớm xây dựng chương trình sàng lọc ung thư phổi quy mô quốc gia kèm cơ chế hỗ trợ chi phí nhằm giải quyết tận gốc vấn đề.
Giới y khoa hiện áp dụng phương pháp chụp CT liều thấp để phát hiện mầm mống ung thư phổi ngay cả khi cơ thể chưa lên tiếng. Tuy nhiên rào cản chi phí khiến kỹ thuật này chưa phổ biến rộng rãi. Các bác sĩ khuyến cáo nhóm nguy cơ cao bao gồm người trên 50 tuổi, người hút thuốc lá lâu năm, người sống trong môi trường ô nhiễm hoặc mắc bệnh phổi mạn tính cần chủ động tìm đến cơ sở y tế để tầm soát định kỳ.
Lê Nga
Tin Gốc: https://vnexpress.net/phat-hien-muon-diem-nghen-lon-nhat-trong-dieu-tri-ung-thu-phoi-5059574.html
