Hãng thông tấn Reuters hôm 5/4 dẫn lời quan chức Mỹ giấu tên cho biết các binh sĩ đặc nhiệm nước này đã trải qua nhiều giờ căng thẳng khi phải chờ đợi máy bay dự bị đến đón, sau khi hai vận tải cơ đặc nhiệm MC-130J Commando II gặp trục trặc kỹ thuật và không thể cất cánh từ sân bay dã chiến ở Iran.
“Nếu có khoảnh khắc nào khiến chúng tôi phải thốt lên ‘trời đất ơi’ thì chính là lúc đó”, quan chức Mỹ cho hay, đồng thời ca ngợi giới chỉ huy vì đã đưa ra quyết định nhanh chóng giúp cứu vãn tình thế.
Nhằm giải cứu sĩ quan điều khiển vũ khí của tiêm kích F-15E bị bắn rơi tại Iran hôm 3/4, khoảng 100 đặc nhiệm Mỹ đã bí mật xâm nhập sâu vào lãnh thổ đối phương trong đêm, rồi leo lên ngọn núi cao hơn 2.000 m để tiếp cận mục tiêu. Phi công và đặc nhiệm Mỹ sau đó rút về điểm tập kết trước bình minh, sẵn sàng lên vận tải cơ để rút lui.
Hai chiếc MC-130J gặp sự cố khiến toàn bộ chiến dịch đối mặt nguy cơ đổ vỡ. Các chỉ huy sau đó ra quyết định mạo hiểm là triển khai thêm máy bay dự bị vào Iran để sơ tán quân nhân ra ngoài theo từng đợt.
Canh bạc này đã thành công và lực lượng Mỹ rút khỏi Iran an toàn. Trước khi rời đi, họ đã phá hủy tổng cộng 6 máy bay, gồm hai vận tải cơ MC-130J bị hư hỏng và 4 trực thăng, để ngăn Iran tiếp cận thiết bị quân sự nhạy cảm, theo quan chức Mỹ.
Con số này nhiều hơn thông tin ban đầu, khi New York Times nói rằng chỉ có hai vận tải cơ bị bỏ lại. Reuters không nêu lý do các trực thăng bị lực lượng Mỹ phá hủy trước khi rời đi.
Lầu Năm Góc chưa bình luận về thông tin.
Hình ảnh hiện trường do truyền thông Iran công bố cho thấy ít nhất hai xác trực thăng AH/MH-6 Little Bird, bên cạnh phi cơ MC-130J. Hai mẫu này lần lượt có giá 2-7 triệu USD và khoảng 114 triệu USD mỗi chiếc. Trực thăng Little Bird có thể nằm gọn trong khoang chở hàng của phi cơ MC-130J, nên nhiều khả năng đã được chở theo khi làm nhiệm vụ giải cứu.
Tyler Rogoway, biên tập viên của War Zone, nhận định quá trình rút quân khẩn cấp sau khi hai máy bay MC-130J gặp sự cố khiến lực lượng Mỹ không còn thời gian hoặc chỗ trống để đưa trực thăng lên máy bay dự bị. “Cũng có khả năng chúng bị hư hại trong quá trình tác chiến và bị vứt bỏ”, chuyên gia Mỹ nêu quan điểm.
Trong khi đó, quân đội Iran tuyên bố lực lượng nước này đã bắn hạ hai trực thăng và một máy bay vận tải C-130 tham gia chiến dịch tìm kiếm phi công Mỹ.
Lầu Năm Góc cho biết không có trường hợp thiệt mạng trong chiến dịch giải cứu. Tuy nhiên, quân đội Mỹ cũng hứng chịu nhiều tổn thất khí tài trong nỗ lực giải cứu. Bên cạnh các vận tải cơ MC-130J và trực thăng bị phá hủy, một cường kích A-10 đã bị phòng không Iran bắn rơi khi đang yểm trợ lực lượng tìm kiếm.
Hai trực thăng cứu nạn chiến đấu HH-60W Jolly Green II cũng trúng hỏa lực Iran, khiến ít nhất một quân nhân bị thương, nhưng đã hạ cánh an toàn ở lãnh thổ đồng minh của Mỹ. Chưa rõ mức độ hư hại của chúng.
Phạm Giang (Theo Reuters, New York Post, War Zone)
Theo đặc phái viên TTXVN, trong khuôn khổ chuyến công tác tham dự Đại hội đồng lần thứ 152 Liên minh Nghị viện thế giới (IPU-152) và tiến hành các hoạt động song phương tại Thổ Nhĩ Kỳ, tối 17-4 giờ địa phương, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và Phu nhân cùng đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam đã gặp gỡ cán bộ, nhân viên Đại sứ quán và cộng đồng người Việt Nam tại Thổ Nhĩ Kỳ.
Thay mặt lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Chủ tịch Quốc hội gửi đến Đại sứ cùng cán bộ, nhân viên và cộng đồng người Việt ở Thổ Nhĩ Kỳ lời chúc sức khỏe và chúc mừng nồng nhiệt nhất. Ông cũng trân trọng chuyển lời thăm hỏi của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và các lãnh đạo cấp cao của Việt Nam tới toàn thể bà con.
Chủ tịch Quốc hội thông tin với bà con về tình hình đất nước. Ông cho biết Quốc hội, Chính phủ đã sửa đổi nhiều chính sách liên quan đảm bảo chế độ cho cán bộ, nhân viên Đại sứ quán.
Hiện nay Quốc hội đang xem xét sửa đổi, bổ sung Luật Cơ quan đại diện nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam ở nước ngoài nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động, đặc biệt trong công tác bảo hộ công dân, hỗ trợ cộng đồng và phối hợp liên ngành.
Đặc biệt Quốc hội đã thông qua các đạo luật quan trọng, nhất là trong lĩnh vực hộ tịch, đất đai, nhà ở, kinh doanh bất động sản để tạo thuận lợi cho cộng đồng người Việt ở nước ngoài đầu tư, kinh doanh tại Việt Nam.
Chủ tịch Quốc hội mong muốn cộng đồng người Việt tại Thổ Nhĩ Kỳ sẽ luôn đoàn kết, tương trợ lẫn nhau, hội nhập tốt, tuân thủ pháp luật nước sở tại, đồng thời tiếp tục gìn giữ và lan tỏa bản sắc văn hóa dân tộc, gìn giữ tiếng Việt, truyền thống gia đình.
Ông cũng đề nghị Đại sứ quán Việt Nam tại Thổ Nhĩ Kỳ tiếp tục quan tâm, góp phần xúc tiến đầu tư của doanh nghiệp hai nước, hỗ trợ bà con xây dựng cuộc sống tốt đẹp tại sở tại.
Đại sứ Việt Nam tại Thổ Nhĩ Kỳ Đặng Thị Thu Hà cho biết cộng đồng người Việt Nam ở Thổ Nhĩ Kỳ có khoảng 200 người. Dù ở xa quê hương nhưng bà con vẫn hằng ngày dõi theo tin tức ở quê nhà, vui mừng phấn khởi trước những bước đi lên và hội nhập mạnh mẽ với thế giới của đất nước.
Đại diện cho cộng đồng người Việt Nam tại Thổ Nhĩ Kỳ, ông Lưu Thái Hưng, thành viên Ban Liên lạc cộng đồng, khẳng định dù ở đâu, bà con luôn chấp hành và tuân thủ luật pháp nước sở tại, hỗ trợ lẫn nhau khi gặp khó khăn như thiên tai, thảm họa, nhất là sát cánh cùng các đoàn cứu hộ, cứu nạn của Việt Nam trong thảm họa động đất lịch sử tại hồi đầu năm 2023.
Ông Hưng kiến nghị Quốc hội và Chính phủ tiếp tục có những chính sách tạo điều kiện thuận lợi hơn cho bà con trong việc có hai quốc tịch và các thủ tục an cư khi về Việt Nam, duy trì việc học tiếng Việt cho thế hệ sau, cũng như giữ gìn văn hóa truyền thống của dân tộc.
Ba người đàn ông đeo ba lô dã chiến, mang theo súng trường và súng ngắn ngày 7/4 tới khu vực Besiktas của thành phố Istanbul, Thổ Nhĩ Kỳ, nơi có mật độ dân cư cao và tập trung nhiều doanh nghiệp quốc tế. Khu vực này còn có lãnh sự quán Israel trên tầng 7 của một tòa nhà trong khu phức hợp Yapi Kredi Plaza ở phố Buyukdere.
Video do nhân chứng ghi lại cho thấy nhóm người này sau khi xuống xe đã lên đạn, tiến nhanh về phía tòa nhà nơi có lãnh sự quán Israel và được đông đảo cảnh sát vũ trang Thổ Nhĩ Kỳ bảo vệ. Các cảnh sát nhanh chóng phát hiện nhóm nghi phạm và cuộc đấu súng nổ ra.
Hình ảnh được người dân gần đó quay cho thấy một cảnh sát mang súng lục đối đầu với nghi phạm trang bị súng trường tự động cùng súng ngắn. Hai người đứng ở hai đầu một dãy ôtô, liên tục thay đổi vị trí ẩn nấp và khai hỏa.
Viên cảnh sát sau đó nằm rạp xuống đất, ngắn qua gầm ôtô, bắn vào chân của nghi phạm, khiến người này không thể di chuyển bình thường. Loạt tiếng súng vang lên, nghi phạm trúng đạn đổ gục xuống đất. Hai nghi phạm tiếp theo lần lượt bị cảnh sát bắn hạ trong khoảng 15-20 phút sau đó.
Bộ trưởng Nội vụ Thổ Nhĩ Kỳ Mustafa Ciftci cho biết ba "kẻ khủng bố" đã bị vô hiệu hóa sau cuộc đấu súng, hai sĩ quan cảnh sát bị thương nhẹ. Nhóm tay súng được xác định tìm cách tấn công lực lượng cảnh sát gần đó.
Ông Ciftci cho hay nhóm nghi phạm đã thuê xe đi từ thành phố Izmit đến Istanbul để gây án, thêm rằng một nghi phạm có liên hệ với "một tổ chức lợi dụng tôn giáo", nhưng không nêu cụ thể, dường như ám chỉ tổ chức Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng.
Các điều tra viên chưa đưa ra thông cáo về động cơ của nhóm tay súng có thể là lãnh sự quán Israel hay không. Theo thông tin từ hiện trường, không có nhà ngoại giao Israel làm việc trong tòa nhà ở Besiktas và phần lớn nhân viên tại các cơ quan ngoại giao Israel tại Thổ Nhĩ Kỳ là người địa phương.
Cả Israel và Thổ Nhĩ Kỳ đều nhanh chóng lên án sự việc và coi đây là một vụ tấn công khủng bố. Bộ Ngoại giao Israel đánh giá cao phản ứng nhanh của lực lượng an ninh Thổ Nhĩ Kỳ.
Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan gọi đây là "vụ tấn công hèn hạ", đồng thời cho biết nước này sẽ tiếp tục chống lại mọi hình thức khủng bố và không để các hành động khiêu khích làm tổn hại môi trường an ninh.
Hồi tháng 2 năm nay, Tòa án tối cao Mỹ đã ra phán quyết bác bỏ các mức thuế quan do Tổng thống Donald Trump áp đặt, cho rằng ông đã vượt quá thẩm quyền hiến định khi sử dụng Đạo luật Quyền hạn kinh tế khẩn cấp quốc tế (IEEPA) năm 1977.
Theo tờ New York Times ngày 20-4, hai tháng sau phán quyết, chính quyền của ông Trump đã bắt đầu triển khai một hệ thống mới có tên CAPE để hoàn trả cho các doanh nghiệp bị ảnh hưởng số tiền hơn 166 tỉ USD thu từ việc áp thuế quan, bao gồm tiền gốc cùng với lãi.
Tính đến tháng 3, có hơn 330.000 nhà nhập khẩu đã nộp thuế IEEPA cho hơn 53 triệu lô làng, do đó chính phủ Mỹ ước tính đã thu hơn 166 tỉ USD. Số tiền này tiếp tục phát sinh khoảng 650 triệu USD tiền lãi mỗi tháng, tương đương khoảng 22 triệu USD mỗi ngày.
Chính quyền Trump đã tìm cách trì hoãn việc hoàn tiền sau phán quyết của Tòa án tối cao, song Tòa Thương mại quốc tế vào tháng 3 đã yêu cầu Mỹ phải tiến hành hoàn trả.
Lệnh của Tòa Thương mại quốc tế buộc các cơ quan hải quan Mỹ phải nhanh chóng xây dựng hệ thống CAPE hoàn toàn mới nhằm xử lý số lượng lớn đơn yêu cầu hoàn tiền, trong đó phải tách biệt giữa khoản thuế hợp pháp với bất hợp pháp trên cùng một lô hàng.
Ban đầu hệ thống thậm chí còn chưa có cách chuyển tiền trực tiếp vào tài khoản ngân hàng của các doanh nghiệp, và hiện chỉ có thể xử lý khoảng 63% số giao dịch nhập khẩu chịu thuế IEEPA.
Kể từ sáng 20-4, các công ty có thể bắt đầu nộp hồ sơ để yêu cầu hoàn tiền. Theo hướng dẫn, sẽ mất từ 60 đến 90 ngày để hoàn tiền sau khi hồ sơ được chấp nhận.
Các chuyên gia cho rằng quy trình này là rất mới và phức tạp, đồng thời dự đoán có thể xảy ra lỗi kỹ thuật hoặc sai sót.
Hơn 3.000 doanh nghiệp đã kiện chính quyền ông Trump để đòi hoàn tiền. Dù muộn, song đối với một số doanh nghiệp Mỹ, khoản hoàn trả này vẫn được xem là một nguồn tài chính quan trọng.
Chính sách thuế quan của ông Trump đã trở thành gánh nặng cho các công ty phụ thuộc vào hàng nhập khẩu. Nhiều doanh nghiệp đã buộc phải lựa chọn giữa tự chịu chi phí, cắt giảm một số khoản, hoặc chuyển chi phí tăng thêm sang người tiêu dùng.
Tuy nhiên nhiều doanh nghiệp vẫn còn băn khăn về quy trình hoàn tiền, do ông Trump từng lên tiếng phản đối, đồng thời chưa rõ chính quyền có tiếp tục ra tòa để nỗ lực ngăn chặn việc hoàn trả hay không.
Cùng với đó, nhiều doanh nghiệp sẽ phải chuẩn bị cho một loạt biện pháp thuế quan mới từ chính quyền Trump. Để áp đặt các mức thuế quan thay thế, chính quyền Trump đã mở các cuộc điều tra về hoạt động thương mại của hàng chục quốc gia khác theo Đạo luật Thương mại năm 1974.
Các cuộc điều tra đó dự kiến sẽ dẫn đến các mức thuế quan có quy mô tương tự như những mức thuế mà Tòa án Tối cao đã vô hiệu hóa.
