Theo Cục Thuế, xung đột leo thang tại Trung Đông và nguy cơ gián đoạn nguồn cung dầu thô qua các tuyến vận chuyển trọng yếu đã khiến cho giá dầu thô thế giới tăng đột biến, kéo theo giá xăng dầu trong nước có nhiều biến động mạnh. Đặc biệt trong tháng 3 với 5 lần điều chỉnh giá bán lẻ xăng dầu, tiềm ẩn nguy cơ phát sinh các hành vi vi phạm pháp luật về thuế, hóa đơn trong kinh doanh xăng dầu, cần được theo dõi, phân tích để kịp thời phát hiện sai phạm và xử lý nghiêm theo đúng quy định của pháp luật; theo đúng chỉ đạo của Phó thủ tướng Bùi Thanh Sơn về chống buôn lậu, gian lận thương mại trong kinh doanh xăng dầu.
Qua rà soát cơ sở dữ liệu về hóa đơn điện tử đối với một số doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu, Cục Thuế thấy một số dấu hiệu bất thường như số lượng hàng bán trước và sau thời điểm điều chỉnh giá có sự biến động mạnh, cá biệt có những doanh nghiệp tổng sản lượng xuất bán trong 2 ngày trước lớn gấp hơn 3 lần sản lượng 2 ngày sau thời điểm tăng giá; tiềm ẩn nguy cơ rủi ro cao trong quản lý thuế.
Cục Thuế yêu cầu thuế các địa phương tập trung nguồn lực thực hiện rà soát, phân tích dữ liệu về khai thuế, hóa đơn điện tử, sản lượng bán hàng, doanh thu, tồn kho… trước và sau thời điểm Nhà nước điều chỉnh giá bán lẻ xăng dầu; xác định doanh nghiệp có rủi ro cao thuộc phạm vi quản lý trực tiếp, kiểm tra đột xuất cụ thể như sau:
Kiểm tra việc khai, nộp thuế giá trị gia tăng, thuế bảo vệ môi trường; kiểm tra việc lập hóa đơn điện tử từng lần bán hàng đối với mặt hàng xăng, dầu trong thời kỳ bán hàng từ tháng 1 đến tháng 3 năm nay.
Cụ thể, kiểm tra lượng xăng dầu hàng bán ra của doanh nghiệp tại các ngày trước, trong và sau ngày Nhà nước điều chỉnh giá bán lẻ xăng dầu. “Đây là những ngày sản lượng xăng, dầu xuất bán biến động lớn hơn nhiều so với các ngày khác”, Cục Thuế nhấn mạnh với các lưu ý về kiểm tra như: số lượng hóa đơn điện tử xuất trong ngày, lưu ý các hóa đơn điện tử có sản lượng lớn; đối chiếu sổ sách kế toán bán hàng để đối chiếu lượng hàng hóa đã bán với hóa đơn đã phát hành và hàng hóa đã thực tế xuất kho.
Đồng thời, kiểm tra sổ sách xuất, nhập, tồn kho theo ngày/ca bán hàng để xác định khối lượng tồn kho chính xác tại thời điểm điều chỉnh giá xăng dầu; kiểm tra chứng từ thủ tục xuất hàng nhân hàng của doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu.
Đối với khách hàng mua số lượng lớn xăng dầu lớn bất thường, chú ý kiểm tra phương tiện vận chuyển xăng dầu, kho chứa xăng dầu của các khách hàng mua số lượng lớn, hợp đồng mua bán, điều kiện, thời gian giao hàng, nhận hàng.
“Trường hợp phát hiện các dấu hiệu về hành vi găm hàng, đầu cơ, hạn chế bán ra nhằm trục lợi khi giá biến động; hành vi lập và sử dụng hóa đơn không đúng thời điểm hoặc không phản ánh đúng bản chất giao dịch; các hành vi gian lận về giá, chuyển lợi nhuận giữa các đơn vị quan hệ liên kết; hành vi không xuất hóa đơn, xuất hóa đơn không đầy đủ, rủi ro trong việc chấp hành pháp luật thì xử lý nghiêm theo quy định hoặc củng cố hồ sơ chuyển cơ quan có thẩm quyền xử lý theo quy định”, Công văn 1976 của Cục Thuế nhấn mạnh.
Việc kiểm tra nói trên được triển khai và kết thúc trong tháng 4 này. Ngoài ra, Cục Thuế cũng yêu cầu Thuế tỉnh, Chi cục Thuế doanh nghiệp lớn trong trường hợp không thể thực hiện kiểm tra doanh nghiệp thì phải có báo cáo rõ lý do.
Đồng thời báo cáo về Cục Thuế kết quả kiểm tra từng doanh nghiệp bao gồm số thuế truy thu, số tiền phạt… Đánh giá hành vi vi phạm phổ biến; khó khăn vướng mắc trong quản lý thuế; đề xuất biện pháp quản lý thuế…
Bộ Công thương lý giải về quyết định điều hành giá xăng dầu lúc nửa đêm
Chia sẻ thông tin tại cuộc họp báo thường kỳ Bộ Công thương ngày 9.4, ông Nguyễn Anh Tuấn, Trưởng phòng Kinh doanh xăng dầu và khí, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước, đã giải thích về quyết định điều hành giá xăng dầu lúc nửa đêm trong một số kỳ điều hành vừa qua.
Ông Tuấn khẳng định, điều hành giá xăng dầu tuân thủ quy định tại Nghị quyết số 36/NQ-CP ngày 6.3 của Chính phủ điều chỉnh thời gian điều hành giá xăng dầu khi giá thị trường thế giới tăng từ 7% nhằm bám sát giá xăng dầu thế giới và Nghị quyết số 55/NQ-CP ngày 19.3 của Chính phủ sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị quyết số 36/NQ-CP khi giá thị trường thế giới tăng từ 15% trở lên và giảm từ 10% thì ra quyết định điều hành.
Theo đó, điều hành giá xăng dầu vào thời điểm nửa đêm trong một số kỳ "bất thường" xuất phát từ yêu cầu bám sát diễn biến thị trường thế giới và bảo đảm hiệu lực áp dụng đồng bộ trên toàn hệ thống.
Ông Nguyễn Anh Tuấn dẫn chứng 3 lý do để liên bộ Công thương - Tài chính ra quyết định điều hành giá xăng dầu vào nửa đêm.
Thứ nhất, giá xăng dầu thế giới thường biến động liên tục và chốt theo chu kỳ giao dịch quốc tế. Do đó, việc điều hành vào cuối ngày giúp cơ quan quản lý cập nhật đầy đủ dữ liệu giá mới nhất, từ đó xác định mức giá cơ sở sát thực tế, hạn chế độ trễ chính sách.
Thứ hai, nửa đêm là thời điểm phù hợp để triển khai đồng loạt trên toàn quốc, tránh xáo trộn hoạt động kinh doanh trong giờ cao điểm, đồng thời hạn chế tình trạng đầu cơ, găm hàng hoặc mua bán tranh thủ chênh lệch giá trước và sau điều chỉnh.
Thứ ba, trong các kỳ điều hành "bất thường", khi thị trường biến động nhanh, việc lựa chọn thời điểm này nhằm bảo đảm phản ứng chính sách kịp thời, góp phần ổn định tâm lý thị trường và kiểm soát tác động lan tỏa.
Tuy nhiên, Bộ Công thương cũng ghi nhận ý kiến về sự bất tiện đối với người dân và doanh nghiệp. Trong thời gian tới, bộ sẽ tiếp tục rà soát, hoàn thiện cơ chế điều hành, trong đó nghiên cứu khả năng điều chỉnh khung giờ công bố giá theo hướng phù hợp hơn, bảo đảm hài hòa giữa yêu cầu quản lý nhà nước, tính minh bạch và điều kiện thực tiễn của thị trường.
"Quan điểm chung là tuân thủ nghiêm quy định của pháp luật, minh bạch, thuận lợi hơn cho doanh nghiệp và người dân, đồng thời vẫn bảo đảm hiệu quả quản lý và ổn định thị trường", ông Tuấn nói.
Cũng theo Bộ Công thương, trong bối cảnh xung đột tại Trung Đông làm gia tăng biến động nhanh và khó lường của giá dầu thế giới, bộ này đã phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành điều hành giá xăng dầu theo hướng linh hoạt, bám sát diễn biến thực tế và kịp thời điều chỉnh tần suất điều hành.
Bên cạnh chu kỳ điều hành định kỳ, trong những thời điểm thị trường biến động mạnh, cơ quan quản lý đã chủ động rút ngắn khoảng cách giữa các kỳ điều hành, thậm chí thực hiện điều chỉnh giá với tần suất cao hơn, trong đó có điều hành theo ngày, nhằm phản ứng nhanh với biến động giá thế giới, hạn chế độ trễ chính sách; giảm thiểu tác động lan tỏa đột ngột đến thị trường trong nước; ổn định tâm lý doanh nghiệp và người dân, tránh hiện tượng đầu cơ, găm hàng.
Ngoài ra, các công cụ điều hành như Quỹ bình ổn giá xăng dầu và chính sách thuế, phí được sử dụng đồng bộ, có trọng tâm để "làm mềm" các cú sốc giá, đặc biệt trong những giai đoạn giá thế giới tăng mạnh.
Bộ Công thương khẳng định, việc điều hành giá xăng dầu trong thời gian qua vừa linh hoạt cả về công cụ và tần suất đã góp phần quan trọng trong việc hạn chế biến động bất thường của giá xăng dầu trong nước, bảo đảm hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, doanh nghiệp và người dân trong điều kiện thị trường năng lượng toàn cầu còn nhiều biến động, qua đó hỗ trợ kiểm soát lạm phát và giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô.
