Chính phủ vừa ban hành Nghị định 90/2026/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế (Nghị định 90/2026), có hiệu lực thi hành từ ngày 15.5.2026.
Theo Nghị định 90/2026, vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế là những hành vi vi phạm quy định của pháp luật về quản lý nhà nước trong lĩnh vực y tế mà không phải là tội phạm và theo quy định của pháp luật phải bị xử phạt vi phạm hành chính. Bao gồm vi phạm các quy định về: y tế dự phòng và phòng, chống HIV/AIDS; khám bệnh, chữa bệnh; dược, mỹ phẩm; thiết bị y tế; bảo hiểm y tế và vi phạm các quy định về dân số.
Nghị định quy định rõ mức phạt tiền tối đa đối với hành vi vi phạm hành chính về dân số là 30 triệu đồng đối với cá nhân và 60 triệu đồng đối với tổ chức.
Mức phạt tiền tối đa đối với hành vi vi phạm hành chính về y tế dự phòng và phòng, chống HIV/AIDS là 50 triệu đồng đối với cá nhân và 100 triệu đồng đối với tổ chức.
Mức phạt tiền tối đa đối với hành vi vi phạm hành chính về bảo hiểm y tế là 75 triệu đồng đối với cá nhân và 150 triệu đồng đối với tổ chức.
Mức phạt tiền tối đa đối với hành vi vi phạm hành chính về khám bệnh, chữa bệnh, dược, mỹ phẩm và thiết bị y tế là 100 triệu đồng đối với cá nhân và 200 triệu đồng đối với tổ chức.
Đối với cùng một hành vi vi phạm hành chính, mức phạt tiền đối với tổ chức bằng 2 lần mức phạt tiền đối với cá nhân.
Với các hành vi vi phạm cụ thể như: vi phạm các quy định về uống rượu, bia và địa điểm không uống rượu, bia, Nghị định 90/2026 quy định cảnh cáo đối với người từ đủ 16 tuổi nhưng chưa đủ 18 tuổi uống rượu, bia.
Phạt tiền từ 500.000 đồng – 1 triệu đồng đối với một trong các hành vi: uống rượu, bia tại địa điểm không uống rượu, bia theo quy định của pháp luật; xúi giục, kích động, lôi kéo người khác uống rượu bia.
Phạt tiền từ 1 – 3 triệu đồng đối với một trong các hành vi sau đây: uống rượu, bia ngay trước, trong giờ làm việc, học tập và nghỉ giữa giờ làm việc, học tập; ép buộc người khác uống rượu bia.
Phạt tiền từ 5 – 10 triệu đồng đối với hành vi của người đứng đầu cơ sở kinh doanh vận tải, chủ phương tiện giao thông vận tải không thực hiện biện pháp phòng ngừa, phát hiện, ngăn chặn người điều khiển phương tiện vận tải uống rượu, bia ngay trước và trong khi tham gia giao thông.
Về phòng chống tác hại thuốc lá, phạt tiền đến 10 triệu đồng đối với một trong các hành vi sau đây tại nơi dành riêng cho người hút thuốc lá: không có phòng và hệ thống thông khí tách biệt với khu vực không hút thuốc lá; không có thiết bị phòng cháy, chữa cháy…
Với các biện pháp chống dịch, về kiểm dịch y tế biên giới, Nghị định 90/2026 quy định phạt tiền từ 5 – 10 triệu đồng đối với một trong các hành vi:
Che giấu tình trạng bệnh của mình hoặc của người khác khi mắc bệnh truyền nhiễm đã được công bố là có dịch;
Không thực hiện hoặc từ chối thực hiện biện pháp vệ sinh, diệt trùng, tẩy uế trong vùng có dịch;
Không tham gia chống dịch theo quyết định huy động của người có thẩm quyền; Thu tiền khám và điều trị đối với trường hợp mắc bệnh truyền nhiễm thuộc nhóm A.
Nghị định cũng quy định, phạt tiền từ 15 – 20 triệu đồng đối với hành vi không chấp hành cách ly y tế…
Trong một clip trên TikTok, một phụ nữ chia sẻ hình ảnh tay, chân và mặt nổi mề đay sau khi mặc chiếc váy mới mua từ cửa hàng trực tuyến.
Trên mạng xã hội, không ít người cũng kể lại tình trạng nổi mẩn đỏ, ngứa hoặc mề đay sau khi mặc quần áo mới.
Bác sĩ da liễu Susan Massick tại Trung tâm Y tế Wexner thuộc Đại học bang Ohio (Mỹ),cho biết bà thường gặp bệnh nhân bị kích ứng da sau khi mặc quần áo mới. Tình trạng này hay xuất hiện ở những vùng da dễ cọ xát như nách, bẹn, eo và cổ, theo tờ The New York Times.
Theo bác sĩ da liễu Shamsa Kanwal ở thành phố Portland (bang Oregon, Mỹ), quần áo mới thường chứa nhiều chất có thể gây kích ứng da hoặc các triệu chứng phản ứng dị ứng.
Bụi bẩn bám vào quần áo trong thời gian lưu kho cũng có thể khiến da đỏ, ngứa hoặc rát, nhất là với người có làn da nhạy cảm.
Tuy nhiên, nguyên nhân phổ biến hơn là các hóa chất được sử dụng trong quá trình sản xuất hàng dệt may, theo bác sĩ Kanwal.
Trong một nghiên cứu năm 2022, các nhà khoa học Tây Ban Nha đã phân tích 120 mẫu quần áo dành cho trẻ sơ sinh, trẻ nhỏ và phụ nữ mang thai từ các cửa hàng và kênh bán hàng trực tuyến. Kết quả cho thấy 20% số mẫu có chứa formaldehyde (hóa chất phổ biến trong ngành dệt may).
Thậm chí, quần áo gắn nhãn “hữu cơ” cũng chứa thuốc nhuộm, chất làm mềm vải và hương liệu, theo bác sĩ Kanwal.
Do đó, giới chuyên gia lưu ý việc giặt quần áo trước khi mặc có thể giúp loại bỏ một phần các chất dễ gây kích ứng như thuốc nhuộm, hương liệu và formaldehyde.
Tuy nhiên, không phải hóa chất nào cũng được loại bỏ hoàn toàn sau khi giặt. Một số hóa chất như chất chống cháy (trong đồ bảo hộ) hoặc chất kháng khuẩn dùng để hạn chế mùi trong đồ thể thao được thiết kế để bám lại trên vải sau nhiều lần giặt.
Đối với những loại quần áo chỉ được giặt khô hoặc sấy hơi nước, việc giặt trước khi mặc lần đầu có thể giúp giảm bớt mùi hương hoặc mùi hóa chất. Bác sĩ Kanwal gợi ý mặc một lớp áo mỏng bên trong nếu không thể giặt trước quần áo mới.
Nếu tình trạng dị ứng da vẫn kéo dài sau khi đã giặt quần áo, bác sĩ Massick khuyên nên đi khám chuyên khoa da liễu. Đây có thể là tình trạng viêm da tiếp xúc kích ứng, gây phát ban đỏ và ngứa, thường xuất hiện trong vòng vài phút đến vài giờ sau khi da tiếp xúc trực tiếp với chất gây kích ứng.
Nếu da bị dị ứng sau khi mặc quần áo, bác sĩ Massick khuyên nên tránh gãi vì có thể làm tình trạng nặng hơn, gây đổi màu da hoặc nhiễm trùng.
Tình trạng này bắt nguồn từ ba năm trước, khi một cơ sở thẩm mỹ của người quen tư vấn cô tiêm loại filler "cao cấp từ Thụy Sĩ" nhằm duy trì 7-8 năm. Vài ngày sau tiêm, cô chịu những cơn đau nhức và tấy đỏ vùng mông.
Khi đó, bác sĩ Bệnh viện Bỏng quốc gia chẩn đoán viêm và khuyên hút toàn bộ filler ra ngoài. Vì sợ ảnh hưởng đến thẩm mỹ, cô từ chối hút, chỉ đồng ý cho bác sĩ xử lý các điểm viêm.
Ba năm sau, vòng ba bất ngờ sưng đau trở lại, viêm nhiễm bùng phát nặng nề khiến cô phải quay lại viện cấp cứu.
Ngày 6/4, TS.BS Tống Hải, Phó giám đốc Trung tâm Phẫu thuật tạo hình thẩm mỹ và Tái tạo, Bệnh viện Bỏng quốc gia, cho biết bệnh nhân nhập viện trong tình trạng nặng. Bác sĩ đánh giá hai bên đùi và hông người bệnh xuất hiện nhiều ổ áp xe, viêm đỏ lan rộng, dịch mủ chảy liên tục và đã chớm nhiễm khuẩn huyết - biến chứng nguy hiểm nhất khi vi khuẩn xâm nhập vào máu.
Để cứu bệnh nhân, ê kíp y tế sử dụng phác đồ kháng sinh phổ rộng mạnh nhất, đồng thời phẫu thuật 5 lần nhằm nạo vét, đặt ống dẫn lưu và loại bỏ tối đa chất làm đầy. Sau hơn ba tuần điều trị tích cực, sức khỏe toàn thân của người phụ nữ dần cải thiện, vết thương sạch dịch nhưng bác sĩ vẫn phải theo dõi sát để tránh tái phát.
Theo bác sĩ Hải, các cơ sở thường tiêm những loại filler không đồng nhất, tồn tại lâu như "mỡ nhân tạo" gây khó khăn cho quá trình nạo vét. Bác sĩ khuyến cáo người dân chỉ dùng chất làm đầy cho các vùng nhỏ như mũi, cằm, má, môi. Với các vùng diện tích lớn như ngực hay mông, việc tiêm filler tiềm ẩn nguy cơ biến chứng rất cao.
Để đảm bảo an toàn, khách hàng cần lựa chọn cơ sở y tế do cơ quan chức năng cấp phép, bác sĩ chuyên khoa tạo hình thẩm mỹ trực tiếp thực hiện và sử dụng sản phẩm rõ nguồn gốc. Khi vùng tiêm xuất hiện dấu hiệu đau, sưng, đỏ hoặc tụ dịch, người dân cần đến ngay bệnh viện uy tín để bác sĩ can thiệp kịp thời, ngăn chặn nguy cơ hoại tử, nhiễm trùng máu hoặc tử vong.
Trong các hướng dẫn dinh dưỡng hiện đại, hai chuyên gia Maggie Bell và Talia Follador chỉ ra hàm lượng chất xơ đóng vai trò then chốt trong việc điều tiết đường huyết. Cụ thể, carbohydrate làm tăng lượng đường trong máu nhanh chóng, trong khi chất xơ, protein và chất béo hoạt động như một hệ thống "phanh hãm", giúp cơ thể hấp thu đường từ từ. Do đó, người bệnh tiểu đường hoặc tiền tiểu đường hoàn toàn an tâm bổ sung cả hai loại hoa quả này vào thực đơn hàng ngày nếu biết cách phối hợp thực phẩm hợp lý.
Một quả táo trung bình 182 gram cung cấp khoảng 25 gram carbohydrate, bao gồm 19 gram đường tự nhiên và 4,5 gram chất xơ. Chuyên gia Follador khuyên người dùng nên nhai kỹ cả vỏ táo. Lớp vỏ ngoài chứa phần lớn chất xơ hòa tan cùng các enzyme đặc biệt giúp ức chế quá trình chuyển hóa tinh bột. Thói quen gọt vỏ làm mất đi lớp bảo vệ tự nhiên này, khiến đường huyết tăng vọt ngay sau khi ăn.
Tương tự, một quả cam lớn 184 gram chứa 21 gram carbohydrate và 4,5 gram chất xơ, đồng thời đáp ứng 109% nhu cầu vitamin C hàng ngày. Hàm lượng polyphenol và vitamin C dồi dào trong quả họ cam quýt giúp cơ thể cải thiện quá trình chuyển hóa glucose, giảm tình trạng kháng insulin và chống viêm nhiễm về lâu dài.
Tuy nhiên, giới chuyên môn cảnh báo mọi người hạn chế uống nước cam ép nguyên chất. Quá trình vắt nước loại bỏ hoàn toàn chất xơ, đưa lượng đường cô đặc đi thẳng vào máu, trừ khi bạn dùng kèm thức uống này trong một bữa ăn dồi dào protein.
Để tối ưu hóa lợi ích từ trái cây, chuyên gia Bell đề xuất phương pháp kết hợp táo hoặc cam với các nhóm thực phẩm chứa đạm và chất béo lành mạnh. Bạn có thể thưởng thức hoa quả cùng các loại hạt, bơ đậu phộng hoặc sữa chua. Chiến lược dinh dưỡng này làm chậm đáng kể quá trình tiêu hóa, ngăn chặn triệt để tình trạng mức đường trong máu tăng đột biến.
Bên cạnh cách chọn lựa và chế biến trái cây, các chuyên gia khuyên mọi người áp dụng thêm ba thói quen sinh hoạt nhằm bảo vệ hệ chuyển hóa. Đầu tiên, bạn nên đi bộ nhẹ nhàng khoảng 10 phút sau bữa ăn nhằm hạ mức đường huyết đỉnh hiệu quả. Tiếp theo, mỗi người cần chủ động dành thời gian thư giãn, tránh căng thẳng mãn tính - tác nhân hàng đầu gây rối loạn insulin. Cuối cùng, bạn phải kiểm soát nghiêm ngặt khẩu phần ăn, khéo léo phối hợp các nhóm chất đệm thay vì kiêng khem tiêu cực bất kỳ thực phẩm tự nhiên nào.