Đợt 1 kỳ thi đánh giá năng lực của ĐH Quốc gia TP.HCM (V-ACT) đã chính thức khép lại vào cuối tuần qua, ngày 5.4. Theo quy định, V-ACT sẽ không công bố đề chính thức, không cho thí sinh mang đề ra ngoài và còn thu lại giấy nháp của tất cả thí sinh. Thí sinh chỉ được rời phòng thi sau khi cán bộ coi thi kiểm đủ số lượng phiếu trả lời trắc nghiệm, đề thi, giấy nháp của cả phòng thi, văn bản do ĐH Quốc gia TP.HCM công bố vào cuối tháng 3 nêu rõ.
Tuy nhiên, Thanh Niên ghi nhận sau khi đợt 1 thi V-ACT kết thúc, trong tối cùng ngày xuất hiện nhiều bài viết của các trung tâm luyện thi cho rằng đã phục dựng lại được đề thi “chính thức”. Đáng ngạc nhiên là bộ “đề thi chính thức ĐGNL đợt 1” của một trung tâm có trụ sở ở TP.HCM, với đủ 120 câu hỏi kèm ảnh minh họa, đồ thị, hình vẽ và trích dẫn tác giả, tác phẩm… cụ thể, đi cùng đó là lời giải cho từng câu.
Để nhận tài liệu, thí sinh được yêu cầu phải bấm theo dõi trang doanh nghiệp của trung tâm này, chia sẻ công khai một bài viết của đơn vị và bình luận theo nội dung được yêu cầu. Sau khi thực hiện đủ các bước, thí sinh sẽ được trang này gửi tài liệu. Theo thống kê, các bài đăng liên quan đến tài liệu này thường thu hút hàng trăm lượt thích và chia sẻ.
Sau khi xem xét tài liệu nêu trên do Thanh Niên cung cấp, H.N, thí sinh dự thi V-ACT đợt 1 ở Trường ĐH Văn Lang (TP.HCM), cho rằng các câu hỏi “giống hoàn toàn” đề chính thức em đã làm cuối tuần rồi. M.T, thí sinh ở chung điểm thi, cũng khẳng định: “Tài liệu đúng từng câu từng chữ vào cỡ 99-100%. Có mấy câu em không làm được nên không nhớ chắc chắn lắm”.
Từng theo học một trung tâm luyện thi V-ACT khác cùng tọa lạc ở TP.HCM, H.N kể rằng trung tâm của em cũng đăng tải “đề chính thức”, nhưng chỉ có hai phần là toán và tiếng Anh ngay trong tối 5.4. Để làm được điều này, N. kể trung tâm đã đăng ký cho chính giáo viên đi thi để thuộc đề về chép lại.
Tuy nhiên N. cũng không rõ làm cách nào các giáo viên này có thể nhớ cặn kẽ từng số liệu, ngữ liệu trong đề chính thức để tái hiện lại trong tài liệu gửi học sinh, nhất là khi nhiều câu hỏi trong đề chưa từng xuất hiện trên mạng.
Khảo sát trên mạng xã hội TikTok, Thanh Niên cũng ghi nhận một số tài khoản tự xưng là trung tâm luyện thi thông báo có “đề chính thức” đi kèm đó là tin rao các khóa học, tài liệu mà đơn vị cung cấp. Có trung tâm thậm chí cảnh cáo những bên khác không được sao chép thông tin “đề chính thức” do mình biên soạn, tạo ra cảnh tượng “hỗn loạn” về đề thi V-ACT trên mạng xã hội.
Các nội dung về đề thi này thường nhận về hàng ngàn tới hàng chục ngàn lượt xem, trở thành một “công cụ” hữu ích để các trung tâm thu hút sự chú ý của các thí sinh thi V-ACT.
Nghi vấn đặt ra là liệu giáo viên của các trung tâm này đều có khả năng ghi nhớ cực kỳ tốt, khi có thể thuộc không chỉ câu hỏi mà còn từng câu trả lời, trải dài đủ các phần thi từ sử dụng ngôn ngữ (tiếng Việt, tiếng Anh), toán học (gồm toán phổ thông, tư duy logic, phân tích số liệu) đến tư duy khoa học (sinh học, hóa học, vật lý, địa lý, lịch sử, giáo dục kinh tế và pháp luật).
Hoặc, liệu có lỗ hổng nào trong công tác tổ chức thi V-ACT ở các địa phương có thể bị các bên trục lợi tuồn đề ra ngoài, ảnh hưởng tới tính công bằng của kỳ thi? Song song đó, việc ĐH Quốc gia TP.HCM không có động thái giải quyết cụ thể các tài liệu tự cho là chính thức này liệu có ảnh hưởng tới uy tín của kỳ thi?
Trả lời Thanh Niên chiều 7.4 liên quan tới nội dung này, đại diện từ Trung tâm khảo thí và đánh giá chất lượng đào tạo trực thuộc ĐH Quốc gia TP.HCM cho biết hiện chưa có cơ sở nhận xét về những thông tin đang lan truyền trên mạng.
Trước đó, ĐH Quốc gia TP.HCM thông tin công tác chấm thi V-ACT đã bắt đầu được triển khai từ hôm qua (5.4), kết quả được công bố vào 17.4. Năm nay, ĐH này sẽ không gửi giấy báo điểm cho thí sinh qua đường bưu điện và các bạn chỉ cần tra cứu kết quả thông qua tài khoản cá nhân khi đăng ký dự thi.
Theo thống kê của Sở GD-ĐT, dự kiến số HS tốt nghiệp THCS năm học 2025 - 2026 là 169.080 em, tăng 42.734 HS so với năm học trước. Trong đó khu vực 1 (TP.HCM cũ) tăng 27.106 HS, khu vực 2 (Bình Dương) tăng 8.419 HS và khu vực 3 (Bà Rịa-Vũng Tàu) tăng 7.209 HS.
Hiện nay khoảng 170 trường THPT công lập đã đăng ký chỉ tiêu tuyển sinh lớp 10 năm học 2026 - 2027 dự kiến với Sở GD-ĐT xấp xỉ 103.739 HS. Như vậy, nếu toàn bộ số HS lớp 9 đăng ký dự thi lớp 10 công lập, tỷ lệ HS trúng tuyển lớp 10 sẽ chiếm khoảng 61%. Cụ thể, các trường THPT ở khu vực TP.HCM và Bà Rịa-Vũng Tàu cũ có thể tuyển khoảng 66% số HS lớp 9, còn các trường ở khu vực Bình Dương cũ chỉ đạt khoảng 44%...
Một lãnh đạo Sở GD-ĐT chia sẻ: "Nhằm tạo điều kiện ưu tiên chỗ học cho con em trên địa bàn, đảm bảo an sinh xã hội, Sở mong muốn tăng tỷ lệ chỉ tiêu tuyển sinh lớp 10 công lập năm học 2026 - 2027 so với số HS lớp 9 tốt nghiệp lên ít nhất là 70% (tăng thêm khoảng 14.000 HS) để giảm số lượng HS không trúng tuyển từ 65.000 xuống còn 51.000. Những HS này sẽ theo học các trường THPT tư thục, trường trung cấp hoặc hệ GDTX, tùy năng lực, định hướng và điều kiện của HS".
Do đó, Sở GD-ĐT đã chỉ đạo khẩn các cơ sở giáo dục trực thuộc tiếp tục rà soát tiêu chuẩn, tiêu chí về điều kiện cơ sở vật chất, đề xuất nhu cầu mua sắm, sửa chữa, đánh giá lại khả năng tiếp nhận, dựa vào số HS lớp 9 theo khu vực; từ đó đánh giá và giao chỉ tiêu tuyển sinh lớp 10 công lập đạt 118.356 chỉ tiêu (chiếm tỷ lệ 70% so với HS lớp 9).
Trên cơ sở đề xuất của Sở GD-ĐT, Sở Tài chính TP.HCM đã có văn bản gửi UBND TP.HCM liên quan đến 2 cơ sở nhà đất tại số 1 Lê Thị Riêng (P.Thới An) và số 70A Thoại Ngọc Hầu (P.Tân Phú), là trụ sở UBND Q.12 và UBND Q.Tân Phú cũ, chuyển công năng thành trường học.
Theo Sở Tài chính, cơ sở tại số 1 Lê Thị Riêng đã được giao UBND P.Thới An quản lý từ cuối năm 2025, có diện tích hơn 36.600 m². Hiện chỉ còn một số đơn vị sử dụng khoảng 946 m² làm nơi làm việc, phần diện tích còn lại đang để trống.
Còn cơ sở tại số 70A Thoại Ngọc Hầu được giao UBND P.Tân Phú quản lý với diện tích hơn 13.000 m² đất, hơn 13.600 m² sàn. Nơi này đang bố trí trụ sở làm việc của Đảng ủy, HĐND, các đoàn thể và trung tâm hành chính công phường.
Trước đó, ông Nguyễn Văn Hiếu, Giám đốc Sở GD-ĐT TP.HCM, cho biết thời gian qua sở này đã chủ động trao đổi với các phường, xã, đặc khu về việc sử dụng những trụ sở dôi dư làm trường lớp. Hiện có 20 địa phương đề xuất các trụ sở dôi dư làm các điểm trường, góp phần giảm áp lực gia tăng HS tại các địa bàn.
Ông Hiếu thông tin P.Thới An sau sắp xếp có dân cư rất đông, có 4 trường THCS nhưng lại không có trường THPT nên áp lực rất lớn. Do đó Sở đã gửi văn bản tới Sở Tài chính và UBND TP.HCM xin tiếp nhận trụ sở tại số 1 Lê Thị Riêng dự kiến làm trường liên cấp (tiểu học - THCS - THPT), còn cơ sở tại số 70A Thoại Ngọc Hầu làm trường THPT.
Sở GD-ĐT tiếp nhận, phối hợp lập dự án đầu tư, đảm bảo đưa công trình vào sử dụng phục vụ năm học 2026 - 2027.
Trường THPT Hàm Yên (xã Hàm Yên, tỉnh Tuyên Quang) có mô hình "Video tự học mỗi ngày". Học sinh quay một đoạn video kết quả tự học ở nhà rồi gửi vào trang Facebook của nhà trường.
Cách làm này thu hút hàng nghìn lượt bình luận, chia sẻ trên mạng xã hội. Nhiều phụ huynh ủng hộ, nhưng cũng không ít ý kiến băn khoăn về an toàn thông tin trên mạng xã hội.
Từ đầu kỳ 2 năm học 2025-2026, học sinh Trường THPT Hàm Yên quay một đoạn clip tự học ở nhà gửi vào phần bình luận của fanpage của nhà trường.
Học sinh học bài rồi quay một đoạn video thuyết trình phần kiến thức đã lĩnh hội được sau khi tự học ở nhà. Theo các thầy, cô giáo Trường THPT Hàm Yên, để có được clip, các em phải học thật, hiểu thật mới thuyết trình được và ghi lại bằng video gửi cho nhà trường.
Trao đổi với phóng viên Tuổi Trẻ Online, ông Nguyễn Văn Hanh - Hiệu trưởng Trường THPT Hàm Yên - cho hay mục đích của hoạt động này nâng cao ý thức tự học của các em. Video thuyết trình kiến thức đã học được nhằm chứng minh các em học thật, tìm hiểu thật và lĩnh hội thật.
Ông Hanh chia sẻ việc học sinh ghi lại video tự học này được nhà trường bàn bạc, lấy ý kiến cha mẹ học sinh từ đầu năm học.
Mới đầu, video tự học được gửi vào nhóm chung của nhà trường trên Zalo. Tuy nhiên, sau một thời gian, dung lượng của các video này khiến tài khoản Zalo của các phụ huynh, học sinh và cả thầy cô giáo bị quá tải.
Tại buổi sơ kết học kỳ 1, Trường THPT Hàm Yên lấy ý kiến cha mẹ học sinh một lần nữa và thống nhất để các em gửi video tự học vào phần bình luận của trang Facebook nhà trường.
Ông Hanh cho biết: "Đa số phụ huynh đồng tình về việc này. Chúng tôi cũng không bắt buộc học sinh nào cũng phải quay, gửi video. Nếu phụ huynh học sinh không đồng ý thì không phải gửi, đây là việc làm tự nguyện, chúng tôi không ép buộc" - ông Hanh nói.
Theo thầy hiệu trưởng, trường hợp các em không quay video thuyết trình kết quả tự học, các thầy cô giáo phải phối hợp với gia đình để có biện pháp khác nhằm đảm bảo các em phải học thật.
Việc quay video tự học của học sinh Trường THPT Hàm Yên nhanh chóng "viral" trên mạng xã hội. Nhiều học sinh quay clip trình bày bài tập trên bảng như gia sư giảng bài, có em lại đăng clip thuyết trình bài tập làm văn xúc động...
Nhiều phụ huynh bình luận trong fanpage bày tỏ ý kiến ủng hộ vì con họ có ý thức học tập tiến bộ rõ nét nhưng cũng không ít ý kiến còn băn khoăn về cách làm này.
Ông Đinh Hồng Quân ở xã Hàm Yên cho biết ông thấy bất ngờ vì con ông có sự "thay đổi ngoạn mục". "12 năm đèn sách thì 11 năm cháu chưa bao giờ giở sách vở ra học ở nhà. Nay tự dung thấy cháu giở quyển vở ra làm tôi rất xúc động!" - ông Quân cho hay.
Cũng ở góc độ phụ huynh nhưng ở địa phương khác, ông Nguyễn Hoàng Dũng, ở TP Đà Nẵng chia sẻ ông có con đang học THPT và thấy cách làm như ở Trường THPT Hàm Yên là đúng và cần thiết.
"Để các cháu không lơ là việc học, tôi thấy nên lan rộng tới tất cả các môn học nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục. Đặc biệt các cháu học sinh khối 12, sắp thi tốt nghiệp tới nơi mà nhiều cháu vẫn chểnh mảng học hành làm ảnh hưởng tới bản thân gia đình và cả nhà trường" - ông Dũng nói.
Tuy nhiên, nhiều phụ huynh khác lại đặt câu hỏi về tính an toàn khi học sinh gửi video vào group của nhà trường. Mỗi học sinh gửi video đều phải gửi kèm cả họ tên, trường lớp, đây là những thông tin rất cụ thể. Hơn nữa, việc các em đăng video chân dung kèm thông tin cụ thể tiềm ẩn nhiều nguy cơ về mất an toàn trên mạng xã hội.
Phóng viên Tuổi Trẻ Online gửi những thắc mắc này tới chuyên gia an ninh mạng Ngô Minh Hiếu (Hiếu PC) cho biết, rủi ro lớn nhất nằm ở chỗ hoạt động học tập của học sinh đang trở thành dữ liệu công khai trên mạng.
Theo chuyên gia Hiếu PC, học sinh được yêu cầu quay video tự học và đăng lên fanpage trong khi UNICEF khuyến nghị trẻ cần đặc biệt thận trọng với việc chia sẻ họ tên đầy đủ, trường lớp và các thông tin nhận diện cá nhân trên môi trường số. Còn Bộ Quy tắc ứng xử về bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng của Việt Nam cũng nhấn mạnh người lớn phải quản lý nội dung trẻ em đăng tải và chia sẻ.
"Nếu đăng công khai như vậy, các em có thể đối mặt với nguy cơ bị thu thập dữ liệu để giả mạo, lừa đảo nhắm mục tiêu, nguy cơ bị bắt nạt trên mạng, cắt ghép hình ảnh hoặc giọng nói bằng công nghệ AI. Việc này cũng để lại "dấu vết số" rất khó xóa về sau. UNICEF Việt Nam cũng cảnh báo trẻ em trên mạng có thể bị xâm phạm quyền riêng tư, đánh cắp danh tính và bị bạo lực mạng" - chuyên gia Hiếu PC nói.
Theo ông Hiếu PC, nhà trường nên dùng hệ thống nộp bài nội bộ, giới hạn người xem và tránh công khai thông tin danh tính của học sinh.
Tiếp nhận thông tin từ phóng viên, ông Nguyễn Văn Hanh - Hiệu trưởng Trường THPT Hàm Yên cho biết nhà trường lắng nghe và tiếp tục lấy ý kiến thầy cô giáo và cha mẹ học sinh để có những thay đổi phù hợp.
Ngày 6.4, tại thành phố Đà Nẵng, Viện Khoa học giáo dục Việt Nam phối hợp với Vụ Giáo dục mầm non, Ngân hàng Thế giới và Sở GD-ĐT thành phố Đà Nẵng tổ chức hội thảo "Hướng tới mục tiêu nâng cao chất lượng giáo dục mầm non".
Hội thảo thu hút gần 100 cán bộ quản lý đến từ các Sở GD-ĐT khu vực miền Trung cùng nhiều chuyên gia, tập trung trao đổi về nhu cầu và giải pháp phát triển giáo dục mầm non trong bối cảnh đô thị hóa và phát triển các khu công nghiệp.
Theo ban tổ chức, quá trình đô thị hóa nhanh, đặc biệt tại các khu công nghiệp, kéo theo sự gia tăng lực lượng lao động khiến nhu cầu gửi trẻ, chăm sóc và giáo dục mầm non cho con em người lao động, nhất là lao động nữ, tăng mạnh.
Tuy nhiên, việc tiếp cận các dịch vụ mầm non bảo đảm chất lượng, an toàn và phù hợp với điều kiện làm việc vẫn còn nhiều hạn chế, đặt ra yêu cầu cấp thiết về chính sách.
Tại hội thảo, các đại biểu được chia sẻ kết quả nghiên cứu đánh giá nhu cầu nhà trẻ, giáo dục mầm non tại các đô thị có khu công nghiệp; đồng thời giới thiệu chương trình nâng cao chất lượng giáo dục mầm non giai đoạn 2025 - 2035, định hướng đến năm 2045.
Nhiều ý kiến cũng tập trung đề xuất các giải pháp, khuyến nghị chính sách nhằm nâng cao chất lượng chăm sóc, giáo dục trẻ trong thời gian tới.
Phát biểu tại hội thảo, ông Lê Anh Vinh, Viện trưởng Viện Khoa học giáo dục Việt Nam, nhấn mạnh giáo dục mầm non là nền tảng cho sự phát triển lâu dài của trẻ. Giai đoạn từ 3 - 6 tuổi được xem là "thời điểm vàng", khi trẻ phát triển nhanh nhất về thể chất, nhận thức và kỹ năng sống.
Theo ông Vinh, nhiều nghiên cứu cho thấy việc tiếp cận giáo dục sớm giúp trẻ đạt kết quả học tập tốt hơn ở các cấp học sau, kéo dài thời gian học tập và hình thành năng lực học tập suốt đời. Do đó, đầu tư cho giáo dục mầm non không chỉ bảo đảm công bằng mà còn là chiến lược phát triển kinh tế - xã hội bền vững.
Thời gian qua, nhiều chính sách quan trọng đã được ban hành, trong đó Chiến lược phát triển giáo dục đến năm 2030 đặt mục tiêu mở rộng phổ cập cho trẻ từ 3 tuổi, tăng tỷ lệ trẻ đến trường và nâng cao chất lượng tại các địa bàn khó khăn, khu công nghiệp.
Đáng chú ý, năm 2026 bắt đầu triển khai thí điểm chương trình giáo dục mầm non mới với 7 điểm cải cách, theo hướng tiếp cận năng lực, liên thông với chương trình Giáo dục phổ thông 2018 và chú trọng phát triển tình cảm, kỹ năng xã hội cho trẻ. Chương trình khung cũng tăng quyền chủ động cho địa phương, phù hợp thực tiễn từng cơ sở, đồng thời bảo đảm chế độ dinh dưỡng và giảm áp lực cho giáo viên.
Tuy nhiên, theo các đại biểu, tại các đô thị đông dân, khu công nghiệp có tỷ lệ di cư lớn vẫn còn nhiều thách thức trong việc bảo đảm cơ hội tiếp cận giáo dục mầm non. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến sự phát triển của trẻ mà còn tác động đến việc làm của phụ nữ và sự ổn định xã hội.
Ông Lê Anh Vinh cho biết thêm, thông qua hội thảo, ban tổ chức mong muốn tiếp nhận thêm ý kiến từ cơ quan quản lý và cơ sở giáo dục để hoàn thiện mô hình giáo dục mầm non tại các khu công nghiệp, khu chế xuất theo hướng sát thực tiễn, đáp ứng nhu cầu của người dân.
