Đáng chú ý, khác với các giai đoạn sàng lọc công nghệ thông thường, dòng tiền lần này không đổ dồn về một vài “kẻ thắng cuộc”. Vốn đầu tư đang tỏa ra khắp hệ sinh thái, nâng đỡ cả những cách tiếp cận lượng tử mới mẻ vẫn còn ở giai đoạn đầu chu kỳ phát triển.
Ngày 17-2, công ty nghiên cứu vi tính lượng tử Infleqtion (Mỹ) chính thức giao dịch trên sàn chứng khoán New York thông qua một thương vụ mua lại với mục đích đặc biệt (SPAC) trị giá khoảng 1,8 tỉ USD, huy động thêm hơn 540 triệu USD. Một tháng sau, Horizon Quantum (Singapore) lên sàn Nasdaq qua thương vụ SPAC tương tự, thu về khoảng 120 triệu USD.
Đến cuối tháng 3, đến lượt Xanadu Quantum Technologies (Canada) – công ty từng công bố thương vụ SPAC trị giá 3,6 tỉ USD hồi tháng 11-2025 – chính thức giao dịch trên sàn Nasdaq.
Theo Reuters, cùng thời điểm, IQM Quantum Computers (Phần Lan) công bố nhận khoản tài trợ vốn 50 triệu euro (57,6 triệu USD) từ các quỹ do Tập đoàn BlackRock quản lý, ngay trước thềm thương vụ niêm yết kép tại Mỹ và Helsinki với định giá khởi điểm 1,8 tỉ USD.
Làn sóng đầu tư trên cho thấy khi cơn sốt trí tuệ nhân tạo (AI) còn chưa hết nóng, giới đầu tư đã bắt đầu tìm đến những công nghệ “tương lai” hơn nữa.
Ông Velu Sinha – chuyên gia tại công ty tư vấn Bain & Company (Mỹ) – nhận định với CNBC ngày 30-3: “Câu chuyện đã chuyển từ một dự án khoa học sang vấn đề thương mại, và các công ty đang tận dụng đúng cửa sổ thời cơ này”.
Theo ước tính của Bain, quy mô thị trường máy tính lượng tử khi trưởng thành hoàn toàn có thể đạt 100 – 250 tỉ USD – đủ lớn để thuyết phục dòng vốn “kiên nhẫn” bỏ qua những biến động ngắn hạn.
Cơn sốt trên thị trường vốn không phải vô cớ. Trong 18 tháng qua, công nghệ máy tính lượng tử đã chứng kiến hàng loạt đột phá kỹ thuật, đặc biệt ở mảng sửa lỗi lượng tử – rào cản vốn được xem là gai góc nhất của ngành.
Tháng 4-2024, Microsoft và Quantinuum (Mỹ) công bố chạy thành công hơn 14.000 thí nghiệm liên tiếp không lỗi, tạo ra 4 qubit logic đáng tin cậy từ chỉ 30 qubit vật lý. Thành tựu này được giới chuyên môn mô tả là “những qubit logic đáng tin cậy nhất từng được ghi nhận”. Ông Ilyas Khan, Giám đốc sản phẩm Quantinuum, khẳng định kỹ thuật này “đã rút ngắn lộ trình ít nhất hai năm”.
Cuối năm 2024, chip Willow của Google trở thành hệ thống đầu tiên chứng minh nguyên lý “sửa lỗi dưới ngưỡng”: càng tăng số qubit vật lý thì tỉ lệ lỗi của qubit logic càng giảm thay vì tăng lên như trước. Đến tháng 11-2025, IBM công bố chip Loon, khẳng định thiết kế này đã vạch ra con đường để có máy tính lượng tử đưa vào thực tiễn vào năm 2029.
Những tiến bộ kỹ thuật đó đang bắt đầu thẩm thấu vào ứng dụng thực tế. Tháng 9-2025, Ngân hàng HSBC công bố kết quả thử nghiệm dùng máy tính lượng tử IBM Heron để dự đoán xác suất khớp lệnh trong giao dịch trái phiếu doanh nghiệp châu Âu. Kết quả cho thấy cho độ chính xác cải thiện đến 34% so với phương pháp cổ điển.
Trong lĩnh vực y dược, theo phân tích của McKinsey, máy tính lượng tử có thể mô phỏng cấu trúc phân tử ở cấp độ mà siêu máy tính cổ điển chỉ có thể tính gần đúng, hứa hẹn rút ngắn quy trình sàng lọc thuốc từ nhiều năm xuống còn vài tháng.
Các hãng dược lớn như Roche, Boehringer Ingelheim và Moderna đã hợp tác với các công ty lượng tử như IBM hoặc PsiQuantum để thăm dò mô phỏng phân tử, phản ứng hóa học và các bài toán liên quan đến phát triển thuốc, bao gồm cả các ứng dụng cho bệnh Alzheimer và mRNA.
Dù mới ở giai đoạn nghiên cứu, McKinsey cho rằng các bước thử nghiệm này đang định hình “điểm khởi đầu” của ngành dược lượng tử trong thập niên tới.
Tuy vậy máy tính lượng tử vẫn còn một chặng đường dài phía trước. Ông Sinha cảnh báo ngưỡng để chứng minh “lợi thế lượng tử thương mại” đầu tiên là khoảng 100 qubit logic – mức mà toàn ngành dự kiến chỉ đạt được trong giai đoạn 2028 – 2029.
“Để có tác động quy mô lớn như khám phá thuốc mới hay tối ưu logistics toàn cầu, chúng ta cần 1.000 đến 10.000 qubit logic, nhiều khả năng phải đến giữa thập niên 2030”, ông Sinha chỉ ra.
Phản ứng thị trường cũng cho thấy tiềm năng ngành vẫn còn phải “chứng minh bản thân”. Hầu hết cổ phiếu các công ty lượng tử đều biến động mạnh sau khi mới niêm yết, có mã giảm hai con số chỉ vài tuần sau ngày lên sàn.
Ông Marc Einstein, Giám đốc nghiên cứu tại Counterpoint Research, cho rằng viễn cảnh mỗi gia đình sở hữu một máy tính lượng tử trên bàn làm việc “có lẽ còn cách xa nhiều thập niên”. Trong bối cảnh đó, mô hình lượng tử dưới dạng dịch vụ (Quantum-as-a-Service) có thể là bước đầu tiên để người dùng “chạm” đến công nghệ này.
Mô hình này tương tự cách hầu hết người dùng AI hiện nay không tự vận hành các trung tâm dữ liệu tại nhà. Thay vào đó, các tập đoàn lớn sở hữu hạ tầng lượng tử và cho doanh nghiệp, nhà nghiên cứu khác truy cập từ xa.
Cuộc đua máy tính lượng tử, vì thế, chưa phải là cuộc đua tốc độ, mà là cuộc đua bền bỉ. Những diễn biến nóng đầu năm 2026 chỉ là vạch khởi đầu của một hành trình rất dài phía trước.
Tin Gốc: https://tuoitre.vn/lan-song-may-tinh-luong-tu-sau-con-sot-ai-20260410231901369.htm
Giá Bitcoin hôm nay 10.4.2026: Việt Nam vận hành sàn tiền số từ quý 2
Dữ liệu từ CoinMarketCap và TradingView cho thấy giá Bitcoin hôm nay tăng nhẹ 0,5% so với hôm qua. Tính đến 16 giờ 10 ngày 10.4 (giờ Việt Nam), mỗi Bitcoin (BTC) được giao dịch quanh mốc 71.601 USD. Trước đó vào lúc 5 giờ 20 cùng ngày, có lúc tiền mã hóa lớn nhất thế giới tiến sát mốc 73.000 USD nhưng không giữ được đà tăng giá.
Vốn hóa toàn thị trường tiền mã hóa cũng tăng 0,48% trong vòng 24 giờ qua, ước đạt 2.430 tỉ USD. Ethereum, tiền mã hóa lớn thứ hai thế giới, tăng 0,45%, tiến sát 2.200 USD mỗi token. Các dự án khác như BNB, XRP, Solana tăng 0,4 - 1%.
Một trong những sự kiện được chú ý nhất hôm nay là thông tin Thủ tướng Lê Minh Hưng thông báo về việc sẽ vận hành thí điểm sàn giao dịch dữ liệu, tài sản mã hóa, tài sản kỹ thuật số, triển khai từ quý 2/2026. Thông báo được đưa ra tại Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI hôm 9.4.
Trước đó vào ngày 6.4, Bộ Tài chính cũng ra Thông tư số 41/2026/TT-BTC về việc Hướng dẫn việc kê khai, khấu trừ, nộp thuế, quyết toán thuế trên thị trường tài sản mã hóa. Theo đó, tổ chức cung cấp dịch vụ phải thực hiện khấu trừ, nộp thuế thay nhà đầu tư. Thuế được tính trên từng giao dịch chuyển nhượng tài sản mã hóa.
Cụ thể khấu trừ, nộp thuế TNDN đối với giao dịch của tổ chức nước ngoài thực hiện thông qua tổ chức cung cấp dịch vụ. Khấu trừ, nộp thuế TNCN đối với giao dịch của cá nhân, bao gồm cá nhân cư trú và không cư trú.
Theo quy định, tổ chức cung cấp dịch vụ có trách nhiệm khấu trừ, kê khai, nộp thuế đầy đủ, chính xác theo thông tin do tổ chức nước ngoài và cá nhân cung cấp; chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác, trung thực và đầy đủ của hồ sơ thuế. Đồng thời quản lý tài khoản nhà đầu tư, lưu giữ đầy đủ, chính xác dữ liệu giao dịch phát sinh theo từng giao dịch; lưu giữ thông tin, tài liệu liên quan đến việc xác định số thuế phải khấu trừ và số thuế đã khấu trừ.
Theo Nghị quyết 05/2025/NQ-CP về việc cấp phép thí điểm sàn giao dịch tài sản mã hóa, Bộ Tài chính cho biết hiện tại có 5 hồ sơ đủ điều kiện hợp lệ đề nghị cấp Giấy phép cung cấp dịch vụ tổ chức thị trường giao dịch tài sản mã hóa. Bộ đã công bố và gửi xin ý kiến Bộ Công an và Ngân hàng Nhà nước để tiến hành các bước tiếp theo.
Trong đó có Công ty CP Tài sản số Việt Nam; Công ty CP Sàn Giao dịch tài sản mã hóa VIX (VIXEX); Công ty CP Sàn Giao dịch tài sản mã hóa Lộc Phát Việt Nam (LPEX); Công ty CP Sàn Giao dịch tài sản mã hóa Việt Nam Thịnh Vượng (CAEX); Công ty CP Sàn Giao dịch tài sản mã hóa Techcom (TCEX) có hồ sơ đầy đủ, hợp lệ theo quy định tại Nghị quyết 05/2025/NQ-CP.
Trong diễn biến mới nhất, CAEX vừa tuyên bố hợp tác với một sàn giao dịch quốc tế, hôm 10.4. Theo thỏa thuận, cùng với các cổ đông hiện hữu (VPBankS, LynkiD…), OKX Ventures và HashKey Capital sẽ góp vốn vào CAEX trong tháng 4, giúp công ty đáp ứng yêu cầu vốn tối thiểu 10.000 tỉ đồng (tương đương 380 triệu USD).
Tuyên bố hợp tác đầu tư của OKX đang thu hút sự chú ý trong cộng đồng. Theo giới phân tích, sự xuất hiện của sàn quốc tế kết hợp với sàn trong nước không chỉ là bài toán về nguồn lực tài chính, công nghệ, thanh khoản mà còn có thể định hình cấu trúc của ngành công nghiệp tài sản số đang từng bước hoàn thiện.
Tham vọng của Trung Quốc trong cuộc đua Mặt Trăng
Ngày 1/4, NASA phóng thành công tàu vũ trụ Orion mang theo bốn phi hành gia vào vũ trụ trong nhiệm vụ Artemis II. Orion sẽ bay quanh phía xa của thiên thể này và quay trở lại Trái Đất. Nếu không có vấn đề lớn phát sinh, NASA sẽ thử nghiệm các trạm Mặt Trăng trong nhiệm vụ Artemis III năm 2027 và thực hiện chuyến đổ bộ Mặt Trăng đầu tiên năm 2028 với Artemis IV.
Trong khi đó, một cường quốc khác của ngành hàng không vũ trụ là Trung Quốc cũng nhắm tới mục tiêu "trước năm 2030". Nước này dự định sử dụng tên lửa Long March 10 để phóng tàu Mengzhou (Mộng Châu - con thuyền ước mơ), có kích thước khoang tàu tương tự Orion, cùng ba phi hành gia lên Mặt Trăng. Một tên lửa khác chở tàu đổ bộ Mặt Trăng mang tên Lanyue (Lãm Nguyệt - ôm trọn vầng trăng) và tàu này sẽ gặp Mengzhou trên quỹ đạo của thiên thể này.
Hồi tháng 2, Cơ quan vũ trụ có người lái Trung Quốc (CMSA) đã thử nghiệm phóng Mộng Châu, trình diễn hệ thống hủy phóng khẩn cấp và cách con tàu tách khỏi tên lửa. Cuối năm nay, một tàu Mộng Châu không người lái dự kiến được phóng tới trạm vũ trụ Thiên Cung của Trung Quốc đang quay quanh Trái Đất.
"Có vẻ tàu đã gần sẵn sàng để cất cánh", Quentin Parker, Giám đốc Phòng thí nghiệm Nghiên cứu Không gian tại Đại học Hong Kong, nhận xét. Trung Quốc sẽ thực hiện thêm các chuyến bay thử nghiệm khác trước khi nỗ lực hạ cánh lên Mặt Trăng vài năm tới.
Trong khi đó, ban đầu NASA dự định hạ cánh trên Mặt Trăng năm 2024, nhưng nhiệm vụ liên tục bị hoãn vì phần cứng chưa sẵn sàng, như tàu đổ bộ do SpaceX và Blue Origin đảm nhiệm hiện vẫn trong quá trình phát triển. Do đó, lịch trình của Artemis IV có thể bị lùi xa hơn mốc 2028, tức vẫn có khả năng Trung Quốc trở thành quốc gia đầu tiên hạ cánh xuống bề mặt Mặt Trăng kể từ sau năm 1972 với sứ mệnh Apollo 17.
Theo Parker, Trung Quốc có năng lực bám sát tiến độ, nên "có khả năng sẽ lên Mặt Trăng trước". Kể từ 2007, Trung Quốc đã triển khai một loạt robot tới Mặt Trăng, bao gồm nhiệm vụ hạ cánh xuống phía xa vào năm 2019 để lấy mẫu vật và đưa về Trái Đất trong 5 năm sau đó.
Kế hoạch của Trung Quốc
Trong lần đổ bộ đầu tiên dự kiến năm 2030, Trung Quốc có thể nhắm đến vị trí gần xích đạo, nơi có bề mặt phẳng và an toàn hơn, theo Nature. Nước này đang cân nhắc 14 địa điểm hạ cánh, một trong đó là vùng núi lửa cổ đại Rimae Bode, nằm lệch về phía bắc xích đạo Mặt Trăng.
Jun Huang, nhà khoa học hành tinh tại Đại học Địa chất Trung Quốc ở Vũ Hán, cùng các đồng nghiệp đã công bố một phân tích về địa chất của khu vực này vào tháng 3. "Hạ cánh tại Rimae Bode giống như mở một cuốn sách lịch sử độ phân giải cao về cuộc đời của Mặt Trăng", ông nói, bởi nơi này được cho là chứa vật chất từ lớp phủ - nằm dưới lớp vỏ và trên lớp lõi kim loại - của Mặt Trăng cũng như các mảnh vỡ do những vụ va chạm trước đây để lại.
"Địa điểm mang lại cơ hội hiếm có 'tất cả trong một' để giải quyết những câu hỏi còn bỏ ngỏ lâu nay về sự hình thành và tiến hóa của cả Mặt Trăng lẫn Trái Đất", nhà khoa học này cho biết.
Về lâu dài, Trung Quốc và Mỹ đều đặt mục tiêu hạ cánh xuống cực nam của Mặt Trăng, nơi có thể có nước đóng băng. Các nhóm thực hiện nhiệm vụ Mặt Trăng kỳ vọng lớp băng được tách thành hydro và oxy, tạo thành nhiên liệu tên lửa, từ đó biến thiên thể thành trạm trung chuyển giữa Trái Đất và những vùng xa hơn trong vũ trụ.
Trung Quốc cũng kỳ vọng cùng với Nga xây dựng một căn cứ Mặt Trăng, mang tên Trạm Nghiên cứu Mặt Trăng Quốc tế (ILRS) trong thập niên 2030. Theo Cơ quan vũ trụ Trung Quốc (CNSA) năm ngoái, hai nước có kế hoạch nghiên cứu địa chất Mặt Trăng và tiến hành quan sát thiên văn, cùng nhiều mục tiêu khác.
Hồi tháng 2, quản trị viên NASA Jared Isaacman nói cơ quan này đang gặp phải "sự cạnh tranh từ đối thủ địa chính trị lớn nhất" và cần "đi nhanh hơn, không chậm trễ và đạt được các mục tiêu".
Tuy nhiên, theo Namrata Goswami, nhà nghiên cứu an ninh không gian tại Đại học Johns Hopkins ở Alabama (Mỹ), trọng tâm của Trung Quốc không hẳn là trở thành nước đầu tiên quay lại Mặt Trăng, mà là thiết lập sự hiện diện lâu dài. "Họ xem Mặt Trăng là vị trí chiến lược trên cao", bà nói.
Quốc gia này nhấn mạnh thám hiểm không gian sâu là một trong những mục tiêu then chốt trong kế hoạch 5 năm mới, được công bố tháng 3. "Mỹ mới là bên đang chạy đua với Trung Quốc, không phải ngược lại", bà Goswami nhận xét.
Nam Nguyễn (Theo Nature)
Tin Gốc: https://vnexpress.net/tham-vong-cua-trung-quoc-trong-cuoc-dua-mat-trang-5058891.html
