Bác sĩ chuyên khoa 2 Huỳnh Tấn Vũ, Đơn vị Điều trị Ban ngày, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM – cơ sở 3, cho biết lá mơ lông hay còn gọi là mơ tam thể, từ lâu đã được xem là một trong những vị thuốc dân gian hàng đầu trong việc hỗ trợ điều trị các bệnh lý về đường tiêu hóa, đặc biệt là viêm đại tràng. Hiệu quả của loại lá này không chỉ dừng lại ở kinh nghiệm truyền miệng mà còn được giải thích rõ ràng dưới góc độ y học.
Trong đông y, lá mơ có vị đắng ngọt, tính mát, có khả năng sát khuẩn, tiêu viêm và giải độc rất mạnh mẽ. Trong khi đó, các nghiên cứu hiện đại đã chỉ ra rằng lá mơ chứa các hoạt chất như alkaloid, tanin và tinh dầu, đóng vai trò như một loại kháng sinh tự nhiên giúp ức chế vi khuẩn gây hại, giảm tình trạng co thắt và thúc đẩy quá trình làm lành các vết loét trên niêm mạc đại tràng.
Đây là món ăn bài thuốc kinh điển cho người bị đại tràng co thắt hoặc tiêu chảy. Để tận dụng tối đa dược tính, cách chế biến phổ biến và hiệu quả nhất là kết hợp lá mơ lông với trứng gà. Người bệnh có thể thái nhỏ một nắm lá mơ tươi, trộn đều với trứng gà rồi đem áp chảo trên lá chuối hoặc hấp cách thủy thay vì chiên với nhiều dầu mỡ.
Chuẩn bị: 30 – 50 g lá mơ lông tươi, 1 – 2 quả trứng gà (chỉ nên lấy lòng đỏ nếu bụng quá yếu). Thực hiện: Thái nhỏ lá mơ, trộn đều với trứng. Dùng lá chuối lót đáy chảo, đổ hỗn hợp lên và áp chảo (không dùng dầu mỡ hoặc dùng rất ít).
Tác dụng: Giảm đau bụng, kiện tỳ.
Bác sĩ Vũ nhấn mạnh việc hạn chế chất béo trong quá trình chế biến rất quan trọng vì nó giúp hệ tiêu hóa không bị quá tải, đồng thời giữ nguyên được các tinh chất quý giá. Sự kết hợp này không chỉ giúp giảm nhanh các triệu chứng đau bụng quặn, đầy hơi, đi ngoài ra máu mà còn cung cấp nguồn dinh dưỡng lành tính cho cơ thể đang suy nhược do bệnh tật.
Lưu ý khi sử dụng lá mơ lông
Tuy nhiên, để việc điều trị đạt kết quả bền vững, người dùng cần đặc biệt lưu ý đến vấn đề vệ sinh vì lớp lông mịn trên mặt lá rất dễ bám bụi bẩn và ký sinh trùng. Dù lá mơ lông là một trợ thủ đắc lực, người bệnh vẫn cần duy trì một lối sống khoa học, tuyệt đối tránh xa rượu bia, đồ cay nóng.
Bác sĩ cũng khuyến cáo người dân nên tham khảo ý kiến chuyên môn trong những trường hợp viêm đại tràng mạn tính hoặc có dấu hiệu chuyển biến nặng để có sự can thiệp y tế kịp thời. Một chế độ ăn uống lành mạnh kết hợp với bài thuốc từ lá mơ sẽ tạo ra “lá chắn” vững chắc giúp phục hồi chức năng đại tràng một cách tự nhiên và an toàn.
Bộ trưởng Y tế Đào Hồng Lan tại lễ phát động Tháng hành động vì an toàn thực phẩm 2026 ngày 16/5, cho biết trong 36 vụ ngộ độc thực phẩm, có đến 9 vụ quy mô lớn với hơn 30 người mắc, chiếm 25%. Đây là tỷ lệ cao, đáng báo động, cho thấy tính chất nghiêm trọng và nguy cơ gây hậu quả lâu dài đến sức khỏe cộng đồng. Các vụ ngộ độc chủ yếu tập trung ở bếp ăn tập thể, trường học và thức ăn đường phố do những sai sót trong khâu sơ chế, bảo quản và nguồn gốc nguyên liệu.
Nhấn mạnh tính cấp bách của vấn đề, bà Lan dẫn lại chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm: "Nếu không làm tốt khâu an toàn thực phẩm thì việc xây thêm bệnh viện hay đào tạo thêm bác sĩ cũng không thể đáp ứng đủ nhu cầu chăm sóc sức khỏe nhân dân".
Theo Bộ trưởng, việc kiểm soát các hộ kinh doanh cá thể, thức ăn đường phố và các sàn thương mại điện tử nhỏ lẻ đang tiềm ẩn nhiều rủi ro do tính chất phân tán, khó truy xuất nguồn gốc, dẫn đến không kịp thời ngăn chặn số người mắc gia tăng.
Để khắc phục, hệ thống pháp luật về an toàn thực phẩm sẽ được củng cố. Dự kiến vào kỳ họp Quốc hội thứ 2 tháng 10 tới, Bộ Y tế sẽ trình Luật An toàn thực phẩm sửa đổi. Trong đó, vấn đề thức ăn đường phố, bếp ăn tập thể và bếp ăn trường học sẽ được đưa thành một chương riêng biệt để quản lý hiệu quả hơn.
Giám đốc Sở An toàn thực phẩm TP HCM Phạm Khánh Phong Lan đánh giá thức ăn đường phố là mảng "càng nhỏ càng khó quản lý". Dù việc xử phạt trên thực tế gặp khó khăn và chủ yếu dừng ở mức nhắc nhở, bà Phong Lan khẳng định chế tài hiện hành mang tính răn đe rất cao.
"Chỉ cần một hành vi không đeo bao tay, vừa bốc thức ăn vừa cầm tiền thì khi phát hiện sẽ bị xử phạt 3 triệu đồng, một số tiền không nhỏ so với thu nhập một ngày của gánh hàng rong", bà Lan dẫn chứng và kêu gọi cộng đồng cùng chung tay tẩy chay các cơ sở không đảm bảo vệ sinh.
Về vấn đề suất ăn học đường, lãnh đạo Sở An toàn thực phẩm TP HCM cho biết thành phố là đơn vị đi đầu cả nước với việc ký kết liên tịch cùng Sở Giáo dục Đào tạo. Mới đây, 317 cơ sở cung cấp suất ăn trường học đã ký cam kết đảm bảo chất lượng.
Với quy mô hơn 14 triệu dân sau sáp nhập và 168 xã, phường, đặc khu, Phó chủ tịch UBND TP HCM Nguyễn Mạnh Cường nhìn nhận công tác quản lý an toàn thực phẩm của thành phố đang đối diện với nhiều thách thức, nguy cơ ngộ độc vẫn tiềm ẩn rất lớn. Ông yêu cầu các cơ quan chức năng phải công khai minh bạch thông tin về các tổ chức, cá nhân vi phạm để cảnh báo và răn đe. Thành phố sẽ đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số, chuyển đổi tư duy từ quản lý nhỏ lẻ sang kiểm soát theo chuỗi giá trị hàng hóa từ khâu sản xuất đến bàn ăn.
Tháng hành động vì an toàn thực phẩm năm nay diễn ra từ 15/4 đến 15/5 với thông điệp "Bảo đảm an toàn thực phẩm, phòng ngừa ngộ độc thực phẩm trong dịch vụ ăn uống và thức ăn đường phố". Lực lượng chức năng được yêu cầu kiên quyết xử lý nghiêm vi phạm, không có vùng cấm, đồng thời chuẩn bị sẵn sàng mọi nguồn lực để điều tra truy xuất nguồn gốc và cấp cứu kịp thời nếu xảy ra sự cố.
Cụ thể, 2 bên phối hợp phát triển chuỗi nội dung y khoa dễ hiểu trên nền tảng số, tập trung vào những chủ đề được người dân quan tâm như: Bệnh lý thường gặp theo độ tuổi, hướng dẫn chăm sóc sức khỏe mẹ và bé, chăm sóc sức khỏe sinh sản, nhận diện và quản lý các bệnh lý mạn tính, chủ động phòng bệnh truyền nhiễm… Các nội dung này sẽ do đội ngũ bác sĩ và chuyên gia y tế thực hiện với cách diễn giải dễ hiểu, phù hợp nhiều đối tượng.
Tại sự kiện, Long Châu cùng Bệnh viện FV đã thống nhất các trụ cột hợp tác chiến lược, cùng nâng cao nhận thức người dân về phòng bệnh chủ động, phát hiện sớm và điều trị kịp thời. Sự hợp tác này giúp người dân tiếp cận thông tin y khoa chính xác, từ đó có cơ sở lựa chọn các phương pháp điều trị hiện đại, dựa trên bằng chứng khoa học.
Bà Nguyễn Đỗ Quyên, Phó tổng giám đốc FPT Retail, kiêm Giám đốc Điều hành Hệ thống nhà thuốc và trung tâm tiêm chủng Long Châu, chia sẻ: “Trong bối cảnh hiện nay, việc phòng bệnh sớm đang ngày càng trở nên thiết yếu trong cộng đồng. Gánh nặng các bệnh không lây nhiễm và chuyển hóa ở Việt Nam cũng đang rất lớn vì sự già hóa dân số. Với lợi thế mạng lưới phủ rộng khắp cả nước, chúng tôi kỳ vọng các kiến thức y khoa, chương trình nâng cao sức khỏe sẽ được lan tỏa sâu rộng đến cả người dân ở vùng sâu, vùng xa còn nhiều khó khăn trong tiếp cận chăm sóc thiết yếu. Đây là cam kết dài hạn của Long Châu hướng đến thu hẹp khoảng cách trong tiếp cận y tế”.
Trong hợp tác này, Bệnh viện FV sẽ đảm nhận vai trò đối tác về chuyên môn với đội ngũ hơn 250 chuyên gia, bác sĩ giàu năng lực. Còn Long Châu phát huy lợi thế với mạng lưới rộng khắp trên khắp cả nước cùng nền tảng công nghệ hiện đại - trở thành “điểm chạm” đầu tiên lan tỏa các thông tin sức khỏe nhanh chóng, gần gũi đến người dân.
Bà Nguyễn Thị Lệ Thu, Giám đốc Tiếp thị - Phát triển kinh doanh, Bệnh viện FV, cho hay: “Một trong những nguyên tắc của Bệnh viện FV là ‘Viết cho mọi người đọc, nói cho mọi người nghe’. Bệnh viện mong muốn có thể chia sẻ nhiều kiến thức y khoa hiện đại, hữu ích không chỉ cho riêng cộng đồng y khoa mà còn cho mọi người dân. Với vai trò là đối tác chiến lược, Bệnh viện FV cũng sẵn sàng hỗ trợ Long Châu về chuyên môn và kinh nghiệm quốc tế, cùng nhau mang đến những giải pháp chăm sóc sức khỏe tốt hơn cho người dân”.
Bên cạnh đó, Long Châu và Bệnh viện FV cũng xây dựng chương trình hỗ trợ khách hàng, giúp các gia đình dễ dàng tiếp cận các giải pháp chăm sóc, dự phòng và điều trị chuyên sâu. Đây là những bước đi cụ thể hướng đến giảm rào cản chi phí, tăng cơ hội chăm sóc hiện đại, an toàn và dựa trên nền tảng khoa học từ sớm cho mọi người.
Nước đóng vai trò thiết yếu trong quá trình lọc máu và đào thải chất cặn bã, đặc biệt với gan và thận. Theo Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh (NHS), việc duy trì đủ nước giúp thận loại bỏ chất thải qua nước tiểu, đồng thời hỗ trợ cân bằng điện giải trong cơ thể.
Tuy nhiên, không phải cứ uống nhiều nước là tốt. Tiến sĩ Tamara Hew-Butler, chuyên gia sinh lý học thể thao tại Đại học Oakland (Mỹ), cho biết uống nước đúng thời điểm giúp cơ thể hấp thu hiệu quả hơn, đồng thời tránh gây áp lực không cần thiết cho thận.
Sau khi thức dậy: Sau một đêm dài không bổ sung nước, cơ thể thường rơi vào trạng thái thiếu nước nhẹ. Uống 1 - 2 ly nước vào buổi sáng giúp kích hoạt trao đổi chất và hỗ trợ gan bắt đầu quá trình xử lý chất thải, theo Cleveland Clinic (Mỹ).
Trước bữa ăn: Uống nước trước bữa ăn khoảng 20 - 30 phút có thể hỗ trợ tiêu hóa và giúp kiểm soát lượng thức ăn nạp vào. Điều này gián tiếp giảm gánh nặng chuyển hóa cho gan.
Giữa buổi chiều: Đây là thời điểm cơ thể dễ mệt mỏi và mất nước nhẹ. Việc bổ sung nước giúp duy trì tuần hoàn máu, hỗ trợ thận lọc chất thải hiệu quả hơn.
Trước khi đi ngủ (với lượng vừa phải): Một lượng nước nhỏ trước khi ngủ có thể giúp duy trì hoạt động ổn định của cơ thể qua đêm, nhưng không nên uống quá nhiều để tránh gián đoạn giấc ngủ.
Theo tiến sĩ William Schaffner, chuyên gia y tế tại Trung tâm Y khoa Đại học Vanderbilt (Mỹ), khi cơ thể được cung cấp nước đều đặn, máu lưu thông tốt hơn, giúp gan xử lý chất độc hiệu quả và thận lọc máu trơn tru hơn.
Ngược lại, khi thiếu nước, máu có xu hướng cô đặc, khiến thận phải làm việc nhiều hơn và tăng nguy cơ hình thành sỏi. Đồng thời, gan cũng phải “gánh” thêm nhiệm vụ hỗ trợ thải độc, theo NHS.
Các chuyên gia khuyến nghị nên chia nhỏ lượng nước trong ngày, thay vì uống quá nhiều cùng lúc. Trung bình mỗi người cần khoảng 1,5 - 2 lít nước mỗi ngày, tùy theo thể trạng và mức độ vận động.
Ngoài ra, Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) Mỹ khuyến cáo nên hạn chế đồ uống có đường hoặc có cồn vì có thể làm tăng gánh nặng cho gan và thận.
Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), nhu cầu nước của mỗi người là khác nhau, phụ thuộc vào tuổi tác, tình trạng sức khỏe, thời tiết và mức độ vận động.
Vì vậy, cách tốt nhất là duy trì thói quen uống nước đều đặn trong ngày và điều chỉnh phù hợp với nhu cầu của cơ thể.
