Tôi gọi già hóa dân số là “cơn sóng thần bạc”, để nhấn mạnh đây là một thực tế khi xảy đến thì nó sẽ là cơn sóng rất lớn và ập đến cực nhanh.
Tỉ lệ người từ 60 tuổi tại Việt Nam dự báo sẽ vượt 20% vào năm 2038, chính thức đưa Việt Nam trở thành “xã hội già hóa.”
Trong vòng hơn 10 năm tới, hơn 20% dân số Việt Nam sẽ từ 60 tuổi trở lên. Đây là một thay đổi rất lớn. Ở Thái Lan, tính đến năm 2022, hơn 20% tổng dân số quốc gia này có độ tuổi từ 60 trở lên và trở thành “xã hội già hóa”.
Trong bối cảnh này, sẽ không khó để chúng ta hình dung những nhu cầu sẽ xuất hiện trong thời gian tới. Và trước tiên, để đáp ứng nhu cầu của phần đông dân số trong nước, sẽ cần số lượng nhiều hơn các viện dưỡng lão.
Điều này cũng phần nào phản ánh xu hướng xã hội hiện nay, khi nhiều người trẻ không muốn dành thời gian chăm sóc cha mẹ như các thế hệ trước. Chúng ta hiểu họ muốn có cuộc sống của riêng mình, muốn tận hưởng, muốn ra ngoài và muốn giao lưu.
Song song với nhu cầu nội địa, các quốc gia Đông Nam Á như Việt Nam, Thái Lan hay Philippines đang đứng trước cơ hội lớn để thu hút dòng khách hàng quốc tế trong phân khúc nghỉ hưu cao cấp, đặc biệt từ các nước phương Tây.
Chi phí chăm sóc người cao tuổi tại các quốc gia phát triển hiện ở mức rất cao. Tại Mỹ, chi phí trung bình cho một viện dưỡng lão có thể lên đến hàng ngàn USD mỗi tháng hoặc hơn, vượt quá khả năng chi trả của ngay cả nhiều gia đình có thu nhập khá.
Ở quy mô toàn cầu, một xu hướng ngày càng rõ nét là nhiều người tại châu Âu, Mỹ, Nhật Bản, Úc, thậm chí cả Trung Quốc, sau khi nghỉ hưu ở độ tuổi khoảng 65 đã tích lũy được tài sản đáng kể và mong muốn tận hưởng cuộc sống.
Đây chính là nền tảng hình thành nên “nền kinh tế người cao tuổi” – một thị trường đang tăng trưởng nhanh và còn nhiều dư địa phát triển.
Nhiều người không muốn dựa dẫm vào con cái mình, nên sau khi đã làm việc chăm chỉ suốt vài chục năm, có tích lũy tài chính, và khi đến tuổi cần được chăm sóc sức khỏe 24/7, họ sẽ tìm đến các quốc gia có chi phí phải chăng. Trong đó, theo tôi, Thái Lan, Việt Nam hoặc Philippines sẽ là những lựa chọn hàng đầu.
Đây là một cơ hội rất lớn. Nếu Việt Nam, cả người dân lẫn cơ quan chuyên trách, nhận ra xu hướng này và chuẩn bị từ sớm, thì không phải 20 năm nữa, mà ngay trong giai đoạn 2028 – 2029, nhu cầu tăng rất nhanh.
Thực tế Thái Lan đã nhận ra điều đó. Nếu nhìn lại 5 năm trước, nước này gần như chỉ có một viện dưỡng lão, nhưng hiện nay, trung bình cứ khoảng 60 ngày lại có một cơ sở mới được mở. Họ hiểu rằng cần phải chuẩn bị hạ tầng cho nhu cầu này.
Trong tổng số khách đến Phuket mỗi năm, khoảng 12 triệu là khách quốc tế. Chỉ riêng trên hòn đảo này đến nay đã có hơn 65 trung tâm chăm sóc sức khỏe và các dịch vụ liên quan.
Phuket có môi trường sống rất tốt – không khí trong lành, điều kiện sống sạch sẽ, hệ thống nhà hàng phong phú với đủ loại ẩm thực từ Việt Nam, Pháp đến Ý… Tất cả những yếu tố đó đang giúp hệ sinh thái dịch vụ cho loại hình này tại đây thực sự “nở rộ”.
Chúng ta sẽ cần phải quan tâm chăm sóc sức khỏe cho cộng đồng nói chung. Nhưng dòng lợi nhuận sẽ nằm ở phân khúc cao cấp, phục vụ cho nhóm 1,2 hay 5% dân số giàu nhất.
Các nhà đầu tư khi rót vốn luôn kỳ vọng lợi nhuận. Nếu tôi đầu tư 1 triệu USD, trong 4 – 5 năm, tôi sẽ muốn thu về 2 triệu USD. Đó là logic của thị trường. Và chính vì vậy, dòng vốn thường chảy vào phân khúc cao cấp.
Hiện nay trên thế giới đã có những mô hình như vậy. Ví dụ tại Singapore có những phòng khám mà bạn có thể bay đến, dành một ngày và chi khoảng 10.000 USD để thực hiện toàn bộ các xét nghiệm: từ DNA, chụp toàn thân, xét nghiệm máu, nước tiểu… Sau đó họ xây dựng một kế hoạch chăm sóc sức khỏe cá nhân hóa cho bạn.
Điều đáng chú ý là những dịch vụ như vậy luôn có khách xếp hàng chờ. Bởi ngày càng nhiều người lớn tuổi – đặc biệt ở các nước phát triển – có cả thời gian và tiền bạc, và họ sẵn sàng chi trả để kéo dài “thời gian sống khỏe”.
Tôi cho rằng Việt Nam là một “viên ngọc ẩn” – một trong những điểm đến tiềm năng nhưng vẫn chưa được khai thác hết trên bản đồ chăm sóc sức khỏe và dịch vụ cho người cao tuổi toàn cầu.
Việt Nam sẽ có nhu cầu rất lớn đối với các dịch vụ chăm sóc người cao tuổi trong tương lai. Và đây là một cơ hội rõ ràng, không chỉ với Việt Nam mà với cả nhiều quốc gia châu Á khác. Theo tôi, nếu xây dựng đúng hướng, thị trường sẽ tự đến.
Du lịch y tế quốc tế, là một cơ hội rất lớn cho Việt Nam, đặc biệt tại ba trung tâm lớn là Hà Nội, TP.HCM và Đà Nẵng. Nhu cầu trên toàn cầu đang tăng nhanh, trong khi Việt Nam là một trong những quốc gia có năng lực y tế tốt trong khu vực và khu vực tư nhân trong lĩnh vực này cũng đang phát triển mạnh mẽ.
Do đó điều quan trọng không phải là “nên làm” mà là “bắt buộc phải làm”. Cơ quan chuyên trách của Việt Nam cần phối hợp chặt chẽ với khu vực bệnh viện tư nhân.
Đây không chỉ là câu chuyện y tế, mà còn là tạo việc làm, và là những công việc có thu nhập cao: điều dưỡng, kỹ thuật viên xét nghiệm, bác sĩ, quản lý; thậm chí cả truyền thông và marketing, vì nhu cầu quảng bá trong lĩnh vực này là rất lớn.
Và thời điểm không phải là 10 năm nữa – mà là ngay bây giờ, ngay năm 2026.
Theo điều chỉnh của Liên bộ Công Thương - Tài chính, giá xăng RON 95-III (loại phổ biến trên thị trường) giảm 440 đồng, xuống 26.530 đồng một lít. Tương tự, E5 RON 92 hạ 690 đồng, có giá mới 24.730 đồng.
Các mặt hàng dầu giảm 320-1.940 đồng một lít tùy loại so với kỳ điều hành trước. Cụ thể, mỗi lít diesel và mazut có giá mới lần lượt 42.840 đồng và 24.270 đồng.
Giá xăng, dầu thay đổi như sau:
Mặt hàng
Giá mới
Thay đổi
Xăng RON 95-III
26.530
- 440
Xăng E5 RON 92
24.730
- 690
Dầu diesel
42.840
- 1.940
Dầu mazut
24.270
- 320
Đơn vị: đồng/lít hoặc kg, tùy loại.
Tại kỳ điều hành hôm nay, liên Bộ không trích lập, đồng thời ngừng sử dụng Quỹ bình ổn giá xăng dầu.
Theo Bộ Công Thương, thị trường xăng dầu thế giới kỳ điều hành lần này có xu hướng giảm trước diễn biến Mỹ và Iran đạt được thỏa thuận ngừng bắn trong hai tuần. Bình quân 4 ngày qua, giá xăng RON 95 thành phẩm giảm 1,8%, diesel hạ 14,5%, mazut 1,5%.
Theo số liệu cập nhật ngày 8/4, giá bán lẻ xăng dầu tại Việt Nam đang ở mức trung bình trong khu vực và thấp hơn phần lớn các nước có chung đường biên giới. Cụ thể, giá xăng tại Việt Nam thấp hơn đáng kể so với Singapore (70.328 đồng một lít), Lào (50.928 đồng), Campuchia (36.380 đồng) và Thái Lan (35.494 đồng). So với Trung Quốc (34.827 đồng), nơi giá bán được nhà nước khống chế, mức giá tại Việt Nam cũng thấp hơn.
Với dầu diesel, giá tại Việt Nam thấp hơn Singapore (86.985 đồng một lít), Lào (63.180 đồng) và Campuchia (54.044 đồng). Tuy nhiên, mức giá trong nước cao hơn Trung Quốc (31.733 đồng) và Thái Lan (40.817 đồng) - hai quốc gia có cơ chế can thiệp và trợ giá mạnh của Chính phủ.
Xung đột Trung Đông tiếp tục leo thang từ cuối tháng 2 gây hệ lụy lớn đến nguồn cung xăng dầu, khí toàn cầu. Quy mô và mức độ ảnh hưởng của cuộc khủng hoảng này vượt cú sốc dầu mỏ của thập niên 1970 - từng làm đảo lộn nền kinh tế, thị trường năng lượng.
Diễn biến này kéo theo thị trường năng lượng trong nước biến động mạnh. Từ cuối tháng 2 đến nay, giá bán lẻ xăng dầu trong nước có 14 kỳ điều hành, có thời điểm giá xăng RON 95 gần chạm ngưỡng 40.000 đồng, dầu diesel 45.000 đồng một lít.
Tại họp báo Chính phủ cuối tuần trước, Thứ trưởng Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân cho biết hai nhà máy lọc dầu trong nước là Dung Quất và Nghi Sơn đảm bảo đủ nguyên liệu để sản xuất đến hết tháng 4. Trong tháng 3, các thương nhân đầu mối cũng nhập khẩu 3,2 triệu m3 xăng dầu. Cùng với hàng tồn kho hiện tại (2,6-2,8 triệu m3), nguồn cung xăng dầu trong nước có thể đảm bảo cho sản xuất và tiêu dùng hết tháng này, theo Thứ trưởng.
Để đảm bảo cung ứng xăng dầu trong nước, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công thương) đề nghị các thương nhân đầu mối, phân phối tiếp tục đa dạng nguồn hàng, có kế hoạch nhập khẩu nhiên liệu tháng 5.
Ngày 21/4 (giờ Mỹ), Kevin Warsh - người được Tổng thống Mỹ Donald Trump đề cử cho chức Chủ tịch Cục Dự trữ liên bang (Fed) nhiệm kỳ tới - đã có phiên điều trần trước Thượng viện Mỹ. Trong 2,5 giờ, ông liên tục nhấn mạnh chỉ thiết lập chính sách lãi suất theo hướng có lợi nhất cho nền kinh tế. Đây là vấn đề được quan tâm thời gian qua, khi ông Trump thực hiện chiến dịch chưa từng có tiền lệ nhằm gây sức ép khiến Fed phải hạ lãi suất, kể cả dọa sa thải Chủ tịch Jerome Powell.
"Tổng thống chưa bao giờ yêu cầu tôi cam kết đưa ra bất kỳ quyết định lãi suất nào. Tôi cũng sẽ không đồng ý nếu ngài ấy làm vậy", Warsh nói. Ông cho biết hầu hết Tổng thống thích lãi suất thấp và không cho rằng việc các lãnh đạo đưa ra quan điểm có thể làm tổn hại đến tính độc lập của Fed.
Tuy nhiên, ông từ chối tiết lộ liệu việc giảm lãi suất về mức như ông Trump mong muốn, là 1% hoặc thấp hơn, có thể khiến lạm phát tăng tốc trở lại hay không. Ông Trump đã giao cho Kevin Warsh nhiệm vụ dẫn dắt ngân hàng trung ương quyền lực nhất thế giới. Lãi suất tham chiếu của Fed cũng có tác động lớn đối với thị trường trái phiếu và tài chính toàn cầu.
Nhiệm vụ của Warsh trong phiên điều trần là trấn an các thượng nghị sĩ về cam kết duy trì tính độc lập của Fed mà không làm phật lòng Tổng thống đề cử mình. Politico đánh giá ông đã đạt được sự cân bằng này nhờ khéo léo né tránh nhiều vấn đề.
Trong suốt quá trình lựa chọn ứng viên thay Powell, ông Trump nhiều lần nói rằng sẽ chỉ chọn người ủng hộ giảm lãi suất. Điều này làm dấy lên lo ngại tính độc lập của cơ quan quản lý tiền tệ có thể bị suy yếu dưới thời chủ tịch mới, từ đó hạn chế khả năng kiểm soát lạm phát và ổn định thị trường.
Cuộc điều trần của Warsh diễn ra vài giờ sau khi ông Trump trả lời phỏng vấn trên CNBC. Trong đó, Tổng thống Mỹ cho biết "sẽ thất vọng" nếu Fed dưới sự điều hành của Warsh không giảm lãi suất. Điều này cho thấy áp lực ứng viên chức Chủ tịch Fed có thể sớm phải đối mặt khi nhậm chức.
Ông Trump cũng tuyên bố không nhượng bộ trong cuộc điều tra của Bộ Tư pháp với Powell liên quan đến dự án cải tạo trụ sở Fed. Đây là yếu tố đang cản trở Thượng viện phê chuẩn Warsh.
Cuối năm ngoái, ông cũng cho biết trên Wall Street Journal rằng đã hỏi Warsh về việc cắt giảm lãi suất. "Ông ấy cho rằng cần phải hạ lãi xuống", Tổng thống Mỹ nói.
Cuộc điều trần cũng đề cập đến nhiều vấn đề khác, như tài sản của Warsh. Theo hồ sơ tài chính công bố mới đây, Kevin Warsh sở hữu hơn 130 triệu USD. Nếu được phê chuẩn, ông sẽ là Chủ tịch Fed giàu nhất lịch sử.
Trong phiên điều trần, Warsh cho biết đã ký thỏa thuận với Văn phòng Đạo đức Chính phủ, cam kết thoái vốn phần lớn các tài sản đầu tư sau khi được phê chuẩn, để tránh xung đột lợi ích.
Chiều 7-4, với 495/495 đại biểu, bằng 100% đại biểu có mặt tán thành, Quốc hội đã thông qua nghị quyết về việc bầu ông Lê Minh Hưng, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tổ chức Trung ương, giữ chức Thủ tướng Chính phủ nhiệm kỳ 2026 - 2031.
Ngay sau khi Quốc hội thông qua nghị quyết, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã mời tân Thủ tướng Lê Minh Hưng lên tuyên thệ.
"Dưới cờ đỏ sao vàng thiêng liêng của Tổ quốc, trước Quốc hội và đồng bào, cử tri cả nước, tôi - Thủ tướng Chính phủ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam - xin tuyên thệ: Tuyệt đối trung thành với Tổ quốc, với Nhân dân, với Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, nỗ lực, phấn đấu, hoàn thành tốt nhiệm vụ được Đảng, Nhà nước, Nhân dân giao phó", tân Thủ tướng Lê Minh Hưng tuyên thệ.
Tân Thủ tướng Lê Minh Hưng sinh năm 1970, quê Hà Tĩnh, từng có nhiều năm công tác tại Ngân hàng Nhà nước, trước khi đảm nhiệm các vị trí quan trọng trong Đảng.
Cách đây 10 năm, ông đảm nhận vị trí Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và cũng là Thống đốc trẻ nhất trong lịch sử ngành ngân hàng.
Trong vai trò Thống đốc Ngân hàng Nhà nước giai đoạn từ tháng 4-2016 đến tháng 10-2020, ông Lê Minh Hưng đã điều hành chính sách tiền tệ linh hoạt, ổn định tỉ giá, kiểm soát lạm phát và đặc biệt là việc tập trung vào xử lý nợ xấu. Cũng trong thời gian này, dự trữ ngoại hối lên mức kỷ lục với 92 tỉ USD, cao hơn 13 tỉ USD so với cuối năm 2019.
Đồng thời nền kinh tế được hỗ trợ bởi các chính sách cắt giảm lãi suất và “nắn” dòng vốn vào các lĩnh vực được ưu tiên như sản xuất, kinh doanh…, tạo những nền tảng cho sự phát triển của cộng đồng doanh nghiệp và nền kinh tế trong giai đoạn vừa qua để vượt qua những "cơn gió ngược".
