Bộ Công nghiệp và Công nghệ Thông tin Trung Quốc (MIIT) vừa phát thông điệp đề xuất kiểm soát công suất, hướng dẫn tiêu chuẩn, kiểm soát giá, thúc đẩy sáp nhập, cũng như bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ, nhằm “thúc đẩy sự phát triển chất lượng cao của ngành quang điện”.
Động thái được đưa ra sau cuộc họp vào cuối tuần trước của cơ quan này với Ủy ban Cải cách và Phát triển Quốc gia, Hiệp hội Công nghiệp Quang điện Trung Quốc (CPIA) và các tập đoàn phát điện quốc doanh như China Huaneng Group và China Datang Corp – những đơn vị mua điện mặt trời.
MIIT cho biết cuộc họp đã yêu cầu tăng cường phối hợp liên ngành để tiếp tục siết chặt quản lý ngành quang điện, đồng thời thúc đẩy toàn diện các biện pháp chống “cạnh tranh nội bộ khốc liệt”, còn gọi là “involution”.
Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), Trung Quốc cung cấp hơn 80% linh kiện tấm pin mặt trời toàn cầu. Tuy nhiên, công suất sản xuất của nước này đã vượt xa nhu cầu thế giới, dẫn đến cuộc chiến giá những năm gần đây.
Tình hình khiến các doanh nghiệp nội địa bị cuốn vào cuộc đua xuống đáy về giá và phản ứng từ thị trường nước ngoài. Mỹ đã mạnh tay áp thuế với các sản phẩm năng lượng mặt trời từ Trung Quốc, trong khi Liên minh châu Âu đang đa dạng hóa chuỗi cung ứng để giảm phụ thuộc vào Bắc Kinh.
Trong Quốc từng là “người đi sau” nhưng vươn mình trở thành “nhà dẫn đầu” về công nghiệp thiết bị điện mặt trời hai thập niên qua, theo Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) trụ sở tại Washington, Mỹ.
Vào 2004, Nhật Bản dẫn đầu với 43% đăng ký bằng sáng chế năng lượng mặt trời toàn cầu, trong khi Trung Quốc chỉ chiếm 13%. Nhưng đến 2024, Trung Quốc chiếm khoảng 65%. Ngày nay, nước này là “nhà lãnh đạo toàn cầu không thể tranh cãi” trong ngành năng lượng mặt trời, thống trị toàn bộ chuỗi cung ứng, theo CSIS.
Trong quy trình sản xuất, tấm pin điện mặt trời (solar PV) ra đời sau 4 bước cơ bản, bắt đầu từ polysilicon, là silicon tinh khiết được xử lý từ cát hoặc quặng. Với vật liệu này, người ta đúc và cắt thành các lát mỏng gọi là wafer, tức các tấm nền silicon rất mỏng, dùng để chế tạo tế bào quang điện.
Tiếp theo, wafer được xử lý bằng nhiều công đoạn kỹ thuật (như phủ lớp, tạo mạch dẫn điện) để trở thành tế bào quang điện (cell), có công dụng chuyển đổi ánh sáng mặt trời thành điện năng. Nhiều cell sẽ được kết nối và lắp ráp lại thành một module, tức tấm pin mặt trời hoàn chỉnh.
Tính đến 2024, Trung Quốc sản xuất 93,2% polysilicon toàn cầu, 96,6% wafer, 92,3% tế bào quang điện (cell) và 86,4% tấm pin (module PV). Về công nghệ, các doanh nghiệp đầu ngành nước này đã phát triển các công nghệ N-type tiên tiến (như TOPCon, HJT và BC) với quy mô và tốc độ vượt xa các đối thủ quốc tế.
Vì vậy, ngay cả khi sản phẩm của các công ty nước ngoài đáp ứng tiêu chuẩn sản xuất tại địa phương, hiệu suất và chất lượng linh kiện của họ vẫn thường tụt hậu so với thiết bị thế hệ mới nhất của Trung Quốc, theo CSIS.
Tuy nhiên, mặt trái của bùng nổ công nghiệp sản xuất thiết bị quang điện là công suất ngày càng dư thừa, xuất phát từ các ưu đãi ồ ạt của các chính quyền địa phương hồi 2020, thu hút lượng vốn khổng lồ đổ vào ngành này.
Sản lượng tăng mạnh khiến giá module điện mặt trời giảm một nửa trong năm 2023 và giảm thêm 25% trong năm 2024. Giá mỗi tấn polysilicon giảm từ 230.000 nhân dân tệ xuống còn 65.000 nhân dân tệ, tương đương hơn 70%, rồi tiếp tục giảm thêm 40% trong 2024.
Đến năm ngoái, giá các tấm pin mặt trời biến động mạnh, trong khi wafer, cell và module vẫn ở mức thấp. Dù CPIA nỗ lực thúc đẩy kỷ luật ngành và phối hợp sản xuất để hạn chế cạnh tranh hỗn loạn, áp lực giá vẫn kéo dài. “Ngành năng lượng mặt trời của Trung Quốc đã bị đẩy vào một cuộc chiến giá khốc liệt do công suất sản xuất vượt xa nhu cầu toàn cầu”, nhóm chuyên gia CSIS, nhận định.
Tình hình khiến Bắc Kinh phải phát động chiến dịch “chống involution”, nhằm cắt giảm công suất và chấm dứt các hình thức cạnh tranh giá thiếu trật tự. Giữa năm 2025, giới chức lên kế hoạch lập quỹ mua lại chiến lược nhằm thâu tóm và loại bỏ khoảng một phần ba công suất sản xuất polysilicon kém hiệu quả.
Tháng 12/2025, quỹ này chính thức thành lập với vốn 3 tỷ nhân dân tệ, hậu thuẫn bởi các nhà sản xuất năng lượng mặt trời thượng nguồn lớn và hiệp hội ngành.
Song song, MIIT tăng cường giám sát bằng việc ban hành danh sách kiểm tra tiết kiệm năng lượng đặc biệt, nhắm tới 41 công ty trong ngành polysilicon. Cục Quản lý Sở hữu Trí tuệ triển khai chiến dịch trấn áp vi phạm sở hữu trí tuệ, thông qua các biện pháp như cấm xuất khẩu và loại khỏi các gói mua sắm của doanh nghiệp nhà nước, mục tiêu chuyển hướng từ cạnh tranh về giá sang nâng cấp công nghệ.
Nhận định với CNBC, các nhà phân tích cho rằng xung đột Trung Đông có thể đẩy nhanh quá trình chuyển dịch khỏi nhiên liệu hóa thạch, khiến các quốc gia suy nghĩ lại về vai trò của năng lượng tái tạo trong đảm bảo an ninh năng lượng. Nhờ vậy, nhu cầu tiêu thụ thiết bị điện mặt trời có thể tăng.
Tuy nhiên, Reuters dẫn xác nhận của các nhà sản xuất Trung Quốc rằng nhu cầu năng lượng tái tạo toàn cầu tăng lên do cú sốc giá năng lượng vẫn khó có thể giải quyết được bài toán dư thừa công suất.
Theo báo cáo giao dịch cổ phiếu của Tập đoàn Masan (Masan Group, mã chứng khoán: MSN), ông Danny Le - Tổng giám đốc - đã hoàn tất mua vào hơn 4 triệu cổ phiếu để nâng tỷ lệ sở hữu tại doanh nghiệp.
Trước đó, ông đăng ký mua 5 triệu cổ phiếu, song không thực hiện hết do điều kiện thị trường chưa thuận lợi.
Giao dịch được thực hiện trong giai đoạn từ 16/3 đến 14/4. Sau giao dịch, tỷ lệ sở hữu của ông Danny Le tăng từ 0,26% lên khoảng 0,55% vốn điều lệ.
Kết thúc phiên 14/4, cổ phiếu MSN dừng ở mức 77.600 đồng/cổ phiếu, với thanh khoản hơn 4,5 triệu đơn vị. Ước tính theo mức giá này, giá trị thương vụ vào khoảng 388 tỷ đồng.
Thời gian qua, nhiều lãnh đạo doanh nghiệp lớn cùng người thân liên tục gia tăng sở hữu cổ phiếu.
Đơn cử, ông Nguyễn Văn Đạt - Chủ tịch HĐQT Công ty cổ phần Phát triển Bất động sản Phát Đạt (mã chứng khoán: PDR) - đã mua thành công 3 triệu cổ phiếu PDR bằng phương thức khớp lệnh trong giai đoạn từ 2/4 đến 7/4. Sau giao dịch, lượng cổ phần nắm giữ của ông tăng từ gần 272 triệu đơn vị (27,24% vốn điều lệ) lên gần 275 triệu đơn vị, tương ứng 27,54%.
Tương tự, ông Lê Đức Long - Thành viên HĐQT độc lập Công ty cổ phần Đầu tư Bất động sản Taseco (Taseco Land, mã chứng khoán: TAL) - đăng ký mua 155.000 cổ phiếu TAL trong thời gian từ 13/4 đến 12/5, với mục đích phục vụ nhu cầu cá nhân.
Ở chiều doanh nghiệp, Công ty cổ phần Vĩnh Hoàn (mã chứng khoán: VHC) cũng lên kế hoạch chi quy mô lớn để mua lại cổ phiếu quỹ. Cụ thể, doanh nghiệp dự kiến mua 15 triệu cổ phiếu thông qua khớp lệnh trong khoảng thời gian từ 20/4 đến 19/5.
Trở lại với Masan Group, doanh nghiệp đặt mục tiêu doanh thu thuần năm 2026 đạt 93.500-98.000 tỷ đồng, tăng 15-20% so với năm 2025; lợi nhuận sau thuế kỳ vọng đạt 7.250-7.900 tỷ đồng, tương ứng mức tăng 7-17%.
Tại đại hội cổ đông sắp tới, công ty cũng dự kiến trình phương án phát hành gần 14,5 triệu cổ phiếu theo chương trình lựa chọn cho người lao động (ESOP) với giá 10.000 đồng/cổ phiếu, tương đương khoảng 1% lượng cổ phần lưu hành. Nguồn vốn thu được sẽ được sử dụng để bổ sung vốn lưu động và thanh toán các nghĩa vụ nợ ngắn hạn, dài hạn.
"Novaland đã đi qua giai đoạn khó khăn nhất trong lịch sử phát triển của mình, và đang bước vào một chu kỳ mới - thận trọng, tinh gọn, tập trung hiệu quả và phát triển bền vững hơn".
Hay "khủng hoảng giúp doanh nghiệp trưởng thành" là những gì mà Chủ tịch Novaland Bùi Thành Nhơn (Công ty cổ phần Tập đoàn Đầu tư Địa ốc No Va, mã chứng khoán NVL) gửi gắm trong báo cáo thường niên 2025 của doanh nghiệp mình.
Với các nhà đầu tư, đó không chỉ là một lời tổng kết nội bộ, mà phản ánh trạng thái chung của cả thị trường.
Sau giai đoạn khoảng 3 năm tái cấu trúc kéo dài, Novaland dự kiến trình đại hội đồng cổ đồng (dự kiến ngày 23-4 tới) mục tiêu năm 2026 đạt 22.715 tỉ đồng doanh thu và 1.852 tỉ đồng lợi nhuận sau thuế, đánh dấu việc quay lại quỹ đạo có lãi sau nhiều biến động.
So với năm trước, doanh thu dự kiến tăng hơn 3 lần. Trong khi lợi nhuận gần như đi ngang được xem như một chi tiết cho thấy doanh nghiệp vẫn ưu tiên ổn định hơn là tăng trưởng nhanh.
Năm nay, Novaland xác định trọng tâm là ổn định dòng tiền thông qua đẩy mạnh bàn giao với sản lượng dự kiến bàn giao là hơn 2.600 sản phẩm, tiếp tục triển khai bán mới với sản lượng sẵn sàng bán là hơn 2.100 sản phẩm. Ngoài ra lũy kế đến năm 2030, tiềm năng dòng thu tại các dự án đang triển khai dự kiến đạt hơn 470 nghìn tỉ đồng.
Đại diện Novaland cho hay đến thời điểm hiện tại, hầu hết các công trình của Novaland đã khôi phục nhịp vận hành. Tính riêng các dự án đang triển khai, có hơn 6.000 sản phẩm đã bàn giao, hàng ngàn sản phẩm đã được cấp giấy chứng nhận, các dự án trọng điểm ở TP.HCM và Đồng Nai đã giải quyết xong pháp lý, tập trung tăng tốc thi công hoàn thiện.
Ở góc độ tài chính, cấu trúc nợ phải trả của Novaland đang dần thay đổi theo hướng tích cực, giảm áp lực tài chính trong ngắn hạn. Tính đến hết năm 2025, tập đoàn đã giảm được khoảng 18% dư nợ trái phiếu phát hành riêng lẻ (so với cuối năm 2022), giảm hơn 3.324 tỉ đồng dư nợ thông qua phát hành cổ phiếu để hoán đổi nợ cho cổ đông và chuyển đổi một phần gói trái phiếu quốc tế.
Thêm nhiều gói vay mới đã được giải ngân, giúp bổ sung nguồn tài chính quan trọng để Novaland tăng tốc triển khai dự án. Cụ thể, tổng hạn mức tín dụng đã được cấp và dự kiến cấp thêm cho các dự án là gần 30.500 tỉ đồng và đang giải ngân theo tiến độ thi công.
Ở phía khác của thị trường, Công ty cổ phần Phát triển Bất động sản Phát Đạt (mã chứng khoán PDR) lại đưa ra một thông điệp mang màu sắc chủ động hơn: "Mở khóa chu kỳ tăng trưởng mới". Đó cũng là thông điệp mà ban lãnh đạo Phát Đạt gửi đi tại Đại hội đồng cổ đông thương niên năm 2026 diễn ra trong ngày 16-4.
Kết quả kinh doanh năm 2025 của Phát Đạt ghi nhận sự cải thiện tích cực với tổng doanh thu đạt 1.964 tỉ đồng, lợi nhuận trước thuế 651 tỉ đồng, lợi nhuận sau thuế 515 tỉ đồng, tăng 3,3 lần so với cùng kỳ.
Đồng thời các chỉ số tài chính cho thấy nền tảng tài chính được củng cố rõ rệt với tổng tài sản hợp nhất đạt trên 27.270 tỉ đồng, và vốn chủ sở hữu khoảng 12.424 tỉ đồng.
Theo kế hoạch trình đại hội cổ đông 2026, doanh nghiệp đặt mục tiêu 8.830 tỉ đồng doanh thu và 868 tỉ đồng lợi nhuận sau thuế, tăng 69% so với năm 2025.
Nguồn lực tăng trưởng không chỉ đến từ bán hàng, mà còn từ các thương vụ M&A. Riêng năm 2025, Phát Đạt đã thu về khoảng 1.535 tỉ đồng từ thoái vốn. Thương vụ hợp tác Mitsubishi Corporation tại dự án Thuận An 1 có tổng giá trị giao dịch M&A hơn 2.000 tỉ đồng, trong đó đã thu về 1.901 tỉ đồng
Năm 2026, Phát Đạt dự kiến triển khai bán hàng tại 6 dự án, với tổng doanh thu kỳ vọng khoảng 35.525 tỉ đồng trong các năm tới.
Có thể thấy một số dự án đáng chú ý gồm khu dân cư Bắc Hà Thanh (Quy Nhơn Iconic) quy mô 43,1ha, khu phức hợp Hàn River (Đà Nẵng), dự án Thuận An 1 (hợp tác Mitsubishi), dự án 239 Cách Mạng Tháng Tám (TP.HCM), tổng vốn đầu tư khoảng 5.500 tỉ đồng.
Song song đó, doanh nghiệp tiếp tục tăng vốn, dự kiến chào bán gần 200 triệu cổ phiếu cho cổ đông hiện hữu để bổ sung nguồn lực.
Điểm đáng chú ý: dù nói về tăng trưởng, Phát Đạt không còn mở rộng dàn trải, mà tập trung vào một số dự án trọng điểm và hợp tác chiến lược.
Trước thực trạng gia tăng các nội dung tư vấn đầu tư chứng khoán trên mạng xã hội, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) mới đây đã phát đi khuyến cáo, yêu cầu nhà đầu tư nâng cao cảnh giác khi tiếp cận thông tin trên không gian mạng.
Theo cơ quan quản lý, thời gian gần đây xuất hiện ngày càng nhiều tổ chức, cá nhân thực hiện phân tích thị trường, chia sẻ quan điểm đầu tư, thậm chí đưa ra các khuyến nghị mua - bán - nắm giữ cổ phiếu trên các nền tảng như TikTok, Facebook, YouTube…
Tuy nhiên, phần lớn các đối tượng này không phải là công ty chứng khoán hay công ty quản lý quỹ được cấp phép, cũng không hoạt động trong phạm vi ủy quyền hợp pháp.
Ở góc độ chuyên gia, bà Hà Võ Bích Vân - chuyên gia tài chính tại Công ty Tư vấn đầu tư và Quản lý tài sản FIDT - cho rằng việc nhà đầu tư trẻ tiếp cận thông tin qua các nền tảng mạng xã hội như TikTok, Facebook, YouTube... không phải là tín hiệu tiêu cực. Ngược lại, đây là biểu hiện của việc tài chính đang trở nên phổ cập hơn và dễ tiếp cận hơn với thế hệ mới.
Tuy nhiên, rủi ro phát sinh khi quá trình tiếp nhận thông tin bị rút ngắn và chuyển hóa quá nhanh thành hành động đầu tư. Theo bà Vân, tốc độ tiêu thụ thông tin hiện nay đang vượt xa khả năng đọc hiểu và phân tích. Các nội dung ngắn thường được thiết kế để đơn giản hóa thông tin, giúp người xem dễ tiếp cận nhưng lại khó phản ánh đầy đủ bối cảnh và rủi ro.
Điều này khiến nhiều nhà đầu tư rơi vào trạng thái "nghe quen" và nhầm tưởng rằng mình đã "hiểu đủ", từ đó dễ đưa ra quyết định mang tính cảm tính.
Từ những rủi ro trên, các chuyên gia cho rằng nhà đầu tư cần xây dựng kỷ luật và quy trình ra quyết định rõ ràng. Có thể khái quát thành 3 nguyên tắc cơ bản trước khi xuống tiền.
Thứ nhất, thiết lập "độ trễ quyết định". Thay vì hành động ngay sau khi tiếp nhận một khuyến nghị trên mạng xã hội, nhà đầu tư cần dành thời gian kiểm chứng thông tin từ nhiều nguồn độc lập. Việc tạo một khoảng "nghỉ" giữa lúc tiếp nhận thông tin và ra quyết định giúp giảm thiểu yếu tố cảm xúc, đặc biệt là tâm lý sợ bỏ lỡ cơ hội (FOMO).
Thứ hai, chỉ đầu tư khi hiểu rõ tài sản. Một khoản đầu tư chỉ nên được thực hiện khi nhà đầu tư có thể lý giải được doanh nghiệp kiếm tiền như thế nào, triển vọng ra sao và những rủi ro chính là gì. Nếu không trả lời được các câu hỏi cơ bản này, quyết định đầu tư thực chất đang dựa trên thông tin lan truyền thay vì hiểu biết thực sự.
Thứ ba, mỗi quyết định phải gắn với một kế hoạch cụ thể. Thay vì mua cổ phiếu theo xu hướng, nhà đầu tư cần xác định rõ vai trò của từng tài sản trong danh mục, thời gian nắm giữ dự kiến và các ngưỡng chấp nhận rủi ro. Việc thiếu kịch bản trước khi mua dễ khiến nhà đầu tư bị cuốn theo biến động thị trường sau khi đã xuống tiền.
Bên cạnh đó, một thực tế cần lưu ý là những thông tin đã lan rộng trên mạng xã hội thường không còn là cơ hội sớm.
Khi một "câu chuyện đầu tư" trở nên phổ biến, lợi thế thông tin gần như không còn, trong khi rủi ro lại gia tăng do dòng tiền tham gia muộn.
Trong bối cảnh nội dung tài chính ngày càng mang tính "giải trí hóa", ranh giới giữa phân tích và cảm xúc đang trở nên mờ nhạt. Điều này khiến hành vi đầu tư dễ trở thành phản xạ tức thời, thay vì là kết quả của một quá trình đánh giá có hệ thống.
Chuyên gia cho rằng vấn đề hiện nay không phải là thiếu thông tin mà là thiếu tiêu chí chọn lọc. Nhà đầu tư cần chủ động xây dựng "bộ lọc" thông tin cá nhân, dựa trên mức độ hiểu biết, khẩu vị rủi ro và mục tiêu tài chính.
Ở góc nhìn tích cực, mạng xã hội vẫn là kênh giúp rút ngắn khoảng cách giữa người trẻ và thị trường tài chính. Tuy nhiên, để đầu tư bền vững, mỗi cá nhân cần chuyển từ việc "tiêu thụ thông tin" sang "làm chủ thông tin". Khi đó, mỗi quyết định sẽ không còn là phản ứng trước xu hướng, mà trở thành lựa chọn có cân nhắc và kiểm soát rủi ro.
