Các minh họa tuyên truyền tiết kiệm điện trên fanpage của Tổng công ty Điện lực TP.HCM (EVNHCMC) là một ví dụ như thế cho cách làm truyền thông thời kỷ nguyên số. Thay vì những thông tin khô khan hay khuyến cáo kỹ thuật khó nhớ, các thông điệp được thể hiện bằng tranh minh họa sinh động, nhân vật hoạt hình dễ thương, màu sắc tươi sáng và lời thoại gần gũi.
“Gia đình xanh – từ thói quen nhỏ đến thay đổi lớn” là một thông điệp rất đơn giản, nhưng lại chạm đúng vào bản chất của vấn đề. Bởi tiết kiệm điện, suy cho cùng, không phải là câu chuyện của các nhà máy điện hay ngành năng lượng mà bắt đầu từ từng hành vi rất nhỏ trong mỗi gia đình: tắt đèn khi ra khỏi phòng, không bật thiết bị điện khi không cần thiết, sử dụng điện hợp lý trong giờ cao điểm. Điều đáng nói là cách EVNHCMC kể câu chuyện ấy thật cảm xúc.
Trong các minh họa, những thiết bị quen thuộc như tủ lạnh, bóng đèn, tivi hay quạt điện được “nhân cách hóa”, trở thành các nhân vật đang trò chuyện với nhau. Bóng đèn than thở vì bị bật cả ngày dù không ai ở nhà. Tivi thì “muốn nghỉ ngơi chút thôi”. Và rồi các thiết bị cùng nhắc nhở gia đình: hãy tắt khi không dùng. Đó là cách truyền thông rất thông minh. Thông điệp không còn mang tính áp đặt, mà trở thành một câu chuyện nhẹ nhàng, dễ nhớ, dễ chia sẻ.
Trong bối cảnh hiện nay, mạng xã hội đã trở thành một kênh truyền thông quan trọng để lan tỏa những hành vi tích cực. Nếu trước đây các chiến dịch tuyên truyền thường diễn ra qua báo chí, tờ rơi hay các pano ngoài đường, thì ngày nay chỉ cần một bài đăng hấp dẫn trên Facebook, TikTok hay báo chí thì thông điệp có thể nhanh chóng đến với từng gia đình, từng người dùng điện.
Hình ảnh tuyên truyền cảm xúc trên fanpage EVNHCMC
Ảnh: EVNHCMC
Với một thành phố hơn 10 triệu dân như TP.HCM, lợi thế của truyền thông số càng rõ ràng. Chỉ cần một nội dung đủ “bắt mắt”, người dùng có thể chia sẻ lại cho bạn bè, người thân; từ đó thông điệp tiết kiệm điện được lan tỏa theo cấp số nhân. Nhưng để làm được điều đó, nội dung truyền thông phải thay đổi. Một thông điệp đúng chưa chắc đã được chú ý. Trong thời đại “bội thực thông tin”, điều quan trọng không chỉ là nói điều gì, mà còn là nói như thế nào.
Các minh họa của EVNHCMC cho thấy một hướng đi đáng khích lệ: chuyển từ truyền thông một chiều sang truyền thông mang tính trải nghiệm và cảm xúc. Khi người xem cảm thấy vui vẻ, dễ chịu, họ sẽ sẵn sàng tiếp nhận thông điệp hơn. Tuy vậy, nếu nhìn rộng hơn, thiết nghĩ truyền thông tiết kiệm điện vẫn còn nhiều dư địa để sáng tạo.
Theo đó, có thể đẩy mạnh hơn các định dạng video ngắn. Những clip hoạt hình 30 – 60 giây với câu chuyện đời thường – như một gia đình chuẩn bị bữa tối, một đứa trẻ nhắc bố mẹ tắt điện, hay một chiếc máy lạnh “than thở” vì bị bật cả ngày – có thể tạo ra hiệu ứng lan tỏa rất tốt trên các nền tảng như TikTok hay Reels.
Ngoài ra, nên gắn các thông điệp tiết kiệm điện với những thử thách cộng đồng. Ví dụ như “7 ngày tiết kiệm điện”, “10 ngày sống xanh”, “Gia đình tiết kiệm điện”, đặc biệt là cuộc thi Tiết kiệm điện thành thói quen trên Báo Thanh Niên, người tham gia có thể chia sẻ hình ảnh, câu chuyện của gia đình mình đến với cộng đồng. Những hoạt động mang tính tương tác như vậy sẽ giúp thông điệp không chỉ dừng lại ở việc xem – mà trở thành hành động.
Bên cạnh đó, cần đưa yếu tố dữ liệu vào truyền thông một cách trực quan hơn. Chẳng hạn, nếu mỗi gia đình tắt bớt một bóng đèn trong một giờ, thành phố có thể tiết kiệm bao nhiêu điện? Nếu toàn bộ hộ dân sử dụng thiết bị tiết kiệm năng lượng, lượng phát thải CO₂ giảm bao nhiêu? Những con số được minh họa bằng đồ họa sinh động sẽ giúp người dân thấy rõ tác động của hành động nhỏ.
Thêm nữa, EVNHCMC cũng có thể hợp tác với các nhà sáng tạo nội dung, những người có sức ảnh hưởng trên mạng xã hội. Khi các thông điệp tiết kiệm điện được lồng ghép vào các vlog đời sống, video gia đình hay nội dung giáo dục cho trẻ em, khả năng lan tỏa sẽ mạnh mẽ hơn rất nhiều.
Điều quan trọng nhất là giữ được tinh thần gần gũi. Tiết kiệm điện không nên được truyền tải như một nghĩa vụ, mà nên được kể như một câu chuyện về lối sống văn minh và trách nhiệm với môi trường. Khi mỗi gia đình hiểu rằng việc tắt một thiết bị điện không chỉ giúp giảm hóa đơn tiền điện mà còn góp phần bảo vệ môi trường, hành vi ấy sẽ trở thành thói quen. Truyền thông, vì thế, không chỉ là cung cấp thông tin mà là cách gieo mầm những hạt giống nhận thức. Và đôi khi, một bức tranh minh họa dễ thương trên mạng xã hội hay một bài viết cảm động trên báo chí của EVNHCMC lại có thể làm được điều mà những văn bản dài dòng không làm được: khiến người ta mỉm cười, nhớ lâu và bắt đầu thay đổi.
Thật sự, từ những thói quen rất nhỏ trong mỗi nếp nhà, một “gia đình xanh” có thể hình thành. Và từ hàng triệu gia đình xanh như vậy, một thành phố xanh hơn, bền vững hơn cũng dần được xây dựng dễ dàng như vậy từ truyền thông cảm xúc.
Tôi đang ngồi viết những dòng này về EVNHCMC trong một căn phòng yên tĩnh. Máy lạnh chạy đều, ánh đèn sáng ổn định, chiếc máy tính trước mặt hoạt động trơn tru. Tất cả dường như rất bình thường, đến mức đôi khi ta quên mất rằng để có được sự "bình thường" ấy là cả một hệ thống đang vận hành phía sau.
Ở đâu đó ngoài kia, vẫn có những con người đang làm việc để dòng điện vẫn luôn thông suốt.
Chương trình Nguồn sáng an toàn, văn minh, tiết kiệm - Vì an sinh xã hội do EVNHCMC thực hiện tại phường Tam Bình (TP.HCM) lần này do các chi đoàn thuộc PC Thủ Đức, PC An Phú Đông và PC Gia Định phối hợp thực hiện. Những người thợ điện trẻ đã đến tận nơi để sửa chữa, cải tạo và đi lại hệ thống điện sinh hoạt cho năm hộ gia đình có hoàn cảnh khó khăn và các nhà tình thương trên địa bàn.
Nghe qua có thể chỉ là vài đường dây điện, vài ổ cắm, vài bóng đèn mới. Nhưng với những gia đình thiếu thốn, đó là một sự thay đổi lớn.
Có lẽ chỉ những ai từng sống trong ngôi nhà mà hệ thống điện chắp vá, nguy hiểm mới hiểu hết giá trị của một "nguồn sáng an toàn". Một đường dây điện được đi lại gọn gàng không chỉ giúp căn nhà sáng hơn mà còn giúp người ta yên tâm hơn khi sống trong chính ngôi nhà của mình. Và trong ánh sáng ấy, có cả sự quan tâm của cộng đồng.
Điều khiến tôi xúc động là những công trình như vậy không phải là hoạt động hiếm hoi. Qua nhiều năm tìm hiểu về ngành điện, tôi biết EVNHCMC còn thực hiện nhiều chương trình cộng đồng khác: tri ân Mẹ Việt Nam anh hùng, chăm lo cho người nghèo, hỗ trợ các hoàn cảnh khó khăn, tham gia các hoạt động từ thiện, hưởng ứng "Giờ trái đất", hay các chiến dịch tuyên truyền tiết kiệm năng lượng… Những hoạt động ấy đã âm thầm góp phần làm cho thành phố trở nên ấm áp hơn.
Nhiều người thường nghĩ ngành điện là ngành kỹ thuật thuần túy. Nhưng thực ra, đó là một trong những ngành gắn bó chặt chẽ nhất với đời sống xã hội.
Điện không chỉ làm sáng một căn phòng. Điện giúp bệnh viện vận hành, giúp trường học hoạt động, giúp nhà máy sản xuất và giúp hàng triệu gia đình duy trì nhịp sống thường ngày. Chính vì vậy, người làm điện cũng là những người đang góp phần giữ cho thành phố vận hành.
Có lẽ ít ai để ý rằng ngành điện là một trong những ngành làm việc gần như 24 giờ mỗi ngày, bảy ngày mỗi tuần. Khi thành phố ngủ, vẫn có những ca trực. Khi mưa gió, vẫn có những đội sửa chữa lên đường. Khi sự cố xảy ra, những người thợ điện là những người đầu tiên phải có mặt…
Tôi từng chứng kiến cảnh những công nhân điện lực EVNHCMC leo lên trụ giữa trưa nắng gắt. Cũng từng thấy họ làm việc trong cơn mưa lớn, khi gió quật mạnh vào những đường dây. Đó là những công việc không dễ dàng, thậm chí tiềm ẩn nhiều nguy hiểm. Nhưng nếu họ không làm, ánh sáng sẽ tắt.
Dịp này, ngành điện lại đang bước vào một nhiệm vụ quan trọng khác: đảm bảo cung ứng điện liên tục, an toàn cho các hoạt động chính trị và xã hội lớn của đất nước, trong đó có ngày hội non sông - bầu cử. Đằng sau những sự kiện diễn ra suôn sẻ, luôn có những con người âm thầm chuẩn bị, kiểm tra từng đường dây, từng trạm biến áp để mọi thứ vận hành ổn định. Công việc ấy ít khi xuất hiện trên trang nhất báo chí, nhưng lại vô cùng quan trọng.
Tôi nghĩ đến điều đó khi ngồi trong căn phòng mát lạnh này. Mỗi lần gõ bàn phím, tôi chợt nhận ra mình đang được hưởng một điều tưởng như rất hiển nhiên: điện. Ánh sáng từ chiếc đèn trên trần, hơi mát từ máy lạnh, kết nối internet từ chiếc modem - tất cả đều cần điện. Nhưng phía sau những tiện nghi ấy là mồ hôi của rất nhiều con người.
Và lúc này, khi tôi đang viết bài dự thi này, ngoài kia vẫn có những người thợ điện đang làm việc trên những con đường của thành phố. Họ có thể đang kiểm tra một trạm biến áp, thay một đoạn dây bị hỏng, hoặc xử lý một sự cố nhỏ để dòng điện không bị gián đoạn. Công việc của họ thường không được chú ý khi mọi thứ hoạt động bình thường. Chỉ khi mất điện, ta mới nhớ đến họ.
Vì vậy, những chương trình như Nguồn sáng an toàn, văn minh, tiết kiệm - Vì an sinh xã hội mang một ý nghĩa rất đẹp. Qua đó, nhắc chúng ta rằng điện không chỉ là năng lượng, mà còn là sự sẻ chia.
Những bóng đèn được thắp lên trong các ngôi nhà tình thương không chỉ mang lại ánh sáng mà mang theo cả sự quan tâm của những người làm điện đối với cộng đồng. Đâu đó còn là hy vọng về một cuộc sống nhiều ánh sáng trong tương lai của các gia đình nghèo, khó khăn.
Tôi tin rằng với EVNHCMC, mỗi công trình nhỏ như vậy cũng là một bước đi trên hành trình dài hơn - hành trình mang nguồn sáng đến với mọi người dân, xây dựng một thành phố hiện đại nhưng vẫn chan chứa tình người.
Và mỗi khi nghĩ đến điều đó, tôi bỗng thấy ánh đèn trong căn phòng mình đang ngồi dường như sáng hơn và ấm lên bởi tình nhân ái.
Những ngày đầu tháng 4, TP.HCM bước vào đợt cao điểm nắng nóng, nhiệt độ ngoài trời có lúc lên đến 37 - 38 độ C. Cái nắng gay gắt khiến nhiều người tìm đến các công viên ở TP.HCM để "giải nhiệt". Không gian thoáng đãng, nhiều cây xanh tỏa bóng mát trở thành điểm đến quen thuộc để người dân tập thể dục, vui chơi, tránh nóng trong những ngày thời tiết oi bức.
Chiều tối 5.4, cộng đoàn Công giáo đã hiện diện rất đông đảo để rước kiệu cung nghinh tượng Chúa Phục Sinh xung quanh nhà thờ Tân Phú trong đại lễ Phục sinh.
Sau cuộc rước, Thánh lễ mừng Chúa Phục sinh được cử hành trọng thể với sự chủ tế của linh mục chánh xứ Giuse Lê Hoàng. Đồng tế với ngài có các linh mục trong xứ, cùng với sự tham dự của các nữ tu và đông đảo giáo dân.
Nói về lễ Phục sinh, chị Đinh Ngọc Bảo Hân, giáo dân tham dự buổi lễ cho biết: "Đối với tôi việc trực tiếp chứng kiến đoàn rước không chỉ là một nghi thức tôn giáo mà còn là dịp để khẳng định niềm tin sắt son. Bản thân cũng chỉ có niềm tin vào Chúa Giêsu và tin vào Chúa sống lại vào ngày sau thôi".
Bảo Hân cho biết thêm hòa chung niềm tin ấy, những lời nguyện ước về sức khỏe và bình an cũng được gửi gắm một cách chân thành. Mong muốn lớn nhất của chị là bản thân và gia đình luôn được khỏe mạnh, đồng thời được sống trong tràn đầy hồng ân của Thiên Chúa.
Chia sẻ về ý nghĩa về sự kiện này, linh mục Giuse Lê Hoàng, Chánh xứ giáo xứ Tân Phú cho biết tâm điểm của năm phụng vụ chính là Tam Nhật Thánh cao điểm này bắt đầu từ thứ năm tuần Thánh với nghi thức rửa chân và lập Bí tích Thánh Thể, Bí tích Truyền chức Linh mục. Kế tiếp là ngày thứ sáu suy tôn Thánh Giá và đạt đến đỉnh điểm vào đêm canh thức vọng Phục sinh, thời điểm cử hành sự kiện Chúa vượt qua cái chết để đi vào phục sinh vinh hiển.
Theo linh mục Giuse Lê Hoàng, ngày Chúa Nhật Phục sinh không chỉ là một đại lễ long trọng mà còn là niềm tin căn bản của người Kitô hữu, mang đến thông điệp về niềm hy vọng vào sự sống đời đời sau khi trải qua cái chết.
Tại Giáo xứ Tân Phú, đại lễ được tổ chức với các nghi thức truyền thống đầy ý nghĩa. Mở đầu là cuộc rước tượng Chúa Phục sinh xung quanh nhà thờ với sự tham gia của hội đồng Mục vụ giáo và các đoàn thể Công giáo tiến hành.
Linh mục Giuse Lê hoàng cho biết thêm Giáo xứ Tân Phú là một giáo xứ có sức sống mạnh mẽ với lượng giáo dân đi lễ vào ngày Chúa Nhật có thể lên đến hơn 10.000 người. Sự tham gia đông đảo của bà con giáo dân trong các nghi lễ trang nghiêm đã tạo nên một không gian tràn đầy đức tin và hy vọng.
Giáo xứ Tân Phú được thành lập năm 1963. Tổng ủy Dinh Điền tỉnh Gia Định giao cho Giáo Hội thành lập khu định cư, có diện tích hơn 2 hecta, là khu đất ruộng trũng ở ven đô, thuộc xã Tân Sơn Nhì, quận Tân Bình, tỉnh Gia Định cũ. Đức Tổng Giám mục Phaolô Nguyễn Văn Bình đã ủy nhiệm cho Linh mục Đaminh Đinh Xuân Hải (chánh xứ từ 1963 – 1972) xây dựng. Thiết kế khu dân cư này, cha dành riêng một khu vực làm nơi phụng tự, phần khác dành cho xây dựng trường học, cơ sở y tế để phục vụ sức khỏe cộng đồng.
Thuở ban đầu, giáo xứ này chỉ có 83 gia đình Công giáo, phần đông là di dân từ miền Bắc. Một ngôi nhà thờ tạm bằng tre lá đã hình thành và tôn vinh Thánh Giuse làm bổn mạng. Dần dần, nhờ đóng góp của cộng đoàn dân Chúa, nhà xứ, phòng họp và các phòng học giáo lý đã được xây dựng.
Giáo xứ Tân Phú là nơi "đất lành chim đậu", nhiều giáo dân quy tụ về sinh sống, đời sống đức tin phát triển, nhu cầu sinh hoạt phụng tự gia tăng, cơ sở vật chất được nâng cấp và mở rộng.
Năm 1967, ngôi thánh đường bê tông kiên cố được khánh thành. Đến năm 1997, cha Đaminh Vũ Nguyên Thiều, Chánh xứ từ năm 1997 đến 2005 đã khánh thành ngôi nhà thờ mới rộng lớn hơn cho phù hợp với sự phát triển của giáo xứ. Năm 2007, nhân kỷ niệm 10 năm cung hiến thánh đường giáo xứ Tân Phú, linh mục chánh xứ Giuse Lê Đình Quế Minh cùng giáo dân trùng tu Thánh đường thêm khang trang, đẹp đẽ như ngày nay.