Shin Chang-won, 29 tuổi, lặng lẽ biến mất khỏi nhà tù ở Busan lúc bình minh ngày 20/1/1997 khi đang thụ án tù chung thân. Đó chỉ là khởi đầu cho cuộc truy lùng kéo dài nhất lịch sử hiện đại Hàn Quốc.
Trong 907 ngày, một loạt cuộc truy quét diễn ra trên toàn quốc. Nhà chức trách treo tiền thưởng kỷ lục 50 triệu won (35.000 USD) để bắt giữ kẻ đào tẩu.
Ngay cả khi có sự trợ giúp từ các đội SWAT, chó nghiệp vụ và trực thăng, cảnh sát vẫn luôn chậm chân hơn một bước. Dấu vết Shin để lại – một chiếc xe cũ, một cuốn nhật ký, dao, biển số xe và đồ trang sức ăn cắp – cung cấp rất ít manh mối cho cơ quan thực thi pháp luật.
“Mọi người dường như đang để mắt đến tôi. Tôi cố tình đến những nơi có cảnh sát để trở nên can đảm hơn”, Shin viết trong nhật ký vào ngày cuối cùng của năm 1997.
Trong thời gian trốn chạy, Shin gây ra hơn 100 vụ trộm cướp, ngang nhiên tận hưởng những thú vui xa hoa với tiền bạc và phụ nữ. Nhưng khi bị bắt lại vào tháng 7/1999, Shin nói: “Cuối cùng tôi cũng được yên bình”.
Kế hoạch vượt ngục
Shin sinh năm 1967 trong gia đình nông dân nghèo đông con, mẹ mất sớm, bỏ học từ cấp hai. Shin lần đầu bị bắt và đưa vào trại giam dành cho vị thành niên ở tuổi 15, vì ăn trộm một quả dưa hấu. Sau đó, hắn tiếp tục bị bắt nhiều lần vì tội trộm cắp, hành hung.
Tháng 3/1989, Shin và bốn đồng phạm đột nhập một ngôi nhà ở quận Seongbuk, phía bắc Seoul, lấy trộm tài sản trị giá 30 triệu won. Một trong các đồng phạm của Shin đã sát hại chủ nhà.
Sau 6 tháng lẩn trốn, Shin bị bắt tại một quán cà phê ở quận Dongdaemun, phía đông Seoul. Cuối năm đó, hắn bị kết án tù chung thân.
Năm 1994, Shin được chuyển đến nhà tù Busan – nơi nổi tiếng là không thể vượt ngục do các biện pháp an ninh nghiêm ngặt. Tuy nhiên, Shin vượt ngục thành công ngay trong lần đầu tiên, sau nhiều năm lên kế hoạch tỉ mỉ.
Shin bí mật lấy hai chiếc cưa lọng cầm tay từ một công trường trong khu trại giam. Suốt hai tháng, trong 20 phút vào giờ phát thanh hàng ngày buổi tối, hắn âm thầm cưa những thanh sắt chắn lỗ thông gió trên trần nhà vệ sinh.
Đối với Shin, lỗ thông gió trên trần nhà, rộng và dài 30 cm, là con đường dẫn đến tự do. Hắn giả vờ bị táo bón để giảm lượng thức ăn nạp vào, cố tình giảm gần 15 kg để cơ thể vừa vặn với lỗ thông gió.
Khoảng 3h ngày 20/1/1997, khi các tù nhân khác đang ngủ, Shin lặng lẽ bò vào ống thông gió và thoát ra khỏi tòa nhà. Sau đó, hắn chui qua hàng rào vào một khu vực đang xây dựng bên trong trại giam thông qua một cái lỗ được đào trong hai tháng. Tiếp đó, Shin lợi dụng dầm kim loại từ công trường để trèo qua bức tường ngoài cao 4,5 m.
Khoảng 6h, nhân viên trại giam phát hiện Shin biến mất, lối thoát từ lỗ thông gió đã bị phá hủy.
Những lần ‘bắt hụt’
Shin có thể lẩn trốn suốt 2 năm 6 tháng nhờ có nhiều người trợ giúp, đó là những phụ nữ bị hắn thu hút và sẵn sàng cung cấp nơi trú ẩn.
Ngày 15/10/1997, một cảnh sát chìm nhận được tin báo Shin đang ẩn náu tại nhà bạn gái họ Jeon ở Nam Chungcheong. Viên cảnh sát phục kích trên cầu thang dẫn đến căn hộ, đợi hắn trở về.
Khoảng 5h, dường như cảm nhận được điều bất thường, Shin đứng khựng lại giữa cầu thang. Nóng lòng lập công, viên cảnh sát bắn hai phát súng hơi vào tay và đầu hắn. Dù trúng đạn, Shin chỉ lau máu trên mặt rồi bỏ chạy.
Vài ngày sau, Shin đến gặp Jeon, đề nghị cô bỏ trốn cùng mình nhưng bị từ chối. Cả hai chia tay.
Trong vòng 10 ngày sau khi chia tay Jeon, Shin bắt đầu mối quan hệ mới với một cô gái 21 tuổi họ Kang. Hắn giới thiệu Kang với Jeon khi bạn gái cũ đến trả lại đồ đạc. Cảm thấy bị phản bội vì vẫn ôm hy vọng tái hợp, Jeon hợp tác với cảnh sát và tình nguyện làm mồi nhử.
Ngày 11/1/1998, Shin đồng ý gặp Jeon tại một bãi đậu xe yên tĩnh ở Cheonan, Nam Chungcheong. Hắn bị hai thám tử vạm vỡ mai phục, đánh đập nhưng may mắn chạy thoát khi khẩu súng nhắm vào hắn bị kẹt.
Tháng 7/1998, Shin cảnh sát nhận diện và thẩm vấn tại Gangnam, Seoul. Hắn trốn thoát trong lúc chống trả, nhưng cảnh sát đã thu hồi được chiếc xe hắn đánh cắp.
Trong xe, họ tìm thấy cuốn nhật ký ghi chép chi tiết về cuộc vượt ngục và các hoạt động sau đó của Shin, cùng 8,6 triệu won và 6.900 USD tiền mặt. Chiếc xe cũng cất giữ một bộ tóc giả, giấy tờ tùy thân bị đánh cắp và vài biển số xe.
Theo nhật ký, Sin trước đó đã lẩn trốn bằng cách chui vào các miệng cống. Phát hiện này dẫn đến việc cảnh sát tổ chức truy quét hệ thống cống rãnh ở khu vực Daemosan thuộc Seoul, vào tháng 7/1998, nhưng không có kết quả.
Mỗi lần cảnh sát truy bắt thất bại, Shin lại nổi tiếng hơn. Tiền thưởng cho việc bắt được Shin tăng từ 10 triệu lên 50 triệu won – số tiền kỷ lục, tương đương với một căn nhà ở khu phố giàu có Gangnam vào thời điểm đó.
Sự nổi tiếng kỳ lạ
Shin sống thoải mái trong thời gian trốn chạy, lê la cả chiều ở các quán cà phê và có tới 12 bạn gái. Trong số đó, 9 người là tiếp viên quán cà phê, 2 người làm việc trong cơ sở giải trí và một người là nhân viên trạm xăng.
Các bạn gái giúp Shin bán những món đồ trộm cắp. Hắn kiếm được tổng cộng 980 triệu won trong 105 vụ.
Thi thoảng, Shin chia sẻ số tiền kiếm được từ hoạt động phi pháp với những người cần giúp đỡ. Cuối năm 1997, hắn quyên góp 1 triệu won cho một cơ sở chăm sóc người khuyết tật ở Pyeongtaek, Gyeonggi. Hắn cũng tặng 800.000 won cho hai đứa trẻ phải kiếm tiền nuôi gia đình.
“Tôi nhắm mục tiêu vào các nhà lập pháp và quan chức cấp cao. Dù tôi buộc phải ăn cắp để sống, nhưng tôi sẽ không bao giờ làm hại người dân thường”, Shin viết trong nhật ký. Hắn cũng viết rằng chủ yếu nhắm mục tiêu vào các biệt thự sang trọng có diện tích từ 231 m2 trở lên.
Tin đồn rằng Shin chỉ cướp của người giàu lan rộng. Một cuốn sách hoạt hình lãng mạn hóa hành vi phạm tội của hắn đã trở thành sách bán chạy nhất tại các tiệm cho thuê.
Một số chuyên gia cho rằng việc xã hội đón nhận Shin là do cuộc khủng hoảng tài chính châu Á năm 1997.
“Đó là thời điểm nhiều người kiệt quệ về mặt tâm lý do cuộc khủng hoảng. Shin xuất hiện và trở thành nguồn cảm hứng cho việc chống lại những đặc quyền”, nhà xã hội học Park Dong-hyun nói trong bộ phim tài liệu tội phạm của đài SBS phát sóng năm 2019.
Tuy nhiên, sau đó người ta phát hiện Shin chi rất ít cho các hoạt động từ thiện. Thực tế, hắn dành phần lớn tiền trộm cắp để duy trì cuộc sống lẩn trốn và cho phụ nữ.
Cú sảy chân không ngờ
Ngày 16/7/1999, một thợ sửa chữa 29 tuổi được gọi đến nơi ẩn náu của Shin cùng bạn gái ở Suncheon, tỉnh Nam Jeolla để sửa bếp ga.
Người thợ này, vốn là cựu sĩ quan tình báo quân đội, thấy lạ vì căn hộ được cho là nơi ở của một cặp vợ chồng mới cưới lại không treo ảnh cưới và lắp đặt quá nhiều máy tập thể dục, còn người chồng – Shin – lại đội mũ trong nhà. Nghi ngờ, người thợ đã đến văn phòng môi giới bất động sản gần đó để kiểm tra chủ sở hữu căn hộ.
Cuối ngày hôm đó, một nhóm cảnh sát vũ trang xông vào nơi ẩn náu của Shin qua cửa chính và sân thượng, chĩa súng vào đầu hắn.
“Anh là Shin Chang-won phải không?”, một sĩ quan hỏi. “Đúng, tôi là Shin Chang-won”, hắn trả lời.
Vụ bắt giữ Shin khiến cả nước xôn xao. Chiếc áo phông màu cầu vồng mà hắn mặc khi bị bắt – hàng nhái của thương hiệu thời trang Italy Missoni – đã trở thành trào lưu trong giới trẻ. Chiếc áo phông Missoni chính hãng nhanh chóng bán hết sạch trên toàn quốc. Truyền thông quốc tế ví Shin như “Robin Hood” của xứ kim chi, khiến cảnh sát Hàn Quốc phàn nàn rằng sự so sánh này là một sự xúc phạm.
Vụ án cũng phơi bày sự yếu kém của cảnh sát khi bỏ lỡ 11 cơ hội bắt giữ Shin, khiến hàng chục người bị kỷ luật. Thêm vào đó, một sĩ quan đã bị sa thải vì cưỡng hiếp bạn gái cũ của Shin tại nơi ẩn náu ở Nam Chungcheong vào tháng 10/1997.
Tháng 2/2000, Tòa án quận Busan tuyên phạt Shin thêm 22 năm 6 tháng tù vì tội trộm cắp trong lúc bỏ trốn. Hắn bị đưa trở lại nhà tù ở Busan.
Kể từ đó, Shin đã hai lần tự tử bất thành trong tù, vào tháng 8/2011 và tháng 5/2023.
Shin từ chối lời mời xuất hiện trong một chương trình của đài SBS năm 2020, viết rằng: “Tôi có thể nói gì khi là một kẻ mà án tử hình cũng không thể chuộc lỗi? Tất cả những lời tôi nói chỉ là những lời bào chữa cho bản thân. Tôi muốn lặng lẽ suy ngẫm về hành vi của mình và dành phần đời còn lại ở đây”.
Tuệ Anh (theo JoongangIlbo, Chosun Ilbo, Hankyoreh)
Tại Nepal, việc cứu hộ bằng trực thăng ở vùng núi cao là một hoạt động sống còn. Ở vùng núi cao, nơi nồng độ oxy loãng và thời tiết thay đổi đột ngột, khả năng đưa người leo núi gặp nạn đến thủ đô Kathmandu trong vòng vài giờ đã cứu sống vô số người.
Lợi dụng tính cấp bách, ẩn mình trong hệ thống hợp pháp đó là một trong những mạng lưới gian lận bảo hiểm tinh vi nhất thế giới. Năm 2018, chính phủ đã thành lập một ủy ban điều tra, công bố báo cáo dài 700 trang và tuyên bố cải cách. Nhưng năm ngoái, Cục Điều tra Trung ương (CIB) thuộc Cảnh sát Nepal đã mở lại hồ sơ và phát hiện ra hành vi gian lận không những không dừng lại mà còn tăng.
Cơ chế của trò lừa đảo cứu hộ giả mạo khá đơn giản: Dàn dựng trường hợp cấp cứu y tế, gọi trực thăng, đưa du khách vào bệnh viện, và làm thủ tục yêu cầu. Nhưng sự tinh vi nằm chỗ: Một công ty bảo hiểm nước ngoài khó có thể xác minh được các sự kiện xảy ra ở độ cao 3.000 m trong một thung lũng hẻo lánh thuộc dãy Himalaya.
Cuộc điều tra của CIB đã xác định hai phương pháp chính để tạo ra một "tình huống khẩn cấp".
Trường hợp đầu tiên liên quan đến những du khách không muốn đi bộ về. Các hướng dẫn viên sẽ đưa ra một giải pháp thay thế là vờ bị ốm và trực thăng sẽ đến. Hướng dẫn viên sẽ lo phần còn lại.
Phương pháp thứ hai đáng lo ngại hơn. Ở độ cao trên 3.000 mét, các triệu chứng nhẹ của say độ cao thường gặp. Độ bão hòa oxy trong máu có thể giảm, tay chân tê bì, đau đầu xuất hiện.
Trong hầu hết các trường hợp, chỉ cần nghỉ ngơi, uống đủ nước hoặc xuống dốc từ từ là đủ. Nhưng theo cuộc điều tra của CIB, các hướng dẫn viên và nhân viên khách sạn đã được huấn luyện để làm cho những người leo núi sợ hãi.
Họ nói với những người leo núi rằng có nguy cơ tử vong, chỉ cấp cứu mới có cửa sống. Hướng dẫn viên thậm chí bị cáo buộc trộn bột nở vào thức ăn để khiến tình trạng du khách trầm trọng hơn.
Ngay khi có lệnh "cứu hộ", quá trình dàn xếp tài chính bắt đầu. Một chiếc trực thăng chở nhiều hành khách. Nhưng các hóa đơn riêng biệt với giá đầy đủ, được gửi đến công ty bảo hiểm của từng hành khách, như thể mỗi người có chuyến bay riêng.
Một chuyến bay thuê bao trị giá 4.000 USD trở thành một yêu cầu bồi thường 12.000 USD. Danh sách hành khách và bảng kê hàng hóa giả mạo được làm giả.
Tại bệnh viện, các nhân viên y tế trong mắt xích lừa đảo sẽ chuẩn bị bản tóm tắt xuất viện bằng chữ ký điện tử của các bác sĩ cấp cao chưa từng tham gia vào vụ việc và không có sự đồng ý của họ.
Hồ sơ nhập viện giả với những triệu chứng trầm trọng được tạo ra cho khách du lịch, trong khi khách thì thực sự đang cười đùa, uống bia ở hành lang bệnh viện.
Một nhân viên bệnh viện thậm chí dùng phim chụp X-quang của chính mình, được thực hiện khoảng một năm trước tại một bệnh viện khác làm hồ sơ điều trị cho những người leo núi, CIB cáo buộc.
Cơ cấu hoa hồng chi phối mạng lưới này đã được mô tả chi tiết trong các cuộc thẩm vấn của cảnh sát. Các bệnh viện trả 20-25% tiền bảo hiểm cho các công ty du lịch leo núi và thêm 20-25% cho các đơn vị cứu hộ bằng trực thăng để đổi lấy việc giới thiệu bệnh nhân.
Các hướng dẫn viên leo núi và công ty lữ hành của họ được hưởng lợi từ những hóa đơn được thổi phồng. Trong một số trường hợp, chính khách du lịch cũng được đề nghị chia hoa hồng bằng tiền mặt để tham gia phi vụ.
Những con số kinh ngạc
Từ năm 2022 đến năm 2025, các nhà điều tra đã xác định được 4.782 bệnh nhân nước ngoài được điều trị tại các bệnh viện liên quan. Trong số này, 171 trường hợp được xác nhận là các vụ giải cứu giả mạo. Trong giai đoạn đó, hai bệnh viện liên quan đã nhận thanh toán khoảng 18 triệu USD. Ba công ty dịch vụ cứu hộ thu về khoảng 30 triệu USD từ các chuyến bay cứu hộ.
CIB ví dụ, 4 du khách được giải cứu trên cùng một chuyến bay trực thăng, vào cùng một ngày. Tuy nhiên, các hồ sơ bảo hiểm tách ra thành 4 chuyến bay riêng, máy bay riêng, với tổng chi phí cứu hộ lên tới 31.000 USD, cộng thêm một hóa đơn bệnh viện riêng 12.000 USD.
Trong quá trình thẩm vấn, một bác sĩ của Bệnh viện Shreedhi cho biết chỉ riêng trong một khách, bệnh viện của ông đã trả khoảng 10,6 triệu rupee (gần 2 tỷ đồng) tiền hoa hồng cho dịch vụ trực thăng cứu hộ và thêm 1,5 triệu rupee (27 triệu đồng) cho các công ty điều hành tour leo núi.
"Bệnh viện của tôi chia hoa hồng để thúc đẩy kinh doanh", ông nói trong một đoạn ghi âm.
Tại sao việc xác minh yêu cầu bồi thường bảo hiểm lại khó khăn?
Hầu hết hợp đồng bảo hiểm du lịch đều yêu cầu phải liên hệ với công ty bảo hiểm trước khi tiến hành cứu hộ. Tại dãy Himalaya, ở những vùng cao mà việc liên lạc rất khó khăn và nhiều khu vực không có tín hiệu điện thoại di động tốt, điều này hầu như không bao giờ xảy ra.
Đến khi công ty bảo hiểm được thông báo, việc sơ tán đã hoàn tất, bệnh nhân đã được đưa đến bệnh viện cách đó hàng trăm km ở thủ đô, và một công ty cứu hộ địa phương hoặc nhà điều hành tour đã bắt đầu chuẩn bị giấy tờ.
Mục tiêu của công ty cứu hộ là tối đa hóa số lượng hành khách trên mỗi chuyến bay nhưng lại tính phí riêng cho từng công ty bảo hiểm.
Mục tiêu của công ty du lịch là môi giới khách cho các nhà điều hành cứu hộ trả hoa hồng cao nhất.
Mục tiêu của bệnh viện là tiếp nhận bệnh nhân, thực hiện các thủ tục không cần thiết và duy trì mối quan hệ với các nhà điều hành tour mang lại bệnh nhân cho họ. Ở bất kỳ khâu nào trong chuỗi này, không có bên nào có lợi ích trùng khớp với lợi ích của công ty bảo hiểm chi trả bồi thường.
Năm 2018, sau những bài báo điều tra đầu tiên trên tờ The Kathmandu Post, một ủy ban điều tra của chính phủ đã dành nhiều tháng để điều tra. Báo cáo dài 700 trang, được đệ trình lên Bộ trưởng Du lịch, ghi nhận tình trạng gian lận tràn lan. Nhiều biện pháp được đưa ra nhưng đều không hiệu quả.
Cuộc điều tra thứ 2 được khởi xướng vào tháng 9/2025, khi một nhóm công dân đệ đơn khiếu nại mới lên CIB. Từ đây, cơ quan này phải mở lại các hồ sơ sau 8 năm.
Ngày 12/3 vừa qua, CIB đã buộc tội 32 cá nhân đến từ 3 công ty trực thăng cứu hộ, 2 bệnh viện và 10 công ty du lịch về các tội danh chống lại nhà nước và tội phạm có tổ chức.
Lần này, chính quyền dự định chấm dứt kế hoạch này trước khi nó gây thiệt hại trầm trọng cho ngành du lịch Nepal.
Cơ quan cảnh sát điều tra Công an tỉnh Đồng Tháp vừa ra quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can và ra lệnh tạm giam 4 tháng đối với 2 bị can Trần Trọng Nghĩa (21 tuổi) và Nguyễn Văn Nha (19 tuổi) cùng ngụ phường Cai Lậy, tỉnh Đồng Tháp để điều tra, xử lý về hành vi trộm cắp tài sản.
Sau khi tiếp nhận tin báo từ Công an phường Cai Lậy về vụ mất trộm 30 lượng vàng tại một cơ sở kinh doanh trên địa bàn phường Cai Lậy, Phòng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh tiến hành xác minh, điều tra.
Đến ngày 31-3, Phòng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh phối hợp Công an phường Cai Lậy, phường Mỹ Phước Tây, tỉnh Đồng Tháp và Công an phường Tân Bình, TP.HCM bắt giữ 2 đối tượng Nghĩa và Nha, đồng thời tiến hành làm việc một số đối tượng có liên quan.
Tại cơ quan điều tra, Nghĩa khai nhận trong quá trình làm việc đã lợi dụng sự sơ hở trong quản lý tài sản của chủ cơ sở nên đã lấy trộm 30 lượng vàng để trong tủ sắt.
Sau khi lấy trộm, Nghĩa đã kêu Nha đem số vàng đi bán được hơn 3 tỉ đồng, rồi chia nhau tiêu xài cá nhân.
Cơ quan điều tra đã thu hồi được khoảng 625.000.000 đồng do Nghĩa, Nha bán vàng trộm được; tiếp tục điều tra, xử lý Nghĩa và Nha theo đúng quy định pháp luật.
Ngày 15-4, Cơ quan cảnh sát điều tra Công an TP Hải Phòng cho biết đã khởi tố, bắt tạm giam Trần Trung Khanh, sinh năm 1984, trú tại thôn Chấp Trung 1, xã Tiên La, tỉnh Hưng Yên và Nguyễn Văn Phái, sinh năm 1991, trú tại thôn 6, xã Nguyễn Bỉnh Khiêm, TP Hải Phòng, để điều tra về hành vi cưỡng đoạt tài sản.
Trước đó, khoảng tháng 4-2025, anh Đoàn Văn Kiên, sinh năm 1976, trú tại thôn Rỗ, xã Tiên Lãng, TP Hải Phòng đang xúc đất để tôn nền trang trại nuôi gà ở thôn An Tử, xã Khởi Nghĩa, huyện Tiên Lãng (cũ) thì Nguyễn Văn Phái và Trần Trung Khanh đến giới thiệu là “nhà báo pháp luật”.
Khanh và Phái nói anh Kiên mua đất về san lấp là trái phép. Sau đó Khanh lấy số điện thoại di động của anh Kiên.
Chiều 29-12-2025, anh Kiên đang ở thôn An Tử thì con trai là Đoàn Xuân Anh, sinh năm 1998, đang xúc đất thuê cho ông Huỳnh, ở thôn An Tử, xã Tiên Lãng, gọi điện bảo có hai người xuống chỗ làm tìm anh Kiên.
Anh Kiên về nhà ông Huỳnh thì gặp Phái và Khanh đi ô tô màu trắng đến. Sau đó, Khanh và Phái tiếp tục nói với anh Kiên về việc xúc đất chuyển đi là trái pháp luật.
Do lo sợ bị Khanh và Phái báo chính quyền địa phương đến thu máy xúc nên anh Kiên vào nhà ông Huỳnh vay 3 triệu đồng đưa cho Khanh.
Tuy nhiên, Khanh yêu cầu đưa số tiền 6 triệu đồng. Anh Kiên bảo chưa vay được nên hẹn mấy ngày nữa Khanh và Phái quay lại sẽ đưa nốt.
Ngày 31-12-2025, Khanh và Phái đến trang trại nuôi gà của anh Kiên và gọi điện thoại cho anh Kiên về.
Tại nhà anh Kiên, chị An (vợ anh Kiên) đã đưa cho Khanh 3 triệu đồng. Khanh cầm tiền và đút vào túi quần.
Lúc chị An đưa tiền, ông Dương Văn Đỏ đã dùng điện thoại di động quay lại video. Sau đó ông Đỏ đã đăng video trên lên mạng xã hội phản ánh hành vi của Phái và Khanh.
Căn cứ vào các tài liệu vụ án, ngày 10-3, Cơ quan cảnh sát điều tra Công an TP Hải Phòng đã khởi tố vụ án hình sự cưỡng đoạt tài sản.
Đến ngày 14-4, Cơ quan cảnh sát điều tra đã thi hành lệnh bắt bị can để tạm giam đối với Trần Trung Khanh và Nguyễn Văn Phái để tiếp tục điều tra, xử lý theo quy định.
