Trào lưu “học đến khi tan đá” đang lan rộng trên TikTok, thu hút đông đảo giới trẻ tham gia nhờ cách học lạ và mang tính thử thách. Từ một cốc đá đơn giản, nhiều phiên bản biến tấu hài hước như bún bò đông lạnh hay trái cây tiếp tục khiến cộng đồng mạng thích thú.
Theo đó, người tham gia thử thách sẽ đặt một cốc đá bên cạnh, bắt đầu học hoặc làm việc và chỉ dừng lại khi đá tan hoàn toàn. Thời gian kéo dài bao lâu phụ thuộc vào “độ lì” của đá, cũng như điều kiện môi trường xung quanh.
Trào lưu này được cho là bắt nguồn từ cộng đồng sáng tạo nội dung trên các nền tảng video ngắn quốc tế như TikTok, Douyin trước khi lan rộng sang nhiều quốc gia và du nhập vào Việt Nam thời gian gần đây. Với cách thức đơn giản nhưng dễ tạo tò mò, thử thách nhanh chóng thu hút hàng trăm ngàn lượt tương tác của đông đảo người trẻ sử dụng mạng xã hội.
Từ phiên bản ban đầu, cư dân mạng liên tục sáng tạo thêm nhiều… biến thể. Không ít người thay đá bằng các vật thể khác như hạt nở, trái cây hay thậm chí là đồ ăn đông lạnh. Bên cạnh đó, thử thách “học đến khi nến tắt” cũng được xem là một biến thể tương tự, góp phần làm phong phú thêm trào lưu này.
Là một trong những người sớm thử sức với cách học này, Nguyễn Thị Ngọc Anh, sinh viên Trường ĐH Thăng Long, cho biết đã biết đến hình thức này từ khi trào lưu chưa phổ biến.
“Lúc đó mình thấy khá hay nên thử làm theo, rồi tự nghĩ ra thêm nhiều biến thể như dùng hạt nở, hoa quả… Sau này khi nhiều người bắt đầu làm lại thì trend mới dần bùng nổ”, Ngọc Anh chia sẻ.
Theo nữ sinh, thời gian thực hiện thử thách phụ thuộc vào từng “đạo cụ”. Với đá, thời gian tan có thể kéo dài từ 9 – 11 tiếng đồng hồ, trong khi các vật thể khác thường dao động khoảng 3 – 4 tiếng đồng hồ. Ban đầu, việc liên tục chú ý đến quá trình đá tan khiến cô dễ bị xao nhãng, nhưng dần dần lại trở thành cách giúp hạn chế sử dụng điện thoại và tăng khả năng tập trung.
“Điều khiến mình thích nhất là cảm giác tò mò, không biết bao lâu thì đá tan hay các vật thể sẽ thay đổi như thế nào. Khi xem lại video timelapse (video tua nhanh thời gian), quá trình học cũng trở nên thú vị hơn”, cô nói.
Ngọc Anh cho biết bản thân tham gia không hẳn vì chạy theo trào lưu, mà chủ yếu xuất phát từ sự tò mò và hứng thú cá nhân. “Mình vẫn sẽ tiếp tục làm vì muốn duy trì trào lưu này và cũng để thỏa mãn cảm giác chinh phục của bản thân”, cô chia sẻ thêm.
Ở một góc nhìn khác, Nguyễn Ngọc Quỳnh Thư, sinh viên Trường ĐH Ngoại thương TP.HCM, cho rằng trào lưu này tuy thú vị nhưng không phù hợp với tất cả mọi người.
“Mình thấy trend này khá hay vì vừa mang tính giải trí, vừa tạo động lực học tập. Tuy nhiên, mình không tham gia vì việc tập trung liên tục trong thời gian dài khiến bản thân khá đuối. Mình thường chia nhỏ thời gian học, khoảng 25–30 phút rồi nghỉ ngắn để giữ hiệu quả”, Thư chia sẻ.
Theo Quỳnh Thư, trào lưu này có thể mang lại động lực cho một số người, nhưng cũng có mặt trái khi vô tình tạo áp lực hoặc khiến việc học trở thành một hình thức “trình diễn” trên mạng xã hội. “Khi thấy người khác học tập chăm chỉ, nhiều người dễ so sánh và cảm thấy bản thân chưa đủ tốt”, cô nói.
Không chỉ học sinh, sinh viên, một số phụ huynh cũng tham gia trào lưu này bằng cách biến nó thành thử thách học tập cho con tại nhà, nhằm tạo thêm hứng thú và duy trì sự tập trung.
Theo nhiều bạn trẻ, sức hút của những trào lưu học tập như “học đến khi tan đá” nằm ở sự đơn giản, dễ thực hiện nhưng vẫn tạo được cảm giác thử thách và tò mò. Các video dạng timelapse ghi lại quá trình thay đổi của vật thể cũng góp phần mang lại sự thỏa mãn về mặt thị giác, khiến người xem dễ bị cuốn hút và chia sẻ.
Thông tin trên Báo Thanh Niên, cơ quan khí tượng Nhật Bản (JMA) thông báo trận động đất với cường độ được ước tính ban đầu là 7,4 độ Richter đã làm rung chuyển bờ biển phía đông bắc Nhật Bản vào chiều 20.4, cơ quan này cũng phát đi Cảnh báo sóng thần ở Nhật Bản, theo đài NHK.
Cũng theo theo đài NHK, tâm chấn được ghi nhận ở Thái Bình Dương và có độ sâu 10 km, theo JMA. Trận động đất được đánh giá ở mức trên 5 trong thang đo địa chấn từ 1-7 của Nhật Bản, đủ mạnh để khiến con người khó di chuyển trên mặt đất. Đồng thời, cơ quan chức năng Nhật Bản cũng đã phát cảnh báo nguy cơ sóng thần và đề nghị người dân có biện pháp phòng tránh. Tuy nhiên, các cơ quan chức năng Nhật Bản vẫn nhấn mạnh không được chủ quan, do sóng thần có thể xuất hiện nhiều đợt và đạt độ cao lớn hơn trong thời gian tới.
Thông tin trận động đất trên cũng nhanh chóng xuất hiện trên các trang Facebook có nhiều người Việt đang làm việc, học tập và sinh sống tại Nhật Bản theo dõi. Như trên trang TAIHEN (với 849.000 người theo dõi), nhiều tài khoản cho biết có cảm nhận được rung lắc nhẹ và cảm thấy chóng mặt trong thời gian xảy ra động đất. Trong khoảng thời gian này, nhiều người cũng cho biết đã nhận được nhiều tin nhắn cảnh báo sóng thần từ cơ quan chức năng Nhật Bản.
Tại khu vực thủ đô Tokyo, nơi có đông cộng đồng người Việt sinh sống, chỉ ghi nhận rung lắc nhẹ ở mức khoảng cấp 2 - 3 theo thang đo Nhật Bản, không gây ảnh hưởng đáng kể đến sinh hoạt của người dân.
Anh Nguyễn Văn Dũng (34 tuổi, quê Thanh Hóa, đang sinh sống, làm việc tại hệ thống nhà thuốc ở Ginza, Tokyo), cho biết: "Vào thời điểm xảy ra động đất, tại khu vực tôi làm việc chỉ có rung lắc nhẹ trong thời gian ngắn. Đến chiều 21.4, cuộc sống của người dân ở đây đã trở lại bình thường. Hiện tôi vẫn theo dõi các thông tin về động đất và cảnh báo sóng thần để có biện pháp bảo vệ bản thân".
Còn Nguyễn Cảnh Mạnh (22 tuổi) du học sinh Việt Nam tại Nhật Bản, cho biết đang đi làm và vừa nhận thông tin. Tuy nhiên, Mạnh cũng chưa thấy báo động lớn hay tin tức gì về việc sơ tán. Mạnh hiện đang sinh sống, học tập và làm việc tại Tokyo. Từ những ngày chuẩn bị sang Nhật Bản du học, Mạnh cũng đã được trang bị những kiến thức liên quan đến động đất và cách ứng phó.
"Khi nhận thông tin về nguy cơ siêu động đất, chúng tôi chia sẻ cùng nhau để chuẩn bị. Trong hôm nay, về nhà tôi sẽ chuẩn bị hộ chiếu, giấy tờ quan trọng, thức ăn nhẹ, nước… để vào túi cặp vừa để sẵn đầu giường, lỡ động đất sẽ mang theo bên mình luôn", Mạnh nói.
Học ở Nhật Bản hơn 2 năm nay, Mạnh có đôi lần gặp động đất nhưng rung nhẹ "như ô tô qua đường". Đây là lần đầu tiên, nam sinh nghe thông tin cảnh báo về siêu động đất.
"Hết giờ làm việc tôi sẽ mua thêm gạo, tránh tăng giá và cạn lương thực. Bình thường 1 bao gạo khoảng 700.000 đồng. Nhưng nếu có thông tin cảnh báo động đất, sẽ tăng lên khoảng 900.000 đồng", Cảnh Mạnh chia sẻ.
Nam du học sinh cho biết thêm ngoài gạo, sẽ tích thêm bánh mì, nước. "Hiện tại chúng tôi ổn. Mọi người vẫn đi làm bình thường, mong gia đình đừng lo lắng", Cảnh Mạnh muốn thông qua Báo Thanh Niên nhắn gửi đến người nhà và gia đình có con em đang học tập tại Nhật Bản như Mạnh.
Nhiều người trẻ tham gia thị trường lao động nhưng lại không nắm rõ kiến thức về thuế thu nhập cá nhân. Họ dễ dàng mất tiền oan vì thuế thu nhập cá nhân (TNCN) do thiếu thông tin. Việc trang bị kiến thức đúng đắn sẽ giúp bạn tránh rơi vào tình trạng này.
Phạm Hoàng Hậu (25 tuổi), ở Nguyễn Hữu Cảnh, P.Thạnh Mỹ Tây, TP.HCM, đi làm được khoảng 1 năm, nhưng nhắc về thuế TNCN, Hoàng Hậu thẳng thắn: "Mình chỉ nghĩ đơn giản là công ty trả lương, thuế hay giấy tờ gì công ty cũng xử lý hết rồi. Mình không mấy khi tìm hiểu về thuế TNCN. Gần đây mình mới thấy mọi người xôn xao nói về quyết toán thuế, nào là mã số thuế cá nhân hay giảm trừ gia cảnh, mình không hiểu rõ mấy cái đó là gì cả".
Không nắm bắt được các kiến thức cần thiết khiến bạn trẻ cảm thấy hoang mang: "Mình cũng hơi lo, từ khi đi làm đến giờ phó mặc hết cho cơ quan, nếu có sai sót và phát sinh rủi ro thì mình cũng không kiểm soát được", Hậu cho hay.
Ở một trường hợp khác, Nguyễn Thị Kim Dung (27 tuổi), ngụ ở đường Ba Tháng Hai, P.Hòa Hưng, TP.HCM, kể phải tốn thêm chi phí khi chưa hiểu rõ về luật: "Mình làm tự do, nên từ trước đến nay, cũng không để ý kỹ về thuế. Nhưng đến đợt này, khi nghe bạn bè nói có thể mình thuộc trường hợp được hoàn thuế, thì mới bắt đầu tìm hiểu. Vì không rõ cách làm nên mình đã bỏ thêm tiền để cho người khác làm hộ".
Theo Kim Dung, có quá nhiều thông tin chưa thể tiếp thu từ cách kê khai, thủ tục cụ thể. "Cái làm mình rối nhất là có quá nhiều thông tin và không biết trường hợp của mình đang nằm ở đâu. Được mọi người chỉ dẫn và tải ứng dụng để làm nhưng mình vẫn thấy rất mông lung, sợ làm sai rồi lại mất thời gian sửa nên cuối cùng mình mới chấp nhận bỏ chi phí để được yên tâm".
Câu chuyện trên của Hậu và Dung không phải cá biệt, phản ánh một thực trạng phổ biến: người trẻ gia nhập thị trường lao động nhưng gần như không được trang bị kiến thức về thuế TNCN và cách thực hiện thủ tục thuế TNCN đúng luật, dù đây là nghĩa vụ pháp lý gắn liền với quyền lợi của người lao động.
Nhận xét về thực trạng này, thạc sĩ, luật sư Nguyễn Trọng Nghĩa, nhà sáng lập Công ty TNHH Luật sư X, cho biết người mới đi làm thường còn chủ quan chưa tìm hiểu về luật thuế TNCN.
"Theo quy định hiện hành, từ năm 2026 khi tính thuế TNCN, cá nhân không có người phụ thuộc khi có tổng thu nhập từ tiền lương, tiền công trên mức 15,5 triệu đồng/tháng (186 triệu đồng/năm) thì phải nộp thuế thu nhập cá nhân. Trên thực tế, nhiều bạn trẻ khi mới gia nhập thị trường lao động chưa có thu nhập vượt con số đó thì họ cũng chưa để tâm tìm hiểu", luật sư Nguyễn Trọng Nghĩa nói.
Cũng theo luật sư Nghĩa, nhiều doanh nghiệp thực hiện rất tốt nghĩa vụ khấu trừ và quyết toán thay cho nhân viên, nhưng ông cảnh báo người lao động không nên phó thác hoàn toàn. "Doanh nghiệp đã xử lý phần thuế thì sẽ giúp người lao động giảm thiểu rất nhiều thủ tục hành chính, cũng tránh được việc mất một khoản chi phí dịch vụ cho bên thứ ba. Tuy nhiên, nếu như bạn trẻ không quan tâm, không tìm hiểu, khi xảy ra những trường hợp như khai sai, khai lệch, chúng ta sẽ khó lường được", ông Nghĩa cho hay.
Trên thực tế, hiện nay vẫn còn một bộ phận bạn trẻ cho rằng thông tin về quyết toán thuế còn khó hiểu, phức tạp, từ đó dẫn đến tâm lý "ngại tìm hiểu". Tháo gỡ vấn đề này, ngày 4.3.2026, Cục Thuế - Bộ Tài chính đã ban hành hướng dẫn quyết toán thuế thu nhập cá nhân đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công.
Hướng dẫn này nêu: "Quyết toán thuế TNCN là bước xác nhận cuối cùng trong năm tính thuế nhằm xác định chính xác số thuế cá nhân phải nộp thêm hoặc nộp thừa. Việc thực hiện đúng và kịp thời không chỉ bảo đảm tuân thủ quy định pháp luật mà còn giúp cá nhân bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình, đặc biệt trong trường hợp có số thuế nộp thừa được hoàn hoặc bù trừ nghĩa vụ thuế".
Hướng dẫn nêu rõ nhiều chi tiết về thuế TNCN, mà nhiều bạn trẻ còn "mù mờ" như: giảm trừ gia cảnh, bậc thuế suất, trường hợp nào phải thực hiện quyết toán thuế… Trong đó, nội dung nhiều bạn trẻ quan tâm là cách làm quyết toán thuế TNCN sao cho đúng cũng được trình bày rõ ràng.
Có thể tham khảo hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính Cục Thuế - Bộ Tài chính tại https://dichvucong.gdt.gov.vn/tthc/homelogin; ứng dụng eTax Mobile và Cổng dịch vụ công quốc gia.
Chú thích ảnh:
A1: Không ít bạn trẻ ngày nay loay hoay, mơ hồ khi tiếp cận đến thủ tục về thuế TNCN. Ảnh: Lan Vy
A2: Thạc sĩ, luật sư Nguyễn Trọng Nghĩa cảnh báo người lao động trẻ cần trang bị kiến thức về luật TNCN khi tham gia thị trường lao động. Ảnh: NVCC
Sống tại chung cư Felix Homes tại 44 đường Nguyễn Văn Dung, P.An Nhơn, TP.HCM, anh Nguyễn Ngọc Vinh (32 tuổi) dành phần ban công để trồng các loại cây cảnh đơn giản. Ban công nhà anh có hướng đông – đông bắc, chủ yếu đón nắng nhẹ vào buổi sáng đến khoảng 11 giờ nên tránh được nắng gay gắt buổi trưa và chiều. Tuy nhiên, trong những ngày nắng nóng gay gắt, anh vẫn cảm nhận rõ không khí trong nhà trở nên hầm hơn, phải mở cửa và bật quạt để tạo sự thông thoáng.
Ban đầu, anh chỉ trồng vài chậu cây nhỏ vì sở thích, nhưng dần dần việc chăm cây trở thành thói quen giúp giảm căng thẳng sau giờ làm việc. "Ngồi văn phòng nhìn màn hình nhiều dễ mỏi mắt. Có thêm mảng xanh nhỏ để nhìn vào cũng là cách mình cân bằng lại", anh chia sẻ.
Theo anh Vinh, việc trồng cây ở ban công tầng cao cần chú ý đến yếu tố an toàn, từ cách đặt chậu đến lựa chọn loại cây phù hợp. Anh ưu tiên các loại cây họ trầu vì dễ sống, có thể trồng đất hoặc nước và không cần quá nhiều công chăm sóc. "Không nên tưới cây vào lúc trưa nắng vì dễ sốc nhiệt, cháy lá. Tôi thường tưới vào sáng sớm hoặc chiều tối, đồng thời giăng lưới để giảm nắng", anh nói.
Trong khi đó, anh Nguyễn Việt Vy (30 tuổi) ở đường Lê Đức Thọ, P.Hạnh Thông, TP.HCM, lại chọn cách trồng rau trên ban công để vừa sử dụng, vừa tạo cảm giác thư giãn sau giờ làm việc. Từ những loại rau dễ trồng như cải mèo, cải thìa tím, rau thơm, ớt… anh dần mở rộng bằng cách tự chế thêm kệ từ ống nước để tận dụng không gian.
"Ban đầu làm thử, sau mình thấy phù hợp thì làm thêm. Sáng trước khi đi làm nhìn một chút, chiều về lại ra xem cây," anh nói. Sau khoảng 4 - 5 tháng, anh đã có lần thu hoạch đầu tiên, dù trước đó từng gặp nhiều thất bại do thiếu kinh nghiệm trong việc phối đất, bón phân và chăm sóc.
"Phải làm rồi mới rút ra được kinh nghiệm. Khi ăn rau mình trồng, cảm giác rất khác, vừa tươi vừa vui," anh chia sẻ. Hiện anh đã đầu tư khoảng 1 triệu đồng cho việc trồng rau, bao gồm cả hệ thống tưới tự động và xem đây như một thú vui giúp cân bằng cuộc sống.
Không chỉ dừng lại ở việc trồng cây như một thú vui, với một số người, việc này dần trở thành thói quen lâu dài và tích lũy thành kinh nghiệm trong quá trình chăm sóc. Anh Nguyễn Lâm Duy (30 tuổi), ngụ tại địa chỉ đường đại lộ Bình Dương, P.Phú Lợi, TP.HCM, bắt đầu trồng cây từ thời điểm giãn cách năm 2021, khi phần lớn thời gian ở nhà. Sau khoảng 1–2 năm duy trì, anh cho biết việc chăm cây không chỉ giúp cải thiện không gian sống mà còn tạo cảm giác dễ chịu hơn trong sinh hoạt hằng ngày.
"Ban đầu chỉ là thử cho đỡ chán, nhưng càng làm càng bị cuốn vào lúc nào không hay. Cây cối giúp mình kết nối với thiên nhiên và sống chậm lại hơn trong một thời điểm khá ngột ngạt" anh nói.
Theo anh Duy, với điều kiện nắng nóng, việc chọn giá thể và thời điểm chăm sóc đóng vai trò quan trọng. "Cây hư hay chết là chuyện bình thường. Quan trọng là hiểu điều kiện chỗ mình ở để điều chỉnh phù hợp", anh chia sẻ.
Tuy nhiên, không phải không gian nào cũng có thể tận dụng theo cách tương tự. Anh Lê Quang Đức (34 tuổi) ở đường Lê Đức Thọ, P.An Hội Đông, TP.HCM, cho biết dù có ban công nhưng điều kiện lại không thuận lợi. Do không có mái che, khu vực này bị nắng chiếu trực tiếp trong thời gian dài, khiến việc trồng cây gặp nhiều hạn chế.
"Nắng nóng gay gắt nên chỉ trồng được vài loại cây chịu nắng như nha đam, còn lại khó sống", anh nói. Với anh, mong muốn có thêm một góc mát mẻ trong nhà là có thật, nhưng không phải lúc nào cũng dễ thực hiện.
Thực tế cho thấy, việc trồng cây ở ban công khó có thể làm giảm đáng kể nhiệt độ trong nhà, đặc biệt trong những đợt nắng nóng. Tuy nhiên, với nhiều người trẻ, giá trị của những chậu cây nhỏ không nằm ở khả năng "làm mát" mà ở cảm giác mà chúng mang lại. Một góc ban công có thêm cây xanh, dù đơn giản, cũng phần nào giúp không gian bớt khô cứng và tạo cảm giác dễ chịu hơn trong sinh hoạt hằng ngày. Trong điều kiện đô thị chật hẹp, mỗi người trẻ đang tự tìm cho mình một cách riêng để thích nghi, từ việc trồng vài chậu cây cảnh đến thử trồng rau, hoặc đơn giản là chấp nhận những giới hạn của không gian sống.
