Hệ thống đường sắt Trung Quốc vừa lập thêm một kỷ lục mới trong dịp Xuân Vận (2.2 – 13.3) vừa qua, khi phục vụ 538 triệu lượt khách. Theo tờ China Daily, so với cùng kỳ năm ngoái, số lượt khách tăng 4,8%, còn hàng hóa tăng 2,1% (tương đương 424 triệu tấn), cũng là kỷ lục mới.
Theo số liệu của Tập đoàn Đường sắt Trung Quốc, các tuyến đường sắt trên toàn quốc vận hành trung bình 12.861 chuyến tàu chở khách mỗi ngày, với mức cao điểm là 14.037 chuyến/ngày. Đáng chú ý, theo Tân Hoa xã, việc đi lại giữa các thành phố lớn trở nên dễ dàng hơn nhiều, khi 97% các thành phố có hơn nửa triệu dân tại Trung Quốc đều có kết nối đường sắt cao tốc (từ 200 km/giờ).
Quá trình phát triển khoảng 2 thập niên của đường sắt cao tốc Trung Quốc gây nhiều chú ý cả về tốc độ, tổng chiều dài cũng như việc từng bước làm chủ công nghệ. Theo nghiên cứu Công nghiệp đường sắt Trung Quốc đăng trên chuyên san MDPI, Trung Quốc đã bắt kịp công nghệ đường sắt cao tốc nhờ tập trung vào việc mở rộng phạm vi các cơ hội công nghệ, trước khi từng bước tiến sâu hơn. Nghiên cứu do các chuyên gia tại Đại học Công nghệ Hoa Trung (Trung Quốc), Đại học Công nghệ và Kinh doanh Vũ Hán (Trung Quốc) và Trường Quản lý ESSCA (Pháp) thực hiện. Theo đó, do nhu cầu cấp thiết về phát triển kinh tế và xu hướng phát triển công nghệ đường sắt cao tốc, Trung Quốc đã chọn phương án nhập khẩu, tiếp thu và ứng dụng công nghệ tiên tiến nước ngoài, thay vì tự phát triển, để nhanh chóng nâng cao năng lực công nghệ. Năm 2004, chính phủ Trung Quốc đã xây dựng Kế hoạch Mạng lưới đường sắt trung và dài hạn, đề xuất kế hoạch xây dựng 12.000 km đường sắt cao tốc trước năm 2020.
Tổng công ty Toa xe đường sắt Trung Quốc (CRRC) đã nhập khẩu 4 công nghệ tàu điện EMU từ các công ty Alstom (Pháp), Kawasaki Heavy Industries (Nhật Bản), Bombardier (Canada) và Siemens (Đức). Chiến lược của CRRC là trực tiếp mua sản phẩm và công nghệ để thúc đẩy mô hình “thiết kế và sản xuất chung”, giúp các doanh nghiệp trong nước nắm vững công nghệ tiên tiến.
Nhờ mô hình trên, các công ty đường sắt Trung Quốc gần như đã hoàn toàn tự chủ về nguồn công nghệ, góp phần vào sự hội nhập và đổi mới dựa trên các sản phẩm nhập khẩu. Năm 2008, các bộ ngành liên quan đưa ra kế hoạch phát triển tàu cao tốc phục vụ tuyến Bắc Kinh – Thượng Hải, trong đó nâng tốc độ EMU từ 250 – 300 km/giờ lên mức 350 km/giờ hoặc cao hơn. Bộ Đường sắt Trung Quốc khi đó điều phối dự án với đội ngũ gồm chuyên gia từ 6 tập đoàn nhà nước, 25 trường đại học, 11 viện nghiên cứu hàng đầu, 51 phòng thí nghiệm và đội ngũ 68 viện sĩ, 500 giáo sư và hơn 10.000 kỹ sư và kỹ thuật viên. Dự án đã sản xuất phiên bản tàu EMU CRH380 với tốc độ lên đến 380 km/giờ, dù một số bộ phận vẫn do Siemens và các công ty nước ngoài khác cung cấp. Quan trọng hơn, các công ty đường sắt trong nước đã đạt được một số đột phá trong các công nghệ then chốt như thân tàu và hệ thống động lực. Họ còn phát triển các phiên bản EMU thích nghi với các yếu tố môi trường khắc nghiệt như đồi núi, cát và nhiệt độ thấp.
Nhiều nguồn công nghệ khác nhau tạo cơ hội phát triển nhanh chóng ngành công nghiệp đường sắt cao tốc Trung Quốc, nhưng cũng dẫn đến sự tồn tại cùng lúc nhiều nền tảng công nghệ và sản phẩm khác nhau. Có đến 17 loại tàu EMU từ 4 nền tảng công nghệ ở Trung Quốc với nhiều mẫu, tiêu chuẩn kỹ thuật, cơ chế điều khiển… khác nhau. Để giải quyết, Bộ Đường sắt Trung Quốc vào năm 2012 liên kết các công ty trong nước, trường đại học, đơn vị nghiên cứu khoa học và các lực lượng có lợi thế khác để phát triển một tàu điện tiêu chuẩn chung, có tốc độ 350 km/giờ. Tháng 6.2013, dự án EMU “Tiêu chuẩn Trung Quốc” chính thức triển khai nhằm phát triển công nghệ nội địa. “Tập đoàn Đường sắt Trung Quốc đã đề xuất tiêu chuẩn đáp ứng nhu cầu trong nước. Năm 2015, chúng tôi đã hoàn thành tàu Phục Hưng, được gọi là tàu tiêu chuẩn Trung Quốc”, theo các nhà nghiên cứu.
Năm 2017, tàu điện EMU tiêu chuẩn Trung Quốc chính thức được đặt tên là Phục Hưng CR400 và được đưa vào vận hành thương mại với tốc độ 350 km/giờ trên tuyến đường sắt cao tốc Bắc Kinh – Thượng Hải vào cùng năm. Nâng cao giới hạn hơn nữa, theo China Daily, dự kiến tàu CR450 hoàn tất đánh giá vận hành và hoàn thiện thiết kế trong năm nay, tiến thêm một bước gần hơn đến việc vận hành thương mại sau thử nghiệm trên một đường sắt thực tế đã đạt tốc độ 453 km/giờ.
"Thỏa thuận ngừng bắn kéo dài hai tuần không bao gồm Lebanon" - Văn phòng Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu phản ứng trong tuyên bố ngày 8-4, dù nói rằng Israel ủng hộ tạm dừng các cuộc tấn công vào Iran.
Theo Hãng tin AFP, tuyên bố này mâu thuẫn với thông báo trước đó của Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif, người giúp làm trung gian cho thỏa thuận ngừng bắn.
Nhà lãnh đạo Pakistan nói rằng Mỹ và các đồng mình đã đồng ý ngừng bắn "ở khắp mọi nơi, gồm cả Lebanon", ngụ ý rằng Israel đã đồng ý ngừng các cuộc tấn công tại Lebanon, nước láng giềng phía bắc Israel.
Lebanon bị cuốn vào cuộc chiến sau khi nhóm vũ trang Hezbollah do Iran hậu thuẫn tiến hành các cuộc tấn công bằng rocket nhằm vào Israel.
Israel sau đó tiến hành chiến dịch trên bộ và không kích tại Lebanon, khiến hơn 1.500 người thiệt mạng và 4.800 người bị thương kể từ ngày 2-3.
"Israel ủng hộ quyết định của Tổng thống Donald Trump về việc tạm ngừng các cuộc tấn công nhằm vào Iran trong hai tuần, với điều kiện Iran ngay lập tức mở cửa eo biển Hormuz và ngừng tất cả các cuộc tấn công vào Mỹ, Israel và các quốc gia trong khu vực" - Văn phòng Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu cho biết thêm.
Tel Aviv chia sẻ: "Israel cũng ủng hộ nỗ lực của Mỹ nhằm bảo đảm Iran không còn đặt ra mối đe dọa hạt nhân, tên lửa và khủng bố đối với Mỹ, Israel, các nước láng giềng Ả Rập của Iran và thế giới".
Đến nay cả Mỹ và Iran đều tuyên bố mình mới là bên chiến thắng trong cuộc chiến kéo dài hơn một tháng qua.
Tổng thống Trump đồng ý ngừng bắn hai tuần với Iran vào ngày 7-4, chưa đầy hai giờ trước hạn chót mà ông đặt ra để Tehran mở lại eo biển Hormuz, nếu không Iran phải đối mặt với các cuộc tấn công tàn khốc nhằm vào cơ sở hạ tầng dân sự.
Iran cho biết các cuộc đàm phán với Mỹ sẽ bắt đầu tại thủ đô Islamabad, Pakistan vào ngày 10-4.
Tehran nói họ sẽ bảo đảm việc lưu thông an toàn cho tàu thuyền qua eo biển Hormuz trong vòng hai tuần - khoảng thời gian sẽ được sử dụng để tiến hành đàm phán với Mỹ.
Thượng tướng Phạm Thế Tùng, Thứ trưởng Bộ Công an, dẫn đầu đoàn Việt Nam. Đoàn đại biểu Bộ Công an Lào do Trung tướng En Ouanongnout, Thứ trưởng, kiêm Tổng cục trưởng Tổng cục An ninh Lào, dẫn đầu.
Đây là lần thứ 16 Hội nghị hợp tác an ninh Việt Nam - Lào được tổ chức, đúng một năm sau hội nghị thứ 15 diễn ra tại TP.HCM.
Hội nghị diễn ra trong bối cảnh Lào đang chuẩn bị đón Tết cổ truyền Bunpimay và hai nước vừa tổ chức thành công Đại hội Đảng, bầu cử Quốc hội ở mỗi nước. Hội nghị cũng trong cùng thời điểm Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú có chuyến thăm chính thức đầu tiên đến Lào.
Phát biểu tại hội nghị, Thứ trưởng Phạm Thế Tùng mong muốn hai bên tiếp tục phối hợp hiệu quả và đi vào thực chất.
Trong đó có việc duy trì giao ban định kỳ giữa lực lượng An ninh và Công an các địa phương có chung biên giới của Việt Nam và Lào. Kiên quyết không để các thế lực thù địch, phản động có điều kiện lợi dụng nước này chống nước kia, không để phá hoại ổn định chính trị, an ninh trật tự của mỗi nước và gây chia rẽ quan hệ song phương.
Hai bên đánh giá thời gian qua, mặc dù gặp rất nhiều khó khăn do ảnh hưởng của tình hình thế giới và khu vực, lực lượng an ninh hai nước đã chủ động triển khai thực hiện hiệu quả biên bản hội nghị tại TP.HCM. Hai bên cũng đã phối hợp chặt chẽ và có hiệu quả trong công tác đảm bảo an ninh quốc gia của mỗi nước.
Về phương hướng hợp tác thời gian tới, hai bên tiếp tục triển khai hiệu quả các cơ chế hợp tác đã có giữa lực lượng an ninh hai nước, nhất là giữa các đơn vị nghiệp vụ và công an địa phương giáp biên giới.
Đặc biệt coi trọng cơ chế trao đổi thông tin, tình hình liên quan an ninh quốc gia hai nước để có biện pháp phòng ngừa, đấu tranh xử lý kịp thời và tham mưu giúp lãnh đạo hai Bộ về chủ trương, biện pháp đảm bảo an ninh quốc gia trong tình hình mới.
Bên cạnh đó, nhất trí tiếp tục trao đổi thông tin, phối hợp phòng, chống tác động từ các mối đe dọa an ninh ảnh hưởng đến hợp tác giữa hai nước nói chung, Bộ Công an hai nước nói riêng.
Ngoài ra, nhất trí phối hợp chặt chẽ quan điểm lập trường của hai nước tại các diễn đàn hợp tác an ninh quốc tế và khu vực. Nhất trí thúc đẩy hợp tác phòng, chống khủng bố quốc tế của các nước ASEAN cũng như phối hợp đảm bảo an ninh cho các sự kiện lớn diễn ra tại Lào và Việt Nam sắp tới.
Một biểu ngữ màu đen treo trên cửa khẩu biên giới giữa Thổ Nhĩ Kỳ và Iran ngày 4/4 thể hiện quyết tâm trả thù Mỹ và Israel, bên cạnh chân dung của cố Lãnh tụ Tối cao Iran Ali Khamenei. Ông bị ám sát trong đợt tập kích ngày 28/2 của Mỹ - Israel.
Các phóng viên của hãng tin Mỹ AP nhập cảnh vào Iran từ Thổ Nhĩ Kỳ. Trong hành trình lái xe 12 tiếng về phía nam tới thủ đô Tehran, họ chứng kiến cuộc sống thường nhật vẫn tiếp diễn tại quốc gia đang ở tâm điểm một cuộc chiến khu vực làm rung chuyển nền kinh tế thế giới.
Dấu hiệu lớn đầu tiên về sự hủy diệt của cuộc chiến xuất hiện tại thành phố Zanjan ở phía tây bắc, cách biên giới khoảng 6 giờ lái xe. Các quan chức Iran cho biết một cuộc không kích đã đánh trúng trung tâm cộng đồng tôn giáo được gọi là husseiniyah, khiến hai người thiệt mạng và phá hủy một phòng khám cùng một thư viện. Những công trình khác nằm trong khu phức hợp, trong đó có những công trình đã tồn tại hàng thế kỷ như mái vòm mạ vàng, bị hư hại.
Khi được hỏi về cuộc tấn công vào Zanjan, quân đội Israel cho biết đã đánh trúng "một trụ sở quân sự" và khẳng định đã tránh làm hại các cơ sở dân sự mà không giải thích thêm.
"Tổn thất này khiến tôi rất đau lòng", Somayeh Shojaei, cư dân địa phương thường xuyên tham gia các sự kiện tôn giáo và văn hóa tại trung tâm, nói.
Theo Jaafar Mohammadi, giám đốc văn hóa và hướng dẫn Hồi giáo của tỉnh, cuộc tấn công đã giết chết người trông coi thư viện và một tình nguyện viên của Hội Trăng lưỡi liềm đỏ Iran.
Người nghèo trước đây được điều trị miễn phí tại phòng khám của hội và sinh viên thường xuyên lui tới thư viện, nơi lưu giữ hơn 35.000 cuốn sách, trong đó có nhiều bản thảo cổ. Ông Mohammadi không biết tại sao khu phức hợp này lại bị nhắm mục tiêu.
"Iran đã muốn đàm phán hòa bình với Tổng thống Mỹ Donald Trump, nhưng ông Trump đáp trả bằng chiến tranh", Mohammadi nói. "Ông ấy đã khơi mào cuộc chiến, nhưng chúng tôi chắc chắn sẽ chiến thắng".
Phóng viên Mỹ mô tả rằng vào ngày 4/4, giao thông vẫn bình thường tại các thành phố nằm trên tuyến đường đi đến Tehran. Chợ, cửa hàng vẫn mở, người dân đi bộ trên phố. Một nhà hàng phục vụ các món đặc sản Iran như thịt cừu nướng và cơm, súp lúa mạch và đồ uống từ hoa nghệ tây trong khi bài hát Losing my religion (Đánh mất đức tin) của nhóm nhạc Mỹ R.E.M. vang lên trên loa phóng thanh.
Nhiều phụ nữ ra ngoài mà không quàng khăn che đầu. Nhóm phóng viên đi qua hai trạm kiểm soát trên đường vào Tehran và không bị dừng lại. Thủ đô Iran im ắng đến rợn người sau nửa đêm. Đêm hôm trước, thành phố hứng một đợt tập kích dữ dội vào những ngọn núi ở rìa thủ đô.
Mỹ và Israel đã thực hiện hàng nghìn cuộc không kích vào Iran. Thủ đô Tehran là nơi hứng chịu thiệt hại chủ yếu. Chính quyền Iran cho biết hơn 1.900 người đã thiệt mạng. Hiện chưa rõ bao nhiêu người trong số đó là binh sĩ và dân thường.
Nhiều tòa nhà chính phủ và đồn cảnh sát bị phá hủy. Nhóm phóng viên đi qua một số trạm kiểm soát. Họ phải dừng lại một lần, mở cửa xe và xuất trình thẻ báo chí trước khi được cho đi tiếp.
Nhiên liệu được trợ giá rất cao, một lít xăng chỉ khoảng 0,0375 USD. Nhưng người dân chỉ được phép mua khoảng 20 lít mỗi lần. Không ai xếp hàng chờ đổ xăng.
Tổng thống Mỹ hôm 4/4 cho Iran 48 giờ để đạt thỏa thuận mở lại eo biển Hormuz nếu không muốn cơ sở hạ tầng dân sự, trong đó có cầu và nhà máy điện, bị tàn phá. Ông Trump sau đó lùi hạn chót đến trước 20h ngày 7/4 (7h ngày 8/4 giờ Hà Nội). Khi còn 12 tiếng nữa là đến thời hạn, ông cảnh báo "nền văn minh Iran "sẽ bị diệt vong" nếu Tehran không đáp ứng yêu cầu, nhưng cũng để ngỏ khả năng đạt được thỏa thuận vào phút chót.
Trong khi đó, Iran cảnh báo nếu Washington vượt "lằn ranh đỏ", nước này sẽ tung đòn trả đũa vượt ra ngoài Trung Đông, đồng thời khiến Mỹ và đồng minh mất đi nguồn dầu khí của khu vực.
Lili, người làm việc trong lĩnh vực nghệ thuật tại thủ đô, cho biết cô và gia đình không định rời khỏi Tehran. "Chẳng có nơi nào thực sự an toàn để lánh nạn: Khi hạ tầng bị nhắm mục tiêu, gần như mọi ngóc ngách đều có thể trúng đòn tấn công", cô nói.