Cục Thống kê vừa công bố Chỉ số giá sinh hoạt theo không gian (SCOLI) của 34 tỉnh, thành phố và 6 vùng kinh tế – xã hội. SCOLI tính bằng %, phản ánh sự chênh lệch giá hàng hóa và dịch vụ tiêu dùng hằng ngày của người dân giữa địa phương.
Năm 2025, Hà Nội làm mốc so sánh (SCOLI=100) và đây cũng là địa phương dẫn đầu cả nước với mức giá đắt đỏ nhất. Đứng thứ hai và ba là Quảng Ninh và Hải Phòng, ghi nhận SCOLI lần lượt bằng 98,56% và 98,43% so với Hà Nội.
TP HCM đứng thứ tư, với SCOLI năm 2025 bằng 97,96%. Theo Cục Thống kê, đây là trung tâm kinh tế lớn với tốc độ đô thị hóa cao, dân số đông và nhu cầu tiêu dùng đa dạng, góp phần duy trì mặt bằng giá ở mức cao.
Tuy nhiên, nhờ hệ thống phân phối hiện đại, nguồn cung hàng hóa dồi dào và mức độ cạnh tranh cao, mặt bằng giá bình quân tại TP HCM thấp hơn Hà Nội, tiêu biểu như các nhóm hàng thiết bị và đồ dùng gia đình (93,66%); may mặc, mũ nón và giày dép (94,33%); nhà ở, điện, nước, chất đốt và vật liệu xây dựng (97,23%).
Đà Nẵng đứng thứ 5 cả nước, với chỉ số SCOLI năm 2025 bằng 97,89%. Thành phố này có lợi thế về vị trí địa lý và hạ tầng giao thông, tạo điều kiện thuận lợi cho lưu thông hàng hóa, chi phí sinh hoạt chưa ở mức cao như Hà Nội.
Chỉ số giá sinh hoạt theo không gian 2025
Thứ hạng
Cao nhất
Thấp nhất
Địa phương
SCOLI
Địa phương
SCOLI
1
Hà Nội
100
Vĩnh Long
91,47
2
Quảng Ninh
98,56
Gia Lai
92,62
3
Hải Phòng
98,43
Cà Mau
92,97
4
TP HCM
97,96
Quảng Trị
92,99
5
Đà Nẵng
97,89
Tây Ninh
93,51
Trong khi đó, top 5 địa phương có chi phí sinh hoạt dễ chịu nhất năm qua là Vĩnh Long, Gia Lai, Cà Mau, Quảng Trị và Tây Ninh. Trong đó, Vĩnh Long có chỉ số SCOLI 2025 thấp nhất cả nước, bằng 91,47% Hà Nội.
Tỉnh này có lợi thế về sản xuất nông nghiệp và thủy sản nên nguồn cung lương thực, thực phẩm dồi dào. Trong khi, hoạt động thương mại và dịch vụ phát triển vừa phải, nhu cầu tiêu dùng không cao, giúp mặt bằng giá ổn định. Đây cũng là điểm chung của các địa phương có mức giá sinh hoạt thấp.
Tính chung 34 tỉnh, thành, Cục Thống kê đánh giá mức giá sinh hoạt chênh lệch không nhiều, nhờ hệ thống phân phối, logistics phát triển. Đặc biệt, thương mại điện tử đã góp phần tăng tính minh bạch, cạnh tranh và rút ngắn khoảng cách giá.
Xét theo vùng, lấy Đồng bằng sông Hồng làm mốc so sánh (SCOLI=100), thì vùng này cũng là khu vực có giá sinh hoạt đắt nhất cả nước. Nguyên nhân được chỉ ra là kinh tế phát triển ổn định, mật độ dân số cao và tốc độ đô thị hóa nhanh.
Cơ cấu tiêu dùng của người dân vùng này tập trung vào tiền thuê nhà, y tế, giáo dục và ăn ngoài. Giá bất động sản tại Hà Nội và các đô thị tăng do quỹ đất hạn chế trong khi nhu cầu lớn, kéo theo chi phí thuê nhà và sinh hoạt tăng. Giáo dục và y tế chất lượng cao cũng nhiều, góp phần làm tăng SCOLI.
Ngoài ra, chi phí đầu vào như giá thuê mặt bằng, chi phí lao động và chi phí dịch vụ tại các đô thị lớn ở mức cao, làm tăng chi phí sản xuất, kinh doanh và cung ứng hàng hóa, dịch vụ, qua đó tác động đến mặt bằng giá tiêu dùng của dân cư.
Đứng thứ hai là vùng Đông Nam Bộ với chỉ số SCOLI đạt 98,88%. Tiếp theo là Trung du và miền núi phía Bắc; Duyên hải miền Trung và Tây Nguyên; Bắc Trung Bộ và thấp nhất là vùng Đồng bằng sông Cửu Long bằng 95,11%. Như vậy, khoảng cách giữa vùng có mức giá cao nhất và thấp nhất ở mức 4,89 điểm phần trăm, phản ánh chênh lệch không lớn, theo Cục Thống kê.
Đóng cửa phiên giao dịch 8/4, cả ba chỉ số chủ chốt của thị trường chứng khoán Mỹ cùng đi lên. DJIA tăng hơn 1.300 điểm, tương đương 2,85% - cao nhất kể từ tháng 4/2025. S&P 500, Nasdaq Composite thêm lần lượt 2,5% và 2,8%.
Cổ phiếu của hơn 70% nhóm ngành thuộc chỉ số S&P 500 ghi nhận mức tăng từ 2% trở lên. Trong đó, công nghiệp dẫn đầu đà tăng. Năng lượng là nhóm duy nhất đi xuống, với 3,7%, bị kéo tụt do giá dầu thô giảm.
Những ngành chịu tác động lớn nhất vì chiến sự ghi nhận mức cải thiện. Các cổ phiếu hàng không, du lịch và xây dựng đều thêm 4,9-5,7%.
Thị trường chứng khoán Mỹ tăng vọt ngay sau khi mở cửa, do nhà đầu tư hoan nghênh thông tin Mỹ - Iran công bố lệnh ngừng bắn trong hai tuần. Xung đột tại Trung Đông kéo dài từ ngày 28/2, làm đảo lộn các thị trường tài chính, gây gián đoạn dòng chảy dầu khí toàn cầu và thổi bùng lo ngại lạm phát.
Một quan chức cấp cao của Iran cho biết trên Reuters rằng eo biển Hormuz - nơi vận chuyển khoảng 20% lượng dầu toàn cầu - có thể được mở lại vào ngày 9/4 hoặc 10/4, trước các cuộc đàm phán hòa bình, nếu các bên đạt được khuôn khổ cho một thỏa thuận ngừng bắn. Hôm 8/4, truyền thông Iran đưa tin nước này đang đình chỉ cho phép tàu qua eo biển Hormuz và đe dọa rút khỏi thỏa thuận ngừng bắn vì Israel tiếp tục tấn công vào Lebanon.
"Vẫn còn nhiều việc phải làm, nhưng tôi nghĩ thị trường đang phục hồi tại các lĩnh vực chịu tác động nặng nề nhất", Mike Dickson - Giám đốc Danh mục đầu tư tại Horizon Investments nhận định.
Không chỉ Mỹ, chứng khoán châu Âu cũng tăng điểm. Chỉ số Stoxx 600 theo dõi chung cổ phiếu toàn khu vực thêm 3,9%, cao nhất một năm.
"Phần lớn các nước dễ tổn thương vì cú sốc năng lượng hơn Mỹ. Vì thế, lệnh ngừng bắn giúp nhà đầu tư toàn cầu thở phào trong ngắn hạn", Ross Mayfield - nhà phân tích chiến lược đầu tư tại Baird cho biết.
Giá dầu thô Brent và WTI chốt phiên hôm qua giảm lần lượt 16,4% và 13,3%, xuống dưới 100 USD một thùng. Tuy nhiên, giá sáng 9/4 tăng trở lại, hiện lên 97 USD một thùng.
Theo dữ liệu ngày 14/4 của công ty nghiên cứu thị trường Benchmark Mineral Intelligence (BMI), doanh số xe điện toàn cầu tháng 3 đạt 1,75 triệu, tăng 66% so với tháng trước. Mức này được thúc đẩy bởi khủng hoảng xăng dầu từ xung đột Trung Đông và yếu tố mùa vụ sau Tết Nguyên đán.
Trong đó, châu Âu là động lực tăng trưởng chính, với lượng xe bán ra đạt mức kỷ lục, trên nửa triệu chiếc, tăng 72% so với tháng trước và 37% cùng kỳ. Do giá xăng tăng cao, người dân EU đổ xô mua xe điện.
Riêng tại Pháp, người dân "mua xăng hoảng loạn" gây gián đoạn nguồn cung tại các trạm nhiên liệu. Điều này thúc đẩy doanh số xe điện tăng 69% so với cùng kỳ năm ngoái, gần gấp đôi mức tăng trưởng thị trường này đạt được trong hai tháng đầu năm.
Chi phí nhiên liệu cũng là yếu tố thúc đẩy người Anh mua xe điện tăng 31% so với cùng kỳ 2024. Thị trường Áo, Bỉ, Phần Lan, Italy, Bồ Đào Nha và Tây Ban Nha ghi nhận lượng xe bán ra kỷ lục.
Ajay Bhatia, CEO Mobile.de - sàn giao dịch ôtô trực tuyến lớn nhất nước Đức, cho biết giá nhiên liệu cao là chất xúc tác cho sự bùng nổ xe điện. Sàn này ghi nhận lượng yêu cầu mua các dòng xe mới và qua sử dụng tăng hơn 50% trong tháng trước.
Trong khi đó, đại diện sàn giao dịch lớn nước Pháp La Centrale cho biết lượt tìm kiếm ôtô điện tăng 160% trong vòng một tháng qua, nhất là giới tài xế. "Họ rất nhạy cảm với chi phí năng lượng và đang tìm giải pháp thay thế", ông Guillaume-Henri Blanchet, Phó giám đốc điều hành, nói.
Tính chung quý I, doanh số xe điện châu Âu đạt 1,2 triệu, tăng 27% so cùng kỳ. Trong đó, các nhà sản xuất ôtô Trung Quốc đóng vai trò ngày càng quan trọng trong công cuộc chuyển đổi, với giá xe dễ tiếp cận hơn. Tại Italy, xe Trung Quốc chiếm gần 40% lượng ôtô điện bán ra trong 3 tháng đầu năm, riêng thị phần của Leapmotor khoảng 30%.
Tương tự, ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương, lượng đăng ký xe điện tại New Zealand tăng 263% so với cùng kỳ. Australia cũng chứng kiến tốc độ tăng trưởng 89% so với năm ngoái, trên 2.000 chiếc đăng ký mới.
Bắc Mỹ là thị trường hiếm hoi ghi nhận doanh số loại xe này giảm trong quý 1. Trong đó, doanh số tại Mỹ giảm 27%, Canada sụt 25%. Tuy nhiên, BMI ghi nhận hơn 100.000 xe điện bán ra trong tháng 3 tại Mỹ là mức cao nhất kể từ khi Tổng thống Mỹ Donald Trump bãi bỏ khoản tín dụng thuế cho phương tiện này.
Ngày 10-4, Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) công bố báo cáo Triển vọng phát triển châu Á tháng 4-2026. Ấn phẩm kinh tế thường niên chủ chốt của ADB tiếp tục duy trì triển vọng tích cực cho Việt Nam trong ngắn hạn.
Kinh tế Việt Nam được dự báo tăng trưởng 7,2% trong năm 2026, và 7,0% trong năm 2027 so với mức 8,0% năm 2025.
Giám đốc quốc gia của ADB tại Việt Nam, ông Shantanu Chakraborty, đánh giá dự báo của ADB với tăng trưởng kinh tế của Việt Nam vẫn nằm trong tốp tích cực và cao nhất ở Đông Nam Á, cho thấy rõ khả năng phục hồi của nền kinh tế, bất chấp những thách thức chung mà nhiều nước đang phải đối mặt.
Chính phủ Việt Nam, theo nhận định của ông Chakraborty, đã phản ứng nhanh chóng trước tình trạng gián đoạn nguồn cung năng lượng do xung đột tại Trung Đông gây ra.
Các biện pháp tài khóa có thời hạn, bao gồm giảm thuế, sử dụng quỹ bình ổn, kết hợp với điều hành giá linh hoạt và tăng cường phối hợp đảm bảo nguồn cung, đã góp phần kìm chế áp lực lạm phát trong ngắn hạn và hỗ trợ tăng trưởng.
Mặc dù vậy, rủi ro suy giảm vẫn ở mức đáng kể, theo ADB. Cuộc xung đột kéo dài tại Trung Đông có thể làm gián đoạn dòng chảy dầu, khí và phân bón qua eo biển Hormuz, làm tăng chi phí vận chuyển và gây chậm trễ. Cùng với xung đột tại Ukraine, các diễn biến này làm gia tăng biến động giá hàng hóa và tiếp tục gây áp lực lên chuỗi cung ứng toàn cầu.
Tăng trưởng chậm lại tại các đối tác thương mại lớn cũng có thể thu hẹp thặng dư thương mại và làm giảm tốc độ tăng trưởng của Việt Nam.
Để duy trì tốc độ tăng trưởng cao và bền vững, giám đốc quốc gia ADB khuyến nghị Việt Nam cần tập trung vào việc nâng cao năng suất và hiệu quả sản xuất, tăng cường thị trường tài chính và vốn để đảm bảo các nhà đầu tư tiếp cận được vốn dài hạn.
"Cuối cùng, điều quan trọng nhất và đã được nêu bật bởi cuộc khủng hoảng gần đây, là tập trung vào an ninh năng lượng, chuyển đổi sang năng lượng xanh và sạch, tự chủ năng lượng để giảm thiểu tác động của bất kỳ yếu tố ngoại lai nào trong tương lai", ông Chakraborty nêu khuyến nghị.
Theo giám đốc quốc gia ADB, năm 2025 chứng kiến sự thay đổi đáng kể trong cải cách môi trường kinh doanh tại Việt Nam, với Nghị quyết 68 đặt khu vực tư nhân làm trọng tâm tăng trưởng của đất nước.
Nghị định 242 về cơ bản đã đơn giản hóa quy trình vay vốn ODA, do đó sự chồng chéo các thủ tục phê duyệt, nhu cầu xin phê duyệt từ nhiều nguồn khác nhau và cách tiếp cận theo từng giai đoạn trong việc chuẩn bị dự án đã được cải thiện đáng kể.
Thêm vào đó, việc phân cấp, phân quyền cho các tỉnh, thành cũng được thực hiện ở mức tốt hơn trước và vẫn còn rất nhiều dư địa để nâng cao hiệu quả và năng suất của cơ cấu quản trị. Các tỉnh, theo ông Chakraborty, cần được trang bị kỹ năng tốt hơn nữa để các dự án chất lượng cao có thể thu hút các nhà cho vay, tài trợ quốc tế, đặc biệt trong tiến độ chuẩn bị dự án.
"Với bộ máy lãnh đạo mới hiện nay và các mục tiêu tăng trưởng GDP rất tham vọng, tôi nghĩ rằng trọng tâm thực sự nên là rút ngắn khoảng thời gian từ khi bắt đầu chuẩn bị dự án đến khi sẵn sàng triển khai để vốn có thể chảy vào. ADB sẵn sàng hỗ trợ bằng mọi cách có thể để đẩy nhanh tiến độ chuẩn bị dự án", ông Chakraborty nhấn mạnh.
