ĐH Quốc gia TP.HCM chính thức công bố điểm thi đánh giá năng lực (ĐGNL) đợt 1 năm nay. Thống kê sơ bộ từ ĐH này cho thấy, phân bố điểm thi đợt 1 năm 2026 có dạng gần với phân bố chuẩn, có xu hướng đối xứng quanh giá trị trung tâm, giá trị điểm trung bình và trung vị bằng nhau, với mật độ tập trung cao ở vùng điểm trung bình và giảm dần về hai phía.
Độ lệch chuẩn của điểm thi ở mức 141,2 cho thấy mức độ phân tán tương đối cao, phản ánh khả năng phân loại tốt của bài thi. Dải điểm trải rộng từ mức rất thấp đến gần mức tối đa, phản ánh khả năng bao phủ phổ năng lực rộng của đề thi; điều này cho thấy đề thi có khả năng phân hóa tốt, giúp phân loại thí sinh (TS) theo nhiều mức độ năng lực khác nhau. Dải điểm rộng và sự phân bổ hợp lý của các mức điểm góp phần nâng cao hiệu quả của việc sử dụng kết quả thi trong công tác tuyển sinh.
Đợt 1 năm nay phổ điểm có dạng gần phân bố chuẩn với điểm trung bình và trung vị đều bằng 682 điểm. Khoảng 30% TS đạt dưới 600 điểm, 55% dưới 700 điểm và chỉ khoảng 6% đạt từ 900 điểm trở lên, cho thấy sự phân tầng rõ rệt giữa các nhóm năng lực.
So với năm 2025, phổ điểm năm 2026 có xu hướng dịch chuyển nhẹ về phía điểm cao, đồng thời độ phân tán tăng, cho thấy TS đã thích nghi tốt hơn với cấu trúc đề thi mới, trong khi đề thi vẫn đảm bảo tính phân loại hiệu quả. Các chỉ số về độ khó và độ phân biệt của câu hỏi đều đạt mức tốt, với phần lớn câu hỏi nằm trong khoảng độ khó trung bình và hơn một nửa đạt mức phân biệt rất tốt, góp phần nâng cao giá trị sử dụng của kết quả thi trong tuyển sinh ĐH.
Tiến sĩ Phạm Tấn Hạ, cố vấn tuyển sinh và đào tạo Trường ĐH Khoa học xã hội và nhân văn (ĐH Quốc gia TP.HCM), cho rằng nhìn vào thống kê các đặc trưng của kết quả thi đợt 1 trong 3 năm (2024 - 2026), có thể thấy năm nay điểm thi đạt mức cao nhất. Trong đó, điểm trung bình năm nay ở mức 682 điểm (trong khi năm 2024 đạt mức 643,4 và 2025 đạt mức 618,4). Điểm trung vị - khoảng điểm nhiều TS đạt được nhất, năm nay cũng ở mức cao nhất, lên tới 682 điểm (năm 2024 ở mức 638 và 2025 là 609 điểm). Hơn nữa mức điểm thi cao nhất TS đạt được của năm nay cũng ở mức kỷ lục, lên tới 1.098 điểm trên tổng điểm 1.200 toàn bài thi (năm 2024 ở mức 1.076 điểm và 2025 đạt 1.060 điểm).
"Theo xu hướng các năm trước, kết quả thi đợt 2 của TS thường cao hơn đợt 1 do số lượng lớn TS dự thi lại để cải thiện điểm. Nếu theo đúng xu hướng này như các năm trước, kết quả thi của TS dự thi trong toàn năm 2026 dự báo cũng sẽ ở mức cao", tiến sĩ Hạ phân tích thêm.
Thạc sĩ Phùng Quán, chuyên gia tuyển sinh Trường ĐH Khoa học tự nhiên (ĐH Quốc gia TP.HCM), cũng cho rằng phổ điểm năm 2026 hợp lý, phân hóa tốt, giúp các trường thuận lợi trong phân loại và chọn lọc TS. Theo đó, phổ điểm cho thấy một xu hướng rõ rệt: mặt bằng điểm tăng lên đáng kể, đồng thời độ phân hóa vẫn được duy trì. So với năm 2025, phổ điểm năm nay dịch chuyển về phía cao, đặc biệt ở các nhóm điểm từ 750 trở lên. Tỷ lệ TS đạt từ 800 điểm tăng mạnh, trong khi nhóm điểm thấp thu hẹp đáng kể. Điều này cho thấy đề thi không "dễ hóa", mà khả năng làm bài của TS được cải thiện và phổ điểm được kéo giãn ở vùng trên.
Tuy nhiên, theo thạc sĩ Quán, khi nhìn sâu vào cấu trúc phổ điểm, có thể thấy vùng từ 700 - 900 trở thành khu vực tập trung đông TS nhất. Điều này đồng nghĩa việc các mốc điểm từng được xem là an toàn trước đây đang dần mất đi ý nghĩa. Nếu như trước đây 700 điểm đã có thể tạo lợi thế, thì năm nay mốc 800 mới chỉ là điểm khởi đầu cho cạnh tranh ở nhiều ngành. Mặt bằng điểm năm nay cao lên rõ, nhưng không phải theo kiểu "đề dễ nên mất phân loại". Ngược lại, phổ điểm năm 2026 vừa cao hơn, vừa rộng hơn.
Nhìn ở phụ lục khoảng điểm, nhóm 751 - 800 tăng từ 7,2% năm 2025 lên 10,9% năm 2026; nhóm 801 - 850 tăng từ 4,9% lên 9,3%; nhóm 851 - 900 tăng từ 3% lên 7%; nhóm 901 - 950 tăng từ 1,6% lên 4% - tức là phần "đuôi phải" dày lên rất mạnh và đây mới là điểm làm mùa tuyển sinh năm nay khó đoán.
Ở chiều ngược lại, thạc sĩ Quán cho rằng nhóm điểm thấp co lại rõ. Ví dụ nhóm 451 - 500 giảm từ 10,5% xuống 5,6%, nhóm 501 - 550 giảm từ 13,1% xuống 8,2%, nhóm 551 - 600 giảm từ 13,9% xuống 10,7%; nghĩa là phổ điểm không chỉ dịch sang phải, mà còn làm cho vùng 650 - 900 trở thành vùng đông TS nhất. Khoảng 30% TS dưới 600 điểm, 55% dưới 700, 78% dưới 800, và chỉ khoảng 6% từ 900 điểm trở lên. Hay nói cách khác, năm nay 700 điểm không còn là mốc nổi trội, 800 điểm mới bắt đầu là vùng cạnh tranh khá, còn 900 điểm trở lên vẫn mạnh nhưng không còn "hiếm đến mức an toàn tuyệt đối".
Thạc sĩ Quán nhấn mạnh những con số biết nói từ phổ điểm thi đợt 1 năm nay, và cho rằng vùng 700 - 900 điểm có thể trở thành "chảo lửa" khi tập trung đông TS nhất, khiến mốc 700 điểm không còn là lợi thế vượt trội, và 800 điểm mới chỉ là điểm khởi đầu cho cuộc đua vào các ngành khá.
Tuy nhiên, theo các chuyên gia, điều đáng chú ý không nằm hoàn toàn ở số điểm, mà ở sự thay đổi căn bản cách thức tuyển sinh năm nay của nhiều trường.
Tiến sĩ Phạm Tấn Hạ nhìn nhận: "Phổ điểm thi chưa đủ cơ sở để đánh giá mức độ cạnh tranh hoặc xu hướng điểm chuẩn trong xét tuyển. Năm nay, vấn đề quan trọng còn nằm ở việc thay đổi phương thức xét tuyển, khi mà nhiều trường chuyển sang xét tuyển kết hợp đồng thời nhiều tiêu chí. Điểm chuẩn được xác định trên nhiều yếu tố, trong đó riêng cách tính điểm xét tuyển còn phụ thuộc cả điểm thi tốt nghiệp THPT, điểm học bạ…". Do đó, theo tiến sĩ Hạ, điểm chuẩn sẽ khó đoán với những trường lần đầu áp dụng cách thức tuyển sinh mới; tuy nhiên TS có điểm cao bài thi ĐGNL sẽ có nhiều lợi thế trong xét tuyển, đặc biệt những trường tính trọng số cao với điểm bài thi này, ví dụ Trường ĐH Bách khoa (ĐH Quốc gia TP.HCM).
Thạc sĩ Phùng Quán cũng nhấn mạnh: "Năm 2026, nhiều trường chuyển sang mô hình xét tuyển tổng hợp, kết hợp điểm ĐGNL với học bạ và các tiêu chí khác. Khi đó, điểm thi năng lực không còn là yếu tố quyết định duy nhất, mà trở thành một thành phần trong tổng thể hồ sơ".
Chuyên gia này cho rằng điểm chuẩn theo điểm ĐGNL thuần sẽ khó dự báo, vì hai TS cùng 800 điểm bài thi ĐGNL nhưng học bạ khác nhau sẽ tạo ra hai vị trí cạnh tranh khác nhau. Nhóm bị ảnh hưởng mạnh nhất là vùng giữa phổ điểm, trong khoảng 700 - 850 điểm. Đây là vùng năm nay tăng đông nhất nhưng khi xét tổng hợp, nhóm này sẽ bị phân hóa tiếp bởi học bạ. Nhóm TS đạt từ 900 điểm trở lên vẫn có lợi thế lớn, nhưng không tuyệt đối như trước, vì phổ điểm năm nay cho thấy 900 điểm trở lên chiếm khoảng 6% TS, tức không còn quá hiếm.
"Quan trọng vẫn là biến động sẽ khác nhau giữa các trường, các ngành. Ngành "hot" sẽ bị ảnh hưởng mạnh nhất vì TS dồn đông ở vùng 800 - 900 điểm. Ngành trung bình sẽ có hiện tượng "mềm hơn dự đoán", vì phần chênh được giãn sang học bạ", thạc sĩ Quán nhận định.
Tin Gốc: Thanh Niên
