Từ đầu năm tới nay, giá vàng thế giới biến động trồi sụt rất khó lường. Đầu năm, giá vàng tăng vọt lên mức cao nhất vào ngày 29.1 là gần 5.600 USD/ounce. Đầu tháng 3, giá vàng dao động 5.200 – 5.400 USD/ounce, sau đó có tăng, có giảm, xu hướng giảm là chính.
Giá vàng dần “thủng” các ngưỡng kháng cự quan trọng như 5.000 USD/ounce, 4.500 USD/ounce, thấp nhất ngày 23.3, có thời điểm ghi nhận giá dưới 4.200 USD/ounce.
Từ cú giảm sâu đó tới nay, giá vàng lình xình có lên, có xuống, song không quay lại mức 5.000 USD/ounce, cao nhất khoảng 4.800 USD/oune. Giá vàng đóng cửa tuần này ở 4.676 USD/ounce.
Nhìn lại lịch sử thị trường vàng, TS kinh tế Lê Bá Chí Nhân phân tích, có thể nhận diện một số chu kỳ điển hình “tăng đỉnh – sập sâu – đi ngang kéo dài”.
Đợt thứ nhất là sau đỉnh năm 1980. Vàng khi đó tăng mạnh do lạm phát cao và bất ổn địa chính trị, nhưng bước ngoặt đến khi Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) thực hiện chính sách thắt chặt quyết liệt, đẩy lãi suất lên mức rất cao. Kết quả, vàng sụp đổ mạnh, bước vào giai đoạn “ngủ đông” kéo dài gần 2 thập kỷ, đến đầu những năm 2000 mới thực sự hồi phục.
Đợt thứ hai là chu kỳ sau khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008. Vàng đạt đỉnh lịch sử năm 2011 nhờ các gói nới lỏng định lượng (QE) và lãi suất thấp kéo dài.
Tuy nhiên, từ năm 2013, khi Fed phát tín hiệu thu hẹp QE, thị trường đảo chiều mạnh, vàng giảm sâu và mất khoảng 30 – 40% giá trị trong vòng vài năm, sau đó đi ngang tích lũy khá dài trước khi bước vào chu kỳ tăng mới.
Đợt thứ ba mang tính ngắn hạn hơn là giai đoạn 2020 – 2022. Sau khi đạt đỉnh trong đại dịch Covid-19 nhờ chính sách tiền tệ siêu nới lỏng, vàng nhanh chóng điều chỉnh khi lạm phát tăng cao buộc các ngân hàng T.Ư quay lại chu kỳ thắt chặt. Dù mức giảm không kéo dài hàng thập kỷ, nhưng vẫn cho thấy rõ tính nhạy cảm của vàng với lãi suất thực.
“Điểm chung của các chu kỳ này là vàng thường đạt đỉnh khi chính sách tiền tệ ở trạng thái nới lỏng cực độ, và sụt giảm khi chu kỳ thắt chặt bắt đầu. Sau cú sốc giảm, thị trường thường bước vào giai đoạn tích lũy dài do thiếu động lực tăng mới”, ông Nhân nói.
Các đợt “sập giá” của vàng luôn có một số điểm tương đồng mang tính quy luật, nhưng bối cảnh hiện nay xuất hiện những khác biệt đáng lưu ý.
Vai trò của các ngân hàng T.Ư trong việc mua ròng vàng đang lớn hơn nhiều so với các chu kỳ trước, tạo ra lực đỡ dài hạn.
Cạnh đó, thế giới đang bước vào giai đoạn phân mảnh tài chính và xu hướng giảm phụ thuộc vào USD, khiến vàng tiếp tục được coi là tài sản dự trữ chiến lược, chứ không đơn thuần là công cụ đầu cơ.
Rủi ro địa chính trị hiện nay mang tính kéo dài, khó dự báo hơn, làm cho nhu cầu phòng ngừa rủi ro chưa thể suy giảm hoàn toàn.
“Kịch bản giá vàng sập sâu và đi ngang như sau năm 1980 hoàn toàn có thể lặp lại về mặt ngắn hạn hoặc trung hạn nếu lãi suất duy trì cao lâu hơn dự kiến. Tuy nhiên, xác suất xuất hiện một chu kỳ suy giảm kéo dài hàng thập kỷ thấp hơn, bởi nền tảng cầu của vàng hiện đã đa dạng, bền vững hơn”, ông Nhân dự báo.
Về trung và dài hạn, theo ông Nhân, yếu tố chi phối mang tính quyết định tới giá vàng vẫn là chính sách của Fed.
Diễn biến gần đây cho thấy, khi lạm phát còn dai dẳng, Fed có xu hướng duy trì lãi suất cao hơn kỳ vọng, làm tăng lợi suất thực và gây áp lực lên vàng. Ngược lại, nếu chu kỳ nới lỏng quay trở lại vào cuối năm 2026, đây sẽ là yếu tố quan trọng giúp vàng phục hồi. Các yếu tố hỗ trợ vàng dài hạn vẫn hiện hữu.
Đa số tổ chức lớn đang đưa ra vùng dự báo khá rộng cho năm 2026. Kịch bản cơ sở, giá vàng dao động quanh 4.000 – 5.000 USD/ounce; trong khi các kịch bản tích cực hơn có thể hướng tới 5.400 – 6.000 USD nếu xuất hiện chu kỳ giảm lãi suất và rủi ro địa chính trị leo thang. Ngược lại, nếu lãi suất duy trì cao kéo dài, vùng 3.800 – 4.200 USD sẽ đóng vai trò đáy cân bằng.
“Tóm lại, vàng vẫn được hỗ trợ trong dài hạn nhưng biên độ biến động sẽ lớn hơn, phụ thuộc chặt chẽ vào chu kỳ chính sách tiền tệ. Kịch bản lập đỉnh mới trong năm 2026 là khả thi, nhưng không còn mang tính một chiều như giai đoạn 2024 – 2025”, ông Nhân nhận định.
TS Đào Lê Trang Anh, giảng viên cao cấp ngành tài chính (Đại học RMIT Việt Nam), cũng cho rằng, về dài hạn, các nền tảng hỗ trợ cho vàng vẫn còn, bao gồm bất ổn địa chính trị, rủi ro nợ công toàn cầu, nhu cầu đa dạng hóa dự trữ của ngân hàng T.Ư và vai trò phòng ngừa rủi ro hệ thống của vàng trong danh mục đầu tư.
“Năm nay, mặt bằng dự báo hiện khá phân hóa. Kịch bản thận trọng đặt vùng giá xoay quanh 4.600 – 5.000 USD/ounce. Trong kịch bản các rủi ro vĩ mô và chính sách tiếp tục hiện hữu, giá vàng hoàn toàn có thể kiểm định các vùng đỉnh mới. Vùng giá tiềm năng được nhiều nhà phân tích nhắc tới quanh 5.500 – 6.200 USD/ounce, dù biến động sẽ còn rất lớn”, bà Trang Anh nói.
Những ngày giữa tháng 4, khu vực cửa khẩu quốc tế Hữu Nghị nườm nượp xe qua lại, tạo nên một không khí giao thương hết sức sôi động. Theo thống kê của Ban Quản lý Khu kinh tế cửa khẩu Đồng Đăng - Lạng Sơn, từ đầu tháng 4 đến nay, mỗi ngày đều đặn có hơn 500 xe chở hàng hóa từ VN xuất khẩu sang Trung Quốc, trong đó phần lớn là xe chở trái cây, nông sản.
Một đại diện lãnh đạo ban quản lý tại đây cho biết: "Hiện nay bình quân mỗi ngày có trên 1.900 xe chở hàng hóa xuất, nhập khẩu thông quan, đều đặn như thế, cho thấy việc giao thương đang thông suốt và thuận lợi. Trong dịp Tết Nguyên đán vừa qua, cao điểm có ngày đạt trên 2.200 xe thông quan, đây là kết quả thông quan kỷ lục đạt được từ trước đến nay".
Không dừng lại ở kết quả này, hiện nay phía VN và Trung Quốc đang tiếp tục xây dựng cửa khẩu thông minh với kỳ vọng việc giao thương sẽ tăng tốc hơn nữa. Theo đề án đang được triển khai, tổng mức kinh phí thực hiện xây dựng cửa khẩu thông minh hơn 7.900 tỉ đồng, chia làm 2 giai đoạn. Giai đoạn 1 xây dựng cơ sở hạ tầng, giai đoạn 2 triển khai thực hiện thí điểm trong thời hạn 3 năm.
Đến nay, UBND tỉnh Lạng Sơn đã hoàn thành ký kết biên bản ghi nhớ, thiết lập đường dây nóng để triển khai kịp thời cơ chế gặp gỡ, trao đổi định kỳ cùng xây dựng thí điểm cửa khẩu thông minh với phía Quảng Tây (Trung Quốc); hoàn thành 5 đồ án về quy hoạch, bảo đảm cơ sở pháp lý triển khai các dự án xây dựng cơ sở hạ tầng, bến bãi thuộc giai đoạn 1 của đề án. Tỉnh Lạng Sơn cũng đã bố trí kinh phí ngân sách 256 tỉ đồng để thực hiện. Theo lãnh đạo tỉnh Lạng Sơn, đề án thí điểm xây dựng cửa khẩu thông minh là một bước đột phá mới chưa có tiền lệ nhưng là xu hướng tất yếu, cần phải nhanh chóng hoàn thành để khai mở hiệu quả tiềm năng hợp tác, xuất nhập khẩu giữa hai nước.
Thực tế, vị trí thuận lợi giáp ranh biên giới với Trung Quốc đã giúp kim ngạch xuất khẩu nông lâm thủy sản của VN gia tăng nhanh chóng. Nói về thị trường Trung Quốc, ông Đặng Phúc Nguyên, Tổng thư ký Hiệp hội Rau quả VN, cho rằng việc ký kết những nghị định thư từ cấp lãnh đạo cao nhất trong những năm gần đây đã góp phần giải quyết đầu ra cho trái cây VN.
"Khi Trung Quốc mở cửa cho sầu riêng, kim ngạch rau quả VN đã tăng gấp đôi. Nhưng thị trường tiêu thụ vẫn còn rất mênh mông. Hiện chúng ta mới chỉ xâm nhập được những đô thị lớn gần với biên giới, còn những thị trường xa hơn vẫn còn nhiều dư địa để phát triển. Khi sầu riêng đông lạnh được cấp phép, kim ngạch xuất khẩu sầu riêng có thể tăng thêm 1 tỉ USD. Sắp tới đây, nếu Trung Quốc mở cửa cho trái bưởi thì việc gia tăng kim ngạch xuất khẩu rau quả lên 10 tỉ USD trong năm nay là hoàn toàn có thể", ông Nguyên lạc quan dự báo.
Một điểm sáng là việc hợp tác đầu tư giữa VN - Trung Quốc có bước chuyển từ mở rộng số lượng sang nâng cao chất lượng. Năm 2025, Trung Quốc đứng thứ 2 về tổng số vốn đầu tư đăng ký với 5,96 tỉ USD (sau Singapore), tăng 33,4% so với năm trước, với sự xuất hiện nhiều hơn các dự án công nghệ cao về điện tử, xe hơi năng lượng mới, đặc biệt là hạ tầng giao thông và logistics, đạt nhiều tiến triển tích cực. Hai bên thúc đẩy kết nối đường sắt khổ tiêu chuẩn, nâng cấp các tuyến hành lang kinh tế, đồng thời thí điểm triển khai mô hình cửa khẩu thông minh, góp phần nâng cao hiệu quả thông quan, giảm chi phí logistics và tăng cường liên kết chuỗi cung ứng khu vực.
Số liệu từ Cục Đầu tư nước ngoài (Bộ Tài chính) cho biết, quý 1/2026 có 68 quốc gia và vùng lãnh thổ đầu tư tại VN, trong đó Singapore dẫn đầu với tổng vốn đầu tư trên 6,3 tỉ USD, chiếm 41,6% tổng vốn đầu tư. Hàn Quốc đứng thứ hai với 4,4 tỉ USD, chiếm 28,7%; tiếp theo là Indonesia, Trung Quốc, Hồng Kông. Tuy vậy, xét về số dự án đầu tư mới thì Trung Quốc đang là đối tác dẫn đầu chiếm 31,8%, giao dịch mua lại phần vốn góp chiếm 28,3%.
Những ngày đầu tháng 4, tình hình giao thương, đầu tư càng sôi động hơn. Trong thông báo gửi tới doanh nghiệp (DN) VN, Thương vụ VN tại Trung Quốc cho biết, hàng loạt công ty, tập đoàn Trung Quốc có nhu cầu hợp tác với DN VN như Tập đoàn Sunwah mong muốn hợp tác trong các lĩnh vực y dược, tế bào gốc, trung tâm dữ liệu, công nghệ cao như trí tuệ nhân tạo, robot, máy bay không người lái, kinh tế không gian tầm thấp. Tập đoàn ZTE đề xuất tổ chức các đoàn DN công nghệ cao sang VN khảo sát cơ hội đầu tư, đồng thời sẵn sàng mời các đoàn VN sang tham quan tại các nhà máy sản xuất của tập đoàn. Tập đoàn Trung Quan Thôn muốn thúc đẩy hợp tác đổi mới sáng tạo, công nghệ cao, kết nối DN Trung Quốc - ASEAN. Tập đoàn Windey chia sẻ thông điệp muốn hợp tác lâu dài trong lĩnh vực chuyển đổi năng lượng sạch...
Về phía DN VN, ông Thân Đức Việt, Tổng giám đốc Tổng công ty May 10, cho biết yêu cầu tự động hóa và xanh hóa trong hoạt động sản xuất và các sản phẩm dệt may là yếu tố mang tính chiến lược, không chỉ đối với May 10 mà với cả ngành dệt may VN. Nói về công nghệ ngành may mặc thì hiện nay các đối tác Trung Quốc rất mạnh, họ sẵn sàng cung cấp, chuyển giao cho VN, và rất nhiều DN Việt đang có nhu cầu cấp thiết phải chuyển đổi để theo kịp xu thế tương lai.
Trao đổi với PV Thanh Niên, ông Nguyễn Văn Tiếp, Phó tổng giám đốc Công ty TNHH Phồn Thịnh - Tae Gwang, khẳng định: Các công nghệ dệt may Trung Quốc đã có rất nhiều cải tiến, từ quy trình cắt, may, đến các khâu hoàn thiện như gấp, đóng gói sản phẩm hay vệ sinh nhà máy đều đã được tự động hóa nhằm tối ưu hóa sản xuất. Các công đoạn tự động hiện nay đã làm giảm nhân lực như xe tự hành, vệ sinh hút bụi thông minh, cắt trải tự động thông minh, cánh tay robot kết hợp máy vắt sổ cũng giúp giảm chi phí thuê lao động và giúp quay vòng vốn nhanh.
Tại các triển lãm chuyên ngành quốc tế như thủy sản, thực phẩm, đồ gỗ, máy móc thiết bị…, số lượng gian hàng áp đảo đến từ Trung Quốc cũng đang cho thấy một làn sóng đầu tư, xu hướng giao thương giữa VN và Trung Quốc đang hết sức sôi động.
Sáng nay (6.4), tỷ giá trung tâm giữa VND với USD do Ngân hàng Nhà nước công bố ở mức 25.106 đồng, giảm 1 đồng so với cuối tuần qua. Với biên độ ±5%, tỷ giá tại các ngân hàng thương mại được phép dao động trong khoảng 23.850 - 26.361đồng/USD. Ngay sau đó, giá USD trong các ngân hàng thương mại đồng loạt giảm 1 đồng và tiếp tục bán ra kịch trần. Cụ thể, Ngân hàng Vietcombank giảm 1 đồng khi mua chuyển khoản xuống 26.141 đồng, bán ra 26.361 đồng; Ngân hàng ACB giữ nguyên chiều mua chuyển khoản 26.150 đồng như cuối tuần trước và giảm 1 đồng ở chiều bán ra, còn 26.361 đồng…
Một số ngoại tệ khác cũng quay đầu giảm. Chẳng hạn, giá euro tại Vietcombank giảm 60 đồng khi mua chuyển khoản xuống 29.847 đồng, bán ra còn 31.106 đồng; bảng Anh giảm 80 đồng, đưa giá mua chuyển khoản xuống 34.210 đồng, bán ra 35.306 đồng; yen Nhật cũng giảm 0,65 đồng khi mua chuyển khoản còn 160,83 đồng và bán ra 169,33 đồng...
Giá USD thế giới sáng đầu tuần tăng nhẹ. Chỉ số USD-Index lên 100,25 điểm, cao hơn hôm qua 0,22 điểm. Trong tuần qua, dù đồng bạc xanh đã có lúc giao dịch khá giằng co nhưng vẫn ghi nhận chiều tăng trong bối cảnh giá dầu leo thang do lo ngại gián đoạn nguồn cung, liên quan đến việc Iran đóng cửa eo biển Hormuz. Kỳ vọng của nhiều nhà đầu tư về việc Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) sẽ tiếp tục giữ nguyên lãi suất cũng là một nguyên nhân đẩy USD đi lên trong tháng 3. Riêng yen Nhật cũng gia tăng trong những ngày qua khi Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BoJ) thông báo nâng lợi suất danh nghĩa trái phiếu chính phủ kỳ hạn 10 năm phát hành trong tháng 4 lên mức 2,4% - cao nhất gần 30 năm. Động thái này làm gia tăng kỳ vọng BoJ sẽ sớm nâng lãi suất, qua đó hỗ trợ yen Nhật.
Trong khi đó, một thành viên Hội đồng Thống đốc Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) - ông Olaf Sleijpen - chia sẻ với CNBC rằng trong vài tuần tới, các thành viên Hội đồng Thống đốc sẽ nhóm họp tại Frankfurt cùng Ban điều hành để xem xét các bước đi tiếp theo. Nội dung thảo luận của cơ quan này sẽ xoay quanh việc tăng lãi suất hoặc giữ nguyên ở mức hiện tại...
Thông tư 40 miễn một số khoản phí, lệ phí nhằm hỗ trợ sản xuất, kinh doanh trong lĩnh vực giao thông vận tải. Cụ thể miễn phí, lệ phí trong lĩnh vực hàng không (trừ phí thẩm định cấp giấy phép ra vào khu vực hạn chế tại cảng hàng không, sân bay) quy định tại biểu mức thu phí, lệ phí trong lĩnh vực hàng không ban hành kèm theo Thông tư số 193/2016 của Bộ trưởng Bộ Tài chính quy định mức thu, chế độ thu, nộp, quản lý và sử dụng phí, lệ phí trong lĩnh vực hàng không.
Miễn phí, lệ phí hàng hải đối với tàu thuyền vào, rời khu vực hàng hải quy định tại chương III Thông tư số 261/2016 của Bộ trưởng Bộ Tài chính quy định về phí, lệ phí hàng hải và biểu mức thu phí, lệ phí hàng hải được sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư 90/2019 và Thông tư 74/2021.
Miễn phí, lệ phí áp dụng tại cảng, bến thủy nội địa đối với phương tiện thủy nội địa hoạt động giữa các cảng, bến thủy nội địa của Việt Nam quy định tại khoản 1 điều 4 Thông tư 39/2026 của Bộ trưởng Bộ Tài chính quy định mức thu, chế độ thu, nộp phí, lệ phí áp dụng tại cảng, bến thủy nội địa.
Miễn phí sử dụng kết cấu hạ tầng đường sắt quốc gia do nhà nước đầu tư quy định tại điểm a khoản 1 điều 3 Thông tư số 11/2026 của Bộ trưởng Bộ Tài chính quy định mức thu, chế độ thu, nộp phí thuộc lĩnh vực đường sắt.
Thông tư 40 có hiệu lực thi hành từ ngày 7.4 đến 30.6. Từ ngày 1.7, các khoản phí, lệ phí quy định trên sẽ thực hiện hiện theo quy định tại các thông tư được viện dẫn và các văn bản sửa đổi, bổ sung hoặc thay thế (nếu có).
Ngoài ra, không áp dụng mức thu phí thẩm định cấp chứng chỉ, giấy phép, giấy chứng nhận trong hoạt động hàng không dân dụng, phí đăng ký giao dịch bảo đảm đối với tàu bay, phí trình báo đường thủy nội địa đối với phương tiện thủy nội địa hoạt động giữa các cảng, bến thủy nội địa của Việt Nam tương ứng tại số thứ tự 3 và 10 điều 1 Thông tư số 64/2025 của Bộ trưởng Bộ Tài chính quy định mức thu, miễn một số khoản phí, lệ phí nhằm hỗ trợ cho doanh nghiệp, người dân từ ngày Thông tư này có hiệu lực thi hành đến hết ngày 30.6.
