Sáng ngày 8/4 (giờ Việt Nam), Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố thỏa thuận ngừng bắn tạm thời kéo dài 2 tuần. Điều kiện then chốt để duy trì thỏa thuận là Tehran phải mở lại eo biển Hormuz cho hoạt động vận tải thương mại.
Tuy nhiên, thực tế trên biển lại đang diễn biến theo một kịch bản khác. Theo ghi nhận của WSJ, lưu lượng tàu thuyền qua eo biển có nhích lên nhẹ vào ngày 9/4 nhưng vẫn ở mức cực kỳ khiêm tốn.
Dữ liệu từ Kpler cho thấy chỉ có 10 tàu đi qua eo biển kể từ khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực, bao gồm 4 tàu chở dầu và 6 tàu chở hàng rời.
Trước khi những biến động bùng phát vào cuối tháng 2, mỗi ngày tuyến đường này đón nhận hơn 100 lượt tàu qua lại. Nơi đây vốn gánh vác việc luân chuyển khoảng 1/5 lượng dầu thô và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) của toàn thế giới.
Sự sụt giảm đột ngột này đã tạo ra một “nút thắt cổ chai” trên biển. Theo báo cáo của Lloyd’s List, khoảng 800 con tàu vẫn đang mắc kẹt, neo đậu chờ đợi tại vùng biển xung quanh khu vực này. Lưu lượng hiện tại vẫn thấp hơn 90% so với mức bình thường và gần như hoàn toàn do thương mại liên quan đến Iran chi phối.
“Luật chơi” mới và lời đồn tiền mã hóa
Sự thận trọng của các doanh nghiệp vận tải là hoàn toàn có cơ sở khi những “luật chơi” mới đang dần thành hình. Phía Iran đã phát đi thông điệp qua các bên trung gian rằng họ sẽ giới hạn số lượng tàu được phép đi qua ở mức khoảng một chục tàu mỗi ngày.
Theo thông tin từ Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran, tàu thuyền giờ đây chỉ được phép đi qua khi có sự phối hợp chặt chẽ với hải quân nước này. Iran cũng đã chủ động công bố các tuyến hàng hải thay thế, chủ yếu đi gần khu vực đảo Larak để tránh rủi ro.
Đi kèm với đó là những điều kiện mang tính chọn lọc khắt khe. Các tàu muốn qua eo biển phải nằm trong một danh sách đã được phê duyệt từ trước. Những quốc gia được xem là “thân thiện” với Tehran có thể sẽ được ưu tiên cấp phép di chuyển.
Gây chú ý nhất trong giới tài chính lúc này là thông tin về khả năng thu phí trung chuyển. Theo tờ Financial Times, Iran có thể sẽ yêu cầu mức phí 1 USD cho mỗi thùng dầu đi qua eo biển.
Điểm độc đáo là khoản phí này có thể được yêu cầu thanh toán bằng tiền mã hóa. Nếu thành sự thật, đây là một chi tiết mang tính bước ngoặt, buộc các tập đoàn năng lượng phải tính toán lại toàn bộ bài toán chi phí logistics và phương thức thanh toán.
Bài toán rủi ro của giới chủ tàu
Trước những rào cản và rủi ro khó lường, các hãng vận tải biển lớn trên thế giới vẫn chọn cách quan sát. Tập đoàn vận tải khổng lồ Hapag-Lloyd của Đức cho biết họ chưa có kế hoạch nối lại tuyến đường đi qua Hormuz.
Hiệp hội vận tải biển quốc tế BIMCO cũng phát đi thông điệp cảnh báo tới các hội viên. Tổ chức này nhấn mạnh việc rời khỏi khu vực Vịnh lúc này là hành động không nên thực hiện nếu thiếu đi sự phối hợp chặt chẽ với cả phía Mỹ và Iran.
Những lo ngại về an ninh hàng hải vẫn luôn hiện hữu. Dữ liệu từ Tổ chức Hàng hải Quốc tế chỉ ra rằng, kể từ đầu tháng 3, đã có tới 30 tàu thương mại bị tấn công hoặc gặp sự cố tại khu vực này, trong đó có 13 chiếc là tàu chở dầu.
Cơ quan Năng lượng Quốc tế đánh giá những biến động hiện tại đã tạo ra một cú sốc nguồn cung nghiêm trọng đối với thị trường dầu mỏ toàn cầu. Tuy nhiên, giới đầu tư vẫn đang giữ thái độ bình tĩnh, chờ đợi những tín hiệu rõ ràng hơn từ các bên liên quan.
Tình hình tại eo biển Hormuz hiện tại vẫn còn nhiều ẩn số đối với chuỗi cung ứng toàn cầu. Biên tập viên Richard Meade của Lloyd’s List nhận định: “Eo biển hiện vẫn mở, hoặc đóng, giống như trước khi kế hoạch ngừng bắn được đưa ra”.
Sáng ngày 8/4 (giờ Việt Nam), Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố thỏa thuận ngừng bắn tạm thời kéo dài 2 tuần. Điều kiện then chốt để duy trì thỏa thuận là Tehran phải mở lại eo biển Hormuz cho hoạt động vận tải thương mại.
Tuy nhiên, thực tế trên biển lại đang diễn biến theo một kịch bản khác. Theo ghi nhận của WSJ, lưu lượng tàu thuyền qua eo biển có nhích lên nhẹ vào ngày 9/4 nhưng vẫn ở mức cực kỳ khiêm tốn.
Dữ liệu từ Kpler cho thấy chỉ có 10 tàu đi qua eo biển kể từ khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực, bao gồm 4 tàu chở dầu và 6 tàu chở hàng rời.
Trước khi những biến động bùng phát vào cuối tháng 2, mỗi ngày tuyến đường này đón nhận hơn 100 lượt tàu qua lại. Nơi đây vốn gánh vác việc luân chuyển khoảng 1/5 lượng dầu thô và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) của toàn thế giới.
Sự sụt giảm đột ngột này đã tạo ra một "nút thắt cổ chai" trên biển. Theo báo cáo của Lloyd's List, khoảng 800 con tàu vẫn đang mắc kẹt, neo đậu chờ đợi tại vùng biển xung quanh khu vực này. Lưu lượng hiện tại vẫn thấp hơn 90% so với mức bình thường và gần như hoàn toàn do thương mại liên quan đến Iran chi phối.
"Luật chơi" mới và lời đồn tiền mã hóa
Sự thận trọng của các doanh nghiệp vận tải là hoàn toàn có cơ sở khi những "luật chơi" mới đang dần thành hình. Phía Iran đã phát đi thông điệp qua các bên trung gian rằng họ sẽ giới hạn số lượng tàu được phép đi qua ở mức khoảng một chục tàu mỗi ngày.
Theo thông tin từ Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran, tàu thuyền giờ đây chỉ được phép đi qua khi có sự phối hợp chặt chẽ với hải quân nước này. Iran cũng đã chủ động công bố các tuyến hàng hải thay thế, chủ yếu đi gần khu vực đảo Larak để tránh rủi ro.
Đi kèm với đó là những điều kiện mang tính chọn lọc khắt khe. Các tàu muốn qua eo biển phải nằm trong một danh sách đã được phê duyệt từ trước. Những quốc gia được xem là "thân thiện" với Tehran có thể sẽ được ưu tiên cấp phép di chuyển.
Gây chú ý nhất trong giới tài chính lúc này là thông tin về khả năng thu phí trung chuyển. Theo tờ Financial Times, Iran có thể sẽ yêu cầu mức phí 1 USD cho mỗi thùng dầu đi qua eo biển.
Điểm độc đáo là khoản phí này có thể được yêu cầu thanh toán bằng tiền mã hóa. Nếu thành sự thật, đây là một chi tiết mang tính bước ngoặt, buộc các tập đoàn năng lượng phải tính toán lại toàn bộ bài toán chi phí logistics và phương thức thanh toán.
Bài toán rủi ro của giới chủ tàu
Trước những rào cản và rủi ro khó lường, các hãng vận tải biển lớn trên thế giới vẫn chọn cách quan sát. Tập đoàn vận tải khổng lồ Hapag-Lloyd của Đức cho biết họ chưa có kế hoạch nối lại tuyến đường đi qua Hormuz.
Hiệp hội vận tải biển quốc tế BIMCO cũng phát đi thông điệp cảnh báo tới các hội viên. Tổ chức này nhấn mạnh việc rời khỏi khu vực Vịnh lúc này là hành động không nên thực hiện nếu thiếu đi sự phối hợp chặt chẽ với cả phía Mỹ và Iran.
Những lo ngại về an ninh hàng hải vẫn luôn hiện hữu. Dữ liệu từ Tổ chức Hàng hải Quốc tế chỉ ra rằng, kể từ đầu tháng 3, đã có tới 30 tàu thương mại bị tấn công hoặc gặp sự cố tại khu vực này, trong đó có 13 chiếc là tàu chở dầu.
Cơ quan Năng lượng Quốc tế đánh giá những biến động hiện tại đã tạo ra một cú sốc nguồn cung nghiêm trọng đối với thị trường dầu mỏ toàn cầu. Tuy nhiên, giới đầu tư vẫn đang giữ thái độ bình tĩnh, chờ đợi những tín hiệu rõ ràng hơn từ các bên liên quan.
Tình hình tại eo biển Hormuz hiện tại vẫn còn nhiều ẩn số đối với chuỗi cung ứng toàn cầu. Biên tập viên Richard Meade của Lloyd’s List nhận định: “Eo biển hiện vẫn mở, hoặc đóng, giống như trước khi kế hoạch ngừng bắn được đưa ra”.
Theo số liệu của Cục Hải quan, kim ngạch xuất khẩu thanh long tháng 2 đạt hơn 60 triệu USD, tăng 63% so với cùng kỳ. Lũy kế hai tháng đầu năm, xuất khẩu đạt khoảng 108,5 triệu USD, tăng 14%, cho thấy tín hiệu cải thiện sau chuỗi năm suy giảm.
Động lực tăng trưởng nổi bật đến từ Thái Lan. Hai tháng đầu năm, xuất khẩu sang thị trường này đạt hơn 9,2 triệu USD, tăng hơn 2,7 lần so với cùng kỳ, đưa thị trường này vào nhóm tiêu thụ lớn. Tại Trung Đông, nhu cầu cũng gia tăng rõ rệt, riêng UAE tăng hơn 57%, góp phần mở rộng đầu ra.
Theo các doanh nghiệp, đà tăng này đến từ yếu tố mùa vụ khi những tháng đầu năm trùng dịp Tết Nguyên Đán - thời điểm nhu cầu tiêu thụ trái cây tại nhiều thị trường tăng mạnh. Trong khi đó, đây lại là giai đoạn nghịch vụ ở nhiều quốc gia, sản lượng thấp, thậm chí không thể trồng, khiến nguồn cung toàn cầu hạn chế.
Để đáp ứng nhu cầu, nông dân trong nước phải áp dụng kỹ thuật chong đèn vào ban đêm để kích thích cây ra hoa nghịch vụ, đảm bảo nguồn cung vào tháng 1 và 2. Ngược lại, thanh long chính vụ thường kéo dài từ tháng 5 đến tháng 9, khi cây ra hoa tự nhiên nhờ thời gian chiếu sáng dài trong ngày.
Ở thị trường nội địa, giá thanh long cũng tăng theo nhu cầu. Theo các nhà vườn, dịp cận Tết, nhu cầu biếu tặng, trưng mâm ngũ quả, chế biến nước ép và trái cây sấy đều tăng cao, kéo giá đi lên. Hai tháng gần đây, thanh long ruột trắng dao động khoảng 10.000-15.000 đồng một kg, trong khi loại ruột đỏ ở mức 15.000-25.000 đồng một kg.
Nguồn cung cũng không còn dồi dào như trước khi diện tích trồng tại nhiều địa phương bị thu hẹp sau thời gian dài giá thấp. Bên cạnh đó, theo Hiệp hội thanh long Bình Thuận, mưa lũ diện rộng vào cuối năm ngoái khiến một diện tích lớn bị nấm bệnh, làm giảm sản lượng.
Dù vậy, giá thanh long tăng trong dịp đầu năm đã giúp nhà vườn cải thiện thu nhập sau giai đoạn khó khăn. Cùng với sự phục hồi của xuất khẩu, đặc biệt từ các thị trường như Thái Lan và Trung Đông, mặt hàng này đang dần lấy lại đà tăng trưởng.
Tuy nhiên, Trung Quốc vẫn giữ vai trò chi phối. Hai tháng đầu năm, xuất khẩu sang thị trường này đạt khoảng 66,5 triệu USD, tăng gần 5%, cho thấy tín hiệu ổn định trở lại sau giai đoạn giảm sâu. Trong khi đó, thị trường Mỹ tiếp tục suy giảm, phản ánh những rào cản về tiêu chuẩn và chi phí vẫn còn hiện hữu.
Diễn biến trên cho thấy xuất khẩu thanh long đang tận dụng tốt lợi thế mùa vụ để phục hồi, song để duy trì tăng trưởng bền vững, theo hiệp hội, ngành hàng này vẫn cần tiếp tục đa dạng hóa thị trường và nâng cao chất lượng sản phẩm.
Ngày 7-4, UBND tỉnh Gia Lai có báo cáo gửi Bộ Tài chính và Ban Chỉ đạo đổi mới và phát triển doanh nghiệp kiến nghị về việc thoái vốn nhà nước tại Công ty cổ phần Dược - Trang thiết bị y tế Bình Định (Bidifar).
Theo đó tỉnh Gia Lai kiến nghị không thoái vốn nhà nước khỏi Bidifar, mà cần giữ lại và đầu tư thêm vốn vì doanh nghiệp đang phát triển hiệu quả.
Theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ về việc phê duyệt kế hoạch sắp xếp lại doanh nghiệp nhà nước, doanh nghiệp có vốn nhà nước giai đoạn 2022-2025, tỉnh Gia Lai có 2 doanh nghiệp thuộc danh mục thực hiện thoái vốn trong giai đoạn 2024 - 2025 gồm:
Công ty cổ phần Dược - Trang thiết bị y tế Bình Định (Nhà nước nắm 13,34% vốn điều lệ) và Công ty cổ phần Khoáng sản Bình Định (Nhà nước nắm 25% vốn điều lệ).
Theo UBND tỉnh Gia Lai, thực hiện quyết định của Thủ tướng, tỉnh đã rà soát, đánh giá vai trò của Công ty cổ phần Dược - Trang thiết bị y tế Bình Định đối với sự phát triển kinh tế - xã hội địa phương. Cùng với đó là xem xét tình hình hoạt động sản xuất kinh doanh và khoản thu từ cổ tức được chia đối với phần vốn nhà nước tại công ty.
Trên cơ sở đánh giá, tỉnh Gia Lai đã kiến nghị Trung ương cho phép giãn thời gian thực hiện thoái vốn nhà nước tại doanh nghiệp.
Cụ thể trong giai đoạn 2026-2030, tỉnh Gia Lai kiến nghị giữ lại phần vốn nhà nước tại Công ty cổ phần Dược - Trang thiết bị y tế Bình Định, đề xuất cấp thẩm quyền không chuyển nhượng vốn nhà nước tại công ty.
Đồng thời xem xét đầu tư bổ sung vốn nhà nước tại công ty để thúc đẩy phát triển thành doanh nghiệp thương hiệu quốc gia có uy tín, phấn đấu nâng tỉ lệ phần vốn nhà nước tại doanh nghiệp.
Theo báo cáo tài chính hợp nhất đã kiểm toán, kết thúc năm 2025 tổng tài sản Công ty cổ phần Dược - Trang thiết bị y tế Bình Định là hơn 2.596 tỉ đồng. Trong đó tài sản ngắn hạn 1.400 tỉ đồng, tài sản dài hạn đạt 1.116 tỉ đồng, nợ phải trả 860 tỉ đồng.
Năm qua, doanh thu doanh nghiệp đạt 1.946 tỉ đồng, lợi nhuận sau thuế 291 tỉ đồng.