Chiều 7/4, phiên xét xử vụ án chuyển nhượng trái phép hơn 6.000 m2 đất “vàng” ở Bến Vân Đồn, gây thiệt hại hơn 542 tỷ đồng của Nhà nước, diễn ra phần xét hỏi.
HĐXX tập trung làm rõ hành vi của ông Lê Quang Thung, 80 tuổi, nguyên Tổng giám đốc, quyền Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Cao su Việt Nam. Ông này bị xác định có vai trò then chốt của vụ án, bị truy tố tội Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí và Nhận hối lộ.
Là người đầu tiên bị thẩm vấn, ông Thung thừa nhận cáo trạng truy tố đúng.
Ông này bị cáo buộc thỏa thuận, thống nhất với Lê Y Linh (Giám đốc Công ty Việt Tín) và Đặng Phước Dừa (Chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần Việt Tín) về việc Tập đoàn Cao su Việt Nam sẽ chuyển nhượng khu đất 39-39B Bến Vân Đồn cho họ thông qua hình thức góp vốn thành lập Công ty Phú Việt Tín. Đi cùng với việc tạo điều kiện cho doanh nghiệp tư nhân là những thỏa thuận lợi ích vật chất khổng lồ.
Thực hiện thỏa thuận, ông Thung đã nhận của Linh 200.000 SGD (thông qua việc trả viện phí cho con) và 300.000 USD tiền mặt tại nhà hàng Palace (quận 1, TP HCM).
Trả lời xét hỏi, ông Thung khai lần đầu nhận tiền là đầu năm 2008, khi con trai sang Singapore chữa bệnh, Lê Y Linh đã trực tiếp nộp 200.000 SGD tiền viện phí. Đến năm 2009, bị cáo “từng đặt vấn đề trả lại khoản tiền này nhưng Linh từ chối”.
Hai bên sau đó thống nhất cấn trừ 200.000 SGD vào tổng số 1,2 triệu USD mà Linh và Dừa phải chi riêng cho cá nhân ông theo thỏa thuận “ngầm” để thâu tóm khu đất. Phần còn lại của gói 1,2 triệu USD được quy đổi ra USD và VNĐ, rồi được Dừa và Linh mang trong các túi quà đến gặp, đưa trực tiếp cho ông Thung.
“Khoản tiền hưởng lợi này bị cáo không chia cho ai, mang đi mua xe”, ông Thung, khai.
Tuy nhiên, bị cáo đề nghị tòa xem xét lại hành vi nhận khoản 200.000 SGD (được cho là trước khi xảy ra hành vi sai phạm), đồng thời cho biết đã nộp khắc phục hậu quả hơn 16,4 tỷ đồng.
Để làm rõ lời khai của ông Thung, tòa gọi Lê Y Linh. Bị cáo cho biết quen ông Thung qua một người bạn trong thời điểm con trai Thung mắc bệnh. Bị cáo đã hỗ trợ đưa cháu sang Singapore chữa trị và thanh toán 200.000 SGD viện phí; khi đó chưa biết đến dự án khu đất 39-39B Bến Vân Đồn, các vấn đề liên quan chỉ phát sinh sau khi việc chữa bệnh kết thúc.
Bị cáo trình bày đây là lần đầu tham gia dự án liên quan tài sản Nhà nước nên không nắm rõ quy định phải đấu giá khi chuyển nhượng. Thông qua Thung, Linh quen bị cáo Đặng Phước Dừa; từ mối quan hệ này, Linh đề nghị được nhận chuyển nhượng khu đất, các bên sau đó bàn bạc, hình thành việc hợp tác.
Về khoản 200.000 SGD, HĐXX nêu việc Thung khai “từng muốn trả lại tiền”. Bị cáo Linh cho biết “đã từ chối ngay khi con trai Thung chữa bệnh xong và trở về”, khẳng định chưa từng có ý định nhận lại.
Theo bà này, nếu có mục đích nhận tiền thì đã nhận ngay thời điểm đó, không cần chờ đến khi phát sinh việc chuyển nhượng dự án; sự việc này diễn ra trước thời điểm xảy ra vụ án. Bị cáo lý giải hành vi, mối quan hệ giữa hai bên “xuất phát từ tình cảm và sự giúp qua giúp lại”.
HĐXX yêu cầu làm rõ “giúp qua giúp lại” là thế nào, lúc này Linh trả lời: “Giúp – là tạo điều kiện để mình được mua khu đất 39-39B Bến Vân Đồn”.
Sáng mai tòa tiếp tục thẩm vấn các bị cáo còn lại, trong đó có bà Nguyễn Thị Như Loan – cựu Tổng giám đốc, nguyên chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần Quốc Cường Gia Lai.
Cáo trạng xác định bà Loan thâu tóm khu đất “vàng” thông qua việc mua bán vốn tại Công ty TNHH Phú Việt Tín. Năm 2013, đại diện Quốc Cường Gia Lai ký thỏa thuận nhận chuyển nhượng, sau đó nắm 100% vốn từ các cổ đông và hai doanh nghiệp nhà nước với tổng giá khoảng 460,9 tỷ đồng (đã gồm tiền sử dụng đất).
Khi chưa hoàn tất thủ tục sở hữu, tháng 9/2014, bà tiếp tục ký thỏa thuận chuyển nhượng dự án cho đối tác khác. Đến tháng 11/2014, toàn bộ vốn tại Phú Việt Tín được bán cho hai công ty thuộc Novaland với giá hơn 846 tỷ đồng.
Cơ quan công tố xác định hành vi này gây thiệt hại tài sản Nhà nước hơn 542 tỷ đồng; riêng bà Loan hưởng lợi hơn 297,8 tỷ đồng.
Nội dung được nêu trong Nghị định 109/2026 quy định xử phạt hành chính trong các lĩnh vực bổ trợ tư pháp, hôn nhân và gia đình, thi hành án dân sự và phá sản. Quy định có hiệu lực từ 18/5, thay thế Nghị định 82/2020, sửa đổi bổ sung bởi Nghị định 117/2024.
Mức phạt với hành vi vi phạm chế độ một vợ, một chồng được nâng lên so với quy định cũ. Tại Điều 62 của Nghị định 109, các hành vi sau đây sẽ bị phạt tiền 5-10 triệu đồng:
a) Đang có vợ hoặc đang có chồng mà kết hôn với người khác, chưa có vợ hoặc chưa có chồng mà kết hôn với người mà mình biết rõ là đang có chồng hoặc đang có vợ.
b) Đang có vợ hoặc đang có chồng mà chung sống như vợ chồng với người khác.
c) Chưa có vợ hoặc chưa có chồng mà chung sống như vợ chồng với người mà mình biết rõ là đang có chồng hoặc đang có vợ.
d) Kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng giữa người đã từng là cha, mẹ nuôi với con nuôi, cha chồng với con dâu, mẹ vợ với con rể, cha dượng với con riêng của vợ, mẹ kế với con riêng của chồng.
đ) Cản trở kết hôn, yêu sách của cải trong kết hôn hoặc cản trở ly hôn.
Trong khi đó, theo quy định cũ, nhóm các hành vi trên chỉ bị xử phạt 3-5 triệu đồng.
Mức phạt đối với các hành vi vi phạm nghiêm trọng hơn vẫn được giữ nguyên từ 10-20 triệu đồng.
a) Kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng giữa những người cùng dòng máu về trực hệ hoặc giữa những người có họ trong phạm vi ba đời.
b) Kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng giữa cha, mẹ nuôi với con nuôi.
c) Cưỡng ép kết hôn hoặc lừa dối kết hôn; cưỡng ép ly hôn hoặc lừa dối ly hôn.
d) Lợi dụng việc kết hôn để xuất cảnh, nhập cảnh, cư trú, nhập quốc tịch Việt Nam, quốc tịch nước ngoài; hưởng chế độ ưu đãi của Nhà nước hoặc để đạt được mục đích khác mà không nhằm mục đích xây dựng gia đình.
đ) Lợi dụng việc ly hôn để trốn tránh nghĩa vụ tài sản, vi phạm chính sách, pháp luật về dân số hoặc để đạt được mục đích khác mà không nhằm mục đích chấm dứt hôn nhân.
Thế nào là chung sống như vợ chồng
Luật Hôn và nhân gia đình định nghĩa, "chung sống như vợ chồng" là việc nam, nữ tổ chức cuộc sống chung và coi nhau là vợ chồng.
Hiện chưa có văn bản hướng dẫn khái niệm này, song trong Thông tư liên tịch 01/2001 giữa Bộ Tư pháp, Bộ Công an, TAND Tối cao và VKSND Tối cao, chung sống như vợ chồng là việc người đang có vợ, có chồng chung sống với người khác hoặc người chưa có vợ, chưa có chồng mà lại chung sống với người mà mình biết rõ là đang có chồng, có vợ một cách công khai hoặc không công khai nhưng cùng sinh hoạt chung như một gia đình.
Việc chung sống như vợ chồng thường được chứng minh bằng việc có con chung, được hàng xóm và xã hội xung quanh coi như vợ chồng, có tài sản chung đã được gia đình, cơ quan, đoàn thể giáo dục mà vẫn tiếp tục duy trì quan hệ đó...
Ngoài ra, hành vi vi phạm chế độ một vợ, một chồng có thể bị quy kết và xử lý hình sự nếu làm cho quan hệ hôn nhân của một hoặc hai bên dẫn đến ly hôn; hoặc bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này mà còn vi phạm. Với mức án phạt cải tạo không giam giữ đến 1 năm hoặc phạt tù 3 tháng đến 1 năm.
Người phạm tội có thể bị phạt tù 6 tháng đến 3 năm nếu làm cho vợ, chồng hoặc con của một trong hai bên tự sát; hoặc đã có quyết định của tòa án hủy việc kết hôn hoặc buộc phải chấm dứt việc chung sống như vợ chồng trái với chế độ một vợ, một chồng mà vẫn duy trì quan hệ đó.
Ngày 10/4, Công an tỉnh Phú Thọ cho biết Cơ quan Cảnh sát điều tra đã ra lệnh bắt người bị giữ trong trường hợp khẩn cấp với ông Lợi, 56 tuổi, Phó chủ tịch UBND phường Phúc Yên. Thời điểm phạm tội, ông Lợi là Phó chủ tịch UBND thành phố Phúc Yên (cũ).
Khám chỗ ở, nơi làm việc của ông Lợi, công an thu nhiều tài liệu liên quan phục vụ điều tra. Hiện, cơ quan điều tra chưa công bố hành vi sai phạm, tội danh của ông Lợi.
Trước đó, rạng sáng 24/3, hơn 200 công an thuộc các đơn vị của Công an tỉnh Phú Thọ đã đồng loạt ra quân, khám xét 28 địa điểm, thu nhiều súng đạn, tài liệu liên quan.
Sau đó, công an khởi tố 15 bị can về 9 tội. Trong số này có Hoàng Văn Thiện, công chức Hạt kiểm lâm Phúc Yên; Nguyễn Lâm Tới, Hạt trưởng Hạt kiểm lâm thành phố Phúc Yên cũ; Lưu Văn Cường, khi phạm tội là cán bộ địa chính xã Ngọc Thanh, nay là lao động tự do; Lưu Tiến Chung, khi phạm tội là Phó chủ tịch UBND xã Ngọc Thanh phụ trách kinh tế, chịu trách nhiệm về các lĩnh vực nông - lâm - ngư nghiệp, tài chính - ngân sách, quản lý đất đai, môi trường, nay là Giám đốc trung tâm phục vụ hành chính công UBND phường Xuân Hòa; Hoàng Chí Thanh, cựu cán bộ địa chính UBND xã Trung Mỹ, nay là lao động tự do), để điều tra tội Lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ hoặc Thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng.
Cùng vụ án, nhiều giám đốc doanh nghiệp cũng bị khởi tố để điều tra về các tội: Gây ô nhiễm môi trường, Lợi dụng ảnh hưởng đối với người có chức vụ, quyền hạn để trục lợi, Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng, Chứa mại dâm, Tàng trữ trái phép vũ khí quân dụng, Mua bán trái phép hóa đơn, Vi phạm quy định về nghiên cứu, thăm dò, khai thác tài nguyên.
Nhà chức trách đang tiếp tục điều tra mở rộng vụ án với những người tiếp tay, bao che, theo tinh thần "không có vùng cấm, không có ngoại lệ".
Nhóm bị đề nghị truy tố về tội sản xuất, mua bán, trao đổi hoặc tặng cho công cụ, thiết bị, phần mềm để sử dụng vào mục đích trái pháp luật; xâm nhập trái phép vào mạng máy tính, mạng viễn thông hoặc phương tiện điện tử của người khác.
Trong vụ án, Lê Ngọc Sơn là cử nhân công nghệ thông tin, quen biết Lê Đức Tài từ thời học đại học. Khoảng cuối năm 2022, Sơn nảy sinh ý định tạo mã độc để đánh cắp tài khoản quảng cáo Facebook và đề nghị Tài thực hiện. Tài đồng ý, lập trình mã độc rồi nhúng vào các tập tin có vẻ hợp pháp như word hoặc PDF nhằm đánh lừa người dùng.
Sau đó Sơn phát tán các tập tin chứa mã độc thông qua nền tảng LinkedIn và mạng xã hội, bằng cách giả mạo nội dung tuyển dụng hoặc quảng cáo có kèm đường link tải tài liệu.
Khi người dùng tin tưởng và tải về mở file, mã độc sẽ tự động kích hoạt, xâm nhập máy tính, đánh cắp thông tin đăng nhập tài khoản quảng cáo Facebook. Những dữ liệu này được tự động gửi về và lưu trữ trên Google Sheet để Sơn khai thác.
Dựa trên các tài khoản bị chiếm đoạt, Sơn tiến hành sử dụng chính tài khoản đó để chạy quảng cáo bán hàng tại khu vực tương ứng. Chi phí quảng cáo sẽ bị nền tảng trừ trực tiếp vào tài khoản của nạn nhân, giúp nhóm của Sơn hưởng lợi mà không phải bỏ chi phí thực.
Trong quá trình hoạt động, khi mã độc bị phần mềm diệt vi rút phát hiện, Tài liên tục chỉnh sửa để né tránh. Đến khoảng tháng 4, tháng 5-2023, khi mã độc cũ không còn hiệu quả, Sơn yêu cầu Tài phát triển phiên bản mới tinh vi hơn.
Tài nghiên cứu và tìm hiểu về công nghệ điều khiển máy tính từ xa (RDP). Do không tự viết được hoàn chỉnh, Tài đã mua mã nguồn RDP từ một người lạ trên Telegram với giá 40.000 USD do Sơn chi trả. Sau đó Tài hoàn thiện hệ thống mã độc mới, bao gồm máy chủ điều khiển và công cụ phát tán.
Từ khoảng tháng 7, tháng 8-2023, Tài hướng dẫn các thành viên trong nhóm của Sơn cách sử dụng công cụ để tạo mã độc, phát tán và kiểm soát máy tính nạn nhân. Nhóm này gồm nhiều người như Lương Đình Việt, Trần Hồng Khiêm, Nguyễn Duy Luân, Võ Hữu Hải… Họ tham gia các nhóm chat trên Telegram để học cách triển khai mã độc, xây dựng kịch bản lừa đảo và đăng tải nội dung tuyển dụng giả nhằm dụ người dùng tải file.
Khi người dùng bị nhiễm mã độc, nhóm sử dụng công cụ để theo dõi, truy cập và kiểm soát máy tính từ xa, từ đó lấy thông tin tài khoản quảng cáo. Dữ liệu sau đó được chuyển cho Sơn. Sơn tiếp tục giao cho Dương Việt Dũng sử dụng các tài khoản này để chạy quảng cáo bán hàng cho bên thứ ba tại Hoa Kỳ.
Tiền thu được từ hoạt động bán hàng được chia theo tỉ lệ 8:2, trong đó Sơn hưởng 20%. Riêng từ hoạt động này, Sơn đã thu lợi khoảng 5 tỉ đồng. Sơn cũng chia sẻ tài khoản đánh cắp cho nhiều người khác như Nguyễn Văn Quyết, Nguyễn Hoàng Khiêm, Nguyễn Xuân Mạnh để cùng khai thác. Thay vì thu tiền một lần, Sơn ăn chia lợi nhuận theo kết quả kinh doanh của từng người.
Khoảng hai tuần một lần, Sơn nhận tiền chia lợi nhuận từ các nhóm này, chủ yếu thông qua tiền điện tử USDT nhằm tránh bị phát hiện. Hoạt động của các nhóm diễn ra liên tục từ cuối năm 2022 - 2024, thậm chí một số vẫn kéo dài đến năm 2025.
Theo kết luận điều tra, tổng số tiền Sơn hưởng lợi lên đến khoảng 12 tỉ đồng. Trong đó khoảng 5 tỉ đồng từ Dũng, 2 tỉ đồng từ nhóm của Mạnh, 1,5 tỉ đồng từ Hoàng Khiêm, 200 triệu đồng từ nhóm Quyết - Thông và khoảng 3,3 tỉ đồng từ hoạt động bán hàng trực tiếp của Sơn.