“Bối cảnh già hóa dân số, đô thị hóa nhanh và thay đổi lối sống như hút thuốc, thừa cân béo phì, ít vận động được xem là những yếu tố góp phần làm tăng số ca mắc”, PGS.TS.BS. Bùi Diệu, Chủ tịch Hội Ung thư Việt Nam, nói tại Hội thảo khoa học về Ung thư (Oncology Summit) do AstraZeneca Việt Nam phối hợp Hội Ung Thư tổ chức, hôm 11/4.
Hiện, mỗi năm Việt Nam ghi nhận khoảng 180.000 ca ung thư mới và hơn 120.000 ca tử vong do ung thư. Tỷ suất mắc – tử vong ở mức 150,8 và 99 trên 100.000 dân, phản ánh gánh nặng bệnh tật ngày càng gia tăng đối với hệ thống y tế cũng như toàn xã hội. Theo dự báo gánh nặng ung thư toàn cầu đăng trên tạp chí The Lancet, số ca ung thư tại Việt Nam có thể tăng 60-70% trong khoảng 25 năm tới.
Các loại ung thư phổ biến gồm vú, gan, phổi, đại trực tràng và dạ dày. Xu hướng trẻ hóa ở một số bệnh như ung thư vú và ung thư đại trực tràng, đặt ra thách thức mới về tầm soát sớm, chẩn đoán và điều trị.
Tỷ lệ tử vong do ung thư ở Việt Nam cao do bệnh thường được phát hiện ở giai đoạn muộn, dẫn đến hiệu quả điều trị hạn chế. Ngoài ra, những ung thư phổ biến nhất ở người Việt lại là loại có tiên lượng xấu như ung thư gan,phổi.
Dưới áp lực gánh nặng ung thư ngày càng gia tăng và xu hướng trẻ hóa bệnh nhân tại Việt Nam, PGS Diệu cho rằng ứng dụng các tiến bộ y học không còn là lựa chọn, mà là yêu cầu cấp thiết nhằm nâng cao hiệu quả điều trị.
“Thúc đẩy y học chính xác, với trọng tâm là cá thể hóa phác đồ điều trị, mở ra một kỷ nguyên chăm sóc y tế dựa trên bằng chứng và đặc điểm riêng của từng người bệnh”, PGS Diệu nói. Chìa khóa cho kỷ nguyên này nằm ở việc triển khai các kỹ thuật chẩn đoán tiên tiến. Ví dụ, sinh thiết lỏng trong xét nghiệm sinh học phân tử, kết hợp hạ tầng dữ liệu số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong chẩn đoán, theo dõi.
Tại hội nghị, TS.BS Jomtana Siripaibun, Giám đốc Trung tâm Ung bướu, Bệnh viện Chulabhorn (Thái Lan) cho hay thúc đẩy hội chẩn đa chuyên khoa (MDT) số hóa và sinh thiết lỏng là nền tảng cho cá thể hóa điều trị ung thư bằng y học chính xác. Các nghiên cứu quốc tế cho thấy bệnh nhân ung thư có thể cải thiện thời gian sống thêm hơn 15 tháng nếu áp dụng MDT vào chẩn đoán và điều trị so với không áp dụng.
Tuy nhiên, có nhiều nguyên nhân dẫn tới việc vận hành MDT chưa được thường quy, trong đó có thiếu hạ tầng số khiến dữ liệu bị phân tán. Giải pháp được các chuyên gia quốc tế chia sẻ nằm ở việc triển khai các nền tảng MDT số hóa, kết nối trực tiếp với hồ sơ bệnh án điện tử để theo dõi kết quả điều trị theo thời gian thực.
MDT là chiến lược sống còn trong điều trị ung thư, và chuyển đổi số là điều kiện bắt buộc để mô hình này vận hành bền vững. “Khi triển khai nền tảng MDT số hóa kết nối dữ liệu lâm sàng, chúng tôi ghi nhận quy trình chuẩn bị ca bệnh hiệu quả hơn và hồ sơ điều trị đầy đủ, nhất quán hơn”, bà nói. Điều quan trọng là bắt đầu từ một nhóm bệnh ưu tiên và một quy trình hội chẩn chuẩn, theo dõi đầy đủ, để từng bước xây dựng năng lực hệ thống cho chăm sóc ung thư hiện đại.
Còn TS.BS Chien-Feng Li, Trưởng khoa Giải phẫu bệnh lâm sàng và Xét nghiệm Trung tâm Y tế Chi Mei, Giáo sư Trường Y khoa, Đại học Quốc gia Sun Yat-sen, Đài Loan, đánh giá những tiến bộ trong sinh thiết lỏng và trí tuệ nhân tạo (AI) đang tạo nên chuyển đổi mang tính bước ngoặt trong chẩn đoán và điều trị ung thư. Cách tiếp cận này giúp lựa chọn điều trị phù hợp hơn cho từng người bệnh và tối ưu hóa hiệu quả điều trị, chăm sóc.
Ngày 16-4, Bệnh viện Phụ sản - Nhi Đà Nẵng cho biết vừa điều trị một trường hợp bệnh nhi ngộ độc hóa chất nặng.
Bệnh nhi P.T.N. (2 tuổi) nhập viện trong tình trạng nôn ói nhiều, đi cầu phân lỏng màu xanh nhạt lẫn máu đỏ tươi. Qua khai thác bệnh sử, các bác sĩ ghi nhận trước đó bé nuốt phải tinh thể màu xanh do anh trai mang từ trường về sau buổi học thực hành.
Các bác sĩ xác định đây là tinh thể đồng sunfat (CuSO₄), hóa chất thường sử dụng trong các thí nghiệm khoa học.
Bệnh viện Phụ sản - Nhi Đà Nẵng cho biết khi nhập viện, trẻ li bì, môi tím tái, mạch quay bắt nhẹ, thở gắng sức, SpO₂ thấp. Bệnh nhi được truyền dịch, thở oxy và chuyển đến khoa hồi sức nhi để tiếp tục điều trị.
Trong quá trình điều trị, tình trạng bệnh nhi diễn tiến nặng với suy chức năng đa cơ quan do độc tính của hóa chất.
Trẻ được điều trị hồi sức tích cực, gồm đặt nội khí quản thở máy, dùng thuốc vận mạch, truyền dịch, sử dụng thuốc tăng thải đồng qua nước tiểu, điều chỉnh rối loạn điện giải, toan kiềm và theo dõi sát các dấu hiệu sinh tồn.
Do diễn tiến nặng, bệnh nhi được chỉ định lọc máu liên tục nhằm hỗ trợ chức năng các cơ quan và kiểm soát các rối loạn nghiêm trọng.
Sau hơn 2 tuần điều trị hồi sức tích cực, tình trạng bệnh nhi dần cải thiện, qua giai đoạn nguy hiểm.
BS Võ Tấn Ngà, khoa cấp cứu - hồi sức tích cực và chống độc, cho biết đồng sunfat là hợp chất có màu xanh lam, dễ khiến trẻ nhỏ tò mò.
Khi nuốt phải, chất này có thể gây ngộ độc qua nhiều cơ chế, trong đó có tình trạng methemoglobinemia, làm giảm khả năng vận chuyển oxy của máu đến các mô.
Ngoài ra, ngộ độc đồng sunfat còn có thể gây tổn thương niêm mạc đường tiêu hóa, nôn ói dữ dội, tan máu cấp, tổn thương gan, suy thận cấp và rối loạn chuyển hóa nặng. Trường hợp nặng có thể dẫn đến suy chức năng đa cơ quan, cần điều trị hồi sức tích cực.
Các bác sĩ lưu ý những hóa chất phục vụ học tập khi được mang về nhà nếu không được bảo quản an toàn có thể trở thành nguy cơ đối với trẻ nhỏ.
Trẻ nhỏ có thói quen cầm nắm và đưa đồ vật vào miệng, vì vậy phụ huynh cần kiểm tra các vật dụng trẻ mang từ trường về, không để hóa chất trong tầm với, bảo quản ở nơi an toàn và có nhãn cảnh báo rõ ràng.
Khi nghi ngờ trẻ nuốt phải hóa chất cần đưa đến cơ sở y tế sớm, không tự ý gây nôn, không cho uống các dung dịch trung hòa khi chưa có hướng dẫn của nhân viên y tế, đồng thời mang theo mẫu hoặc bao bì hóa chất để hỗ trợ chẩn đoán.
Không chỉ sống trong ký ức người thân, cô O.S.W. (19 tuổi, quốc tịch Anh) còn "hồi sinh" theo một cách đặc biệt trong nhịp tim, hơi thở của những con người xa lạ. Sự cho đi đã biến mất mát thành hy vọng, nối dài những hành trình sống còn dang dở.
Đây là ca hiến tạng nước ngoài thực hiện đầu tiên tại Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức.
Theo gia đình, chuyến đi này diễn ra khi W. vừa hoàn thành việc học và đang trong năm "gap year" (khoảng thời gian nghỉ) trước khi nhập học đại học vào tháng 9 tới.
Cô đến Việt Nam cùng người thân và bạn bè, coi đây là một trong những hành trình đáng nhớ nhất của tuổi trẻ. Chẳng may trong chuyến đi định mệnh này, tuổi trẻ của W. đã dừng lại nơi đất khách.
Tuy nhiên từ giây phút chia ly ấy, những "sự sống cuối cùng" của cô gái 19 tuổi được trao đi. Gia đình cô đã quyết định đầy nhân văn: hiến tạng của con tại Việt Nam, để trái tim, hơi thở và hy vọng của cô được hồi sinh trong những con người khác.
"Con bé liên tục nói rằng con yêu đất nước này, yêu con người và những trải nghiệm ở đây đến nhường nào", ba của W. xúc động chia sẻ trong giờ khắc tiễn biệt.
Nén chặt nỗi đau, mẹ của bệnh nhân bày tỏ: "Chúng tôi biết con bé sẽ muốn như vậy. Khi cuộc sống của con bị lấy đi, con sẽ muốn trao lại sự sống cho người khác".
Với gia đình, khi con gái mình có thể mang lại cơ hội sống cho nhiều người không chỉ là niềm an ủi, mà còn là niềm tự hào sâu sắc. "Không có món quà nào lớn hơn việc trao đi tình yêu. Chúng tôi tin rằng con sẽ tiếp tục sống trong những con người mà con đã cứu", bà trầm giọng.
"Đó là một bi kịch đối với chúng tôi. Nhưng chúng tôi thấy Việt Nam là một đất nước xinh đẹp. Con bé sẽ có một phần tự do ở đây, tiếp tục hành trình của mình theo một cách khác", gia đình chia sẻ.
Suốt cuộc đời sống giữa nhịp sống hối hả, O.S.W. luôn tràn đầy năng lượng, yêu sự chuyển động và khám phá. Và giờ đây, theo cách riêng, cô vẫn đang tiếp tục hòa vào nhịp sống ấy trong những cuộc đời khác.
"Chúng tôi vô cùng tự hào về con gái mình. Con vẫn đang sống, theo một cách thật đẹp", người mẹ nói và gửi lời cảm ơn các y bác sĩ và những người đã đồng hành cùng gia đình. Bà nghẹn ngào cho biết con gái mình đã có những ngày cuối đời được yêu thương, trân trọng. "Đây là cách chúng tôi nói lời cảm ơn", bà chia sẻ.
Từ nguồn tạng hiến của cô gái trẻ, các bác sĩ tại Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức đã ghép cho ba bệnh nhân, mở ra cơ hội sống mới.
Sự ra đi của W. ở tuổi 19 là mất mát không gì bù đắp, nhưng từ quyết định hiến tạng của gia đình cô, hành trình của cô gái trẻ không dừng lại mà được nối dài trong những cuộc đời khác.
Một chuyến đi khép lại, nhưng lòng nhân ái vẫn ở lại lặng lẽ lan tỏa, tiếp tục sống trong những cuộc đời được hồi sinh. Gia đình cô cũng gửi lời cảm ơn các y bác sĩ đã tận tình chăm sóc bệnh nhân trong những ngày cuối cùng.
Được mệnh danh là "vận động hồi xuân cho nửa thân dưới", bài tập này đang trở thành chủ đề thảo luận sôi nổi trên các nền tảng mạng xã hội như SNS và Threads tại Nhật Bản. Nhiều người thực chứng cho biết chỉ sau vài tuần tập luyện, vùng mông đã cao hơn, đôi chân thon gọn rõ rệt. Thậm chí, có trường hợp đã giảm thành công 5 kg chỉ sau 2 tháng.
Cách thực hiện "Squat thở nhẹ" đang gây bão
Dù nhìn có vẻ đơn giản, nhưng động tác này đòi hỏi sự chính xác trong từng chi tiết nhỏ để đạt hiệu quả tối ưu. Chìa khóa của bài tập này nằm ở "tốc độ chậm" và "nhịp thở ổn định".
Tư thế chuẩn bị: Đứng thẳng, hai chân khép sát, mũi chân hơi hướng ra ngoài. Bắt đầu hít vào và thở ra đều đặn để ổn định nhịp thở.
Thực hiện hạ người: Từ từ hạ thấp trọng tâm, đầu gối và mũi chân giữ cùng một hướng. Hãy tưởng tượng phía sau có một bức tường, đẩy hông ra sau như đang ngồi xuống, trong khi giữ lưng và thân trên thẳng đứng.
Giữ tư thế: Đặt nhẹ hai tay lên đầu gối để giữ thăng bằng. Duy trì nhịp thở ổn định, đếm nhẩm trong đầu đúng 10 giây.
Kết thúc: Từ từ đứng thẳng dậy kết hợp với nhịp thở ra.
Lợi ích của phương pháp Squat thở nhẹ
Các huấn luyện viên thể hình Nhật Bản nhận định rằng điểm đặc biệt nhất của động tác này chính là sự kết hợp giữa "hơi thở và chuyển động chậm".
Kích hoạt nhóm cơ sâu: Tư thế squat này đồng thời tác động lên cơ mông, nhóm cơ đùi và cơ trung tâm (core). Việc duy trì nhịp thở ổn định giúp kích hoạt cơ sàn chậu hiệu quả.
Ngăn ngừa lão hóa cơ thể: Bước vào tuổi trung niên, sức bền và sức mạnh của thân dưới thường suy giảm, dẫn đến các vấn đề như đau lưng, mông chảy xệ hoặc bắp chân lỏng lẻo.
Cải thiện khí huyết: Cư dân mạng Nhật Bản thường truyền tai nhau câu nói: "Hạ bàn vững, khí huyết mới lưu thông". Việc đánh thức các nhóm cơ phía dưới giúp tổng thể đường nét cơ thể trở nên săn chắc và tràn đầy sức sống hơn.
Những lưu ý quan trọng để tránh chấn thương
Dù là bài tập cường độ thấp, việc giữ đúng tư thế là bắt buộc để bảo vệ xương khớp:
Hướng đầu gối: Luôn phải trùng với hướng mũi chân, tránh tình trạng đầu gối bị chụm vào trong gây áp lực lớn lên khớp.
Trọng tâm hông: Khi hạ người, hông phải đẩy về phía sau thay vì đổ người về phía trước.
Tốc độ: Tuyệt đối không thực hiện nhanh. Việc đứng lên ngồi xuống quá mau lẹ sẽ làm mất đi hiệu quả tác động vào các nhóm cơ sâu.
Người mới bắt đầu nên tập từ 5-10 lần mỗi ngày, mỗi lần giữ 10 giây. Khi cơ thể đã thích nghi, hãy tăng dần số lượng để thấy kết quả rõ rệt hơn.
Trên các diễn đàn làm đẹp, không ít người dùng đã chia sẻ thành quả ấn tượng. Một tài khoản cho biết cô thực hiện 10-20 lần mỗi ngày kết hợp kiểm soát ăn uống nhẹ nhàng và đã giảm được 5 kg sau 2 tháng. Những người khác lại nhận thấy dù cân nặng không giảm quá nhanh, nhưng vòng ba được nâng cao, chân thon gọn hơn, giúp việc mặc quần jeans trở nên tự tin và đẹp hơn hẳn.
Ưu điểm lớn nhất khiến "Squat thở nhẹ" trở thành "cứu tinh" cho phụ nữ Nhật chính là không gây mệt mỏi và không tốn thời gian. Bạn hoàn toàn có thể tập luyện ngay cả khi đang xem phim hay lướt điện thoại tại nhà.
