Nhờ đất đai màu mỡ, địa thế bằng phẳng và nằm bên sông lớn, Đồng Nai trở thành lựa chọn ưu tiên của những nhóm người Việt đầu tiên vào phương Nam khai hoang, lập nghiệp. Các khu vực Biên Hòa, Long Thành, Bà Rịa… thuộc lưu vực sông Đồng Nai là những nơi sớm đón bước chân những người mở cõi.
Theo Gia Định Thành Thống Chí, năm 1698, Nguyễn Hữu Cảnh vâng lệnh chúa Nguyễn Phúc Chu “vào kinh lược đất Đồng Nai”, lập phủ Gia Định gồm hai huyện: Phước Long dựng dinh Trấn Biên, Tân Bình dựng dinh Phiên Trấn. Đây là dấu mốc lịch sử quan trọng, xác lập chủ quyền và bộ máy quản lý nhà nước, đặt nền móng cho sự hình thành vùng Biên Hòa – Đồng Nai ngày nay.
Những năm đầu khai mở, nhờ vị trí thuận lợi bên sông Đồng Nai thông ra biển Cần Giờ, vùng đất Biên Hòa sớm phát triển sầm uất thành đô thị nhộn nhịp. Trên cù lao Phố (nay thuộc phường Trấn Biên), Nông Nại đại phố từng được xem là một trong những thương cảng lớn nhất Nam Bộ vào thế kỷ XVII-XVIII.
Theo ông Trần Quang Toại, Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử tỉnh Đồng Nai, truyền thống thương mại cùng giao lưu kinh tế, văn hóa hình thành rất sớm đã tạo nền tảng quan trọng cho quá trình đô thị hóa của địa phương ở các giai đoạn sau.
Đến năm 1808, dưới triều vua Gia Long, dinh Trấn Biên được đổi thành trấn Biên Hòa, trở thành một trong năm trấn thuộc Gia Định thành, với địa giới rộng lớn bao trùm phần lớn vùng đất thuộc Đồng Nai và TP HCM ngày nay. Trải qua nhiều biến động lịch sử và điều chỉnh địa giới, nơi đây vẫn luôn giữ vai trò quan trọng trong việc định hình không gian kinh tế – xã hội Nam Bộ.
Từ những tiền đề đó, các tuyến giao thông huyết mạch như đường thủy, quốc lộ, đường sắt dần được xây dựng qua Đồng Nai, kết nối Sài Gòn với duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên.
“Cù lao Phố vẫn còn nhiều dấu tích văn hóa, cho thấy Đồng Nai là cái nôi phát triển kinh tế – xã hội của Nam Bộ hơn 325 năm”, ông Trần Quang Toại nói.
Theo ông, sau khi chiếm Nam Bộ, người Pháp bắt đầu khai thác tài nguyên với hàng loạt nông trường cao su, tập trung chủ yếu ở Đồng Nai. Từ nền kinh tế nông nghiệp, tiểu thủ công nghiệp manh mún, người dân dần làm quen với máy móc qua các nhà máy chế biến mủ cao su, gỗ, từ đó hình thành lực lượng công nhân đông đảo, thu hút lao động từ nhiều nơi.
Ông Toại cho rằng vị trí giáp Sài Gòn, giao thông thuận lợi và nguồn lao động dồi dào là những yếu tố thúc đẩy sự ra đời của nhiều nhà máy trong thế kỷ XX, tiêu biểu khu kỹ nghệ Biên Hòa, được xem là khu công nghiệp đầu tiên của Việt Nam.
Từ khi xây dựng năm 1962 đến 1975, khu kỹ nghệ Biên Hòa có 94 nhà máy, xí nghiệp, với phần lớn máy móc nhập từ Nhật, Đức, Pháp, Đài Loan… Đến năm 1990, Đồng Nai thành lập Công ty Phát triển khu công nghiệp Biên Hòa (Sonadezi Biên Hòa) để đầu tư, nâng cấp hạ tầng và thu hút vốn nước ngoài.
Từ khu công nghiệp Biên Hòa, địa phương tiếp tục mở rộng hàng loạt khu công nghiệp lớn như Biên Hòa 2, Amata, Long Bình, Long Thành, Nhơn Trạch, Chơn Thành…
Với quy mô kinh tế lớn và cơ cấu chuyển dịch theo hướng công nghiệp – dịch vụ hiện đại, Đồng Nai từng bước khẳng định vị thế là một trong những động lực tăng trưởng quan trọng của khu vực phía Nam và cả nước.
Hiện tỉnh nằm trong nhóm dẫn đầu cả nước về phát triển khu công nghiệp với 89 khu công nghiệp được quy hoạch, tập trung tại Biên Hòa, Nhơn Trạch, Long Thành, Chơn Thành… Các khu này thu hút doanh nghiệp từ 45 quốc gia, với 2.269 dự án và tổng vốn đăng ký 44,38 tỷ USD.
Giai đoạn 2021-2025, kinh tế – xã hội Đồng Nai tiếp tục duy trì đà tăng trưởng tích cực, cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo hướng hiện đại, môi trường đầu tư kinh doanh ngày càng cải thiện, tiếp tục khẳng định vai trò là trung tâm công nghiệp lớn của khu vực phía Nam.
Ông Nguyễn Văn Út, Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Nai, cho biết địa phương đang đứng trước thời cơ lịch sử để bứt phá, hướng tới mục tiêu trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, trung tâm công nghiệp, logistics và đô thị hiện đại hàng đầu cả nước.
Theo ông, Đồng Nai có nền tảng công nghiệp vững chắc, vị trí chiến lược tại Đông Nam Bộ và hệ thống hạ tầng đang được đầu tư đồng bộ, nhất là các dự án động lực quốc gia. Tuy nhiên, để hiện thực hóa mục tiêu này, tỉnh không thể đi theo lối mòn cũ mà phải đổi mới mạnh mẽ tư duy phát triển, cách làm và phương thức quản trị.
Lãnh đạo tỉnh cho biết Đồng Nai sẽ tập trung xây dựng mô hình phát triển mới, chuyển từ “tỉnh công nghiệp” sang “thành phố công nghiệp – đô thị – dịch vụ hiện đại”, phát triển theo chiều sâu dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và kinh tế số.
Phước Tuấn
Bài 3: Sân bay Long Thành sẽ ‘nâng hạng’ Đồng Nai ra sao
Thông tin về việc lấy ý kiến hoán đổi ngày làm việc để người lao động được nghỉ lễ liền mạch trong 2 kỳ nghỉ lễ Giỗ tổ Hùng Vương và lễ 30.4 - 1.5 vừa được ông Ngọ Duy Hiểu, Phó chủ tịch Tổng LĐLĐ Việt Nam, chia sẻ ngày 7.4.
Theo ông Hiểu, những ngày qua, nhiều công đoàn cơ sở, người lao động và cả cán bộ, công chức đã có kiến nghị với Tổng LĐLĐ Việt Nam nên nghiên cứu về việc hoán đổi để tạo kỳ nghỉ liền mạch giữa nghỉ lễ Giỗ tổ Hùng Vương và dịp lễ 30.4 - 1.5.
"Tổng LĐLĐ Việt Nam sẽ lắng nghe ý kiến từ phía người lao động, đồng thời nghiên cứu quy định của pháp luật và trao đổi với Bộ Nội vụ trước khi đưa ra đề xuất chính thức", ông Hiếu nói.
Dự kiến chiều nay 7.5, sẽ lấy ý kiến tiếp của đoàn viên, người lao động thông qua mạng xã hội, đặc biệt là nghiên cứu các quy định của pháp luật.
Ông Hiểu cũng cho hay, để đưa ra đề xuất chính thức Tổng LĐLĐ Việt Nam cũng phải cân nhắc đồng thời 3 yếu tố, gồm: nguyện vọng của người lao động, quy định của pháp luật và sự hài hòa lợi ích giữa các bên liên quan.
Thực tế, Tổng LĐLĐ Việt Nam đã lấy ý kiến từ công đoàn cơ sở và sẽ tiếp tục mở rộng lấy ý kiến người lao động trên diện rộng. Sau khi tổng hợp, đánh giá và đối chiếu quy định pháp luật, cơ quan này mới có thể đưa ra đề xuất chính thức.
Một trong những vướng mắc lớn nhất hiện nay là quy định nghỉ bù phải liền kề ngay sau ngày nghỉ lễ. Điều này khiến việc "nối" 2 kỳ nghỉ gần nhau trở nên khó khăn.
"Quy định phải nghỉ bù ngay sau ngày lễ đôi khi tạo ra bất cập, nhất là trong tình huống 2 kỳ nghỉ sát nhau như năm nay. Đây là vấn đề cần bàn bạc kỹ, bởi hiện chưa có sửa đổi luật, nên mọi phương án đều phải cân nhắc thận trọng", ông Hiểu nhấn mạnh.
Nhiều ý kiến đề xuất, nếu ngày Giỗ tổ rơi vào cuối tuần thì không nghỉ bù ngay sau đó, mà chuyển sang ngày 29.4 để kéo dài kỳ nghỉ. Tuy nhiên, phương án này chưa phù hợp với quy định hiện hành.
"Đây là tình huống đặc biệt mà luật chưa tính đến, nên việc đề xuất gặp nhiều khó khăn", ông Hiểu nói thêm.
Bà Hồ Thị Kim Ngân, Phó trưởng ban Quan hệ lao động (Tổng LĐLĐL Việt Nam), cho biết từ thực tế tại doanh nghiệp, nhiều ý kiến đã đề xuất phương án hoán đổi ngày nghỉ. Đề xuất này xuất phát từ thực tế bố trí lịch nghỉ năm 2026 còn bất hợp lý, đặc biệt với nhóm lao động làm việc cả thứ bảy.
Cụ thể, một số doanh nghiệp và công đoàn cơ sở đề xuất chuyển ngày nghỉ bù Giỗ tổ (ngày 27.4) sang thứ tư (ngày 29.4) hoặc thứ bảy ( ngày 2.5), nhằm giúp người lao động có thể nghỉ liên tục 4 - 5 ngày.
"Việc hoán đổi sẽ giúp người lao động có thời gian nghỉ ngơi tốt hơn, tái tạo sức lao động. Nếu không hoán đổi, người lao động trong doanh nghiệp sẽ nghỉ Giỗ tổ 2 ngày (chủ nhật 26.4 và thứ hai 27.4), sau đó đi làm tiếp 2 ngày, rồi lại nghỉ 2 ngày dịp 30.4 - 1.5, sau đó quay lại làm việc 1 ngày thứ bảy (2.5) rồi mới nghỉ tiếp vào chủ nhật, khiến kỳ nghỉ bị chia nhỏ", bà Ngân phân tích.
Trong khi đó, theo bà Ngân, nếu được hoán đổi hợp lý, người lao động có thể có kỳ nghỉ dài hơn, thuận tiện cho sinh hoạt và phục hồi sức khỏe. Tuy nhiên, theo quy định của bộ luật Lao động, phương án hoán đổi này lại không khả thi.
"Luật quy định ngày nghỉ bù phải được bố trí ngay sau ngày nghỉ lễ hoặc ngày nghỉ hằng tuần trùng lễ, không được chuyển đổi sang thời điểm khác. Do đó, một số Sở Nội vụ đã có ý kiến không đồng thuận với đề xuất hoán đổi do không phù hợp quy định pháp luật", bà Ngân nói.
Từ thực tiễn triển khai, bà Ngân cho rằng đã đến lúc cần nghiên cứu điều chỉnh quy định theo hướng linh hoạt hơn, thay vì "cứng" như hiện nay.
"Nên xem xét quy định mở, cho phép doanh nghiệp và công đoàn thỏa thuận để sắp xếp lịch nghỉ phù hợp với tình hình sản xuất và nhu cầu nghỉ ngơi của người lao động", bà Ngân đề xuất.
Bà Ngân cũng nhấn mạnh, lịch nghỉ giữa khu vực nhà nước và khu vực doanh nghiệp thực tế có sự liên thông, tác động qua lại.
"Lịch nghỉ của 2 khu vực tưởng không liên quan nhưng thực tế lại ảnh hưởng lẫn nhau. Việc công bố lịch nghỉ sớm ngay từ đầu năm là cần thiết, giúp doanh nghiệp chủ động kế hoạch sản xuất, đồng thời góp phần kích cầu tiêu dùng, du lịch. Ngoài ra, việc xây dựng lịch nghỉ cần có sự trao đổi, phối hợp giữa cơ quan quản lý và doanh nghiệp để đảm bảo hài hòa lợi ích".
Từ thực tế lịch nghỉ của năm 2026, bà Ngân kiến nghị khi sửa bộ luật Lao động cần bổ sung quy định cho phép linh hoạt hơn trong bố trí ngày nghỉ lễ, nghỉ bù.
"Một chính sách khó có thể đáp ứng tất cả, nhưng cần hướng tới lợi ích của đa số người lao động và không gây bất lợi cho xã hội", bà Ngân nhấn mạnh.
Theo các chuyên gia, nếu được sắp xếp hợp lý, người lao động có thể có kỳ nghỉ dài 4 ngày thay vì bị chia nhỏ như hiện nay, vừa đảm bảo quyền lợi nghỉ ngơi, vừa không ảnh hưởng lớn đến hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Trong bối cảnh nhu cầu cân bằng giữa công việc và cuộc sống ngày càng được quan tâm, việc điều chỉnh linh hoạt lịch nghỉ lễ được xem là cần thiết, phù hợp với thực tiễn phát triển kinh tế - xã hội.
Trước đó, tại buổi họp báo ngày 3.4 của Bộ Nội vụ, ông Vũ Trọng Bình, Cục trưởng Cục Việc làm (Bộ Nội vụ), khẳng định những ngày nghỉ của năm 2026 đã được Chính phủ cho phép và Bộ Nội vụ thông báo vào tháng 10.2025. Đến ngày 3.4, Bộ Nội vụ và Chính phủ không có một chủ trương gì mới đối với thông báo ngày nghỉ của năm 2026.
Chiều 5.4, Cơ quan CSĐT Công an TP.HCM cho biết đã bắt khẩn cấp Nguyễn Khắc Phi (27 tuổi, ở phường Đông Hòa, TP.HCM) để điều tra về hành vi gây rối trật tự công cộng, liên quan vụ đánh 2 người nhập viện sau va chạm giao thông xảy ra trên địa bàn phường Dĩ An.
Trước đó, Công an phường Dĩ An tiếp nhận tin báo của người dân về vụ đánh nhau gây mất an ninh trật tự tại khu vực thuộc khu phố Bình Đường 1 (hẻm bên hông một công ty giày da).
Theo xác minh ban đầu, khoảng 17 giờ ngày 4.4, Nguyễn Khắc Phi điều khiển xe máy kiểu dáng Exciter biển số 59Z2-108.xx xảy ra va chạm với xe máy kiểu dáng Cub biển số 67AH-050.xx do Hồ Văn Bảo (30 tuổi, quê Nghệ An) cầm lái.
Sau va chạm, hai bên xảy ra cự cãi rồi xô xát. Lúc này, anh Nguyễn Văn Quang (34 tuổi, quê Gia Lai), là người đi đường, thấy vụ việc nên vào can ngăn. Tuy nhiên, Phi không những không nghe theo mà còn chửi bới, dùng tay chân đánh anh Quang gây thương tích.
Không dừng lại, Phi tiếp tục hành hung anh Bảo khiến cả hai nạn nhân bị thương, phải nhập viện điều trị.
Vụ xô xát xảy ra vào thời điểm công nhân tan ca, khiến nhiều người dân và người đi đường hiếu kỳ tụ tập theo dõi, gây mất trật tự khu vực.
Nhận tin báo, Công an phường Dĩ An nhanh chóng có mặt tại hiện trường, thu giữ 2 xe máy, đưa các bên liên quan về trụ sở làm việc.
Hiện Công an TP.HCM đang tiếp tục củng cố hồ sơ, xử lý vụ việc theo quy định pháp luật.
Theo Phó giám đốc Sở Xây dựng TP.HCM Lê Ngọc Linh, sau khi sáp nhập 3 địa phương, toàn TP.HCM hiện có 159 điểm ngập nước, trong đó 57 điểm ngập nặng, thời gian ngập kéo dài trên 1 giờ 30 phút, gây ách tắc giao thông, ảnh hưởng đời sống người dân và vệ sinh môi trường.
Trong số này, khu vực TP.HCM cũ có 34 điểm ngập nặng, Bình Dương cũ có 9 điểm và Bà Rịa - Vũng Tàu cũ có 14 điểm, còn lại 112 điểm là ngập mức độ vừa và nhẹ.
Giai đoạn 2026 - 2030, thành phố đặt mục tiêu giải quyết dứt điểm toàn bộ 159 điểm ngập. Trong giai đoạn 2026 - 2027, Sở Xây dựng đề xuất xử lý 7 khu vực ngập cấp bách.
Riêng khu vực TP.HCM có 5 điểm gồm chợ Thủ Đức, đường Quốc Hương, Nguyễn Văn Quá, khu vực trung tâm thành phố và khu vực Nhà Bè - Trần Xuân Soạn.
Trước đó, TP.HCM đã triển khai dự án chống biến đổi khí hậu giai đoạn 1 với phạm vi bao phủ hơn 500km khu vực nội thành, dự kiến cơ bản hoàn thành khối lượng trong năm nay.
Tuy nhiên, hệ thống này chưa khép kín vành đai bảo vệ trước triều cường.
Về nguyên nhân ngập, ông Linh cho biết do tác động của biến đổi khí hậu làm thay đổi tần suất mưa, triều cường dâng cao, tình trạng lún đất trung bình khoảng 2cm mỗi năm, có nơi lún từ 5 - 7cm.
Bên cạnh đó, quy hoạch chưa được cập nhật kịp thời, việc chống ngập còn mang tính cục bộ theo địa bàn, dẫn đến tình trạng "ngập đâu chữa đó, nâng chỗ này thì ngập chỗ kia".
Ngoài ra, tình trạng lấn chiếm kênh rạch, xả rác gây tắc nghẽn dòng chảy vẫn còn diễn ra, trong đó khu vực quận 8 cũ chiếm số lượng lớn.
Để chống ngập, thành phố xác định cần kết hợp các giải pháp thủy lợi và thoát nước đô thị, như xây dựng hồ điều tiết, điều tiết xả lũ thượng nguồn và hệ thống thoát nước có kiểm soát triều.
Về lộ trình, năm 2026 dự kiến hoàn thành 20 dự án, xử lý 45/159 điểm ngập, trong đó có 16 điểm ngập nặng.
Năm 2027 hoàn thành 54 dự án, giải quyết 56 điểm ngập, gồm 24 điểm ngập nặng. Kết thúc giai đoạn này, thành phố xử lý được 40/57 điểm ngập nặng, cơ bản khắc phục tình trạng ngập tại khu vực trung tâm.
Đến năm 2028, dự kiến hoàn thành 18 dự án, xử lý thêm 12 điểm ngập, trong đó có 2 điểm ngập nặng. Năm 2029 tiếp tục giải quyết 7 điểm, gồm 3 điểm ngập nặng. Năm 2030 hoàn thành 58 dự án còn lại, xử lý dứt điểm 39 điểm ngập cuối cùng.
"Về mặt quan điểm, sau khi giải quyết hoàn thành sẽ không bị ngập lại", ông Linh khẳng định.