Đôi khi các hãng hàng không thường bán nhiều vé hơn số ghế thực tế. Đây là một phần trong quy trình vận hành của các hãng hàng không, nhất là vào mùa cao điểm. Khi đó, những hành khách kém may mắn sẽ không có chỗ trên chuyến bay. Tình trạng này thường được gọi là “bumping” (ép khách rời chuyến).
Hành khách sẽ phải làm gì khi rơi vào tình huống này? Dưới đây là những điều cần biết, những việc cần làm nếu rơi vào hoàn cảnh đó.
Hãng hàng không có được bán quá số ghế không?
Việc các hãng hàng không bán quá số ghế (overbook) của máy bay hoàn toàn hợp pháp. Theo Jesse Neugarten, người sáng lập Dollar Flight Club, dịch vụ thông báo vé máy bay giá rẻ, họ làm việc này “mọi lúc”.
“Các hãng hàng không được phép bán nhiều vé hơn số ghế vì dựa trên dữ liệu lịch sử về tỷ lệ người bỏ vé, không đến làm thủ tục. Hãy coi đó là một bài toán xác suất. Phần lớn các trường hợp đều ổn, nhưng thỉnh thoảng việc bỏ chuyến không xảy ra, dẫn tới có hành khách không được bay”, ông nói.
Ai là người dễ bị “mời” xuống máy bay nhất?
Nếu không có ai tự nguyện nhường chỗ, hãng hàng không sẽ tuân theo các tiêu chí cụ thể để quyết định ai phải ở lại. Việc này không ngẫu nhiên.
“Những người check in muộn, đặt vé hạng phổ thông cơ bản (basic economy) hoặc chưa có số ghế thường bị đưa vào danh sách “bumping”. Những người đi du lịch một mình cũng dễ bị chọn vì hãng dễ sắp xếp chuyến bay khác cho họ”, ông Neugarten giải thích. Ngược lại, ông nói nếu bạn có thẻ thành viên hạng cao, mua vé giá cao hoặc check in sớm, khả năng bị bỏ lại rất thấp.
Làm gì nếu bị từ chối lên máy bay?
Nếu rơi vào tình huống này, đừng quá lo lắng. Hãy giữ bình tĩnh và ở lại khu vực cửa khởi hành. Neugarten khuyên hành khách yêu cầu nhân viên cung cấp văn bản (hoặc bất kỳ giấy tờ nào) giải thích vì hãng có nghĩa vụ làm việc này. Sau đó, hãy kiểm tra ứng dụng của hãng hàng không để tìm các chuyến bay thay thế.
“Trong nhiều trường hợp, hành khách có thể tự đặt lại vé trên ứng dụng nhanh hơn là chờ đợi xếp hàng”, ông nói.
Hành khách cũng nên hỏi nhân viên về các khoản bồi thường và những gì họ có thể hỗ trợ để đưa mình tới điểm đến, chẳng hạn một ghế trên chuyến bay kế tiếp, voucher ăn uống hay chỗ ở khách sạn nếu bị hoãn chuyến qua đêm.
Neugarten khuyên bất kỳ ai bị “bumping” hãy lên tiếng. “Bạn có nhiều quyền lực hơn bạn nghĩ. Hãy nhớ việc bị đẩy lại không có nghĩa phải tiếp tục bay với cùng hãng hàng không đó. Nên hỏi liệu họ có thể sắp xếp cho bạn bay hãng khác không. Nhiều nhân viên mặt đất có thể làm điều đó, nhưng họ sẽ không làm trừ khi bạn yêu cầu”, ông nói.
Ngoài ra, nếu chuyến bay mới đến nơi muộn hơn chuyến ban đầu hơn một tiếng, hành khách có thể được bồi thường bằng tiền mặt. Cụ thể, chuyến bay chậm từ 1 đến 2 tiếng (nội địa) hoặc 1-4 tiếng (quốc tế), hành khách có quyền nhận 200% giá vé một chiều. Nếu chuyến bay chậm trên 2 tiếng (nội địa) hoặc 4 tiếng (quốc tế), hành khách có quyền nhận 400% giá vé một chiều.
Cần lưu ý khoản bồi thường này chỉ áp dụng cho những hành khách bị từ chối lên máy bay không tự nguyện. Nếu bạn được yêu cầu tự nguyện nhường chỗ, bạn có thể (và nên) thương lượng. Hãy yêu cầu tiền mặt thay vì phiếu giảm giá và đừng ngại xin hỗ trợ ăn uống hoặc khách sạn.
Tại sao nên đòi tiền mặt? Lý do voucher có thể hết hạn, có các ngày bị hạn chế sử dụng hoặc đi kèm với nhiều điều kiện rắc rối. Và cuối cùng, Neugarten nhấn mạnh, hãy yêu cầu xác nhận thỏa thuận bằng văn bản.
Làm gì để tránh bị “mời” xuống máy bay
– Check in sớm: Đây là cách đơn giản nhất. Bạn làm thủ tục càng sớm, khả năng mất chỗ càng thấp.
– Chọn ghế trước: Có một số ghế cụ thể trên vé giúp hãng nhận diện chỗ của bạn đã được “chốt”. Tuy nhiên, điều này không bảo đảm 100%.
– Bay vào giờ thấp điểm: Các ngày lễ hoặc cuối tuần thường dễ bị đông. Nếu lịch trình cho phép, hãy chọn bay giữa tuần hoặc sáng sớm.
– Trung thành với một hãng hàng không: Những hành khách bay thường xuyên và có thẻ thành viên hạng cao hiếm khi bị “mời” ở lại.
– Đặt hạng vé cao hơn: Vé phổ thông cơ bản luôn đứng cuối danh sách ưu tiên. Nếu cần đảm bảo đến nơi đúng giờ, hãy trả thêm một chút phí cho vé phổ thông tiêu chuẩn.
Một trong những điều đầu tiên du khách nhìn thấy khi bước vào đền Trắng là những bàn tay. Chúng ở khắp mọi nơi. Hàng trăm bàn tay, trồi lên từ lòng đất, như thể chúng vừa xuyên qua một cánh cổng dẫn đến "Địa ngục trần gian".
Xung quanh du khách là những cổ tay và ngón tay nhợt nhạt cong lên giữa chừng như đang nắm lấy, một số vươn ra. Những bàn tay khác dường như có thể kéo khách thẳng xuống lòng đất nếu đến quá gần. Những bàn tay đang trồi lên từ các viên gạch trắng tinh khôi, lấp lánh dưới ánh nắng gay gắt của Thái Lan.
Đó là cảnh tượng ở Wat Rong Khun, hay còn được biết đến với tên gọi đền Trắng, nằm ngay ngoại ô Chiang Rai, phía bắc đất nước.
Từ bãi đậu xe, đền Trắng trông giống như ngôi chùa truyền thống của Thái Lan được tân trang lại theo phong cách hiện đại, với màu trắng sáng, trang trí công phu và vẻ đẹp dễ nhận biết.
Nhưng quần thể kiến trúc này không chỉ có màu trắng. Nó rực rỡ đến chói mắt, nhờ hàng ngàn mảnh gương nhỏ li ti được gắn vào lớp vữa và phản chiếu ánh nắng mặt trời tạo nên những tia sáng sắc nét. Hiệu ứng này thật chói lóa và có phần choáng ngợp.
Khi bước qua cánh cổng, mọi thứ càng trở nên khủng khiếp, nhất là ở lối vào cây cầu. Tại đây, những bàn tay gớm ghiếc vươn lên tứ phía. Một số xòe lòng bàn tay, số khác nắm chặt thành nắm đấm. Chúng được bao quanh bởi những chiếc đầu lâu ma quỷ, rắn và nhãn cầu rùng rợn, tất cả đều vướng vào những dây leo gai góc.
Theo kiến trúc sư - nghệ sĩ điêu khắc người Thái Lan Chalermchai Kositpipat, những hình thù đáng sợ này đại diện cho mặt tiêu cực của dục vọng con người như lòng tham, cám dỗ và sự ràng buộc, tất cả những điều bạn nên buông bỏ khi tiến vào bên trong ngôi đền.
Điều đó chắc chắn phá hỏng bầu không khí, và phản ứng của mọi người rất dễ nhận thấy. Tiếng trò chuyện im bặt trong giây lát và mọi thứ trở nên tĩnh lặng đến rợn người, ngoại trừ tiếng loa phát ra mệnh lệnh yêu cầu mọi người tiếp tục di chuyển theo hàng một. Nó tạo thêm một cảm giác kỳ lạ, bị kiểm soát cho toàn bộ trải nghiệm.
Khi đến gần phía bên kia cầu, những bức tượng khổng lồ tượng trưng cho cái chết và sự phán xét canh giữ nơi được mô tả là "cổng thiên đường".
Và xa hơn nữa là lối vào chính điện, sạch sẽ và trắng tinh, được bao quanh bởi những họa tiết uốn lượn như ngọn lửa đóng băng.
Tuy nhiên, bên trong chùa là một sự tương phản rõ rệt với vẻ ngoài trắng tinh khôi và những bàn tay đáng sợ vừa xuất hiện. Nhiều bức tranh tường khổng lồ trên các bức tường tối tăm, rực lửa và đầy ắp hình ảnh ma quỷ, quái vật và cảnh hủy diệt.
Nhưng nếu nhìn kỹ hơn, bạn sẽ nhận thấy một số nhân vật quen thuộc như Michael Jackson, Harry Potter hay Pikachu.
Bạn sẽ phải nhìn đi nhìn lại nhiều lần khi cố gắng tìm ra những chi tiết liên quan đến văn hóa đại chúng được lồng ghép khéo léo bên cạnh những cảnh chiến tranh, sự sụp đổ môi trường và thảm họa toàn cầu.
Một phần khiến đền Trắng trở nên hấp dẫn là vì nó không hề cổ kính. Không giống như hầu hết các ngôi chùa nổi tiếng của Thái Lan, Wat Rong Khun chính thức mở cửa vào năm 1997.
Ngôi đền ban đầu trên khu đất này đang xuống cấp, vì vậy nghệ sĩ Chalermchai Kositpipat đã xây dựng lại nó như một tác phẩm nghệ thuật sống động, tự mình tài trợ mọi thứ để không ai có thể làm giảm đi góc nhìn của ông.
Theo Hãng tin Reuters, Liên đoàn Quốc tế các hiệp hội phi công hàng không (IFALPA) ngày 10-4 cho biết nhiều phi công quốc tế đang đối mặt với áp lực nặng nề khi phải chấp nhận rủi ro bay vào vùng xung đột tại Trung Đông, nếu không sẽ phải chịu các hình phạt như cắt lương, sa thải.
Ông Ron Hay, Chủ tịch IFALPA, nhận định "nỗi sợ bị trả đũa" này đang bao trùm giới phi công từ Lebanon đến Ấn Độ khi họ phải bay trong điều kiện khó lường - nơi không phận có thể đóng cửa đột ngột do các cuộc không kích giữa bối cảnh chiến sự tại Trung Đông chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.
Phát biểu với Reuters, ông Hay nói một số phi công lo ngại mất việc nếu từ chối nhiệm vụ, trong khi những người khác có thể không bị sa thải nhưng sẽ không được trả lương nếu không bay.
Ông từ chối nêu tên các hãng hàng không liên quan, nhưng cho rằng cách họ đối xử với phi công (như đe dọa, gây áp lực nếu không bay) là cách làm sai vì nó không tạo ra môi trường làm việc an toàn, nơi các phi công được khuyến khích lên tiếng.
Thông tin này được đưa ra khi một số hãng hàng không Trung Đông đang dần khôi phục hoạt động bay, sau khi thỏa thuận ngừng bắn kéo dài 2 tuần giữa Mỹ và Iran được công bố. Dù vậy, giới quan sát cho rằng lệnh ngừng bắn này "khá mong manh" khi các cuộc tấn công trong khu vực vẫn đang tiếp diễn.
Trước tình hình trên, các hãng hàng không châu Âu đã tiếp tục gia hạn lệnh cấm bay qua không phận một số quốc gia vùng Vịnh - bao gồm UAE và Qatar - đến ngày 24-4. Trong khi đó, các hãng hàng không tại Dubai, Doha và Ấn Độ vẫn tiếp tục khai thác hoạt động bay qua khu vực này.
Điều này cũng đẩy phi công vào thế khó khi họ không có quyền quyết định về vấn đề an toàn của bản thân và chuyến bay - điều vốn không nên bị ép buộc hay thương lượng.
Trước những lo ngại gia tăng, IFALPA đã công bố tài liệu này nhằm nhấn mạnh quyền của phi công trong các quyết định liên quan đến an toàn.
Một bản tin trước đó của Cơ quan hàng không Liên hợp quốc cũng cảnh báo rủi ro về sức khỏe tâm lý khi hoạt động trong vùng xung đột, khi phi hành đoàn đối mặt với mức độ căng thẳng, lo âu và mệt mỏi nghiêm trọng hơn, cả trên mặt đất lẫn trên không. Cơ quan này cho rằng đây là yếu tố then chốt đối với an toàn bay.
Ông Ron Hay cho biết các phi công bay đến khu vực này cũng phàn nàn về việc thiếu hướng dẫn rõ ràng về rủi ro, khiến việc lập kế hoạch trở nên khó khăn nếu một sân bay bất ngờ bị đóng cửa do các cuộc tấn công.
Trước đó hồi cuối tháng 3, nhóm phi công Ấn Độ đã gọi việc hãng Air India tiếp tục bay đến khu vực vùng Vịnh là "mối lo ngại nghiêm trọng", đồng thời đề nghị cơ quan quản lý tạm dừng khai thác cho đến khi có "đánh giá rủi ro" tập trung và minh bạch.
Không chỉ nguy hiểm trên không, các phi công tại những điểm nóng như Beirut (Lebanon) còn đối mặt với rủi ro ngay sau khi hạ cánh. Ông Ron Hay dẫn chứng trường hợp các phi công không thể về nhà vì các tuyến đường từ sân bay đã bị san phẳng hoàn toàn do bom đạn.
Hiện tại, nhiều hãng hàng không lớn tại vùng Vịnh vẫn khẳng định họ ưu tiên an toàn và bay theo các hành lang chuyên dụng. Tuy nhiên việc các phi công tại đây từ chối trả lời phỏng vấn - ngay cả khi ẩn danh - đã cho thấy "văn hóa im lặng" và "nỗi sợ bị trù dập" đang hiện hữu rõ rệt trong ngành hàng không khu vực này.