Theo Hiệp hội Hồ tiêu và Cây gia vị Việt Nam (VPSA), từ tháng 3 đến tháng 5/2025, một doanh nghiệp trong nước đã ký hợp đồng xuất khẩu 21 container hồ tiêu sang Karachi (Pakistan) cho đối tác nước ngoài, song không yêu cầu đặt cọc.
Đối tác sử dụng nhiều pháp nhân trung gian để tạo dựng uy tín ban đầu, khiến phía Việt Nam tin tưởng giao hàng. Từ cuối tháng 5 đến giữa tháng 7/2025, 20 container đã cập cảng Karachi.
Tuy nhiên, sau khi hàng đến nơi, đối tác liên tục trì hoãn thanh toán với các lý do không rõ ràng, đồng thời đưa ra các cam kết mang tính hình thức như đang xử lý chuyển tiền hoặc chờ xác nhận từ ngân hàng. Trong quá trình này, đối tác nhiều lần cung cấp chứng từ chuyển tiền giả và yêu cầu bổ sung các bộ hồ sơ không cần thiết nhằm kéo dài thời gian.
Việc chậm thanh toán kéo dài từ tháng 5 đến tháng 9/2025 khiến hàng hóa bị lưu tại cảng, phát sinh chi phí lưu container và lưu bãi lớn, đồng thời gây áp lực nghiêm trọng lên dòng tiền của doanh nghiệp xuất khẩu.
Lợi dụng tình trạng này, đối tác tiếp tục gây sức ép, yêu cầu giảm giá sâu khoảng 25% so với hợp đồng ban đầu, thấp hơn đáng kể giá thị trường, kèm theo cam kết thanh toán nhanh nhưng không thực hiện.
Trong bối cảnh chi phí phát sinh ngày càng tăng và rủi ro hàng hóa có thể bị xử lý theo quy định tại nước sở tại, doanh nghiệp buộc phải chấp nhận điều chỉnh giá để giảm thiểu thiệt hại. Tuy nhiên, sau khi đạt thỏa thuận, đối tác vẫn tiếp tục trì hoãn thanh toán đến cuối năm 2025, nhiều lần gửi chứng từ giả và không thực hiện nghĩa vụ.
Kết thúc vụ việc, dù đã xử lý được một phần hàng hóa, tổng thiệt hại của doanh nghiệp ước tính gần 600.000 USD (khoảng 15 tỷ đồng), bao gồm phần giảm giá bán, chi phí lưu bãi và logistics. Sự cố cũng ảnh hưởng tiêu cực đến dòng tiền và uy tín của doanh nghiệp với đối tác vận tải, ngân hàng.
Theo VPSA, vụ việc cho thấy một phương thức lừa đảo có chủ đích: đối tác đặt hàng số lượng lớn nhưng không đặt cọc, kéo dài thời gian thanh toán để phát sinh chi phí lưu cảng, từ đó gây sức ép buộc bên bán giảm giá, rồi tiếp tục chây ì nhằm chiếm dụng lợi ích.
Từ thực tế này, Hiệp hội khuyến nghị doanh nghiệp xuất khẩu hồ tiêu và gia vị cần đặc biệt thận trọng khi giao dịch với đối tác mới, nhất là tại các thị trường rủi ro cao. Doanh nghiệp không nên giao hàng khi chưa có đảm bảo thanh toán như đặt cọc, thư tín dụng (L/C) hoặc bảo lãnh ngân hàng; đồng thời cần xác minh đối tác qua nhiều kênh và chủ động phối hợp với Thương vụ Việt Nam tại nước sở tại. Các điều khoản hợp đồng cũng cần được xây dựng chặt chẽ, đặc biệt là quy định xử lý hàng hóa tại cảng khi phát sinh tranh chấp.
Những năm gần đây, nhiều doanh nghiệp Việt Nam đã gặp rủi ro khi xuất khẩu hồ tiêu, điều, quế và các mặt hàng gia vị sang một số thị trường, với kịch bản phổ biến là đối tác đặt hàng lớn để tạo niềm tin nhưng không đặt cọc, sau đó kéo dài thanh toán và sử dụng chứng từ ngân hàng giả.
Trước đó, năm 2024, một số doanh nghiệp thành viên VPSA cũng gặp sự cố khi xuất khẩu hồ tiêu sang Malaysia cho khách hàng Mafipro SDN BHD. Khi hàng đến cảng, lô hàng bị lấy ra dù phía Việt Nam vẫn giữ vận đơn đường biển gốc.
Trong bối cảnh xuất khẩu hồ tiêu vẫn tăng trưởng, VPSA nhấn mạnh việc kiểm soát rủi ro thương mại cần được đặt lên hàng đầu để bảo vệ doanh nghiệp. Năm 2025, xuất khẩu hồ tiêu Việt Nam đạt kim ngạch kỷ lục 1,66 tỷ USD, dù sản lượng giảm còn 246.132 tấn, nhờ giá xuất khẩu bình quân tăng mạnh.
Chiều 8/4, Quốc hội thảo luận tại tổ về dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi). Tại đoàn TP HCM, bà Phạm Khánh Phong Lan, Giám đốc Sở An toàn thực phẩm TP HCM, đặt vấn đề tuổi thọ ngắn của một số luật.
Bà nói trước đây đã từng tham gia góp ý Luật Thủ đô năm 2016, rồi 8 năm sau đến 2024 lại sửa đổi. Với lần sửa này, đại biểu đề nghị cần phân tích rõ "những điều trước đây chưa hài lòng hay chưa đấu tranh được" và liệu trong vài năm tới có phải tiếp tục điều chỉnh nữa không. Trên cơ sở xác định được những hạn chế của Luật Thủ đô hiện hành, theo bà Lan, cơ quan quản lý cần tìm ra giải pháp để áp dụng, tháo gỡ khó khăn cho nhiều thành phố khác.
Viện trưởng Viện Pasteur TP HCM Nguyễn Vũ Trung đề xuất không nên quy định các con số cụ thể tại Luật Thủ đô sửa đổi. Ông dẫn chứng tại điều 26 của dự thảo đang liệt kê nhiều chi tiết để thu hút nhà đầu tư chiến lược như miễn tiền thuê đất 10 năm, giảm 50% tiền thuê mặt nước, thuế suất 5%, miễn thuế 4 năm... Ông Trung cho rằng thực tế luôn biến đổi, nên thay vì quy định cứng nhắc, luật cần trao trao cho Hà Nội sự linh hoạt lớn nhất để có thể chủ động tạo ra dư địa phát triển.
Về các vấn đề này, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhắc lại năm 2016 và 2024, đoàn đại biểu TP Hà Nội đều vui mừng khi lần đầu ban hành và sửa Luật Thủ đô. Tuy nhiên, luật tiếp tục cần sửa tại kỳ họp này, bởi theo ông, năm ngoái Quốc hội ban hành 89 luật. Trong đó, nhiều quy định vượt trội so với Luật Thủ đô hiện hành, khiến nó "lạc hậu", không theo kịp các luật mới và cả những yêu cầu về phát triển kinh tế - xã hội.
Chủ tịch Quốc hội cho biết tinh thần của Luật Thủ đô mới sẽ là phân cấp, phân quyền toàn diện, tối đa cho chính quyền TP Hà Nội. Việc này được thực hiện theo nguyên tắc "Hà Nội quyết, Hà Nội làm, Hà Nội chịu trách nhiệm".
Ông đánh giá dự thảo luật có 7 điểm nổi bật, trong đó có bổ sung miễn trách nhiệm pháp lý (khoản 2, Điều 34); thành lập đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt (Điều 6); tăng thẩm quyền tổ chức bộ máy cho HĐND hay tăng trách nhiệm giải trình và công khai minh bạch.
Chủ tịch Quốc hội khẳng định đây là luật hết sức quan trọng, có tầm nhìn chiến lược, thể hiện quyết tâm chính trị của Đảng, Nhà nước trong việc xây dựng Thủ đô vươn tầm khu vực và quốc tế.
"Nếu được hoàn thiện theo hướng cân bằng giữa trao quyền mạnh và kiểm soát chặt, minh bạch cao, luật sẽ trở thành bệ phóng giúp Hà Nội giải quyết ùn tắc giao thông, ô nhiễm, thiếu nhà ở xã hội và bứt phá về kinh tế để phát triển trong thời gian tới", ông nói.
Còn theo Bí thư Thành ủy TP HCM Trần Lưu Quang, việc sửa Luật Thủ đô lần này cũng là tiền đề, kinh nghiệm để TP HCM xây dựng Luật Đô thị đặc biệt sắp tới.
Tại tổ Hà Nội, Phó chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Nguyễn Phương Thủy cũng ủng hộ việc chuyển từ mô hình thực thi chính sách sang kiến tạo thể chế. Theo bà Thủy, đây là bước tiến quan trọng, tạo điều kiện để Thủ đô thực sự trở thành trung tâm dẫn dắt phát triển, thử nghiệm các mô hình mới, cách làm mới.
Đại biểu nói sửa đổi Luật Thủ đô lần này theo hướng "luật khung", tạo không gian để Hà Nội chủ động đề xuất và triển khai các cơ chế mới là phù hợp, đáp ứng yêu cầu thực tiễn.
Dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) gồm 9 chương, 36 điều. Quốc hội sẽ tiếp tục thảo luận tại hội trường sáng 12/4. Dự kiến dự luật có hiệu lực từ 1/7/2026, nếu được Quốc hội thông qua tại kỳ họp này.
Tại đại hội cổ đông Công ty cổ phần Hoàng Anh Gia Lai (HAG), nhiều cổ đông bày tỏ lo ngại về khả năng huy động nguồn lực cho dự án quy mô lớn 20.000 ha cà phê trong bối cảnh doanh nghiệp vừa trải qua giai đoạn tái cơ cấu.
Trả lời cổ đông, ông Đoàn Nguyên Đức (bầu Đức)- Chủ tịch HĐQT Hoàng Anh Gia Lai, cho rằng vấn đề then chốt không nằm ở tiền mà ở quỹ đất. Với những dự án nông nghiệp quy mô lớn, đặc biệt là cà phê Arabica, theo ông, yếu tố quyết định là có được vùng đất phù hợp, bởi "có tiền mà không có đất thì cũng không thể triển khai".
Cụ thể, cà phê Arabica chỉ phù hợp với những khu vực có độ cao tối thiểu khoảng 700 m so với mực nước biển. HAGL lựa chọn vùng Bolaven (Lào) với độ cao trung bình khoảng 1.200 m, tương đương Đà Lạt, và đến nay đã chuẩn bị được khoảng 85% diện tích trong tổng kế hoạch 20.000 ha.
Riêng bài toán vốn được doanh nghiệp đánh giá có thể chủ động. HAGL xây dựng phương án tài chính dựa trên ba trụ cột gồm lợi nhuận giữ lại, IPO các công ty con và huy động tại công ty mẹ. Riêng năm 2026, doanh nghiệp dự kiến bố trí khoảng 5.000 tỷ đồng cho đầu tư, trong tổng nhu cầu vốn hơn 14.000 tỷ đồng cho cả dự án, được triển khai trong vòng 3 năm nhằm đảm bảo cân đối dòng tiền. Công ty cũng dự kiến chỉ chia cổ tức ở mức 500 đồng mỗi cổ phiếu để ưu tiên tái đầu tư.
Năm 2025, HAGL đạt lợi nhuận sau thuế khoảng 2.243 tỷ đồng, chủ yếu đến từ hai trụ cột là chuối và sầu riêng, trong khi mảng chăn nuôi heo gần như dừng lại và một số khoản đầu tư khác chưa hiệu quả. Năm 2026, công ty đặt mục tiêu lợi nhuận 4.200 tỷ đồng, song theo ông Đức, cần bóc tách cơ cấu để phản ánh đúng bản chất.
Cụ thể, một phần đáng kể lợi nhuận dự kiến đến từ yếu tố tài chính, bao gồm khoản hoàn nhập trên 1.000 tỷ đồng sau khi xử lý nghĩa vụ với Công ty Mua bán nợ, cùng với khoảng 1.000-2.000 tỷ đồng từ việc bán tài sản. Do đó, nếu quy toàn bộ kế hoạch lợi nhuận về hoạt động sản xuất kinh doanh là chưa chính xác. Phần đóng góp từ hoạt động cốt lõi ước chiếm khoảng một nửa, với động lực đến từ bốn mảng chính gồm chuối, sầu riêng, cà phê và chăn nuôi heo.
So với năm trước, khi dòng tiền chủ yếu đến từ chuối và sầu riêng, năm 2026 ghi nhận sự trở lại của mảng chăn nuôi heo và sự khởi động của cà phê. Tuy nhiên, hai mảng cà phê và sầu riêng vẫn chưa bước vào giai đoạn thu hoạch tối đa, do đó dư địa tăng trưởng trong các năm tới còn lớn.
Song song với hoạt động kinh doanh, HAGL đang đẩy mạnh kế hoạch huy động vốn thông qua IPO các công ty con. Trong đó, Công ty Cổ phần Đầu tư Quốc tế Hoàng Anh Gia Lai - đơn vị quản lý các dự án tại Lào, được xác định là nguồn vốn then chốt cho dự án cà phê, đồng thời duy trì lợi nhuận ổn định trong 3-4 năm gần đây, với mục tiêu tối thiểu 400 tỷ đồng trong năm nay.
Hiện hồ sơ IPO công ty con của Hoàng Anh Gia Lai đã cơ bản hoàn tất và có thể triển khai trong quý II nếu điều kiện thị trường thuận lợi. Sau IPO, HAGL dự kiến bán ra 20-25% vốn nhưng vẫn giữ quyền chi phối. Ông Đức nhấn mạnh đây là "nguồn tiền cực kỳ quan trọng" trong ba trụ cột tài chính, bên cạnh lợi nhuận giữ lại và huy động tại công ty mẹ.
Bên cạnh đó, HAGL cũng có kế hoạch IPO Tổng công ty cà phê (đổi tên từ Công ty Lơ Pang) vào năm 2029, sau khi hoàn tất giai đoạn đầu tư và đưa vùng trồng 20.000 ha vào khai thác, nhằm tối ưu giá trị trước khi đưa ra thị trường.
Về nền tảng tài chính, các chỉ số của HAGL đã cải thiện đáng kể sau quá trình tái cơ cấu. Tỷ lệ nợ trên vốn chủ sở hữu giảm còn khoảng 0,86 lần, nợ trên tổng tài sản ở mức 0,46 lần, trong khi hệ số nợ vay trên vốn chủ sở hữu giảm xuống 0,56 lần. Tổng dư nợ cũng được kéo giảm mạnh từ khoảng 36.000 tỷ đồng xuống còn khoảng 7.900 tỷ đồng vào cuối năm 2025, đồng thời doanh nghiệp đã xóa hết lỗ lũy kế và tất toán toàn bộ nghĩa vụ trái phiếu vào đầu năm 2026.
Trên nền tảng đó, HAGL đặt mục tiêu doanh thu 8.624 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế 4.202 tỷ đồng năm nay - mức cao nhất trong lịch sử nếu hoàn thành.
Dù hoạt động công ty đã cải thiện rõ rệt, ông Đức cho rằng doanh nghiệp vẫn cần thêm thời gian để lấy lại niềm tin thị trường. Theo ông, ưu tiên hiện nay là duy trì kỷ luật tài chính và triển khai đầu tư thận trọng, dựa trên những bài học tích lũy trong hơn một thập kỷ tái cơ cấu.
Ngày 21/4, CEO các hãng hàng không giá rẻ lớn của Mỹ có cuộc gặp với Bộ trưởng Giao thông Vận tải Sean Duffy. Họ muốn thúc giục Quốc hội hỗ trợ thuế tạm thời để bù đắp giá nhiên liệu máy bay tăng vọt do chiến sự tại Trung Đông.
Tuần trước, Association of Value Airlines - hiệp hội đại diện cho các hãng bay giá rẻ Spirit Airlines, Frontier Airlines, Allegiant Air, Sun Country và Avelo đã gửi thư cho lãnh đạo Quốc hội Mỹ. Hiệp hội này kiến nghị ngừng thu thuế tiêu thụ đặc biệt liên bang 7,5% với vé máy bay và thuế 5,3 USD mỗi chặng bay. Việc miễn các khoản thuế này có thể bù đắp khoảng 30% chi phí tăng thêm do nhiên liệu bay đắt đỏ.
"Nếu không được hỗ trợ, sức ép từ giá nhiên liệu tăng sẽ khiến chi phí đi lại của hành khách lên cao hơn. Các hãng hàng không có thể buộc phải tăng giá vé và dịch vụ bổ sung để bù đắp chi phí", Jonathon Freye - lãnh đạo hiệp hội cho biết.
Việc eo biển Hormuz gần như bị phong tỏa gần 2 tháng qua đã khiến giá năng lượng toàn cầu tăng vọt. Giá dầu thô thế giới đắt thêm gần 40% vì xung đột, kéo theo giá xăng, khí đốt, điện, nhiên liệu máy bay.
Đến nay, các hãng hàng không Bắc Mỹ đã phải tăng phí hành lý, cắt giảm số chuyến bay và thu hẹp kế hoạch mở rộng công suất. Tuần trước, Reuters đưa tin kế hoạch thoát tình trạng phá sản của Spirit Airlines đang chịu áp lực trở lại sau khi giá nhiên liệu bay tăng mạnh, ảnh hưởng đến các giả định quan trọng trong quá trình tái cấu trúc.
Không chỉ Bắc Mỹ, các hãng bay châu Âu cũng gặp khó. EasyJet cho biết chi phí nhiên liệu trong tháng 3 tăng thêm khoảng 25 triệu bảng Anh (34 triệu USD). Số vé đặt mua cho các chuyến bay cuối năm cũng giảm 2% so với 2025.
Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) tuần trước cảnh báo châu Âu chỉ còn đủ nhiên liệu máy bay cho 6 tuần. Việc này có thể gây hậu quả kinh tế nghiêm trọng ở nhiều quốc gia phụ thuộc vào du lịch hè.
