Người dân và các cơ quan, đơn vị còn 15 ngày để góp ý cho Dự thảo sửa đổi Bộ luật Hình sự năm 2026, đang được Bộ Công an lấy ý kiến công khai.
Lần sửa đổi này đề ra loạt đề xuất bao quát mọi lĩnh vực, từ môi trường, tội phạm công nghệ, việc giảm các tội còn án tử hình; mở rộng các tội phạt tiền thay tù, đến tăng tội hình sự với doanh nghiệp.
Trong lĩnh vực tư pháp, ngoài đề xuất luật sư phải tố cáo thân chủ khi chuẩn bị phạm tội, Bộ Công an đề xuất thêm tội danh hình sự với nhóm các chấp hành viên thi hành án dân sự.
Theo cơ quan soạn thảo, tình trạng cán bộ thực hiện sai hoặc không đầy đủ quy định về thi hành án dân sự đã gây thiệt hại nghiêm trọng về tài sản, quyền và lợi ích hợp pháp của công dân. Nhưng luật lại chưa có chế tài xử lý hình sự, gây bức xúc cho quần chúng nhân dân, xâm phạm đến an ninh, trật tự.
Do đó, Bộ Công an đề xuất bổ sung hành vi phạm tội mới vào Bộ luật Hình sự: Thực hiện sai quy định hoặc thực hiện không đầy đủ quy định về thi hành án dân sự gây thiệt hại nghiêm trọng, áp dụng riêng cho người vi phạm là chấp hành viên.
Các sai phạm của chấp hành viên đang được xử lý ra sao
Chấp hành viên do Bộ trưởng Tư pháp bổ nhiệm, miễn nhiệm, cách chức; là người được Nhà nước giao nhiệm vụ thi hành các bản án, quyết định của Tòa án và một số cơ quan liên quan, theo Luật Thi hành án dân sự.
Chấp hành viên thi hành án sai quy định pháp luật, gây thiệt hại sẽ bị xử lý kỷ luật (khiển trách, cảnh cáo, hạ bậc lương, cách chức), bồi thường thiệt hại, hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự tùy mức độ. Họ phải chịu trách nhiệm cá nhân về hành vi, quyết định của mình trong thi hành án dân sự.
>>Chấp hành viên có quyền hạn thế nào
Bộ luật Hình sự chưa có một tội danh riêng biệt dành riêng cho hành vi “thi hành án sai” của chấp hành viên. Song tùy tính chất, động cơ, chấp hành viên có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo các tội danh về chức vụ hoặc tội xâm phạm hoạt động tư pháp như:
– Tội không thi hành án (Điều 379): Nếu chấp hành viên là người có thẩm quyền nhưng cố ý không ra quyết định thi hành án hoặc không thi hành quyết định thi hành bản án, quyết định của Tòa án.
Hình phạt cao nhất có thể lên đến 10 năm tù nếu gây thiệt hại hoặc tẩu tán tài sản trị giá trên 1 tỷ đồng.
– Tội cản trở việc thi hành án (Điều 381): Áp dụng nếu chấp hành viên lợi dụng chức vụ, quyền hạn để cố ý cản trở việc thi hành án. Hình phạt có thể từ cải tạo không giam giữ đến 5 năm tù.
– Tội thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng (Điều 360): Nếu chấp hành viên không thực hiện hoặc thực hiện không đúng nhiệm vụ được giao do thiếu trách nhiệm, dẫn đến thiệt hại về tính mạng, sức khỏe hoặc tài sản theo các mức định lượng luật định.
– Tội lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ (Điều 356): Áp dụng nếu chấp hành viên vì vụ lợi hoặc động cơ cá nhân khác mà làm trái công vụ gây thiệt hại cho lợi ích Nhà nước, tổ chức, cá nhân.
Hà Danh Nậm hiện đang bị truy nã. Trước đó, Nậm cũng đã gửi trót lọt nhiều lô hàng trắng qua đường hàng không thông qua Phạm Duy Quang (đang định cư tại Pháp, làm dịch vụ chuyển hàng từ Pháp về Việt Nam).
Theo đó, Hà Danh Nậm (52 tuổi, ngụ tỉnh Nghệ An) gửi các kiện hàng có ma túy thông qua Phạm Duy Quang (đang định cư tại Pháp) là người nhận làm thêm dịch vụ gom hàng từ cộng đồng người Việt tại Pháp vận chuyển về Việt Nam qua dịch vụ chuyển phát nhanh quốc tế để hưởng tiền phí chênh lệch.
Hàng hóa nhập khẩu về Việt Nam qua sân bay quốc tế Nội Bài rồi tập kết tại nhà em ruột của Quang là Phạm Quang Anh.
Sau đó, Quang Anh đặt dịch vụ giao hàng nhanh chuyển cho người nhận theo thông tin ghi trên các kiện hàng mà không kiểm tra hàng hóa bên trong.
Ngày 21-3-2023, Quang tiếp tục gửi nhiều kiện hàng từ Pháp về cho Quang Anh. Sau khi nhận được hàng, Quang Anh thông báo cho Quang biết, Quang yêu cầu Quang Anh gọi điện thoại cho người nhận theo thông tin ghi trên kiện hàng.
Sau đó, Bùi Văn Ánh nhận kiện hàng có ma túy cất giấu trong các hộp kem đánh răng có đánh dấu chữ "T", đưa đi giao theo chỉ đạo của Hoàng Sỹ Thắng.
Lúc 11h ngày 22-3-2023, Quang Anh gọi đến số điện thoại của người nhận hàng, nhưng không liên lạc được, nên đã báo cho Quang biết.
Lúc này, Quang nói cho Quang Anh biết là cũng không liên lạc được với người gửi kiện hàng tại Pháp, nên yêu cầu Quang Anh phải nhanh chóng vứt bỏ kiện hàng này, vì khả năng trong thùng hàng có ma túy.
Do nắm được việc cơ quan chức năng đang điều tra truy bắt các đối tượng vận chuyển ma túy qua đường hàng không và nhận thấy kiện hàng này (gồm kem đánh răng, bàn chải đánh răng …) giống với đặc điểm của các kiện hàng đã bị phát hiện, bắt giữ ma túy tại sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất liên quan đến 4 tiếp viên hàng không, nên Quang Anh đã chia nhỏ số tuýp kem đánh răng trong kiện hàng, chờ đến đêm khuya, ít người qua lại, bỏ vào túi đen, đem đi vứt.
Ngày 23-3-2023 và ngày 24-3-2023, Cơ quan cảnh sát điều tra Công an TP.HCM đã tổ chức cho Phạm Quang Anh đi chỉ điểm các vị trí nêu trên, nhưng không thu hồi được các túi kem đánh răng chứa ma túy đã bị vứt bỏ.
Tiến hành trích xuất dữ liệu điện thoại di động thu giữ của Phạm Quang Anh phát hiện các tin nhắn giữa Quang Anh với Phạm Duy Quang có nội dung thể hiện Quang Anh nhận thức rõ được trong kiện hàng kem đánh răng có chứa ma túy nhưng đã cố ý vứt bỏ để che giấu tội phạm.
Do đó, Phạm Quang Anh bị truy tố về tội che giấu tội phạm đối với hành vi phát hiện được hàng hóa vận chuyển từ Pháp về Việt Nam ngày 21-3-2023 có các chất ma túy, nhưng đã đưa đi vứt bỏ, để che giấu tội phạm vận chuyển trái phép chất ma túy.
Ngày 21/4, Công an phường An Phú Đông (quận 12 cũ) lập hồ sơ xử lý nam thanh niên này; làm rõ biểu hiện bất thường, hành vi gây rối và đập phá tài sản của người dân.
Chiều qua, nam thanh niên đi xe ôm đến tiệm cắt tóc phường An Phú Đông xin đi nhờ phòng vệ sinh. Sau đó, anh ta rời đi trong trạng thái không tỉnh táo, miệng ú ớ rồi bất ngờ leo lên mái nhà gần đó. Người này liên tục nhảy múa, đập phá đồ đạc, 2 tay cầm kéo "múa" loạn xạ khiến nhiều người hoảng sợ, trình báo cảnh sát.
Công an phường An Phú Đông ngay sau đó phối hợp các lực lượng phong tỏa khu vực để đảm bảo an toàn cho người dân, đồng thời thuyết phục nam thanh niên xuống đất nhưng bất thành. Anh ta liên tục di chuyển qua nhiều mái nhà rồi leo lên hệ thống dây cáp viễn thông vắt ngang đường.
Sự việc khiến giao thông qua khu vực gặp khó khăn. Toàn bộ lực lượng chức năng phải vây bắt kẻ bất thường, ngăn chặn các hành vi có thể gây nguy hiểm.
Hơn 2 tiếng sau, lúc 19h30, khi nam thanh niên đang đu trên dây cáp ở độ cao hơn 3 m thì tuột tay rơi xuống đường, lập tức bị khống chế.
Cơ quan công an đang xác minh nhân thân và kiểm tra nồng độ chất kích thích.
Ngày 22/4, trong phiên xét xử thứ hai, TAND tỉnh An Giang tiếp tục xét hỏi các bị hại, tập trung làm rõ hành vi của nguyên trưởng Công an Phú Quốc Lê Văn Mót và "em gái nuôi" Nguyễn Thị Hằng về tội Lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Riêng Hằng bị truy tố thêm tội Rửa tiền.
Ông Mót bị cáo buộc năm 2018-2023, dù biết các thửa đất là đất rừng, đất Nhà nước quản lý, không thể cấp giấy chứng nhận nhưng vẫn giới thiệu "em gái nuôi" ký hợp đồng "làm sổ đỏ", mua bán đất. Thực tế, cả hai không có khả năng thực hiện nhưng vẫn đưa thông tin sai sự thật nhằm chiếm đoạt gần 68 tỷ đồng.
Khai trước tòa, bị hại Hồ cho biết toàn bộ giao dịch mua bán đất, nhận làm sổ đỏ đều xuất phát từ ông Mót. Việc ký hợp đồng với Hằng cũng do ông này chỉ định. Tin tưởng, ông thậm chí chuyển tiền mua đất mà không biết vị trí cụ thể, nghĩ đó là "đất của Trưởng công an Phú Quốc".
Ngoài ra, ông Hồ còn nhờ Mót kiểm tra tính pháp lý một thửa đất dự định mua tại Bãi Trường. Mót yêu cầu chuyển giấy tờ cho Hằng kiểm tra. Khi nhận được phản hồi "làm được sổ", Mót nhắn số tài khoản để ông Hồ chuyển 500 triệu đồng đặt cọc và dặn "còn lại chuyển cho Hằng". "Từ đó về sau tôi chuyển tiền cho Hằng rồi báo lại cho anh Mót qua tin nhắn. Anh nhắn lại - ok em", ông Hồ khai.
Tương tự, bị hại Thái cho biết khi nhờ Mót và Hằng làm sổ đỏ, cả hai từ chối do diện tích không đủ, nói chỉ nhận từ một ha trở lên. Vì vậy, ông Thái rủ thêm bạn bè có đất ở Phú Quốc để làm cùng. Sau nhiều lần chuyển tiền cho Hằng nhưng chỉ nhận được lời hứa hẹn, ông đã tố giác đến công an.
'Em gái nuôi' khai làm theo chỉ đạo, ông Mót phủ nhận
Trước đó, Hằng khai quen các bị hại thông qua ông Mót. Với bà Trần (bị chiếm đoạt gần 22 tỷ đồng), Hằng cho biết lần đầu gặp tại một khách sạn để ký hợp đồng làm sổ đỏ. Theo lời khai, dù không có mặt tại buổi ký kết, ông Mót vẫn chỉ đạo từ xa qua điện thoại, yêu cầu ký hợp đồng "đúng giá 380 triệu đồng mỗi 1.000 m2".
Cuối buổi giao dịch, Mót gọi Hằng hỏi mượn một tỷ đồng nhưng bà không có. Khi đó, bà Trần đứng gần, biết việc nên gọi trực tiếp cho ông. "Sau cuộc gọi, bà ấy xin số tài khoản của tôi, muốn thông qua tôi chuyển cho anh Mót 800 triệu đồng", Hằng khai.
Hằng cho biết tin tưởng Mót do có quan hệ tình cảm. Bà nhiều lần nhận tiền thay rồi chuyển lại theo yêu cầu. "Anh Mót thường cầm điện thoại của tôi, nhắn tin cho các bị hại, sau đó anh xóa hết tin nhắn", Hằng nói.
Trong khi đó, ông Mót bác bỏ cáo buộc cùng Hằng lừa đảo. Ông khai có giới thiệu khách hàng cho bà Hằng, chỉ người quen mua đất tại Phú Quốc, song không hưởng lợi.
Với các khoản chuyển vào tài khoản mang tên mình, ông giải thích do "anh em chơi thân có số tài khoản của nhau", bị hại tự chuyển để "tăng độ tin cậy" cho giao dịch với Hằng.
Theo HĐXX, lời khai của hai bị cáo có mâu thuẫn; vụ án còn nhiều vấn đề chưa được làm rõ, trong đó có bản chất dòng tiền chiếm đoạt... nên quyết định trả hồ sơ cho VKS để điều tra bổ sung.
