Bà Nguyễn Thị Kiều Oanh, Chủ tịch Hội đồng Quản trị Tập đoàn KNI, chia sẻ như vậy với PV Báo Thanh Niên, bên lề một sự kiện liên quan giáo dục diễn ra tại TP.HCM hôm nay (9.4). Bà Oanh, vừa là cương vị một nhà làm quản lý, vừa một người mẹ của 3 người con – các con thế hệ X và thế hệ Z (Gen Z), chia sẻ những góc nhìn của bà về hành trình dạy con của những người làm cha mẹ.
Đặc biệt, hành trình này đặt trong bối cảnh công nghệ phát triển như vũ bão hiện nay và sự giao tiếp trực tiếp của những người làm cha mẹ với con cái có vẻ như đang co hẹp lại. Có khi chỉ được nối qua màn hình của một chiếc điện thoại thông minh. Con cái – cha mẹ có khi vài ngày, không ăn cùng nhau một bữa cơm gia đình…
Bà Oanh cho biết dạy con, giáo dục thế hệ trẻ bây giờ khó gấp trăm ngàn lần ngày xưa. Vài chục năm trước, bối cảnh chung là kinh tế còn nhiều thiếu thốn, trẻ em tự tìm tòi những trò chơi, tự học hỏi, nuôi dưỡng nhiều động lực học tập để vươn lên. Bây giờ trẻ từ nhỏ đã có điều kiện tốt, các em được tiếp xúc với công nghệ từ khi nằm nôi, thậm chí từ trong bụng mẹ, xã hội quá nhiều tiện nghi, thì dạy trẻ em thế nào, giáo dục ra sao cho trẻ để các em có tinh thần nỗ lực, tinh thần vượt khó để cố gắng?
“Thời vượt khổ chỉ cần no cơm, ấm áo là vui rồi. Còn bây giờ cuộc sống quá đủ đầy rồi, dạy trẻ về sự nỗ lực, khát vọng, cũng nhiều thách thức hơn. Nên nói dạy trẻ thời “vượt sướng” khó hơn khi vượt khổ”, bà Oanh chiêm nghiệm.
Bà Oanh cho rằng, bằng quan sát của mình, bà nhận thấy trong thời đại công nghệ, con người ít giao tiếp trực tiếp cùng nhau mà co cụm trong thế giới riêng của mìn. Không chỉ trong quán cà phê người ta mới thấy mỗi người một góc ôm laptop, điện thoại mà ngay trong gia đình, nhiều khi trong bàn ăn mà mỗi người một cái điện thoại, vừa ăn vừa xem.
Chắc nhiều người cũng thấy, nhiều bạn trẻ bây giờ ít chào hỏi, ít quan tâm mọi người. Nhờ công nghệ – các bạn thấy đầy đủ – khi được tiếp cận với cả thế giới, làm việc với người nước ngoài, ở bất cứ đâu…
“Thách thức lớn nhất bây giờ trong giáo dục lớp trẻ, không phải là vượt khó, mà là giáo dục cho trẻ sống không co cụm, đừng lui vào thế giới cá nhân của mình, mà các em cần hòa đồng, biết quan tâm tới thế giới xung quanh, mọi người xung quanh”, bà Oanh chia sẻ.
Thế nhưng, trong tình hình ấy, bà cũng nhận thấy những nghịch lý tồn tại trong nhiều gia đình, khi trẻ con không được cha mẹ quan tâm cả về vật chất và tinh thần đúng nghĩa.
Có những đứa trẻ hết giờ học ở trường thì được gửi cho người giúp việc chăm nom, ông bà trông chừng. Các em lại thoải mái dùng điện thoại, các thiết bị công nghệ. Có những cha mẹ vì quá bận bịu làm việc, gặp gỡ đối tác, khách hàng…, lo công việc để có chi phí trang trải cho cuộc sống nên dù rất lý tưởng với lý thuyết “cha mẹ phải đồng hành cùng con lớn lên”, họ vẫn không thể sắp xếp được thời gian, tâm trí, sức lực, trò chuyện với con, chơi với con, dạy con học và xa hơn là làm bạn cùng con…
Những trăn trở, suy ngẫm ấy, là một trong những lý do thôi thúc bà Oanh cùng những cộng sự tại KNI nghiên cứu, tìm hiểu tại Anh, mang mô hình trường nội trú Anh về Việt Nam. Ngày 7.3, Trường Ardingly College Việt Nam (phường Cam Đường, Lào Cai) chính thức hoạt động – mô hình trường nội trú Anh quốc chính thống tại Việt Nam, bắt đầu ra đời.
“Khi chúng tôi qua Anh tìm hiểu và được thấy, có những phụ huynh nhà chỉ cách trường nội trú vài bước chân nhưng họ vẫn cho con học nội trú. Chúng tôi hỏi vì sao, họ nói vì biết con sẽ được học ở trường nhiều cái tốt hơn, và trường nội trú sẽ quản lý con tốt hơn ở nhà”, bà Oanh kể lại.
Bà Oanh tâm đắc với ngôi trường nội trú chuẩn Anh ở Lào Cai, nơi mà học sinh được rèn giũa kỷ luật, kỹ năng sống, rèn nền nếp, văn hóa, học được tinh thần tự lập, các em tự thiết kế cuộc sống của mình. Và đặc biệt, trong thời đại công nghệ, ngoài giờ học chính khóa và giờ tự học, trường có nhiều hoạt động. Điều này một cách tự nhiên “kéo” được học sinh khỏi các thiết bị công nghệ, như các hoạt động thể dục thể thao, nghệ thuật…
Sáng 9.4, Công ty Cổ phần Ardingly College Việt Nam phối hợp cùng Ngân hàng TMCP Việt Nam Thịnh Vượng (VPBank) đã công bố gói tài chính để phụ huynh hoặc các doanh nghiệp đầu tư nước ngoài hỗ trợ cho đội ngũ nhân sự cao cấp có điều kiện cho con theo học. Theo đó, với một khoản tiền gửi tiết kiệm ban đầu, tùy theo chọn lựa về thời gian, chương trình và hình thức học tập, phụ huynh sẽ được phía ngân hàng đảm bảo thanh toán học phí và các khoản phí liên quan. Sau khi học sinh hoàn tất chương trình học theo hợp đồng, phụ huynh sẽ nhận lại toàn bộ vốn gốc gửi tiết kiệm ban đầu cùng phần lãi tích lũy còn lại, nếu có – tùy theo chọn lựa của phụ huynh.
Năm nay, vòng chung kết Hội thi "Lớn lên cùng sách" cấp thành phố có sự tham dự của 308 học sinh. Trong đó bảng A (lớp 6, lớp 7) có 155 học sinh tham dự và bảng B (lớp 8, lớp 9) có 153 em.
Hội thi "Lớn lên cùng sách" gồm 2 hoạt động. Trong đó hoạt động 1, học sinh được trải nghiệm 16 trạm đọc và thực hiện các yêu cầu của mỗi trạm trong thời gian 55 phút. Theo đó, mỗi học sinh đóng vai là một "Đại sứ văn hóa đọc" với cuốn "Hộ chiếu đọc sách".
Các trạm được thiết kế theo nhiều nhóm kỹ năng, từ chọn sách theo mục đích, nhận diện thể loại đến ghi chép, cảm nhận và sáng tạo nội dung. Chẳng hạn, ở nhóm trạm lựa chọn và định hướng đọc yêu cầu học sinh xác định sách phù hợp mục đích như giải trí, rèn kỹ năng, phát triển bản thân hoặc theo chủ đề cụ thể.
Trạm sáng tạo đặt ra các thử thách như ghép tên sách thành thông điệp có ý nghĩa, chọn nhân vật trong sách để kết bạn. Trong khi đó, các trạm đọc hiểu và cảm nhận yêu cầu học sinh tìm trích dẫn, ghi lại suy nghĩ hoặc dự đoán nội dung sách qua bìa.
Ở trạm 8 với thử thách "Lật trang tìm chữ", nhiệm vụ yêu cầu học sinh ghi lại trích dẫn trong một trang sách có từ thể hiện tình cảm gia đình…
Sau khi hoàn thành hoạt động trải nghiệm, học sinh di chuyển đến Trường tiểu học Hòa Bình (P.Sài Gòn) để thực hiện sản phẩm sáng tạo (Hoạt động thứ hai), trong thời gian 75 phút.
Chủ đề của sản phẩm sáng tạo năm nay là thiết kế một "vương quốc sách" theo trí tưởng tượng và suy nghĩ cá nhân với đầy đủ tên gọi, giới thiệu các cuốn sách hay đã đọc, dùng bút chì màu để trang trí "Hộ chiếu đọc sách".
Tại hội thi "Lớn lên cùng sách", ông Nguyễn Bảo Quốc, Phó giám đốc Sở GD-ĐT TP.HCM chia sẻ cuốn "Hộ chiếu đọc sách" được phát trong hội thi lần này không chỉ là sản phẩm ghi nhận quá trình đọc của học sinh mà là kết tinh của năng lực, trí tưởng tượng và khả năng sáng tạo của mỗi học sinh, qua đó giúp các em vận dụng kiến thức, kỹ năng vào giải quyết vấn đề trong thực tiễn. Mong rằng sau hội thi này, niềm đam mê đọc sách sẽ tiếp tục được lan tỏa trong học sinh, giúp các em không chỉ tiếp nhận kiến thức mà còn nuôi dưỡng tâm hồn, biết yêu thương và giàu chia sẻ.
Thí sinh muốn đăng ký vào các trường thành viên ĐH Quốc gia TP.HCM cần lưu ý các thành phần điểm bắt buộc trong công thức tính điểm xét tuyển.
Năm nay các trường thành viên của ĐH Quốc gia TP.HCM không còn tuyển sinh theo các phương thức tách biệt mà chuyển sang xét tuyển tổng hợp. Phương thức này sử dụng đồng thời nhiều nguồn dữ liệu đầu vào gồm điểm thi tốt nghiệp THPT, điểm kỳ thi đánh giá năng lực ĐH Quốc gia TP.HCM 2026 và kết quả học tập THPT (học bạ).
Bên cạnh đó, nhiều trường bổ sung tiêu chí khác như chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế, giải thưởng học sinh giỏi hoặc hoạt động ngoại khóa để tăng khả năng phân loại thí sinh.
Điểm đáng chú ý là các thành phần này không còn tách thành các phương thức độc lập mà được tích hợp trong một công thức chung, đòi hỏi thí sinh duy trì kết quả đồng đều thay vì chỉ tập trung vào một kỳ thi.
Công thức tính điểm xét tuyển tổng hợp năm 2026 được ĐH Quốc gia TP.HCM xác định: Điểm xét tuyển tổng hợp = w₁ × điểm thi tốt nghiệp THPT + w₂ × điểm thi đánh giá năng lực + w₃ × điểm học bạ + điểm cộng/điểm thưởng (nếu có).
Trong đó w₁, w₂, w₃ là hệ số của từng tiêu chí và đều lớn hơn 0. Điều này đồng nghĩa cả ba yếu tố: điểm thi tốt nghiệp THPT, điểm thi đánh giá năng lực và học bạ THPT đều có vai trò trong cấu thành điểm xét tuyển.
Tuy nhiên tùy từng trường ĐH thành viên, các hệ số có thể khác nhau. Việc xác định trọng số được căn cứ vào tỉ lệ nhập học theo các phương thức trong ba năm gần nhất hoặc dựa trên phân tích hồi quy giữa kết quả học tập ĐH của sinh viên và các tiêu chí xét tuyển những năm trước.
Theo Ban đào tạo ĐH Quốc gia TP.HCM, toàn bộ điểm xét tuyển sẽ được quy đổi về thang điểm 100 nhằm bảo đảm tính minh bạch, thuận lợi trong so sánh và xét tuyển.
PGS.TS Bùi Hoài Thắng, Trưởng phòng đào tạo Trường ĐH Bách khoa, cho biết trường tiếp tục sử dụng điểm đánh giá năng lực như một căn cứ quan trọng trong xét tuyển, đồng thời kết hợp điểm thi tốt nghiệp THPT và học bạ.
Thí sinh được đánh giá theo thang điểm 100: Điểm xét tuyển = Điểm học lực + Điểm cộng + Điểm ưu tiên. Điểm học lực chiếm tỉ trọng lớn, được tính theo công thức: [Điểm học lực] = [Điểm năng lực] x 70% + [Điểm tốt nghiệp THPT quy đổi] x 20% + [Điểm học THPT quy đổi] x 10%. Trong đó, [Điểm năng lực] là điểm thi đánh giá năng lực (thang 1.500, quy đổi về 100), trong đó môn toán nhân hệ số 2.
"Phương thức xét tuyển tổng hợp của trường năm 2026 không thay đổi về nguyên tắc nhưng có một số điều chỉnh mới phù hợp với quy chế chung của Bộ Giáo dục và Đào tạo và theo lộ trình cải tiến tuyển sinh của trường.
Điểm mới đáng chú ý nhất là năm nay trường nhân hệ số 2 điểm môn toán trong toàn bộ các thành phần dùng để tính điểm học lực. Nếu năm 2025, toán chỉ được nhân đôi trong bài thi đánh giá năng lực thì năm nay mở rộng sang cả điểm thi tốt nghiệp THPT và điểm học THPT. Đây được xem là bước tiếp theo trong lộ trình lấy toán làm trọng tâm đánh giá đầu vào của trường khối kỹ thuật", ông Thắng giải thích.
Trường ĐH Khoa học Tự nhiên xét tuyển tổng hợp kết quả kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026 hay kết quả kỳ thi đánh giá năng lực ĐH Quốc gia TP.HCM 2026 với điểm học bạ ba năm lớp 10, 11, 12. Đáng chú ý là toàn bộ các loại điểm, gồm điểm thi THPT, điểm học bạ và điểm thi đánh giá năng lực đều được quy đổi về thang điểm 30 trước khi đưa vào công thức xét tuyển.
Về cách tính điểm phương thức tổng hợp, ThS Hoàng Thanh Tú, Phó trưởng phòng thông tin - truyền thông nhà trường, cho biết: "Điểm xét tuyển được cấu thành từ ba thành phần chính gồm điểm học lực, điểm cộng và điểm ưu tiên.
Trong đó điểm học lực được xác định bằng cách lấy giá trị cao nhất giữa hai phương án: kết hợp điểm thi THPT với học bạ hoặc kết hợp điểm đánh giá năng lực với học bạ. Nhà trường cũng quy định rõ cách tính điểm học bạ theo tổ hợp môn có lợi nhất cho thí sinh, đồng thời đưa ra nguyên tắc xử lý trong trường hợp thiếu dữ liệu điểm ở một số năm học".
Trường ĐH Công nghệ thông tin cũng xét tuyển tổng hợp. Công thức xét tuyển: Điểm xét tuyển = Hs1 × THPT + Hs2 × ĐGNL + Hs3 × HB + Điểm cộng (nếu có) + Điểm ưu tiên (nếu có). Xét tuyển tổng hợp được tính theo thang điểm 100, trong đó điểm xét tuyển được xác định bằng 47,5% điểm tốt nghiệp THPT, 47,5% điểm đánh giá năng lực ĐH Quốc gia TP.HCM và 5% điểm học bạ, kèm theo điểm cộng và điểm ưu tiên (nếu có)…
Tại Ngày hội Pháp ngữ được tổ chức vào cuối tuần qua ở Trường THPT Nguyễn Thị Minh Khai (TP.HCM), Tổng lãnh sự Pháp Étienne Ranaivoson nhấn mạnh về quan hệ hợp tác sâu rộng song phương ở lĩnh vực giáo dục. Đặc biệt, sau khi quan hệ hai nước được nâng cấp lên Đối tác chiến lược toàn diện vào tháng 10.2024, nhân chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Pháp, một thỏa thuận hợp tác về giáo dục giữa hai Chính phủ đã được ký kết.
"Sự phát triển của mạng lưới LabelFrancÉducation là một minh chứng hết sức tiêu biểu, chỉ trong vòng 3 năm, mạng lưới này đã mở rộng từ 11 lên 32 cơ sở giáo dục", ông Ranaivoson nhấn mạnh.
Trao đổi với người viết bên lề sự kiện ở Trường Nguyễn Thị Minh Khai, Tổng lãnh sự Pháp tại TP.HCM nhận định: "Tuy bắt đầu nhiệm kỳ chỉ hơn 7 tháng, nhưng tôi đã nhận thấy sự năng động từ nhà trường đến các học sinh - sinh viên lựa chọn chương trình tiếng Pháp. Ngày càng có nhiều trường được trao LabelFrancÉducation - chứng nhận do Bộ Ngoại giao Pháp cấp cho các trường trên toàn cầu về chất lượng giảng dạy tiếng Pháp, cho thấy trình độ và chất lượng rất cao tại Việt Nam. Học tiếng Pháp ngày nay chính là đến với cộng đồng Pháp ngữ, bao gồm 400 triệu người ở khắp các châu lục, thuộc nhiều quốc gia và đa dạng về văn hóa. Đây sẽ là những lợi thế trong quá trình học tập và cả về nghề nghiệp sau này".
Ông Arnaud Pannier, Tùy viên Hợp tác giáo dục - Đại Sứ quán Pháp, cũng đánh giá rất tích cực về việc giảng dạy tiếng Pháp ở các trường phổ thông tại Việt Nam những năm qua: "Sự chuyển tiếp từ chương trình song ngữ sang mạng lưới các trường được cấp chứng nhận, tuy có một số thay đổi, nhưng không gặp bất kỳ khó khăn nào, từ 11 trường vào năm 2022, lên 17 trường năm 2023, 21 trường năm 2024, và 32 trường năm 2025. Hiện có 17 trường đang là ứng viên của LabelFrancÉducation, và nếu tất cả đều đạt chuẩn thì chúng ta có gần 50 trường trên toàn Việt Nam. Đây là quy mô gần tương đương với hệ thống các trường có chương trình song ngữ trước đây".
Theo ông Pannier, điều thuận lợi của các trường Việt Nam là sau hơn hai thập niên xây dựng và phát triển, chương trình song ngữ đã có yêu cầu cao cả về chất lượng giảng dạy lẫn học tập, vì vậy, những trường thuộc hệ thống này có thể đáp ứng không mấy khó khăn với các tiêu chuẩn để được chứng nhận kiểm định giáo dục của Bộ Ngoại giao Pháp. Chẳng hạn có "không gian Pháp ngữ", nơi học sinh được cung cấp các nguồn học liệu bằng tiếng Pháp; có một đội ngũ giáo viên, với trưởng nhóm phải có bằng thạc sĩ hoặc tương đương với thạc sĩ, và các thầy cô thường xuyên được tham gia các khóa đào tạo liên tục…
Một trong những điểm khác biệt chính yếu, là chương trình song ngữ trước đây có quy mô khu vực, gồm Việt Nam, Lào, Campuchia; còn mạng lưới LabelFrancÉducation có quy mô toàn cầu, với khoảng 600 trường trên khắp thế giới được chứng nhận. Với 32 trường, Việt Nam là quốc gia có nhiều trường được chứng nhận nhất châu Á, xếp thứ hai là Trung Quốc với 31 trường. Hiện có 5.600 học sinh đang theo học ở các trường LabelFrancÉducation trên tổng số 30.000 học sinh chọn tiếng Pháp là ngoại ngữ tại nước ta, theo Tùy viên Hợp tác giáo dục.
Ông Pannier cho biết, sau thỏa thuận về hợp tác giáo dục giữa hai chính phủ được ký kết trong chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm hồi năm 2024, Đại sứ quán Pháp đã trình kế hoạch lên Bộ Ngoại giao nước này và được duyệt gói tài chính trị giá 1 triệu euro. Với nguồn kinh phí này, từ2 năm nay, nhiều chương trình đã được tổ chức để củng cố thêm về chuyên môn cho các trường Việt Nam được chứng nhận LabelFrancÉducation, đặc biệt là những hoạt động tổ chức tại Pháp vào mùa hè, gồm tập huấn sư phạm cho giáo viên, và học tập ngôn ngữ cho các học sinh có kết quả xuất sắc trong kỳ thi quốc gia. Các trường LabelFrancÉducation cũng sẽ được định hướng và hỗ trợ để kết nghĩa với trường ở Pháp để có thể tổ chức giao lưu trong tương lai.
"Ngày 28 và 29.5 tới đây, chúng tôi sẽ tổ chức một diễn đàn về giáo dục Pháp ngữ ở Quy Nhơn, quy tụ hàng trăm đại biểu, gồm đại diện của Bộ Giáo dục và Đào tạo cùng các sở Giáo dục và Đào tạo; hiệu trưởng các trường tiểu học, THCS, THPT; giáo viên tiếng Pháp; nhiều đối tác của cộng đồng Pháp ngữ… đến từ khắp cả nước. Ngoài các buổi hội thảo, chia sẻ kinh nghiệm, dự kiến sẽ có một tuyên bố chung được ký kết để nhấn mạnh vai trò của việc giảng dạy tiếng Pháp trong hệ thống giáo dục", ông Pannier nói với Thanh Niên.
Cũng theo Tùy viên Hợp tác giáo dục, bên cạnh đảm bảo chất lượng giảng dạy chuyên sâu tại mạng lưới các trường LabelFrancÉducation, Đại sứ quán Pháp tại Việt Nam cũng hướng đến việc ngày càng có thêm nhiều học sinh lựa chọn tiếng Pháp như ngoại ngữ 2: "Có thể trong tương lai, chúng tôi sẽ xem xét cấp chứng nhận kiểm định - ở quy mô quốc gia - dành cho các trường mong muốn giảng dạy tiếng Pháp như ngoại ngữ thứ 2". Và như vậy, nhiều học sinh ở bậc THCS, THPT sẽ có thêm lựa chọn về ngoại ngữ là tiếng Pháp.
