Đại biểu Quốc hội: Nên tăng thuế với xe điện từng bước để tránh ‘cú sốc’ thị trường

Người dân cũng tính toán lại cách sử dụng năng lượng hiệu quả đến chuyển đổi năng lượng xanh.

Việc chiếc bánh bao chiên tăng 1.000 đồng hay tô hủ tiếu tăng giá từ 30.000 lên 40.000 đồng, bớt đi một miếng thịt trong tô phở bò để "kìm giá" không tăng... cũng chỉ là giải pháp tạm thời.

Xa hơn đó phải là câu chuyện tiết kiệm năng lượng, chuyển đổi nguồn năng lượng xanh, năng lượng tái tạo để bền vững hơn.

Trời chưa sáng hẳn, con đường Vĩnh Lộc (xã Vĩnh Lộc, TP.HCM) đã bắt đầu rộn ràng. Bà Huỳnh Thị Phương Thảo (52 tuổi, quê Bình Định) lúi húi bên chảo dầu sôi, đôi tay thoăn thoắt bắt nặn từng chiếc bánh bao chiên.

Những ngày này, nụ cười bà Thảo dường như kém tươi hơn khi nhìn vào bình gas 12kg dựng đứng trong chiếc xe đẩy. Bởi trước tháng 3, mỗi bình gas 12kg có giá dưới 300.000 đồng, thời điểm cao hơn cũng chưa đến 320.000 đồng.

Nhưng sang tháng 3 và kéo dài tới thời điểm hiện tại, giá mỗi bình đã chạm ngưỡng 556.000 đồng. Vừa lẩm nhẩm bà Thảo vừa thở dài, tính toán con số chênh lệch hơn 240.000 đồng mỗi bình.

Điều đáng nói là bà Thảo phải dùng tới 10 bình gas/tháng, nên chi phí đội lên rất nhiều. Không chỉ gas, một can dầu 5 lít cũng vọt lên từ 171.000 đồng thành 200.000 đồng. Áp lực chi phí tăng bủa vây, bà đành tăng nhẹ mỗi chiếc bánh từ 6.000 lên 7.000 đồng.

Một ngày làm quần quật từ 2h30 sáng, trừ hết chi phí thuê chỗ, điện nước, hai vợ chồng bà chỉ còn lại khoảng 400.000 đồng tiền lời, đổi lấy cả một ngày dài "khổ cực lắm".

Do đó bà Thảo cho biết đã mất ngủ ít đêm để tính toán lại cách thức làm, sơ chế và chiên bánh với mục tiêu tiết kiệm gas tối đa để giảm chi phí.

Qua trò chuyện, chị Kim Ngọc (31 tuổi, ngụ TP.HCM) cho biết trước áp lực giá gas, xăng dầu nên đã quyết định đổi dùng bếp gas thành bếp điện. "Đồng bộ" với việc ngưng dùng gas để nấu ăn, chị Ngọc cho biết còn quyết định chi tiền để thay đổi toàn bộ hệ thống đèn chiếu sang trong nhà.

Đặc biệt, chị Ngọc loại bỏ toàn bộ đèn sợi đốt, đèn có ánh sáng vàng, thay vào đó là dùng đèn LED ánh sáng trắng để tạo cảm giác mát mẻ, ít tiêu hao điện.

Bà Đào Thùy Linh, quản lý chuỗi nhà hàng thương hiệu Ếch Xanh tại TP.HCM, cho biết sau các đợt biến động về nguồn cung năng lượng, rất nhiều công đoạn chế biến món ăn được chuyển hẳn sang bếp điện.

Bà cũng đã chi tiền mua nhiều xe máy điện để thay thế cho những chiếc xe máy chạy xăng - phương tiện chủ lực của đội ngũ giao hàng của quán. Giải pháp chuyển đổi này bước đầu mang lại hiệu quả rõ rệt, nhất là khi giá khí đốt đang tăng cao.

Đặc biệt việc chuyển đổi hệ thống xe xăng thành xe máy điện đang giúp bà tiết kiệm rất nhiều tiền mỗi tháng. Với mong muốn xanh hóa dòng năng lượng đang dùng, bà Linh cho biết đã bắt đầu tìm hiểu, liên hệ đơn vị phát triển điện mặt trời áp mái để được tư vấn.

Càng sát ngày 30-4, chủ đề liên quan đến xăng sinh học E10 càng trở thành chủ đề nóng.

Bởi theo dự thảo thông tư sửa đổi quy định lộ trình áp dụng tỉ lệ phối trộn, pha chế xăng E10 trên toàn quốc do Bộ Công Thương xây dựng, thời gian sử dụng xăng sinh học được điều chỉnh ngày áp dụng từ ngày 30-4, tức là sớm hơn 1 tháng so với lộ trình cũ.

Tài xế kéo Trường Sơn (ngụ xã Bà Điểm, TP.HCM) cho biết ngoài chiếc container là "cần câu cơm" thuộc dòng máy dầu chưa thể thay đổi ngay, gần như toàn bộ phương tiện di chuyển còn lại trong gia đình anh đều bắt đầu chuyển sang đổ xăng sinh học E10 được vài tháng nay.

Càng dùng, anh thấy xăng sinh học không khác các dòng xăng khoáng là bao. Thậm chí khi biết về giá trị đằng sau của xăng sinh học, anh càng cương quyết thay đổi hoàn toàn thói quen, ưu tiên số một đối với E10.

Theo các tính toán, việc triển khai E10 có thể giúp Việt Nam lập tức giảm khoảng 10% lượng nhiên liệu hóa thạch tiêu thụ mỗi năm, đồng thời cắt giảm khoảng 2,5 triệu tấn CO2.

Xăng E10 cũng mở ra một hướng đi quan trọng cho nông nghiệp, đặc biệt là củ sắn - một nông sản mà Việt Nam có lợi thế lớn nhưng đầu ra lâu nay bấp bênh, chỉ phụ thuộc xuất khẩu.

Vì là tài xế xe ôm công nghệ nên mỗi biến động nhỏ của giá xăng đều tác động trực tiếp đến thu nhập hằng ngày của anh Dương Đức (37 tuổi, ngụ phường Bình Hưng Hòa, TP.HCM).

Giữa tháng 3, khi giá xăng liên tục "nhảy múa", anh quyết định bán xe máy chạy xăng để chuyển sang xe máy điện.

"Chạy xe xăng, cứ mỗi lần giá lên là mình mất một phần thu nhập. Đổi qua xe điện thì chi phí ổn định hơn", anh Đức nói và cho biết chi phí sạc điện chỉ khoảng 250 - 400 đồng/km (tùy thời điểm, sạc tại nhà hay điểm sạc công cộng), thấp hơn đáng kể so với xe xăng cùng phân khúc.

Với quãng đường chạy mỗi ngày 100 - 150km, số tiền tiết kiệm được là khá rõ rệt. Không chỉ chi phí, trải nghiệm vận hành cũng là yếu tố khiến anh gắn bó với xe điện. Xe chạy êm, không rung, không có mùi xăng hay khói thải, đặc biệt ít tỏa nhiệt nên đỡ mệt hơn khi di chuyển liên tục ngoài đường.

Tuy vậy, việc chuyển đổi cũng đi kèm những thay đổi trong thói quen. Nếu như xe xăng chỉ mất vài phút để đổ đầy bình, thì với xe điện, anh phải chủ động tính toán thời gian sạc, tranh thủ sạc vào ban đêm hoặc lúc nghỉ giữa ca. "Ban đầu cũng hơi bất tiện, nhưng quen dần thì thấy không vấn đề lớn", anh nói.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Tại cuộc họp Ban chỉ đạo điều hành giá ngày 23/4, Phó thủ tướng Nguyễn Văn Thắng nhìn nhận tình hình quốc tế biến động, gây áp lực lớn đến mặt bằng giá trong nước. Do đó, ông đề nghị các bộ ngành tăng theo dõi cung cầu và giá hàng thiết yếu nhằm tránh trục lợi chính sách, đặc biệt lĩnh vực chịu tác động trực tiếp từ chi phí nhiên liệu như vận tải, logistics, vật liệu xây dựng, lương thực thực phẩm.

"Các bộ ngành chỉ đạo, yêu cầu các doanh nghiệp thực hiện nghiêm việc kê khai niêm yết giá, không lợi dụng biến động chi phí để tăng giá một cách bất hợp lý", ông nói.

Phó thủ tướng lưu ý bảo đảm các giải pháp về cung cầu với các nhóm hàng thiết yếu như xăng dầu, điện, lương thực thực phẩm, nguyên liệu đầu vào cho sản xuất. Các cơ quan phải kịp thời điều tiết nguồn hàng giữa thị trường trong nước và xuất khẩu nhằm ổn định giá cả.

Ông nhấn mạnh yêu cầu không để xảy ra thiếu hụt, gián đoạn nguồn cung gây tăng giá đột biến, đặc biệt với các mặt hàng thiết yếu. Cùng với đó, UBND các tỉnh thành phố chủ động triển khai các chương trình bình ổn thị trường, phù hợp diễn biến thực tế.

Các cơ quan chức năng được giao tăng cường thanh tra, kiểm tra và giám sát thị trường; xử lý nghiêm các hành vi đầu cơ, găm hàng, thao túng giá, cũng như những trường hợp chậm giảm giá khi chi phí đầu vào đã đi xuống theo xu hướng thế giới. Đồng thời, cơ quan quản lý phải siết kiểm tra hoạt động kinh doanh, vận chuyển xăng dầu tại khu vực biên giới, xử lý các hành vi trục lợi chênh lệch giá.

Chỉ đạo của lãnh đạo Chính phủ đưa ra trong bối cảnh xung đột tại Trung Đông gây ra cú sốc tăng giá dầu trên thị trường năng lượng thế giới và làm chi phí logistics tăng mạnh từ cuối tháng 2.

Theo báo cáo của Bộ Tài chính, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) bình quân quý I tăng 3,51% so với cùng kỳ năm trước, lạm phát cơ bản tăng 3,63%.

Trước diễn biến này, Bộ Tài chính cập nhật 3 kịch bản lạm phát năm 2026, lần lượt tăng khoảng 4,5%; 5% và 5,5%. Ngân hàng nhà nước dự báo lạm phát bình quân năm nay khoảng 4,5-5,5%. Trong khi đó, các tổ chức quốc tế dự báo lạm phát bình quân của Việt Nam khoảng 3,8-4,9%.

Tại cuộc họp, các bộ, ngành báo cáo về các giải pháp điều hành giá thời gian tới.
Theo đại diện Bộ Xây dựng, trong tháng 4, cơ quan này đã tổ chức một số đoàn kiểm tra tại các địa phương về niêm yết, kê khai giá và có văn bản chấn chỉnh các tồn tại.

Bộ Xây dựng cũng đang vận động các doanh nghiệp giảm giá đỗ xe, chi phí liên quan đến xếp dỡ hay giảm giá những dịch vụ không liên quan đến giá xăng dầu để chia sẻ khó khăn với doanh nghiệp vận tải.

Còn theo Thứ trưởng Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân, ngành này đang đẩy sớm lộ trình chuyển đổi xăng E10 nhằm giảm phụ thuộc vào nguồn xăng khoáng nhập khẩu. Cùng với đó, Bộ đề xuất không thu thuế với hàng hóa trong kho ngoại quan, góp phần giảm chi phí, hỗ trợ doanh nghiệp.

Đại diện các bộ, ngành cho biết một số mặt hàng, dịch vụ do Nhà nước định giá đã được điều chỉnh theo hướng hỗ trợ người dân và doanh nghiệp. Cụ thể, chính sách miễn học phí áp dụng với học sinh từ mầm non đến hết THPT công lập trên toàn quốc; giá sách giáo khoa dự kiến giảm 5-20% trong năm học mới; hay giảm phí dịch vụ hoa tiêu hàng hải với tàu biển Việt Nam.

Tin Gốc: Vnexpress

Quý đầu năm, Việt Nam xuất khẩu 122,93 tỷ USD hàng hóa, theo Cục Thống kê. Con số này cao hơn 19,1% so với cùng kỳ năm ngoái và mở rộng nhanh hơn mức tăng 10,6% của quý I/2025.

Tuy nhiên, việc duy trì phong độ tăng trưởng này trong ba quý còn lại không dễ, do xung đột tại Trung Đông khiến giá nhiên liệu, vận tải và kéo theo là nguyên vật liệu đầu vào leo thang.

Khảo sát chỉ số nhà quản trị mua hàng (PMI) tháng 3 của S&P Global cho biết một nửa doanh nghiệp được hỏi phản ánh chi phí đầu vào tháng qua tăng nhanh nhất kể từ tháng 4/2022. Họ phản ứng bằng cách nâng giá bán, với tốc độ cao nhất gần 15 năm, khiến đơn đặt hàng xuất khẩu mới quay đầu giảm.

Ông Andrew Harker, Giám đốc Kinh tế tại S&P Global Market Intelligence, chỉ ra diễn biến này phản ánh "những ảnh hưởng ngay lập tức và đáng kể" mà các nhà sản xuất tại Việt Nam phải đối diện.

Đáng chú ý, doanh nghiệp nội địa có dấu hiệu "ngấm đòn" trước. Trong kim ngạch xuất khẩu quý vừa qua, khu vực kinh tế trong nước chỉ góp 24,47 tỷ USD, giảm 16,6%. Trong khi, FDI và dầu thô gánh 80% kế quả, tăng trưởng 33,3%.

Khảo sát kết quả sản xuất kinh doanh quý I của Cục Thống kê cũng chỉ ra khối FDI đang lạc quan nhất, với 71,7% đánh giá tình hình tốt hơn và giữ ổn định. Ở khối doanh nghiệp nhà nước và tư nhân, tỷ lệ này lần lượt là 69,5% và 68,3%.

Ông Phạm Văn Việt, Chủ tịch HĐQT Công ty Việt Thắng Jean, xác nhận giá cả nguyên liệu và chi phí vận chuyển đều tăng. "Đã có dấu hiệu gián đoạn chuỗi cung ứng khi một số nhà cung cấp chỉ xác nhận đơn hàng mà không cam kết ngày giao hoặc giá cả", ông kể trong sự kiện gần đây.

Ngay cả với những ngành xuất khẩu không phụ thuộc nguyên liệu nước ngoài như trái cây, Chủ tịch Vina T&T Nguyễn Đình Tùng cho biết vẫn không tránh khỏi áp lực. "Chúng tôi cũng phải đối mặt với chi phí xăng dầu, kéo theo cơ sở hạ tầng logistics, vật tư và bao bì từ nhà cung cấp tăng", ông chỉ ra.

Để hạn chế tác động, duy trì đầu ra, một số doanh nghiệp tìm cách điều chỉnh sản phẩm và hướng đi của đơn hàng. Ông Tùng chỉ ra chiến sự làm tăng cước tàu và kéo dài thời gian vận chuyển đi châu Âu hoặc Mỹ tăng thêm 15 ngày.

Do đó, ông tập trung thêm vào các sản phẩm chế biến sâu để giảm phụ thuộc vào hàng tươi và chuyển đổi từ các thị trường xa sang các thị trường gần để giảm chi phí vận chuyển và tránh vùng xung đột. Hay Việt Thắng Jean trước đây xuất khẩu sang EU và Mỹ chiếm 60%, nhưng đã điều tiết giảm xuống còn khoảng 44%.

Doanh nghiệp vẫn cần thêm hỗ trợ. Khảo sát nhóm ngành công nghiệp chế biến, chế tạo của Cục Thống kê chỉ ra 48,7% doanh nghiệp kiến nghị ưu tiên kiểm soát và bình ổn giá năng lượng, nhằm giảm áp lực đầu vào.

Cùng với đó, sớm có giải pháp hỗ trợ tín dụng, đặc biệt là doanh nghiệp sản xuất, doanh nghiệp nông nghiệp, nhỏ và vừa, đang gặp khó trong xoay xở vốn lưu động. Đồng thời, cơ cấu lại thời hạn trả nợ, tăng khả năng tiếp cận vốn cho các doanh nghiệp bị ảnh hưởng trực tiếp bởi biến động bên ngoài.

Một số giải pháp dài hơi hơn cũng được đặt ra. Là Phó chủ tịch Hội Dệt may - Thêu đan TP HCM, ông Phạm Văn Việt chỉ ra chuỗi cung ứng ngành này chưa tối ưu nên chi phí sản xuất cao hơn các nước khác khoảng 20%. Cùng với đó, công nghệ chưa tiên tiến khiến giá thành cao hơn từ 10-12% so với các nước đối thủ.

Khi giá đầu vào tăng vọt bào mòn thêm biên lợi nhuận mỏng manh, ông cho rằng cần nhanh chóng tăng liên kết chuỗi trong nước để chủ động nguồn nguyên liệu; đồng thời, cần cải thiện và thay đổi công nghệ để giảm giá thành.

Cuộc xung đột cũng làm tăng mối quan tâm đến các phương án vận tải giảm hoặc không phát thải. Ông Nhữ Đình Thiện, Tổng thư ký Hiệp hội Đại lý, Môi giới và Dịch vụ hàng hải Việt Nam khuyến nghị tăng đầu tư cho hoạt động thủy nội địa.

Chuyên gia chỉ ra Việt Nam có hơn 80.000 km sông ngòi, với khoảng 40.000 km có thể khai thác vận tải, nhưng vận tải thủy nội địa đóng góp chưa tới 20% sản lượng. Ông Thiện ví dụ việc vận chuyển một container ra khu vực Cái Mép bằng đường bộ có thể mất 4-5 triệu đồng và tốn nhiều thời gian do kẹt xe. Trong khi, một xà lan có thể chở từ 100 đến 200 container, giúp cắt giảm chi phí đáng kể.

Phương tiện điện cũng được tính đến. "Chúng tôi đang cố gắng chuyển đổi cơ sở hạ tầng logistics từ sử dụng xăng dầu sang dùng điện và lắp thêm các tấm pin mặt trời", ông Nguyễn Đình Tùng tại Vina T&T, cho biết.

Đã có triển vọng cho hướng đi này. Tại một hội nghị kinh doanh mới đây, ông Kevin Stuart Burrell, Giám đốc Điều hành khu vực Mekong của A.P. Moller - Maersk, cho biết đã đạt được chi phí vận hành đội xe tải điện bằng với xe xăng sau ba tháng thử nghiệm tại Việt Nam, dù chi phí đầu tư ban đầu gấp 2,5 lần xe xăng.

Theo ông Nguyễn Ngọc Hòa, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp TP HCM, việc hỗ trợ doanh nghiệp ứng phó với thách thức của xung đột Trung Đông không chỉ dừng ở các giải pháp ngắn hạn, mà cần hướng đến xây dựng một môi trường kinh doanh thực sự thuận lợi, nơi doanh nghiệp có thể yên tâm đầu tư dài hạn, đổi mới và phát triển bền vững.

"Đồng thời, Việt Nam cần có những cơ chế cụ thể hơn để hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa trong quá trình chuyển đổi, đặc biệt là về tài chính, công nghệ và nguồn nhân lực", ông nói tại một diễn đàn kinh tế tháng trước.

Viễn Thông

Tin Gốc: https://vnexpress.net/bai-toan-giu-phong-do-xuat-khau-trong-xung-dot-trung-dong-5059167.html