Chiều 7/4, phiên xét xử vụ án chuyển nhượng trái phép hơn 6.000 m2 đất “vàng” ở Bến Vân Đồn, gây thiệt hại hơn 542 tỷ đồng của Nhà nước, diễn ra phần xét hỏi.
HĐXX tập trung làm rõ hành vi của ông Lê Quang Thung, 80 tuổi, nguyên Tổng giám đốc, quyền Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Cao su Việt Nam. Ông này bị xác định có vai trò then chốt trong vụ án, bị truy tố tội Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí và Nhận hối lộ.
Là người đầu tiên bị thẩm vấn, ông Thung thừa nhận cáo trạng truy tố đúng.
Ông này bị cáo buộc thỏa thuận, thống nhất với Lê Y Linh (Giám đốc Công ty Việt Tín) và Đặng Phước Dừa (Chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần Việt Tín) về việc Tập đoàn Cao su Việt Nam sẽ chuyển nhượng khu đất 39-39B Bến Vân Đồn cho họ thông qua hình thức góp vốn thành lập Công ty Phú Việt Tín. Đi cùng với việc tạo điều kiện cho doanh nghiệp tư nhân là những thỏa thuận lợi ích vật chất khổng lồ.
Thực hiện thỏa thuận, ông Thung đã nhận của Linh 200.000 SGD (thông qua việc trả viện phí cho con) và 300.000 USD tiền mặt tại nhà hàng Palace (quận 1, TP HCM).
Trả lời xét hỏi, ông Thung khai lần đầu nhận tiền là đầu năm 2008, khi con trai sang Singapore chữa bệnh, Lê Y Linh đã trực tiếp nộp 200.000 SGD tiền viện phí. Đến năm 2009, bị cáo “từng đặt vấn đề trả lại khoản tiền này nhưng Linh từ chối”.
Hai bên sau đó thống nhất cấn trừ 200.000 SGD vào tổng số 1,2 triệu USD mà Linh và Dừa phải chi riêng cho cá nhân ông theo thỏa thuận “ngầm” để thâu tóm khu đất. Phần còn lại của gói 1,2 triệu USD được quy đổi ra USD và VNĐ, rồi được Dừa và Linh mang trong các túi quà đến gặp, đưa trực tiếp cho ông Thung.
“Khoản tiền hưởng lợi này bị cáo không chia cho ai, mang đi mua xe”, ông Thung, khai.
Tuy nhiên, bị cáo đề nghị tòa xem xét lại hành vi nhận khoản 200.000 SGD (được cho là trước khi xảy ra hành vi sai phạm), đồng thời cho biết đã nộp khắc phục hậu quả hơn 16,4 tỷ đồng.
Để làm rõ lời khai của ông Thung, tòa gọi Lê Y Linh. Bị cáo cho biết quen ông Thung qua một người bạn trong thời điểm con trai Thung mắc bệnh. Bị cáo đã hỗ trợ đưa cháu sang Singapore chữa trị và thanh toán 200.000 SGD viện phí; khi đó chưa biết đến dự án khu đất 39-39B Bến Vân Đồn, các vấn đề liên quan chỉ phát sinh sau khi việc chữa bệnh kết thúc.
Bị cáo trình bày đây là lần đầu tham gia dự án liên quan tài sản Nhà nước nên không nắm rõ quy định phải đấu giá khi chuyển nhượng. Thông qua Thung, Linh quen bị cáo Đặng Phước Dừa; từ mối quan hệ này, Linh đề nghị được nhận chuyển nhượng khu đất, các bên sau đó bàn bạc, hình thành việc hợp tác.
Về khoản 200.000 SGD, HĐXX nêu việc Thung khai “từng muốn trả lại tiền”. Bị cáo Linh cho biết “đã từ chối ngay khi con trai Thung chữa bệnh xong và trở về”, khẳng định chưa từng có ý định nhận lại.
Theo bà này, nếu có mục đích nhận tiền thì đã nhận ngay thời điểm đó, không cần chờ đến khi phát sinh việc chuyển nhượng dự án; sự việc này diễn ra trước thời điểm xảy ra vụ án. Bị cáo lý giải hành vi, mối quan hệ giữa hai bên “xuất phát từ tình cảm và sự giúp qua giúp lại”.
HĐXX yêu cầu làm rõ “giúp qua giúp lại” là thế nào, lúc này Linh trả lời: “Giúp – là tạo điều kiện để mình được mua khu đất 39-39B Bến Vân Đồn”.
Sáng mai tòa tiếp tục thẩm vấn các bị cáo còn lại, trong đó có bà Nguyễn Thị Như Loan – cựu Tổng giám đốc, nguyên chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần Quốc Cường Gia Lai.
Cáo trạng xác định bà Loan thâu tóm khu đất “vàng” thông qua việc mua bán vốn tại Công ty TNHH Phú Việt Tín. Năm 2013, đại diện Quốc Cường Gia Lai ký thỏa thuận nhận chuyển nhượng, sau đó nắm 100% vốn từ các cổ đông và hai doanh nghiệp nhà nước với tổng giá khoảng 460,9 tỷ đồng (đã gồm tiền sử dụng đất).
Khi chưa hoàn tất thủ tục sở hữu, tháng 9/2014, bà tiếp tục ký thỏa thuận chuyển nhượng dự án cho đối tác khác. Đến tháng 11/2014, toàn bộ vốn tại Phú Việt Tín được bán cho hai công ty thuộc Novaland với giá hơn 846 tỷ đồng.
Cơ quan công tố xác định hành vi này gây thiệt hại tài sản Nhà nước hơn 542 tỷ đồng; riêng bà Loan hưởng lợi hơn 297,8 tỷ đồng.
Dự thảo hồ sơ chính sách sửa đổi Bộ luật Hình sự đang được Bộ Công an xây dựng, lấy ý kiến công khai đến hết ngày 7/5.
Một trong các nội dung đang được đề xuất là nâng mức phạt tù ở một số loại tội danh có nhiều diễn biến phức tạp, xâm hại trực tiếp đến danh dự, nhân phẩm, tự do của con người. Ngoài ra, tội phạm có tính chất gian dối, gây nhiều bức xúc trong thời gian qua, các tội có mức thu lợi bất chính lớn cũng được đề xuất tăng án tù.
Dưới đây là các tội đang được đề xuất tăng hình phạt và mức phạt hiện tại. Dự thảo chưa đề xuất mức tăng cụ thể.
Vì sao phải tăng mức phạt với các tội này
Qua tổng kết thi hành Bộ luật Hình sự thời gian qua, Bộ Công an đánh giá, loại tội phạm xâm phạm tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm diễn biến ngày càng phức tạp. Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ những mâu thuẫn bột phát, mâu thuẫn cá nhân; người thực hiện hành vi ở nhóm độ tuổi thanh thiếu niên từ 16 đến 29 tuổi có xu hướng gia tăng.
Đặc biệt, vi phạm về y tế, an toàn thực phẩm chủ yếu đến từ kinh doanh, lưu giữ, tiêu thụ các mặt hàng thực phẩm thịt đông lạnh không rõ nguồn gốc, sử dụng phụ gia, hóa chất không bảo đảm.
Một số tội liên quan lĩnh vực tài chính, kinh tế, thuế, bảo hiểm.... đều thu lợi bất chính rất lớn, có những vụ án lên đến hàng nghìn tỷ đồng.
Song nhìn chung, Bộ Công an đánh giá, mức phạt hiện nay với các tội danh trên còn thấp, chưa tương xứng, chưa đảm bảo răn đe và tính công bằng.
Do đó, việc tăng hình phạt là cần thiết để tạo môi trường xã hội an toàn, ổn định, bảo vệ tốt hơn quyền con người. Đặc biệt là trong giai đoạn hiện nay, các quyền về bảo vệ danh dự, uy tín, nhân phẩm con người rất dễ bị xâm hại trên không gian mạng.
Bổ sung hình phạt bổ sung lao động công ích
Theo quy định hiện hành tại Điều 36 Bộ luật Hình sự 2015, "lao động phục vụ cộng đồng" không phải là một hình phạt độc lập mà chỉ là biện pháp hỗ trợ áp dụng cho người bị phạt cải tạo không giam giữ nhưng không có việc làm.
Thời lượng tối đa 4 giờ/ngày và 5 ngày/tuần, miễn trừ cho nhóm yếu thế như phụ nữ mang thai hoặc người khuyết tật nặng.
Trong Dự thảo lần này, Bộ Công an đề xuất lao động công ích thành một hình phạt bổ sung chính thức trong hệ thống hình phạt.
Điều này đồng nghĩa, đây sẽ là nghĩa vụ pháp lý buộc người bị kết án phải thực hiện theo phán quyết của Tòa án, không quan trọng họ có việc làm hay không (vì "lao động phục vụ cộng đồng" hiện chỉ áp dụng cho người không có việc làm).
Bộ Công an đánh giá biện pháp này tăng tính hướng thiện, giúp người phạm tội nhận thức trách nhiệm với cộng đồng và giảm nguy cơ tái phạm. Đây là giải pháp thay thế hiệu quả cho hình phạt tiền, với người phạm tội không có khả năng tài chính.
Lao động công ích cũng giảm chi phí giam giữ và quản lý trại giam, đồng thời tạo ra lợi ích trực tiếp từ thành quả lao động cho xã hội. Đây cũng là hình phạt đã được nhiều nước trên thế giới áp dụng.
Ngày 10/4, Tan Yi Bin Ryan, 27 tuổi, bị kết án 31 tháng tù vì ngược đãi 6 con mèo, khiến 2 con chết; đồng thời bị cấm sở hữu bất kỳ động vật nào trong 12 tháng sau khi mãn hạn tù.
Theo Hội đồng Công viên Quốc gia (NParks), đây là mức án cao nhất từ trước đến nay đối với hành vi ngược đãi động vật.
Cáo trạng xác định, tháng 7/2024, Tan làm nghề giao đồ ăn, vừa bị bạn gái chia tay nên tìm đến các con mèo hoang trong cộng đồng để chơi. Khi một số con phớt lờ, thậm chí có con cào không cho vuốt ve, Tan nảy sinh ý định "dạy cho chúng một bài học".
Anh ta lên mạng tìm cách tra tấn mèo sao cho gây đủ thương tích nhưng không làm chết, đồng thời tìm hiểu hành vi này có thể bị xử lý hình sự hay không. Sau đó, Tan mua dao gấp, quay lại công viên nhiều ngày để thực hiện hành vi; nhằm tránh bị phát hiện, anh ta mặc áo hoodie, đeo khẩu trang. Một trong các con mèo bị hại không phải mèo hoang mà thuộc sở hữu của cư dân trong chung cư, nơi Tan thường giao đồ ăn.
Hành vi bị camera giám sát ghi lại. Ngày 7/10/2024, Tan bị bắt tại nhà riêng, sau đó được tại ngoại vào cuối tháng. Trong thời gian này, anh ta tiếp tục ngược đãi con mèo thứ 6 khiến nó tử vong. Con vật được đưa đi điều trị nhưng do vết thương quá nặng nên bác sĩ thú y phải cho an tử.
Ngày 13/3/2025, Tan bị bắt lại và bị tạm giam từ đó. Tại tòa, bị cáo thừa nhận 3 cáo buộc ngược đãi động vật; 3 cáo buộc còn lại sẽ tiếp tục được xem xét.
Tội Ngược đãi động vật ở Singapore có thể dẫn tới án tù cao nhất 18 tháng kèm phạt tiền tới 15.000 SGD (310 triệu đồng).
Ngày 21/4, Cơ quan An ninh điều tra Công an tỉnh Đồng Tháp vừa kết luận điều tra vụ án hình sự, chuyển hồ sơ sang VKSND tỉnh Đồng Tháp đề nghị truy tố 10 bị can có đội tuổi từ 24 đến 54.
Các đối tượng bị đề nghị truy tố gồm: Lê Thành An, Mai Tứ Quý, Nguyễn Tấn Tài, Lê Hữu Văn, Nguyễn Quốc Duy, Nguyễn Nhựt Hào, Nguyễn Hải Băng, Trần Hoài Hiếu, Võ Ngọc Thuận, Châu Phi Đạt về tội Chế tạo, tàng trữ, sử dụng, mua bán trái phép vũ khí quân dụng.
Kết quả điều tra xác định, từ năm 2023 đến 2025, các bị can đã sử dụng các mạng xã hội như YouTube, Facebook, TikTok để tìm kiếm, liên hệ và đặt mua súng nén khí, súng ngắn cùng hàng nghìn viên đạn các loại.
Sau khi có được vũ khí, các bị can đã tàng trữ tại nhà riêng, chòi giữ vườn hoặc gửi nhờ người khác cất giữ; đồng thời sử dụng để bắn chim và mua bán lại nhằm mục đích kiếm lời.
Đáng chú ý, một số đối tượng còn thực hiện sửa chữa, thay thế linh kiện, nâng cấp súng nhằm tăng hiệu năng sử dụng trước khi bán lại cho người khác.
Hành vi của các bị can là nguy hiểm cho xã hội, trực tiếp xâm phạm đến chế độ quản lý vũ khí của Nhà nước, tiềm ẩn nguy cơ phát sinh các loại tội phạm khác, gây ảnh hưởng xấu đến tình hình an ninh, trật tự tại địa phương.
Theo cơ quan chức năng, từ ngày 1/1/2025, súng nén khí, đạn sử dụng cho súng nén khí và nhiều loại vũ khí khác (như súng bắn đạn ghém, súng nén hơi…) được quy định là vũ khí quân dụng, hành vi chế tạo, tàng trữ, vận chuyển, sử dụng, mua bán trái phép các loại vũ khí nêu trên sẽ bị xử lý theo Điều 304 Bộ luật Hình sự.
Do đó, mỗi người dân hãy nêu cao ý thức chấp hành pháp luật, tuyệt đối không được chế tạo, tàng trữ, vận chuyển, sử dụng, mua bán trái phép các loại vũ khí quân dụng; tích cực tố giác, đấu tranh đối với các hành vi vi phạm có liên quan đến vũ khí quân dụng và tự giác giao nộp vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ tại các điểm tiếp nhận, thu gom của công an xã, phường nơi cư trú.
