Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) ngày 13/4 thông báo bắt đầu thực thi lệnh phong tỏa tại vịnh Oman và biển Arab phía đông eo biển Hormuz theo quyết định của Tổng thống Donald Trump.
Quân đội Mỹ tuyên bố sẽ chặn bắt bất cứ tàu nào ra vào khu vực bờ biển tại Iran, trong đó có mọi cảng của Iran ở vịnh Ba Tư và vịnh Oman, nhưng “không cản trở tự do hàng hải” đối với những tàu đến và đi từ các cảng ngoài Iran.
Dù vậy, với các chủ tàu, tình hình hiện nay ở Hormuz vẫn quá mù mờ, đến mức nhiều tàu dầu, tàu hàng đã quyết định án binh bất động hoặc quay đầu, tránh đi qua eo biển vào thời điểm này.
“Nhiều chủ tàu đã nói với tôi rằng việc đi qua đó vẫn quá rủi ro”, Tim Huxley, chủ tịch tập đoàn vận tải biển Mandarin Shipping, trụ sở ở Hong Kong, nói với CNN. “Ngay cả khi không quan tâm đến giá trị tàu hay hàng hóa, bạn vẫn có 30 thủy thủ trên những con tàu đó. Bạn có dám liều không khi phải đối mặt với khả năng bị cả phía Mỹ lẫn phía Iran nhắm vào?”
Theo bình luận viên Kristie Lu Stout của CNN, lệnh phong tỏa eo biển Hormuz của Tổng thống Trump “va chạm trực tiếp” với tuyên bố của phía Iran về việc kiểm soát tuyến hàng hải trọng yếu này. Điều đó đồng nghĩa các con tàu sẽ vừa có thể phải đi qua “trạm thu phí” của Iran, vừa bị hải quân Mỹ ngăn chặn.
Việc lưu thông hàng hải qua eo biển Hormuz tiếp tục đình trệ có thể giáng đòn mạnh hơn vào ngành năng lượng thế giới, tạo ra phép thử lớn tiếp theo trong cuộc chiến giữa Washington và Tehran: Liệu bên nào sẽ trụ vững trước những tổn thất kinh tế nếu cuộc đối đầu kéo dài.
Đòn nắn gân
Các quan chức chính quyền Mỹ hôm 12/4 cho hay lệnh phong tỏa đánh dấu bước chuyển mới trong chiến thuật của Washington. Thay vì tiếp tục phóng tên lửa vào các căn cứ quân sự, cơ sở hạ tầng hay ngành công nghiệp quốc phòng Iran, ông Trump giờ đây tìm cách siết chặt ngành dầu mỏ, nguồn sống của quốc gia này, mặt hàng chiếm hơn 50% tỷ trọng xuất khẩu và gần như toàn bộ nguồn thu ngân sách của Tehran.
Kỳ vọng hàng đầu của Tổng thống Trump là buộc chính phủ Iran phải chấp nhận những điều khoản mà Phó tổng thống JD Vance đã đưa ra trong cuộc đàm phán hòa bình tại Islamabad, Pakistan.
New York Times ngày 13/4 dẫn lời hai quan chức cấp cao Iran và một quan chức Mỹ cho biết trong cuộc đàm phán, Washington đã yêu cầu Tehran ngừng làm giàu uranium trong vòng 20 năm, nhưng Iran chỉ đồng ý ngừng trong tối đa 5 năm. Tổng thống Trump đã bác bỏ đề nghị này.
Lệnh phong tỏa được công bố ngay sau khi cuộc đàm phán kết thúc cho thấy Tổng thống Trump dường như tin rằng đòn giáng kinh tế nặng nề sẽ khiến Iran phải khuất phục, theo bình luận viên David Sanger của NYTimes.
Về phía Iran, chiến lược của họ là buộc thị trường toàn cầu phải gánh chịu hệ lụy từ cuộc xung đột. Dù hứng chịu nhiều tổn thất trong 6 tuần giao tranh, Iran vẫn có khả năng gây áp lực lên các nước láng giềng ở vùng Vịnh bằng những đợt tập kích trả đũa. Các lãnh đạo Iran có thể đang đặt cược rằng khả năng chịu đựng áp lực chính trị của ông Trump cuối cùng sẽ đi đến giới hạn.
Nếu dầu của Iran không lọt qua được eo biển, giá dầu có thể sẽ tiếp tục leo thang theo thời gian. Một số công ty cho biết họ đang chuẩn bị cho kịch bản giá dầu lên tới 175 USD mỗi thùng. Mặt khác, Iran hiểu rõ những tác động chính trị tiềm tàng từ tình trạng lạm phát kéo dài tại Mỹ khi chỉ còn chưa đầy 7 tháng nữa là đến cuộc bầu cử giữa kỳ.
“Chẳng bao lâu nữa các người sẽ phải luyến tiếc thời giá xăng còn ở mức 4-5 USD”, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf đưa ra lời cảnh báo tới người tiêu dùng Mỹ sau khi các cuộc đàm phán giữa ông với Phó tổng thống Vance thất bại.
Tổng thống Trump hôm 12/4 thừa nhận rằng giá cả “sẽ duy trì ở mức hiện tại” cho đến kỳ bầu cử giữa nhiệm kỳ, hoặc có thể “nhỉnh hơn một chút”. Đây có thể là kịch bản thảm họa với nhiều ứng viên Cộng hòa, bởi họ vận động tranh cử với cam kết sẽ kéo giảm giá xăng và sinh hoạt phí cho cử tri.
Tuy nhiên, một số thành viên đảng Cộng hòa đã bày tỏ ủng hộ “bước đi chiến lược” của Tổng thống Trump khi áp lệnh phong tỏa eo biển Hormuz, bởi họ nhận ra rằng việc để Iran tiếp tục bán dầu là “lợi bất cập hại”.
Vài tuần trước, ông Trump đã quyết định cho phép Iran bán số dầu đã được chuyển lên tàu, với hy vọng xoa dịu tình trạng thiếu hụt nguồn cung toàn cầu. Quyết định này giúp giải phóng khoảng 140 triệu thùng dầu, đủ đáp ứng nhu cầu của toàn cầu trong khoảng 1,5 ngày, theo Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ.
Nhưng tác động lên giá cả lúc bấy giờ không thực sự đáng kể, trong khi nó khiến ông Trump như đang điều hành một cuộc chiến nửa vời, khi vừa tập kích Iran nhưng lại vừa để họ thu lợi. Thêm vào đó, việc Tehran áp thuế đối với tàu bè đi qua eo biển đã mang đến một nguồn thu mới đúng lúc họ cần nhất.
“Việc Iran có quyền đóng eo biển với tất cả các nước, trừ đối tác của họ hoặc những bên chịu nộp tiền, là điều không thể chấp nhận được”, Richard Haass, cựu quan chức an ninh quốc gia cấp cao đảng Cộng hòa kiêm cựu chủ tịch Hội đồng Quan hệ Đối ngoại, một trong những người đầu tiên ủng hộ chiến lược phong tỏa của chính quyền Trump, cho hay.
Theo dữ liệu từ công ty phân tích dầu mỏ Kpler, Iran xuất khẩu trung bình 1,85 triệu thùng dầu thô mỗi ngày tính đến hết tháng 3, nhiều hơn khoảng 100.000 thùng mỗi ngày so với ba tháng trước đó.
“Iran giàu lên trong khi những nước khác nghèo đi”, Haass nói thêm.”Lệnh phong tỏa sẽ gia tăng thêm áp lực kinh tế vốn đã bủa vây Iran từ trước cuộc chiến và nay lại càng trầm trọng hơn do xung đột. Nếu họ muốn bán dầu, họ phải mở cửa lại eo biển cho mọi tàu”.
Phép thử cho chiến lược này có lẽ nằm ở phản ứng từ những khách hàng lớn nhất của Iran. Haass cho rằng nên kết hợp lệnh phong tỏa với một chiến lược ngoại giao nhằm lôi kéo các đối tác mua dầu lớn của Iran gây sức ép buộc họ phải nhượng bộ trước những yêu cầu từ Mỹ để khơi thông lại dòng chảy dầu mỏ. Tuy nhiên, chưa rõ liệu các quốc gia đó có thực hiện theo hay không.
“Chúng ta nên kết hợp biện pháp phong tỏa hoặc đe dọa phong tỏa với đề xuất thành lập một cơ quan quản lý mới cho eo biển có cả Iran tham gia nhằm trao cho Tehran quyền lên tiếng nhưng không phải quyền kiểm soát Hormuz”, Haass nói thêm.
Nguy cơ
Kế hoạch trên có thể sẽ hiệu quả, song không loại trừ khả năng Iran sẽ đáp trả bằng cách tái khởi động chiến dịch tấn công vào những cơ sở năng lượng tại các nước láng giềng vùng Vịnh. Trong kịch bản này, về cơ bản Iran muốn gửi đi thông điệp rằng nếu họ không thể xuất khẩu dầu, các nước láng giềng Arab cũng sẽ phải cùng chịu trận.
CENTCOM tuyên bố sẽ giám sát chặt chẽ mọi con tàu đi qua Hormuz, nhưng không thể đảm bảo sẽ rà phá hết thủy lôi trong khu vực. Tàu hàng từ các quốc gia vùng Vịnh khi đi qua Hormuz phải sẵn sàng chấp nhận rủi ro va phải thủy lôi hoặc bị tấn công bởi xuồng cao tốc và máy bay không người lái (UAV) Iran.
Nếu lệnh phong tỏa chỉ diễn ra trong ngắn hạn và có thể chấm dứt việc Iran kiểm soát eo biển Hormuz, quyết định của ông Trump sẽ được coi là một cú lật ngược thế cờ ngoạn mục.
Tuy nhiên, nếu lệnh phong tỏa kéo dài, ông Trump sẽ đối mặt với rủi ro bị coi là người thiếu tầm nhìn xa, không lường trước được những hệ lụy tiềm tàng khi tấn công một Iran trông có vẻ như đã suy yếu. Cuộc chiến mà ông từng nghĩ chỉ kéo dài vài ngày nay đã bước sang tuần thứ 7 và đối với nền kinh tế toàn cầu, khó khăn vẫn còn ở phía trước, bình luận viên Sanger nhận định.
Ngày 14-4, trong khuôn khổ chuyến thăm cấp Nhà nước đến Trung Quốc cùng Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Phu nhân Ngô Phương Ly đã đến thăm Trung tâm giao lưu khoa học văn hóa thanh thiếu niên Tống Khánh Linh tại Bắc Kinh (Trung Quốc).
Đây là một trong 4 trung tâm thuộc Quỹ Tống Khánh Linh, tổ chức đoàn thể và từ thiện xã hội được đặt theo tên của bà Tống Khánh Linh (1893 - 1981) - Phu nhân ông Tôn Trung Sơn.
Tại đây, Phu nhân Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã được lãnh đạo trung tâm giới thiệu về Quỹ Tống Khánh Linh và hoạt động của Trung tâm giao lưu khoa học văn hóa thanh thiếu niên.
Bà tham quan Không gian Montessori; Không gian Tinh hoa và các lớp dạy về Kinh kịch, làm giấy, gốm sứ, thủ công mỹ nghệ, y học cổ truyền.
Tại lớp về y học cổ truyền, Phu nhân Ngô Phương Ly trải nghiệm việc làm túi thơm khi tự tay chọn 6 loại thảo dược và nghiền nhỏ, cho vào túi.
Phu nhân Ngô Phương Ly bày tỏ vui mừng khi đến thăm trung tâm mang tên Tống Khánh Linh - một người phụ nữ ưu tú của Trung Quốc, người đã dành trọn cuộc đời mình cho sự nghiệp cách mạng, hòa bình, hữu nghị quốc tế và đặc biệt là cho tương lai của trẻ em.
Bà chia sẻ đây không chỉ là một trung tâm giáo dục - khoa học đơn thuần, mà còn là biểu tượng sống động cho một tầm nhìn nhân văn sâu sắc: Đặt trẻ em vào vị trí trung tâm của sự phát triển xã hội.
Bày tỏ ấn tượng về không gian mở, hiện đại - nơi các em thanh thiếu niên có thể tiếp cận với khoa học, công nghệ, nghệ thuật và các hoạt động sáng tạo một cách sinh động và gần gũi - Phu nhân cho rằng đây là minh chứng rõ nét cho một triết lý giáo dục tiến bộ: học đi đôi với hành, học thông qua trải nghiệm, và học để phát triển toàn diện.
Phu nhân Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đặc biệt xúc động khi chứng kiến sự quan tâm, chăm sóc tận tình mà các thầy cô và những người làm công tác giáo dục tại trung tâm dành cho các em nhỏ.
Bởi lẽ chăm sóc và nuôi dưỡng trẻ em không chỉ là trách nhiệm, mà còn là sứ mệnh thiêng liêng, vun đắp cho tương lai của mỗi quốc gia. Đầu tư cho thế hệ trẻ hôm nay chính là kiến tạo tương lai ngày mai.
Bày tỏ ấn tượng về quan điểm của bà Tống Khánh Linh với công tác chăm sóc và giáo dục trẻ em, Phu nhân Ngô Phương Ly chia sẻ: "Một nền giáo dục thành công không chỉ tạo ra những con người giỏi chuyên môn, mà còn phải tạo ra những công dân có trách nhiệm, có lòng nhân ái và có khát vọng đóng góp cho xã hội".
Tại Việt Nam, Phu nhân chia sẻ Chủ tịch Hồ Chí Minh, lãnh tụ vĩ đại, anh hùng dân tộc, danh nhân văn hóa thế giới, đã từng căn dặn: "Trẻ em như búp trên cành, biết ăn, biết ngủ, biết học hành là ngoan".
Những lời dạy giản dị mà sâu sắc ấy vẫn luôn là kim chỉ nam trong công tác chăm sóc, giáo dục trẻ em tại Việt Nam, về việc luôn đặt trẻ em ở vị trí trung tâm của các chính sách phát triển, với mục tiêu đảm bảo mọi trẻ em đều được chăm sóc, học tập và trưởng thành trong điều kiện tốt nhất.
Khẳng định Việt Nam và Trung Quốc đều rất coi trọng công tác bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em, Phu nhân Ngô Phương Ly cho biết Việt Nam là nước đầu tiên ở châu Á và là nước thứ hai trên thế giới phê chuẩn Công ước Liên hợp quốc về quyền trẻ em.
Trong bối cảnh thế giới đang chứng kiến nhiều thay đổi, với sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo, khoa học vũ trụ và công nghệ sinh học đang định nghĩa lại cách chúng ta sống và làm việc, Phu nhân Ngô Phương Ly nhấn mạnh: "Dù công nghệ có tiến xa đến đâu, yếu tố con người vẫn là cốt lõi".
Bà mong muốn công tác chăm sóc và giáo dục trẻ em ngày nay cần mang những trọng trách mới, đặc biệt quan trọng là việc khơi dậy tư duy sáng tạo và giải quyết vấn đề cho các em; bồi dưỡng lòng nhân ái bởi khoa học không có đạo đức sẽ trở nên nguy hiểm, giúp các em hiểu về lòng trắc ẩn, sự sẻ chia và trách nhiệm với cộng đồng.
Bên cạnh đó, còn cần thúc đẩy giao lưu văn hóa, bởi trong một thế giới hội nhập như hiện nay, việc hiểu biết và tôn trọng sự khác biệt văn hóa là chìa khóa để xây dựng một cộng đồng hòa bình, ổn định.
Cũng tại trung tâm, các học viên của trung tâm đã biểu diễn tiết mục "Mộc Quế Anh quải soái" để chào mừng Phu nhân Ngô Phương Ly. Đội hình thiếu nhi Việt Nam tham gia Hành trình Đỏ tại Bắc Kinh cũng góp mặt trong một tiết mục.
Những giai điệu trong trẻo, lời ca chân thành không chỉ thể hiện tài năng và sự tự tin của thiếu niên Việt Nam - Trung Quốc, mà còn là nhịp cầu cảm xúc, kết nối trái tim thanh thiếu niên hai nước.
Âm nhạc, với ngôn ngữ không biên giới, đã làm cho buổi giao lưu trở nên ấm áp, sinh động và đầy ý nghĩa hơn, để lại ấn tượng tốt đẹp rằng tình hữu nghị giữa hai nước đang được các thế hệ thanh thiếu niên Việt Nam - Trung Quốc kế thừa và phát huy.
Phu nhân Ngô Phương Ly tin tưởng sâu sắc rằng những hạt giống hữu nghị được gieo trồng ngày 14-4 trong trái tim các em sẽ lớn lên, tiếp tục trở thành những cầu nối bền vững, hữu nghị giữa hai dân tộc.
Randy Shilling, 58 tuổi, từng tốt nghiệp Đại học Texas A&M ở bang Texas với tấm bằng kỹ sư dầu khí. Trong 10 năm đầu sự nghiệp, ông sống trong căn hộ đi thuê và thường phải cân nhắc chi tiêu cho các kỳ nghỉ.
Bước ngoặt đến khi ngoài 30 tuổi, ông nhận việc tại một nhà máy hóa chất với mức lương cao hơn khoảng 15%, kèm tiền thưởng, giúp cuộc sống dễ thở hơn. Cùng thời điểm đó, ông mua một ngôi nhà nằm trên sân golf ở vùng ngoại ô Humble, thành phố Houston.
Sau đó, ông liên tiếp được thăng chức, tăng lương và tích lũy được hơn 3 triệu USD cho quỹ hưu trí. Song Shilling không nhận ra mình đã bước vào nhóm trung lưu khá giả.
"Tôi vẫn nghĩ mình chỉ là người bình thường. Tôi không cần xe sang hay TV đắt tiền. Nhưng khi muốn thứ gì, tôi có thể mua được", Shilling nói.
Theo một nghiên cứu mới của Viện Doanh nghiệp Mỹ (AEI), trong 50 năm qua, mức sống của các gia đình Mỹ đã tăng đáng kể trên toàn bộ các nhóm thu nhập. Nghiên cứu của AEI chia các hộ gia đình theo 5 nhóm, gồm nghèo hoặc cận nghèo, trung lưu thấp, trung lưu cốt lõi, trung lưu khá giả và giàu.
Chưa có định nghĩa cụ thể về tầng lớp trung lưu hay trung lưu khá giả ở Mỹ bởi mức thu nhập được coi là "cao" ở một thành phố có thể chỉ là "khiêm tốn" ở thành phố khác.
Song báo cáo của AEI, do Stephen Rose và Scott Winship thực hiện, phân loại một gia đình ba người có thu nhập 133.000-400.000 USD (tính theo giá trị năm 2024) là tầng lớp trung lưu khá giả. Hộ có mức thu nhập trên mức này sẽ được xếp vào nhóm giàu. Phân tích này chỉ xem xét thu nhập, không tính đến tài sản như cổ phiếu hay bất động sản.
Hiện tỷ lệ hộ gia đình thuộc nhóm trung lưu khá giả đã tăng từ 10% năm 1979 lên khoảng 31% vào năm 2024, theo AEI. Sử dụng phương pháp tính khác, Trung tâm Nghiên cứu Pew cũng ghi nhận xu hướng tương tự khi tỷ lệ người Mỹ thuộc nhóm thu nhập cao tăng từ 11% lên 19% trong giai đoạn 1971-2023.
"Nhìn chung mức sống của người Mỹ đã cải thiện, nhưng thu nhập của các hộ khá giả tăng nhanh hơn đáng kể so với phần còn lại", Richard Fry, nhà nghiên cứu cấp cao tại Pew, cho biết.
Các tác giả nhận thấy ngày càng nhiều gia đình ở Mỹ được xếp vào hai nhóm có thu nhập cao nhất, trong khi số gia đình thuộc ba nhóm dưới đang giảm đi.
Theo báo cáo của AEI, năm 2024, khoảng 19% các gia đình Mỹ được coi là "nghèo hoặc cận nghèo", giảm so với khoảng 30% vào năm 1979. Báo cáo định nghĩa nhóm này là các gia đình ba người có thu nhập từ 40.000 USD trở xuống.
Theo nhà kinh tế Scott Winship, một phần lý do nhóm thu nhập cao mở rộng là nhờ mức lương tăng nhanh hơn tốc độ lạm phát, đặc biệt ở những người lao động có bằng đại học.
Một phân tích năm 2021 của Rose khi làm tại Viện Đô thị cho thấy 55% người có bằng cử nhân và 68% người có bằng sau đại học thuộc nhóm trung lưu khá giả hoặc giàu.
Các cặp vợ chồng hoặc sống chung cũng có khả năng gia nhập nhóm này cao hơn, một phần vì có hai nguồn thu nhập và có thể chia sẻ chi phí sinh hoạt. Phân tích của Viện Đô thị cho thấy hơn 80% người thuộc nhóm trung lưu khá giả và giàu sống trong các hộ gia đình có hai người trưởng thành.
Sau khi tốt nghiệp đại học năm 2015, Gabriel Martinez bắt đầu làm việc trong lĩnh vực logistics với mức lương 50.000 USD mỗi năm. Hiện người đàn ông 34 tuổi này làm cho một công ty công nghệ lớn với thu nhập khoảng 180.000 USD mỗi năm, chưa kể các khoản tiền và cổ phiếu thưởng đi kèm.
Martinez từng phải vay mượn để mua một chiếc xe đắt tiền, trong khi vợ anh, Anna, cũng vay hơn 100.000 USD để theo học chương trình thạc sĩ. Anh sau đó đổi sang một chiếc xe bình dân hơn và hai người cũng phải cắt giảm các khoản chi tiêu như ăn nhà hàng hay mua quần áo, để dành tiền trả nợ.
Nhưng sau vài năm, với mức lương cải thiện, họ đã tích lũy được một khoản dự phòng và sở hữu căn nhà rộng 158 m2 tại Boerne, bang Texas.
Tuy nhiên, thu nhập cao hơn không đồng nghĩa với cảm giác giàu có. Lạm phát kéo dài cùng chi phí thiết yếu tăng mạnh trong vài năm qua khiến nhiều gia đình, kể cả nhóm thu nhập cao, vẫn phải cân nhắc kỹ các khoản chi lớn. Khảo sát cho thấy khoảng 90% người Mỹ cho biết họ đang chịu tác động từ cuộc khủng hoảng chi phí sinh hoạt, theo Study Finds.
Theo dữ liệu từ Bankrate, giá bán trung vị của một căn nhà đã qua sử dụng tại Mỹ hiện gần 400.000 USD. Học phí đại học trung bình cũng rơi vào khoảng 38.000 USD mỗi năm.
Laura Shields, 46 tuổi sống ở bang New Jersey, cho biết bà chỉ mới cảm thấy tài chính dư dả hơn kể từ sau đại dịch Covid-19. Bà và chồng kiếm khoảng 240.000 USD mỗi năm, giúp họ có thể thanh toán nợ thẻ tín dụng, tích lũy một khoản tiết kiệm hay chi trả khoản phát sinh ngoài dự kiến.
Tuy nhiên, khi con trai cả sắp vào đại học, họ lo ngại có thể phải vay nợ để trang trải học phí cho con. "Tôi đang cố gắng để không lo nghĩ quá nhiều về điều đó," Shields nói.
Với gia đình Shilling, tổng thu nhập của hai vợ chồng ông vào khoảng 220.000 USD mỗi năm. Điều này giúp cuộc sống của ông tốt hơn so với thời cha mẹ, những người không học đại học. Tuy nhiên, ông không chắc con trai Blake, 23 tuổi, có thể duy trì đà đi lên đó.
"Tôi nghĩ thế hệ con cháu chúng ta sẽ gặp nhiều khó khăn," ông nói, nhắc tới chi phí sinh hoạt ngày càng cao.
Câu chuyện về ông Zhang Zhongyi, 90 tuổi, đến từ Khai Phong, tỉnh Hà Nam (Trung Quốc), đang gây xúc động mạnh trên mạng xã hội Trung Quốc. Sau khi mất đi toàn bộ người thân trong một khoảng thời gian ngắn, ông bắt đầu hành trình đạp xe kéo dài hơn 3 thập kỷ để tìm sự bình yên, theo báo South China Morning Post ngày 5-4.
Vào những năm 1990, một vụ tai nạn ô tô đã cướp đi sinh mạng của con trai, con dâu và cháu nội 8 tuổi của ông Zhang. Nỗi đau quá lớn khiến vợ ông ngã bệnh và qua đời chỉ một năm sau đó. Chỉ trong vòng hai năm, ông Zhang mất đi tất cả người thân.
Sau đó ông quyết định bắt đầu hành trình vô định. Từ một chiếc xe đạp ban đầu, ông chuyển sang sử dụng xe đạp ba bánh làm bạn đồng hành.
Suốt gần 30 năm, ông đã băng qua những dãy núi, hồ nước, sa mạc và vô số thành phố từ Tân Cương, Cam Túc thuộc tây bắc Trung Quốc đến Thượng Hải, Chiết Giang ở miền Nam, trước khi đặt chân tới tỉnh Phúc Kiến vào tháng 1 vừa qua.
Dù đã ở tuổi 90, ông Zhang vẫn rất minh mẫn, hoạt bát và luôn nở nụ cười. Ông chia sẻ rằng mình tránh quay lại quê hương vì sợ vết thương lòng cũ bị khơi lại.
Ông nói: "Tôi đã buông bỏ quá khứ. Giờ tôi muốn dành phần đời còn lại để rong ruổi và tận hưởng vẻ đẹp của thiên nhiên".
Theo Đài truyền hình tỉnh Phúc Kiến, ông Zhang di chuyển dọc theo các tuyến quốc lộ mà không cần bản đồ. Dù trí nhớ bắt đầu giảm sút và không còn nhớ rõ đường sá, ông tin rằng mình sẽ không lạc lối.
Hành trình của ông Zhang thấm đẫm tình người qua những "trạm tiếp sức nhân ái". Tại thành phố Phủ Điền (Phúc Kiến), bà Bai Xiaobai đã thăm ông hằng ngày, mời ăn sáng, tổ chức sinh nhật, cùng chơi cờ tướng, mua tặng và dạy ông dùng điện thoại di động. Ông đáp lại bằng cách chia sẻ những giai thoại lịch sử và phong tục của vùng Hà Nam.
Đáng chú ý, ông Zhang đã từ chối lời đề nghị thuê nhà để sống an nhàn của một tình nguyện viên. Ông khẳng định: "Đây không phải là đi ăn xin. Đây là cuộc sống mà tôi đã chọn".
Để đáp lại lòng tốt mà mình nhận được, trên chiếc xe ba bánh cũ kỹ của ông luôn dán đầy những thông báo tìm người mất tích.
Vào tháng 3-2026, nhiều người bắt gặp ông Zhang tại Phúc Châu. Sau hàng chục năm phiêu bạt, ông bắt đầu bày tỏ nỗi nhớ nhà. Theo báo Fujian Daily, ông dự định tiếp tục đi lên phía bắc tới núi Vũ Di trước khi chính thức quay trở về Khai Phong, Hà Nam.
Chính quyền thành phố Khai Phong cho biết ngay khi ông trở về, ông sẽ được hưởng trợ cấp người cao tuổi và nhận được sự hỗ trợ chăm sóc từ các cơ quan chức năng địa phương.
Câu chuyện của ông Zhang đã chạm đến trái tim của hàng triệu người. Một cư dân mạng bình luận: "Biến nỗi đau thành sức mạnh để không ngừng tiến về phía trước, ông Zhang thật phi thường. Nghịch cảnh không khiến ông từ bỏ cuộc sống, hành trình dài này chính là sự tri ân sâu sắc nhất của ông dành cho cuộc đời".
