Một dự án có tên “colleague.skill” đang lan truyền trong giới công sở Trung Quốc. Đây là công cụ AI dùng dấu vết kỹ thuật số của một nhân viên như lịch sử chat, email, tài liệu cùng với các mô tả trong prompt để tạo thành một tác nhân AI (AI Agent) với kỹ năng tương tự.
“Colleague.skill” được chia sẻ miễn phí trên GitHub bởi một người Trung Quốc có biệt danh titanwings. Đầu tháng 4, dự án được 2.000 lượt đánh dấu sao trên Github, tương tự nút like trên mạng xã hội. Đến 9/4, con số này đạt gần 11.000.
Dự án được mô tả giúp mọi người hoàn thiện các công việc mà đồng nghiệp, đối tác nghỉ việc để lại, hoặc giúp nhân viên dễ tiếp quản từ người tiền nhiệm. Dù vậy, một số lo ngại công cụ có thể được các “sếp” tận dụng để tạo AI Agent thay thế lực lượng lao động, trong bối cảnh nhiều công ty Trung Quốc yêu cầu nhân viên lưu lại chi tiết công việc, từ quy trình làm việc, ra quyết định đến quá trình giao tiếp.
“Colleague.skill” gây lo ngại vì có thể tạo ra bản sao kỹ thuật số của một người nơi công sở khi chưa cho phép. Trên mạng xã hội Trung Quốc, điều này được gọi là “chưng cất kỹ năng”, ám chỉ việc biến con người thành một bộ kỹ năng để lưu trữ và sử dụng.
Ngày 3/4, nhà sáng tạo nội dung Deng Xiaoxian đăng video phản đối “chưng cất kỹ năng” và chia sẻ công cụ “anti-distillation skill” (kỹ thuật chống chưng cất).
“Không ai muốn bị biến thành một tệp kỹ năng rồi mất việc. Vậy nên tôi tạo ra cái này”, cô nói. “Anti-distillation skill” lấy tệp kỹ năng – dữ liệu chi tiết công việc và giao tiếp mà nhiều nhân viên công sở ở Trung Quốc bị yêu cầu nộp cho cấp quản lý – rồi xử lý để biến thông tin này thành vô giá trị.
Tệp kỹ năng sau khi xử lý sẽ loại bỏ hoặc thay thế các thông tin quan trọng như kinh nghiệm khi ra quyết định, khả năng phán đoán theo ngữ cảnh và các tri thức về công việc – những thông tin AI sẽ tập trung vào để hiểu cách làm việc của một người.
“Anti-distillation.skill” tạo ra hai phiên bản đầu ra. Một bản “sạch” để nộp với cấu trúc chuyên nghiệp, cố tình mơ hồ ở những chỗ quan trọng, và một bản sao lưu riêng tư với tri thức thật để người dùng có thể tự lưu trữ.
Deng Xiaoxian giải thích, phiên bản làm sạch có ba mức độ: nhẹ, trung bình và nặng. Mức nhẹ dành cho những công ty kiểm tra kỹ. Mức nặng dành cho môi trường mà cấp quản lý chỉ muốn hoàn thành thủ tục. “Nếu công ty của bạn chỉ làm cho có, chỉ kiểm tra xem bạn có nộp hay chưa thôi, hãy dùng mức làm sạch dữ liệu nặng”, Deng nói.
Công cụ này cũng đang lan truyền mạnh trên GitHub những ngày qua, “đối đầu với “colleague.skill” và cho thấy giới công sở đang quan tâm và bắt đầu tìm cách chống lại quá trình trích xuất tri thức.
Nỗi sợ bị AI thay thế đang phổ biến trong lực lượng lao động Trung Quốc. Chủ đề #AIAnxiety (lo ngại về AI) trên nền tảng Xiaohongshu đã thu hút khoảng 2,6 triệu lượt xem. Người dùng chia sẻ những lo lắng như: “Cố gắng theo kịp AI còn mệt hơn cả công việc”, hay “Sếp tôi yêu cầu tôi viết mã AI để thay thế một số nhân viên, bao giờ sẽ đến lượt tôi?”.
“Cảm giác như đang chơi Squid Game vậy, bạn có thể bị loại bất cứ lúc nào”, Lambert Li, nhân viên văn phòng ở Thượng Hải, nói với Rest of World. Li cho biết công ty của mình đã sa thải 30% lực lượng lao động năm 2025, trong đó có những người không thích nghi đủ nhanh với AI.
Theo phân tích của Đại học Bắc Kinh dựa trên hơn một triệu tin tuyển dụng, nhu cầu tìm người ở các vị trí có thể bị AI thay thế như lập trình, biên tập, bán hàng đã giảm mạnh ở Trung Quốc trong giai đoạn 2018-2024.
Trước đó vào tháng 3, AI được đề cập là nguyên nhân hàng đầu gây sa thải ở Mỹ, chiếm một phần tư trong hơn 60.000 trường hợp cắt giảm nhân sự được công bố. Trên toàn cầu, theo khảo sát của Đại học Duke và Cục Dự trữ Liên bang Mỹ trên 750 giám đốc tài chính (CFO), số vụ sa thải được gán cho AI trong năm 2026 được dự báo cao gấp 9 lần so với 2025.
Tuy nhiên, không phải mọi vụ “sa thải vì AI” đều thực sự liên quan đến AI, tức một số trong đó là những đợt điều chỉnh nhân sự vì những lý do khác, nhưng vẫn được gán cho công nghệ này. Ngoài ra, năng lực phán đoán, xác định ngữ cảnh và trực giác là những yếu tố mà đến nay AI vẫn khó sao chép.
Thử nghiệm do Andon Labs, công ty khởi nghiệp tại San Francisco, thực hiện với mục tiêu kiểm tra khả năng hoạt động của tác nhân AI (AI Agent) trong thế giới thực, qua đó xác định và đánh giá các lỗ hổng an toàn còn tồn tại.
Trong đó, hai nhà đồng sáng lập Lukas Petersson và Axel Backlund đã ký hợp đồng thuê mặt bằng ở San Francisco trong ba năm, sau đó cấp cho một tác nhân AI tên Luna một thẻ tín dụng doanh nghiệp, quyền truy cập Internet và nhiệm vụ điều hành cửa hàng thực tế. AI này được tạo bằng phần mềm Claude Sonnet 4.6 của Anthropic.
Luna có nguồn vốn giới hạn 100.000 USD, phải hoàn thành nhiệm vụ thiết kế, bày bán hàng hóa và thu lợi nhuận. Mọi thứ từ thiết kế nội thất cửa hàng đến lịch trình nhập hàng và điều hành hai nhân viên đều được thực hiện dưới sự chỉ đạo của trí tuệ nhân tạo.
"Chúng tôi giúp 'cô ấy' một chút trong giai đoạn thiết lập ban đầu, chẳng hạn ký hợp đồng thuê nhà và những vấn đề pháp lý như giấy phép", Petersson nói với Business Insider.
Luna sau đó xử lý gần như mọi thứ, gồm đăng tin tuyển dụng trên Indeed và tiến hành phỏng vấn qua điện thoại, tìm kiếm các nhà thầu có thể sơn cửa hàng. Tầm nhìn của AI này là xây dựng một cửa hàng bán lẻ nhỏ thông thường: bán sách, tranh in, nến, trò chơi cùng một số đồ lặt vặt khác. Với tên gọi Andon Market, đây được xem là cửa hàng vật lý đầu tiên do AI điều hành.
Luna không nói với ứng viên rằng mình là AI khi phỏng vấn. "Tôi sẽ không nhắc đến việc cửa hàng vận hành bằng trí tuệ nhân tạo, vì điều đó gây hiểu nhầm cho ứng viên và có khả năng khiến những người có năng lực bỏ việc trước khi đọc mô tả công việc", blog của Andon Labs giải thích.
Tuy nhiên, trong quá trình thiết lập và vận hành Andon Market, Luna mắc một số sai lầm. Chẳng hạn, khi tìm nhân viên giám sát cửa hàng, AI chấp nhận tuyển dụng ứng viên chỉ sau cuộc gọi kéo dài 5-15 phút, mức thời gian bị đánh giá quá ngắn.
Một vấn đề khác mà AI gặp phải là không thể tạo logo ấn tượng, thay vào đó là hình ảnh khuôn mặt cười chung chung. Mỗi phiên bản của logo trong cửa hàng lại "hơi khác nhau một chút" thay vì đồng nhất trên toàn bộ hệ thống.
Ngay sau khi Andon Market khai trương giữa tuần trước, Luna cũng mắc sai lầm trong sắp xếp lịch làm việc, không phân công ai trực ngày đầu. "Thật trớ trêu khi đây đáng lẽ là thứ AI thực hiện tốt nhất, nhưng nó đã làm rối loạn lịch trình", Petersson kể. "Trong lúc hoảng loạn, nó viết thư cho tất cả nhân viên và hỏi: Hôm nay có ai có thể đến làm việc được không?".
Việc Luna gặp rắc rối ngay trong những ngày đầu khiến Andon Labs phải can thiệp trực tiếp. Hai nhân viên được tuyển vào làm nhân sự chính thức của công ty cũng nhận đầy đủ phúc lợi. "Đây là một thí nghiệm có kiểm soát", Petersson nói thêm.
Dù Andon Labs giao cho Luna mục tiêu thu lợi nhuận, Petersson cho rằng công ty của ông không kỳ vọng sẽ kiếm tiền từ cửa hàng. Thay vào đó, trọng tâm của họ là đánh giá xem tác nhân AI hiện nay tốt đến mức nào, có đúng như quảng cáo không, đồng thời giúp công chúng hiểu rõ hơn về hướng phát triển của trí tuệ nhân tạo.
Theo NBC News, thí nghiệm của Andon Labs là ví dụ mới nhất cho thấy cách tác nhân AI gặp sai sót trong phán đoán và ra quyết định trong môi trường thực tế. Trong một nghiên cứu năm ngoái, nhóm chuyên gia Đại học Carnegie Mellon đã thử chạy mô phỏng một công ty giả để xem tác nhân AI tự động xử lý các nhiệm vụ tại nơi làm việc như thế nào. Kết quả là những tác nhân này không thể xử lý tác vụ giao diện đơn giản, như hiểu sai một số cuộc hội thoại của đồng nghiệp, hay thậm chí tạo người dùng giả.
Theo Công ty Đấu giá hợp danh Việt Nam, 1515 là một trong bốn mã, số viễn thông được chốt giá thành công. Mức trúng đấu giá một tỷ đồng, bằng với giá khởi điểm. Trong khi đó, dù ở cùng nhóm số dịch vụ giải đáp thông tin, đầu số 1559 không tìm được người trả giá.
Với nhóm số dịch vụ tin nhắn ngắn, cả ba mã, số được đưa ra đợt này đều bán cao hơn giá khởi điểm (250 triệu đồng). Trong đó, đầu số 9999 được mua với giá 490 triệu đồng, cao nhất trong nhóm. Hai số còn lại 6789 và 5151 lần lượt được chốt ở mức 350 triệu và 290 triệu đồng.
Các phiên đấu giá trực tuyến diễn ra liên tục, gối đầu nhau, theo hình thức trả giá lên qua nhiều vòng trong cả ngày 16/4. Theo quy định, ngoài việc hoàn tất nghĩa vụ tài chính, doanh nghiệp trúng đấu giá phải đưa mã, số viễn thông vào khai thác trong vòng 6 tháng kể từ ngày được phân bổ.
Đầu số dịch vụ là dạng mã, số ngắn, thường gồm bốn chữ số, được doanh nghiệp, tổ chức hoặc cơ quan sử dụng để cung cấp dịch vụ qua điện thoại. Các số này chủ yếu phục vụ tổng đài chăm sóc khách hàng, hỗ trợ kỹ thuật, tư vấn, đặt lịch, khảo sát hoặc cung cấp thông tin tự động.
So với số điện thoại cố định hoặc di động thông thường, đầu bốn số dễ nhớ hơn, thuận tiện khi liên hệ và giúp tăng nhận diện thương hiệu. Tại Việt Nam, các đầu số dạng này do Cục Viễn thông - Bộ Khoa học và Công nghệ quản lý.
Trước đây, các mã, số được phân bổ theo hình thức cấp trực tiếp. Việc đấu giá quyền sử dụng là chính sách lớn trong quản lý nhà nước về viễn thông, nhằm đổi mới phương thức phân bổ tài nguyên theo cơ chế thị trường, qua đó tăng nguồn thu ngân sách và minh bạch hơn trong phân bổ.
Hồi tháng 1, bốn mã, số dịch vụ viễn thông từng được đấu giá thành công, với mức trúng từ một tỷ đồng. Trong đó, hai đầu số 1555 và 1500 được chốt giá 1,02 tỷ đồng, còn 1299 và 1558 đạt một tỷ đồng, cho thấy nhu cầu của thị trường với nhóm số ngắn.
Hồi tháng 3, Bộ Khoa học và Công nghệ cũng lần đầu tổ chức đấu giá tên miền quốc gia ".vn", với 37/50 tên miền đấu giá thành công, mức trúng cao nhất 1,5 tỷ đồng.
Giữa bối cảnh giá dịch vụ streaming không ngừng leo thang, Google bất ngờ tung ra chương trình khuyến mãi giảm 50% phí đăng ký YouTube Premium trong vòng một năm dành cho những người dùng đáp ứng đủ điều kiện.
Gã khổng lồ tìm kiếm Google vừa chính thức công bố chương trình ưu đãi đặc biệt dành cho các thuê bao đang sử dụng gói Google One từ 10 USD/tháng trở lên (gồm cả gói Google AI Pro). Đây được xem là nỗ lực của hãng nhằm 'gói gọn' trải nghiệm người dùng trong hệ sinh thái cao cấp của mình, kết hợp giữa lưu trữ đám mây và giải trí không quảng cáo.
Bà Shimrit Ben-Yair, Phó chủ tịch kiêm Tổng giám đốc mảng gói dịch vụ Google AI, chia sẻ trong một bài đăng mới đây: "Theo yêu cầu từ đông đảo người dùng, kể từ hôm nay, các hội viên gói 10 USD+ sẽ được giảm giá 50% gói YouTube Premium suốt một năm. Đây là sự kết hợp hoàn hảo giữa không gian lưu trữ, lợi ích AI với trải nghiệm video không quảng cáo, phát nền và tải xuống ngoại tuyến cho một trải nghiệm Google tối thượng".
Thông thường, YouTube Premium không được tính trong các gói Google One (ngoại trừ gói cao cấp nhất là Google AI Ultra). Tuy nhiên, với chính sách mới này, người dùng các gói Premium và AI Pro sẽ nhận được mức giá tốt chưa từng có.
Hiện tại, chương trình đang được triển khai tại các thị trường trọng điểm như Mỹ, Canada, Brazil, Đức, Pháp và Nhật Bản. Ưu đãi sẽ kéo dài đến hết ngày 29.4.2026. Người dùng có thể kiểm tra quyền lợi của mình thông qua trang ưu đãi chính thức hoặc ngay trong ứng dụng Google.
Lưu ý là nếu người dùng đang mua YouTube Premium, cần phải hủy gói cũ để tránh bị tính phí trùng lặp, sau đó mới thực hiện đăng ký lại dưới dạng 'tiện ích bổ sung' (add-on) thông qua trang ưu đãi của Google One để được áp dụng mức giảm giá.
Động thái này diễn ra chỉ vài ngày sau khi YouTube tiếp tục điều chỉnh tăng giá gói cá nhân lên mức 15,99 USD/tháng. Việc giảm giá 50% không chỉ giúp người dùng 'dễ thở' hơn trong 12 tháng tới mà còn là cách Google giữ chân khách hàng trong bối cảnh cạnh tranh đang ngày càng khốc liệt.
