Coi chừng nhầm tưởng ung thư phổi với bệnh hô hấp

Nhiều người tin rằng bệnh nhân tiểu đường cần kiêng khem khắt khe và hạn chế ăn trái cây để tránh nạp quá nhiều đường fructose. Tuy nhiên, trong một bài viết trên trang cá nhân, chuyên gia dinh dưỡng Xue Xiaojing khẳng định quan điểm "người tiểu đường không được ăn trái cây" là chưa hoàn toàn chính xác. Mấu chốt vấn đề nằm ở việc "ăn loại quả nào" và "ăn như thế nào".

Dẫn nghiên cứu đăng trên Tạp chí Dịch tễ học Trung Quốc năm 2019, bà Xue, hiện là giám đốc một công ty công nghệ về sức khỏe, cho biết những bệnh nhân tiểu đường ăn trái cây tươi hơn 5 lần mỗi tuần thực tế lại kiểm soát chỉ số đường huyết đói và chỉ số đường huyết trung bình (HbA1c) tốt hơn.

Một phân tích gộp năm 2023 trên tạp chí Frontiers in Endocrinology cũng chỉ ra rằng việc tiêu thụ trái cây giúp giảm lượng đường huyết lúc đói (-8,38 mg/dL). Tuy nhiên, hiệu quả trong việc cải thiện chỉ số HbA1c còn phụ thuộc vào từng loại trái cây cụ thể cũng như cách ăn của mỗi người.

Để giữ đường huyết ổn định, người bệnh nên hạn chế 5 loại quả gồm xoài, dưa hấu, chuối, nho và dứa. Dù có vị ngọt mọng nước nhưng đây là những trái cây chỉ số GI cao, dễ khiến đường huyết tăng nhanh đột ngột. Nếu muốn thưởng thức, người bệnh cần kiểm soát khẩu phần nghiêm ngặt.

Đặc biệt, chuyên gia cảnh báo ngoài trái cây tươi có đường huyết cao, nước ép và trái cây sấy khô là những "thủ phạm" giấu mặt vì đã bị loại bỏ chất xơ, khiến cơ thể hấp thụ đường nhanh hơn.

Theo một nghiên cứu năm 2019 trên tạp chí Current Developments in Nutrition, nước ép trái cây nguyên chất 100% có tác động tiêu cực đến lượng đường trong máu tương tự các loại đồ uống có đường, vì thế chúng hoàn toàn không thích hợp để bệnh nhân tiểu đường sử dụng làm thức uống hàng ngày.

Ngược lại, các loại quả như việt quất, dâu tây, kiwi, lê và táo (ăn cả vỏ) được xem là lựa chọn an toàn giúp cải thiện kiểm soát HbA1c hiệu quả. Theo một nghiên cứu công bố năm 2023 trên tạp chí Endocrinology and Metabolism, việc tiêu thụ những loại quả này giúp cải thiện chỉ số HbA1c và tăng khả năng kiểm soát ổn định đường huyết lên hơn 3 lần.

Xue Xiaojing gợi ý một công thức bữa ăn phụ lý tưởng là món "việt quất trộn phô mai kem và hạt". Quả việt quất giàu anthocyanin, các chất chống oxy hóa và chất xơ, khi kết hợp cùng phô mai không đường và các loại hạt sẽ giúp tăng cảm giác no, đồng thời giữ đường huyết ở mức bình thường.

Bà Xue lưu ý rau xanh và trái cây đều tốt nhưng tác động của chúng lên đường huyết khác nhau. Rau xanh, nhất là rau lang, súp lơ, rau chân vịt thường ít đường, ít calo và giàu khoáng chất giúp giảm viêm, ổn định đường huyết nên có thể ăn thoải mái mỗi ngày. Ngược lại, trái cây có vị ngọt tự nhiên từ đường fructose, nếu ăn quá nhiều vẫn khiến đường huyết tăng nhanh.

Vì vậy, người bệnh tiểu đường cần phân biệt rõ rau có thể ăn hàng ngày nhưng trái cây chỉ nên ăn từ 1 đến 2 phần mỗi ngày. Tốt nhất là chọn các loại quả ít ngọt (GI thấp) và ăn cùng các thực phẩm giàu đạm để giữ đường huyết ổn định nhất.

Tin Gốc: Vnexpress

Bác sĩ Lương Trình Siêu, Trưởng khoa Tiêu hóa và Gan mật tại Bệnh viện Quản lý Sức khỏe Bắc Đầu (Đài Loan), mới đây chia sẻ trường hợp một thanh niên có thói quen uống trà sữa gần như mỗi ngày, đồng thời thích ăn đồ ngọt và ăn đêm. Trong một lần kiểm tra sức khỏe, chỉ số men gan (GPT/ALT) của anh tăng vọt lên mức 120, gấp nhiều lần so với ngưỡng bình thường là 17. Bệnh nhân được chẩn đoán gan nhiễm mỡ nặng và bắt đầu xuất hiện tình trạng xơ hóa.

Đối mặt với cuộc khủng hoảng sức khỏe, chàng trai quyết tâm từ bỏ ba thói quen ăn uống tai hại, đồng thời tuân thủ nghiêm ngặt chế độ dinh dưỡng và tập luyện. Chỉ sau 5 tháng, cân nặng của anh đã giảm từ 91 kg xuống còn 78 kg. Không chỉ lấy lại vóc dáng thon gọn, tình trạng gan nhiễm mỡ của anh cũng biến mất, các chỉ số men gan hồi phục về mức an toàn và ngay cả tình trạng xơ hóa gan vốn nguy hiểm cũng được đảo ngược thành công.

Gan nhiễm mỡ không chỉ đơn thuần là tình trạng tích tụ mỡ tại gan, mà còn là dấu hiệu cảnh báo hệ chuyển hóa của toàn cơ thể đang suy yếu. Theo bác sĩ Lương Trình Siêu, với tỷ lệ cứ 3 người Đài Loan thì có một người mắc bệnh, gan nhiễm mỡ được xác định khi lượng mỡ chiếm quá 5% trọng lượng gan. Dù thường diễn biến âm thầm và không có triệu chứng rõ rệt, nhưng nó là minh chứng cho thấy cơ thể đang gặp các bất thường về chuyển hóa.

Trước đây, giới y khoa thường chia gan nhiễm mỡ thành hai nhóm: do rượu và không do rượu. Tuy nhiên, từ năm 2020, Hiệp hội Nghiên cứu Gan thế giới đã chính thức đổi tên căn bệnh này thành "bệnh gan nhiễm mỡ liên quan đến chuyển hóa", cho thấy gan nhiễm mỡ có mối quan hệ không thể tách rời với hội chứng chuyển hóa. Những đối tượng thuộc nhóm nguy cơ cao thường gồm người thừa cân có chỉ số BMI từ 23 trở lên, người mắc tiểu đường type 2 hoặc có từ hai bất thường chuyển hóa trở lên như tăng triglyceride, giảm cholesterol tốt (HDL), tiền tiểu đường hoặc chỉ số viêm CRP tăng cao.

Trong các kỳ khám sức khỏe định kỳ, nhiều người thường lầm tưởng chỉ số men gan bình thường nghĩa là cơ thể vẫn khỏe mạnh. Tuy nhiên, bác sĩ Lương nhấn mạnh gan nhiễm mỡ ở giai đoạn đầu thường diễn biến âm thầm và có thể ẩn mình ngay cả khi kết quả xét nghiệm máu cho thấy các chỉ số vẫn ổn định. Nếu bị ngó lơ, bệnh sẽ tiến triển theo ba giai đoạn nguy hiểm: từ xơ hóa gan sang xơ gan và cuối cùng là ung thư gan. Đáng lo hơn, do những rối loạn chuyển hóa đi kèm, bệnh nhân gan nhiễm mỡ có nguy cơ tử vong vì các bệnh lý tim mạch như đột quỵ hay nhồi máu cơ tim cao hơn nhiều so với ung thư gan.

Giải đáp thắc mắc tại sao nhiều người ăn chay, kiêng đồ chiên rán và không uống rượu vẫn mắc bệnh, bác sĩ Lương chỉ ra rằng thủ phạm chính là đồ uống có đường và tinh bột tinh chế. Đặc biệt, đường fructose có nhiều trong trà sữa, nước trái cây và bánh kẹo khi vào cơ thể sẽ được gan chuyển hóa gần như hoàn toàn thành triglyceride để lưu trữ dưới dạng mỡ. Do đó, ngay cả khi không tiêu thụ chất béo, việc nạp quá nhiều đường vẫn khiến gan tích mỡ trầm trọng.

Hiện nay, y học vẫn chưa có thuốc đặc trị để loại bỏ hoàn toàn gan nhiễm mỡ, vì vậy giảm cân được coi là phương pháp hiệu quả nhất. Các nghiên cứu xác nhận rằng việc giảm 5% trọng lượng cơ thể có thể cải thiện đáng kể tình trạng nhiễm mỡ và nếu giảm được 7%, mức độ viêm nhiễm hoặc xơ hóa gan cũng sẽ được thuyên giảm rõ rệt. Để bảo vệ gan và phục hồi sức khỏe, mỗi người cần nắm vững ba nguyên tắc cốt lõi, đó là điều chỉnh thực đơn bằng cách cắt giảm tối đa đường và tinh bột tinh chế, duy trì thói quen tập thể dục đều đặn để tiêu hao năng lượng và kiên trì kiểm soát cân nặng ở mức ổn định.

Tin Gốc: Vnexpress

Ngày 20/4, lãnh đạo Sở Y tế Nghệ An cho biết số ca nghi ngộ độc thực phẩm liên quan đến bánh mì tiếp tục tăng, từ hơn 20 trường hợp ghi nhận chiều 18/4 lên 59 người vào chiều nay. Trong đó, 4 người đã xuất viện, 3 người điều trị tại trạm y tế xã, 2 trường hợp chuyển tuyến, còn lại khoảng 50 bệnh nhân đang điều trị tại Bệnh viện Đa khoa Diễn Châu.

Các bác sĩ ghi nhận bệnh nhân chủ yếu có triệu chứng đau bụng, nôn ói, tiêu chảy, một số trường hợp sốt, nghi ngộ độc thực phẩm. Nhiều người khởi phát triệu chứng tiêu chảy muộn, đến tối hôm qua và sáng nay không khỏi mới nhập viện điều trị.

Hiện sức khỏe họ cơ bản ổn định.

Kết quả điều tra ban đầu cho thấy các bệnh nhân đều ăn bánh mì tại hai điểm bán của tiệm Quỳnh trên địa bàn xã Diễn Châu (trước đây thuộc huyện Diễn Châu). Bánh mì sản xuất tại một cơ sở chính, sau đó phân phối đến hai địa điểm trên để bán.

Đến nay chưa có kết quả xét nghiệm xác định nguyên nhân.

Liên quan vụ việc, Cục An toàn Thực phẩm (Bộ Y tế) chỉ đạo Sở Y tế Nghệ An tập trung điều trị bệnh nhân. Lực lượng chức năng khẩn trương điều tra, truy xuất nguồn gốc thực phẩm nghi gây ngộ độc, lấy mẫu xét nghiệm xác định nguyên nhân và tăng cường kiểm soát an toàn thực phẩm.

Sở Y tế Nghệ An đã triển khai điều tra dịch tễ, thông báo rộng rãi để người dân từng sử dụng bánh mì tại các cơ sở liên quan chủ động theo dõi sức khỏe. Người có biểu hiện như đau bụng, buồn nôn, tiêu chảy, sốt cần đến cơ sở y tế gần nhất để xử trí kịp thời.

Cơ sở bánh mì bị đình chỉ hoạt động để phục vụ điều tra. Địa phương tăng cường kiểm tra an toàn thực phẩm, đặc biệt với thức ăn đường phố, xử lý nghiêm vi phạm.

Gần đây, các tỉnh phía Nam liên tiếp ghi nhận hàng trăm người nhập viện sau khi ăn bánh mì. Ngày 3 và 4/3, 79 bệnh nhân tại phường Vũng Tàu ngộ độc do ăn bánh mì vỉa hè đường Đồ Chiểu. Trước đó vài ngày, 22 người ở TP HCM và hơn 70 người tại cơ sở Hồng Ngọc 12 (Đồng Tháp) cũng gặp triệu chứng tương tự.

Điểm chung của các vụ ngộ độc sau ăn bánh mì là số bệnh nhân tăng rất nhanh, rất nhiều, hàng loạt. Phần lớn nguyên nhân sau đó được xác định là thức ăn nhiễm khuẩn Salmonella hoặc E.coli - những vi khuẩn gây ngộ độc đường tiêu hóa.

Tin Gốc: Vnexpress