Châu, hiện là sinh viên năm cuối ngành Khoa học máy tính tại Đại học Pomona (Mỹ), nhận thư trúng tuyển từ ba ngôi trường Ivy League vào cuối tháng 2.
Cả ba đều trao khoản hỗ trợ toàn phần, gồm học phí, bảo hiểm, và sinh hoạt phí trong 5 năm, tổng giá trị khoảng 12-17 tỷ đồng ở mỗi trường.
“Đây vừa là thành quả của quá trình bền bỉ suốt 4 năm đại học, vừa giống như một tín hiệu xác nhận rằng mình thực sự thuộc về con đường nghiên cứu khoa học”, Châu nói.
Ngày học lớp chuyên Anh ở trường THPT chuyên Ngoại ngữ, Đại học Quốc gia Hà Nội, Châu đã mày mò tự học lập trình. Gõ từng dòng code đầu tiên để tạo ra sản phẩm và đưa lên mạng, Châu phấn khích thấy nhiều người sử dụng. Nhưng khi bước chân vào đại học, nữ sinh nhận ra bản thân không muốn dừng lại ở việc làm kỹ sư phần mềm mà còn muốn theo đuổi nghiên cứu.
Ngay từ kỳ đầu năm thứ nhất, Châu chủ động xin giáo sư cho thử sức, làm quen với lĩnh vực Robotics – Kỹ thuật robot. Cô sớm hiểu rằng công nghệ đang phát triển với tốc độ chóng mặt, nhưng tiềm ẩn nhiều rủi ro và trăn trở với câu hỏi làm sao để công nghệ đổi mới liên tục, nhưng an toàn.
Tới năm thứ hai, Châu làm một dự án mới và ngay lập tức thấy bản thân phù hợp với lĩnh vực Tương tác người – máy (Human-Computer Interaction – HCI), nơi có sự giao thoa giữa kỹ thuật, khoa học nhận thức và thiết kế.
“Mình muốn đóng góp cho cộng đồng bằng cách xây dựng những hệ thống đặt con người làm trung tâm”, Châu nói.
Nghiên cứu này có tên “Tính thời điểm của việc nhìn lại dữ liệu trong các ứng dụng theo dõi sức khỏe trẻ sơ sinh”, do Châu là đồng tác giả chính. Năm 2025, dự án nằm trong top 5% bài báo xuất sắc của Hội nghị về các yếu tố con người trong hệ thống máy tính của Hiệp hội Máy tính (ACM CHI) 2025 tại Nhật Bản.
Cùng năm, Châu thực hiện một đề tài khác cùng nhóm nghiên cứu ở Đại học Pomona và Stanford, đạt giải Bài báo xuất sắc (Top 1%) ở Hội nghị chuyên đề về Phần mềm và Công nghệ Giao diện Người dùng (ACM UIST) tại Hàn Quốc. Nghiên cứu tập trung vào thiết kế thuật toán AI để đưa ra phản hồi cho các họa sĩ kỹ thuật số nhằm cải thiện kỹ năng vẽ.
Nhờ những kết quả này, hồi tháng 2, Châu là một trong 8 sinh viên được Hiệp hội nghiên cứu máy tính (CRA) vinh danh là Nhà nghiên cứu xuất sắc bậc đại học trên toàn Bắc Mỹ, là sinh viên đầu tiên từ Đại học Pomona có thành tích này.
Châu nhìn nhận những dự án trên là thế mạnh giúp hồ sơ của mình nổi bật, bởi cho thấy tố chất bền bỉ và khả năng theo đuổi vấn đề đến cùng của một nhà nghiên cứu.
Cùng kỹ năng lập trình vững do liên tục trau dồi từ ngày mới vào đại học, Châu trúng tuyển vị trí thực tập sinh tại ba tập đoàn công nghệ lớn là Microsoft, Amazon và Qualcomm, sau đó làm thực tập sinh kỹ sư phần mềm ở bộ phận tối ưu hóa đồ họa vi tính tại Microsoft. Nữ sinh nhìn nhận trải nghiệm này giúp tích lũy kinh nghiệm, rèn tư duy phân tích và năng lực nghiên cứu trong môi trường công nghệ hàng đầu.
PGS Alexandra Papoutsaki, người hướng dẫn Châu từ năm thứ hai đại học, nhận xét nữ sinh sở hữu kỹ năng kỹ thuật xuất sắc lẫn tư duy nhạy bén trong các nghiên cứu lấy con người làm trung tâm.
Theo bà, tương tác người – máy không chỉ đơn thuần là xây dựng một sản phẩm, mà còn là “khả năng kể một câu chuyện xoay quanh sản phẩm đó”. Châu có khả năng kết nối với mọi người để phân tích dữ liệu và viết nên những nội dung có sức thuyết phục cao.
“Kỹ năng của Châu tương đương với một nghiên cứu sinh tiến sĩ năm thứ ba”, bà khẳng định.
Châu nói từng gặp không ít áp lực, nhất là giai đoạn vừa phải học, luyện kỹ năng lập trình, làm nghiên cứu và ứng tuyển thực tập. Nữ sinh cố gắng duy trì kỷ luật nghiêm ngặt, lên kế hoạch chi tiết theo từng tuần. Dù vậy, Châu cũng không vùi đầu vào công việc mà sắp xếp thời gian tập thể thao, chơi piano hàng ngày và ngủ đủ để cân bằng.
Song song, mỗi khi có cơ hội, chẳng hạn như tham dự hội thảo quốc tế, Châu chủ động trao đổi, kết nối với các giáo sư và nhà nghiên cứu trong ngành, vừa để mở rộng mạng lưới, vừa để lấy động lực cho bản thân.
“Cộng đồng nghiên cứu của ngành này vừa giỏi và sáng tạo, vừa quan tâm đến việc phát triển công nghệ cho con người. Mỗi lần được gặp họ, mình được truyền cảm hứng rất nhiều”, Châu tâm sự.
Đây cũng là một trong những lý do để Châu chọn theo chương trình tiến sĩ sau khi ra trường dù trúng tuyển một số công ty công nghệ.
Khi cân nhắc những “bến đỗ”, Châu nộp đơn vào các trường Ivy League để có cơ hội tận dụng thế mạnh liên ngành của họ. Theo nữ sinh Việt, đây là những môi trường mà công nghệ được ứng dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực, tạo nền tảng thuận lợi để theo đuổi lĩnh vực tương tác người – máy, vượt qua giới hạn của ngành khoa học máy tính thuần túy.
Nhìn lại hành trình, Châu thích nhất việc được tìm hiểu một dự án, sau đó biện luận, phát triển những ý tưởng riêng, rồi tự tay lập trình và thử nghiệm sản phẩm. Cô thấy công việc nghiên cứu là tổng hòa của rất nhiều hoạt động mà mình đam mê, nên càng có động lực theo con đường khoa học.
Châu vẫn đang cân nhắc giữa ba ngôi trường “trong mơ”. Dù lựa chọn thế nào, định hướng sắp tới của Châu vẫn xoay quanh việc xây dựng các tương tác an toàn giữa con người và AI.
Đức Thành, học sinh lớp 11 Toán 1, trường THPT chuyên Đại học Sư phạm Hà Nội, nhận kết quả SAT hôm 27/3. Đây là bài thi chuẩn hóa, được dùng rộng rãi trong xét tuyển đại học ở Mỹ và các nước châu Âu. Theo College Board, đơn vị tổ chức, ở mức điểm 1520, thí sinh đã lọt top 1% cao nhất thế giới.
"Em rất vui và bất ngờ, vì dự tính có thể sai 1-2 câu", Thành nói.
Đây là lần thứ hai Đức Thành tham gia bài thi này. Hồi tháng 8/2025, em đạt 1510 điểm (Đọc - Viết 750/800, Toán 760/800). Theo nam sinh, đề thi lần này thử thách hơn ở phần Đọc - Viết với nhiều từ vựng khó liên quan khoa học, chuyên ngành. Vì thế, Thành ưu tiên xử lý các câu dễ trước, sau đó đọc kỹ bài để đoán ngữ cảnh của từ vựng và hoàn thành các câu hỏi suy luận.
Thành cho biết bắt đầu tự học SAT từ hè năm ngoái, chủ yếu luyện đề từ các nguồn trên mạng, diễn đàn và bộ đề của College Board, kết hợp học từ vựng.
Dù học nhiều, em nhận ra lỗ hổng khi ôn luyện không có hệ thống, làm nhiều đề nhưng không thống kê lỗi sai, cũng không xác định được điểm yếu của mình. Việc sử dụng nguồn tài liệu rời rạc, không cập nhật cũng khiến em thiếu kỹ năng xử lý bài làm khi "thực chiến".
Sau lần thi đầu, nam sinh quyết định thay đổi phương pháp học. Cuối năm 2025, em đăng ký học tại một trung tâm luyện thi để xây dựng lại phương pháp, tập trung phân tích lỗi sai và rèn chiến thuật làm bài.
Với phần Toán, nhờ có nền tảng từ lớp chuyên, Thành không mất nhiều thời gian. Em chủ yếu học cách tận dụng Desmos - máy tính đồ thị được tích hợp sẵn trong phần mềm thi SAT - nhằm giải các câu khó nhanh và dễ dàng hơn, đồng thời làm lại đề nhiều lần để ghi nhớ dạng bài và tránh lặp lỗi.
Còn ở phần Đọc - Viết, thế mạnh của Đức Thành là ngữ pháp và từ vựng. Thành thường nâng cao vốn từ vựng bằng các bộ flashcard (thẻ từ vựng) theo chủ đề thường gặp trong SAT, kết hợp tham khảo đề thi học sinh giỏi và sách luyện thi để mở rộng vốn từ.
Để tránh áp lực về điểm số, Thành rèn thói quen bình tĩnh từ các buổi thi thử, tránh nộp bài sớm và luôn kiểm tra lại đáp án. Bên cạnh đó, em thường xuyên chơi cầu lông, đá bóng và ăn uống điều độ để giữ sức khỏe và tinh thần thoải mái.
Song song ôn luyện SAT, Đức Thành cũng tự luyện thi IELTS và đạt 8.5 hồi tháng 1. Trong đó, em đạt tuyệt đối hai kỹ năng Nghe, Đọc, còn Nói và Viết đạt 7.5. Theo thống kê của IELTS, chỉ khoảng 1% người thi ở Việt Nam đạt mức này trở lên.
Nam sinh nhìn nhận kết quả một phần từ nền tảng tiếng Anh từ nhỏ. Em không học "nhồi nhét", mà gắn tiếng Anh vào cuộc sống hàng ngày, tích cực giao tiếp với giáo viên bản xứ và đọc sách, nghe nhạc, xem phim bằng ngôn ngữ này. Hai cuốn sách tiếng Anh mà Thành yêu thích là "Cậu bé nhút nhát" và "Kiêu hãnh và định kiến".
Lên cấp 3, Thành có định hướng tham gia kỳ thi học sinh giỏi quốc gia. Song, do nhận thấy khả năng môn Toán không nằm trong top 10 toàn trường, em quyết định chuyển hướng sang tiếng Anh, vừa để thử sức, vừa để phát triển đam mê vốn có.
Thời gian đầu, em khá ngợp vì chưa từng tham gia cuộc thi học thuật tiếng Anh nào, khó theo kịp với tiến độ học của lớp. Sau đó, nhờ sự hỗ trợ của các thầy cô đội tuyển Anh, Thành dần bắt nhịp và tiến bộ rõ rệt. Kết quả, em giành giải nhì học sinh giỏi quốc gia.
Thầy Hà Duy Hưng, giáo viên chủ nhiệm lớp 11 Toán 1, nhận xét Thành là một học sinh toàn tài và nghiêm túc, được bạn bè yêu quý.
"Dù là thành viên đội tuyển quốc gia, Thành vẫn chăm chỉ lên lớp và học đều các môn. Em cũng là một lớp phó học tập trách nhiệm trong các hoạt động của trường, lớp", thầy nói.
Trước mắt, Đức Thành định sử dụng kết quả SAT và IELTS để xét tuyển đại học trong và ngoài nước, mong muốn đỗ vào ngành Dược học.
Tối 8.4, một bạn đọc gửi ý kiến về tòa soạn Báo Thanh Niên nói 100 học sinh Trường tiểu học Bình Quới Tây, phường Bình Quới, TP.HCM, "nhiễm độc thức ăn, công an, y tế đang ở đó". Sáng 9.4, trên mạng xã hội xuất hiện nhiều thông tin được cho rằng con của họ cũng là học sinh trường này, đi học về bị ói, mệt.
Sáng nay, 9.4, trả lời phóng viên Báo Thanh Niên qua điện thoại, ông Đặng Minh Nguyên, Chủ tịch UBND phường Bình Quới, TP.HCM, cho biết, ngày hôm qua có một số học sinh Trường tiểu học Bình Quới Tây vào bệnh viện kiểm tra sức khỏe, song đã được bác sĩ cho về nhà nghỉ ngơi, chỉ còn 2 em đang ở bệnh viện tiếp tục theo dõi.
Ông Nguyên cho biết phường và trường cùng các cơ quan chức năng đang tiếp tục tìm hiểu, làm rõ nguyên nhân vụ việc. Và vụ việc cũng đã được báo cáo lên Sở An toàn thực phẩm TP.HCM.
Sáng nay (9.4), bà Diệp Thị Ngọc Tiên, Hiệu trưởng Trường tiểu học Bình Quới Tây, trả lời PV Báo Thanh Niên về vấn đề trên.
Bà Tiên cho biết: "Vào đầu giờ sáng hôm qua (8.4), từ 7 rưỡi, 8 giờ kém đã có nhiều học sinh thông báo là mệt mỏi, được đưa xuống phòng y tế để kiểm tra, theo dõi sức khỏe. Sau giờ ra chơi (sau 9 giờ) thì có nhiều học sinh kêu là con bị mệt, nóng trong người. Các em cũng được đưa xuống phòng y tế để đo nhiệt độ. Sau khi kiểm tra, có em không bị sốt, sức khỏe các em bình thường lại lên lớp học tiếp, có một số em thì được nhà trường liên hệ với phụ huynh cho các em đến bệnh viện kiểm tra sức khỏe".
"Lúc đó mới đầu giờ sáng, hoàn toàn chưa đến giờ ăn cơm trưa. Xe chở cơm bán trú còn chưa tới trường. Học sinh chưa hề ăn cơm trưa bán trú", bà Tiên nhấn mạnh.
"Chúng tôi lo lắng sức khỏe cho các em, không biết do nguyên nhân gì, nên thấy trẻ nhỏ bị sốt thì nói với cha mẹ các em cho các em vào bệnh viện kiểm tra, thăm khám cho an toàn. Nhiều em thăm khám xong đã về nhà nghỉ ngơi, bộ phận y tế của trường cũng liên hệ phụ huynh để cập nhật tình hình sức khỏe của các em", bà Tiên cho hay.
Bà Tiên cũng cho hay không biết có phải vì nhiều em học sinh thấy bạn mình bị mệt thì cũng cảm thấy lo lắng, và có phản ứng dây chuyền như vậy không. Bởi sáng qua, ở trường cho thấy khoảng 100 em học sinh có nói với các thầy cô giáo là bị mệt, sốt, nóng... Trước vấn đề này, để đảm bảo an toàn nhất cho học sinh, ngay trong sáng 8.4, nhà trường đã báo cáo vụ việc lên UBND phường, y tế phường, công an phường... Các cơ quan quản lý, cơ quan chức năng đã tới trường kiểm tra, làm rõ nguyên nhân, báo cáo, đánh giá đúng vụ việc.
Bản thân bà Tiên cũng cho biết rất mong làm sáng tỏ vụ việc để phụ huynh an tâm, dư luận không hoang mang.Trường tiểu học Bình Quới Tây có hơn 900 học sinh, trường tổ chức bán trú và có một công ty cung cấp suất ăn nhiều năm nay. Nhà trường cho hay từ trước đến nay chưa từng xảy ra vụ việc lùm xùm về bữa ăn bán trú trong trường học. Còn phía trước cổng trường cũng có nhiều người bán đồ ăn sáng, hàng rong, hàng bán dạo.
Hôm nay (9.4), học sinh Trường tiểu học Bình Quới Tây tạm dừng ăn bán trú. Nhà trường phối hợp với các đơn vị để kiểm tra các nguồn nước, tổng vệ sinh, diệt khuẩn các khu vực lớp học, không gian trong trường...
Hiệu trưởng nhà trường cho biết có một số phụ huynh xin cho con nghỉ học hôm nay. Một số bé ở nhà theo dõi sức khỏe, còn một số bé được cha mẹ xin nghỉ với lý do trường không bán trú, nên không thuận tiện trong đưa rước các con.
Theo đề xuất mới nhất từ Bộ Di trú, Tị nạn và Quốc tịch Canada (IRCC), sinh viên quốc tế sẽ được đi làm ngay trong thời gian chờ gia hạn giấy phép học tập (study permit) hoặc giấy phép làm việc sau tốt nghiệp (PGWP).
Với nhóm theo học các chương trình có thực tập bắt buộc, giới chức dự kiến bỏ yêu cầu xin giấy phép làm việc thực tập (co-op work permit). Tương tự, người nước ngoài đến học nghề cũng có thể được miễn giấy phép học tập nếu đáp ứng đủ điều kiện.
IRCC cho biết những thay đổi trên nhằm xóa bỏ sự chồng chéo, giúp hệ thống hành chính vận hành hiệu quả hơn. Việc gỡ bỏ các rào cản này còn được cho là sẽ giúp các đại học thu hút thêm sinh viên quốc tế.
Đề xuất trên được đưa ra trong bối cảnh các chính sách với du học sinh của nước này thay đổi liên tục, mà nguồn lực lại hạn chế, gây tình trạng ùn tắc hồ sơ nghiêm trọng. Tính đến ngày 9/4, thời gian chờ trung bình để được cấp giấy phép làm việc ở Canada đã lên tới 247 ngày.
Canada hiện là một trong hai điểm đến du học hàng đầu thế giới, cùng với Mỹ. Trong khoảng một triệu sinh viên quốc tế năm ngoái, 41% đến từ Ấn Độ, 12% từ Trung Quốc.
Tuy nhiên, dữ liệu mới nhất do Chính phủ nước này công bố ngày 25/2 cho thấy chỉ hơn 115.000 sinh viên quốc tế mới đến nước này, giảm khoảng 177.000 người (tương đương 61%) so với năm 2024.
Còn theo IRCC, số người sở hữu giấy phép du học đã giảm gần 30%, kể từ cuối năm 2023 đến 2025, từ gần một triệu người xuống còn 690.000.