Tại phiên thảo luận trong khuôn khổ Hội thảo “Chuyển đổi năng lượng xanh – động lực tăng trưởng bền vững” chiều 21-4, nhiều doanh nghiệp chia sẻ câu chuyện giảm phát thải, tối ưu năng lượng, để thích nghi theo hướng bền vững.
Dù còn rào cản về công nghệ và chi phí, chuyển đổi xanh đang mở ra dư địa tăng trưởng mới.
Ông Võ Văn Huy Hoàng – Giám đốc Khối Chiến lược và Chuyển đổi số, Công ty Sữa đậu nành Việt Nam Vinasoy, cho biết phát triển bền vững không còn là lựa chọn mà đã trở thành yêu cầu bắt buộc.
Theo ông Hoàng, lợi thế của ngành sữa đậu nành nằm ngay từ vùng nguyên liệu. Cây đậu nành có khả năng cố định đạm, góp phần cải tạo đất, giảm phụ thuộc vào phân bón hóa học.
Không dừng lại ở nguyên liệu, quá trình “xanh hóa” được mở rộng sang toàn bộ hoạt động vận hành.
“Với hệ thống nhà máy trải dài Bắc – Trung – Nam, chúng tôi tập trung tối ưu chuỗi cung ứng thông qua các giải pháp tiết kiệm nước, năng lượng, kiểm soát khí thải và giảm thiểu xe chạy rỗng trong logistics”, ông Hoàng cho hay.
Theo ông Hoàng, việc phát triển điện mặt trời áp mái tại các nhà máy cũng góp phần cắt giảm đáng kể phát thải CO₂ trong sản xuất. Nhờ đó, đến năm 2025, mức tiết kiệm năng lượng đạt khoảng 2–3%, qua đó hỗ trợ giảm chi phí vận hành.
Trong khi đó, ông Lê Quốc Thuận, Giám đốc Kinh doanh Signify Việt Nam, cho rằng tiết kiệm năng lượng đang trở thành “điểm giao” giữa lợi ích môi trường và hiệu quả kinh tế.
Theo ông Thuận, công nghệ chiếu sáng hiện nay đã có bước tiến dài khi hiệu suất có thể cao gấp khoảng 20 lần so với bóng đèn dây tóc truyền thống. Nếu giai đoạn trước là làn sóng chuyển đổi sang đèn LED, thì hiện nay các dòng LED mới tiếp tục được cải tiến, giúp tiết kiệm khoảng 70% điện năng so với đèn huỳnh quang.
“Điều này đồng nghĩa với việc doanh nghiệp và người tiêu dùng có thể giảm đáng kể chi phí điện năng trong khi vẫn đảm bảo hiệu suất sử dụng. Không chỉ dừng ở tiết kiệm điện, các sản phẩm chiếu sáng mới còn được thiết kế theo hướng kéo dài vòng đời, giảm thiểu chất thải và tối ưu vận hành”, ông Thuân nhấn mạnh.
Ông Lê Ngọc Ánh Minh, Chủ tịch CLB Hydrogen Việt Nam ASEAN (VAHC), cho biết Việt Nam đã có chiến lược phát triển hydrogen quốc gia với mục tiêu rõ ràng đến năm 2030 và 2050.
Tuy nhiên, theo ông Minh, con đường hiện thực hóa vẫn còn nhiều rào cản như chi phí công nghệ cao, yêu cầu nguồn điện sạch, chính sách chưa hoàn thiện và chi phí điện phân nước đắt đỏ đang khiến nhiều dự án hydrogen trên thế giới bị đình trệ.
Một doanh nghiệp cũng đang đẩy mạnh các dự án năng lượng tái tạo quy mô lớn thời gian gần đây là Công ty Cổ phần Năng lượng VinEnergo – công ty thành viên thuộc trụ cột Năng lượng xanh của Tập đoàn Vingroup.
Với tầm nhìn trở thành nhà phát triển và cung cấp các giải pháp năng lượng bền vững, đóng góp cho mục tiêu phát thải ròng bằng 0 của Việt Nam và khẳng định vị thế quốc gia trên bản đồ năng lượng toàn cầu, VinEnergo đang triển khai một loạt dự án điện gió, điện mặt trời quy mô lớn tại Hà Tĩnh, Gia Lai, Điện Biên, Lai Châu…
Công ty cũng đưa vào sử dụng hệ thống pin lưu trữ năng lượng (BESS) tiên tiến do VinFast sản xuất, tạo nên một hệ sinh thái năng lượng xanh toàn diện, đảm bảo cung cấp điện sạch và ổn định, góp phần giảm tải cho điện lưới và đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia.
Không chỉ phát triển mạnh trong nước, VinEnergo đã hợp tác với các đối tác quốc tế để triển khai các dự án năng lượng tái tạo tại nhiều quốc gia và khu vực có tiềm năng lớn trên thế giới như Bắc Mỹ, Bắc Âu, Địa Trung Hải, Đông Nam Á…
Trong vòng 3 năm tới, VinEnergo đặt mục tiêu phát triển danh mục dự án có tổng công suất lên tới 100 GW trên toàn cầu, trong đó hiện đã triển khai các dự án đầu tiên tại Philippines, Đan Mạch, Thụy Điển”.
Ông Cao Tùng Sơn, Phó Chi cục trưởng Chi cục Bảo vệ môi trường TP.HCM, cho biết ô nhiễm đô thị hiện nay đến từ ba nguồn chính: giao thông, hoạt động công nghiệp và sinh hoạt dân cư.
Trước thực trạng này, TP.HCM đã xây dựng kế hoạch hành động với nhiều giải pháp đồng bộ. Trong lĩnh vực giao thông, thành phố sẽ thiết lập vùng phát thải thấp (LEZ), thí điểm trước khi nhân rộng. Đồng thời, lộ trình chuyển đổi phương tiện cũng được đẩy nhanh, hướng tới mục tiêu đến năm 2030, toàn bộ phương tiện giao thông công cộng và dịch vụ sẽ sử dụng điện.
Các phương tiện cá nhân không đạt chuẩn khí thải sẽ từng bước bị hạn chế. Một số khu vực như huyện Cần Giờ và đặc khu Côn Đảo được dự kiến triển khai sớm, hoàn tất lộ trình vào năm 2027.
Bên cạnh đó, thành phố cũng nghiên cứu thúc đẩy sử dụng nhiên liệu sạch, trong đó có xăng E10, như một giải pháp trung gian nhằm giảm phát thải trong giao thông.
Ở lĩnh vực công nghiệp, cách tiếp cận quản lý cũng đang thay đổi. Theo ông Sơn, thay vì hậu kiểm, cơ quan chức năng sẽ chuyển sang kiểm soát liên tục. Các nguồn thải lớn được yêu cầu lắp đặt hệ thống quan trắc tự động, truyền dữ liệu trực tiếp về cơ quan quản lý để giám sát.
Về dài hạn, TP.HCM sẽ triển khai đề án di dời các cơ sở sản xuất gây ô nhiễm ra khỏi khu dân cư hoặc khu vực không phù hợp với quy hoạch. Quỹ đất sau di dời sẽ được ưu tiên cho không gian công cộng và mảng xanh, cải thiện chất lượng sống đô thị.
Song song đó, thành phố cũng đẩy mạnh cung cấp thông tin môi trường đến người dân. Dữ liệu quan trắc sẽ được tích hợp vào ứng dụng “công dân số”, cho phép người dân theo dõi chất lượng môi trường theo thời gian thực.
Ngày 20.4, Công an phường Dĩ An (TP.HCM) phối hợp Công an Đồn Khu công nghiệp Sóng Thần và các đơn vị nghiệp vụ liên quan xác minh, làm rõ vụ nhóm thanh niên cầm hung khí rượt đuổi, đánh nhau trên đường.
Trước đó, mạng xã hội lan truyền clip ghi lại cảnh một nhóm thanh niên mang theo hung khí truy đuổi nhau giữa đường, thời điểm có đông công nhân tan ca.
Theo tìm hiểu, vụ việc xảy ra khoảng hơn 17 giờ ngày 18.4, gần vòng xoay Chutex, Khu công nghiệp Sóng Thần (phường Dĩ An). Hình ảnh từ clip cho thấy hai nam thanh niên đi xe máy, một người cầm nón bảo hiểm, người còn lại cầm vật nhọn dài khoảng 50 cm, nghi là dao.
Khi tiếp cận, hai người này dùng nón bảo hiểm tấn công một thanh niên khác đang cầm gậy. Sau đó, cả hai lên xe rời đi, tuy nhiên người cầm gậy vẫn tiếp tục rượt đuổi.
Vụ việc khiến giao thông qua khu vực bị ảnh hưởng, nhiều công nhân chứng kiến tỏ ra hoảng sợ.
Tiếp nhận thông tin, lực lượng Công an phường Dĩ An phối hợp Công an Đồn Khu công nghiệp Sóng Thần cùng các đơn vị nghiệp vụ Công an TP.HCM vào cuộc xác minh, mời những người liên quan lên làm việc.
Vụ việc đang được cơ quan chức năng tiếp tục điều tra, làm rõ.
Ngày 10.4, Phòng Kinh tế xã Châu Pha (TP.HCM) cho biết sẽ vận động ông T.V.T (43 tuổi, ở phường Tam Long) tự tháo dỡ xưởng may xây dựng trái phép trên đất nông nghiệp.
"Nếu người vi phạm không tự tháo dỡ thì địa phương sẽ tổ chức cưỡng chế theo quy định. Việc tháo dỡ dự kiến thực hiện sau lễ 30.4 và 1.5", lãnh đạo Phòng Kinh tế xã Châu Pha nhấn mạnh.
Trước đó, Phòng Kinh tế xã Châu Pha phát hiện ông T.V.T đang xây dựng nhà xưởng dạng tiền chế công nghiệp, khung sắt, cột sắt, lợp mái tôn, chưa làm nền, với tổng diện tích 1.600 m2.
Ông T. cho biết đã thuê đất của gia đình bà Đ.T.T (ở phường Tam Long) để xây dựng xưởng may. Phòng Kinh tế xã Châu Pha đã yêu cầu ông T. ngưng thi công công trình.
Ngày 6.10.2025, UBND xã Châu Pha đã ký quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với ông T. vì có hành vi chuyển đất nông nghiệp (không phải là đất trồng lúa, không phải đất lâm nghiệp) sang đất phi nông nghiệp thuộc địa giới hành chính của xã mà không được cơ quan quản lý nhà nước về đất đai cho phép.
Theo đó, UBND xã Châu Pha xử phạt ông T. số tiền 15 triệu đồng và buộc phải khôi phục lại tình trạng ban đầu của đất trước khi vi phạm.
UBND xã Châu Pha cũng buộc ông T. tháo dỡ, di dời các công trình vi phạm ra khỏi thửa đất. Thời hạn thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả là 30 ngày.
Ông T. còn bị buộc nộp lại số tiền thu lợi bất hợp pháp từ hành vi vi phạm hành chính hơn 7 triệu đồng. Sau đó, ông T. đã nộp phạt.
Theo ghi nhận của PV Báo Thanh Niên, ngày 10.4, tức sau hơn 6 tháng bị UBND xã Châu Pha ra quyết định xử phạt, ông T. vẫn chưa tháo dỡ công trình. Công trình ngoài nhà xưởng rộng 1.600 m2 còn có hàng ngàn mét vuông đất đã bị đổ bê tông kiên cố. Xung quanh khu đất được xây tường và cổng có nhà bảo vệ.
Sáng 14.4, Sở An toàn thực phẩm TP.HCM tổ chức lễ ký kết cam kết đảm bảo an toàn thực phẩm đối với các cơ sở cung cấp suất ăn cho trường học trên địa bàn thành phố.
Theo bà Phạm Khánh Phong Lan, công tác bảo đảm an toàn thực phẩm tại trường học luôn được xem là ưu tiên hàng đầu. Thời gian qua, Sở An toàn thực phẩm TP.HCM phối hợp Sở Giáo dục và Đào tạo triển khai nhiều giải pháp kiểm soát bữa ăn học đường. Tuy nhiên, thực tế vẫn chưa thể yên tâm. Một số vụ việc gần đây cho thấy vẫn còn đơn vị cung cấp suất ăn không đạt yêu cầu; kiểm tra thực tế phát hiện không ít sai phạm.
Bà Lan dẫn lại vụ nghi ngộ độc thực phẩm tại Trường tiểu học Bình Quới Tây khiến hơn 180 học sinh bị ảnh hưởng. Kết quả điều tra ban đầu cho thấy vụ việc liên quan đến vi khuẩn Salmonella - tác nhân thường gặp trong các vụ ngộ độc thực phẩm tập thể.
Bà nhấn mạnh, việc quản lý bữa ăn học đường không thể chỉ dừng ở khâu ký hợp đồng với đơn vị cung cấp suất ăn, mà phải được kiểm soát xuyên suốt từ nguồn nguyên liệu, chế biến, vận chuyển đến khâu phân phối tại trường.
Hiện nay, có 317 công ty đang cung ứng suất ăn cho khoảng 3.500 trường học trên địa bàn TP.HCM. Việc ký cam kết với các đơn vị này không chỉ mang tính thủ tục, mà còn là sự ràng buộc về trách nhiệm pháp lý và đạo đức trong việc cung cấp bữa ăn an toàn cho học sinh.
Bà Lan cho biết thực phẩm đưa vào trường học phải bảo đảm nguồn gốc xuất xứ rõ ràng, đáp ứng các tiêu chuẩn và hệ thống quản lý an toàn thực phẩm như: VietGAP, GlobalGAP, HACCP hoặc thuộc các chuỗi thực phẩm an toàn đã được ngành chức năng thẩm định. Đây là yêu cầu nền tảng nhằm giảm nguy cơ mất an toàn thực phẩm ngay từ đầu vào.
Giám đốc Sở An toàn thực phẩm TP.HCM nhấn mạnh, nhà trường tuyệt đối không được "khoán trắng" cho đơn vị cung cấp suất ăn. Sau khi ký kết, trường học vẫn phải tổ chức giám sát chặt chẽ toàn bộ quy trình, từ điều kiện vận chuyển, thời gian giao nhận, khoảng cách vận chuyển, nhiệt độ bảo quản đến quy trình sơ chế, chế biến và chia suất ăn. Trong đó, hiệu trưởng là người chịu trách nhiệm cao nhất nếu để xảy ra vụ việc ngộ độc thực phẩm trong trường học.
Quan điểm của ngành là "phòng ngừa hơn xử lý". Tuy nhiên, trong điều kiện khí hậu nóng ẩm, số lượng cơ sở lớn không thể kiểm soát tuyệt đối mọi rủi ro. Do đó, rất cần sự vào cuộc đồng bộ của nhiều bên, trong đó có báo chí và cộng đồng.
Bên cạnh đó, bà cho biết phụ huynh cũng cần tham gia giám sát bữa ăn học đường. Sở An toàn thực phẩm TP.HCM khuyến khích ban đại diện cha mẹ học sinh phối hợp kiểm tra đột xuất nguồn nguyên liệu, điều kiện chế biến và khâu cung ứng suất ăn.
Khi phản ánh, phụ huynh cần nêu rõ nội dung, địa điểm và cung cấp danh tính để cơ quan chức năng có cơ sở xác minh, xử lý, phản hồi. Theo bà Lan, phản ánh nặc danh thường gây khó cho việc kiểm chứng, làm giảm hiệu quả xử lý.
Bà Nguyễn Thị Nụ, Giám đốc Công ty TNHH MTV suất ăn công nghiệp Tú Anh cho biết với gần 30 năm gắn bó với lĩnh vực suất ăn công nghiệp, bà luôn xem đây là ngành đặc biệt nhạy cảm, đòi hỏi người làm phải có tâm và giữ vững đạo đức nghề nghiệp. Hiện Công ty Tú Anh đang cung cấp gần 20.000 suất ăn mỗi ngày, trong đó có suất ăn cho học sinh tại hơn 10 trường ở TP.HCM.
Theo bà Nụ, yếu tố then chốt là kiểm soát chặt ngay từ đầu vào. Doanh nghiệp vận hành không chỉ nên kiểm tra hồ sơ nhà cung cấp, mà còn phải trực tiếp khảo sát nhà máy, nhà vườn, trả lại hàng hoặc lấy mẫu xét nghiệm nếu phát hiện nguy cơ mất an toàn.
Với bữa ăn học đường, bà cho rằng tốt nhất là tổ chức bếp nấu ngay tại trường để ban giám hiệu, bộ phận y tế và phụ huynh cùng giám sát; nếu phải vận chuyển, khoảng cách nên giới hạn dưới 10 km để giảm rủi ro.
Đại diện Công ty cổ phần Hảo Phát Catering cho biết đã có 24 năm hoạt động trong lĩnh vực cung cấp suất ăn. Hiện công ty cung cấp cho trường học và bệnh viện theo 2 hình thức: nấu tại chỗ hoặc giao tận nơi với công suất khoảng 12.000 suất/ngày, chủ yếu phục vụ các trường trung học cơ sở tại quận 1, quận 3 cũ (TP.HCM).
Theo đại diện công ty, với suất ăn học đường, yêu cầu cốt lõi là phải kiểm soát chặt toàn bộ quy trình, từ nguồn nguyên liệu đầu vào đến khâu giao nhận. Công ty kiên quyết không chọn nhà cung cấp chỉ cạnh tranh bằng giá rẻ nhưng không bảo đảm nguồn gốc. Tất cả nhà cung cấp đều phải có đầy đủ hồ sơ pháp lý như giấy phép kinh doanh, hóa đơn, chứng từ chứng minh xuất xứ...
Đại diện công ty cũng cho biết thêm, hiện doanh nghiệp cung cấp suất ăn hiện chịu nhiều áp lực từ việc tìm nhà cung cấp uy tín, biến động giá thực phẩm đến chi phí vận hành. Trong lúc, mức giá tại một số trường hiện chỉ hơn 30.000 đồng/suất là khá thấp; để vừa bảo đảm an toàn thực phẩm vừa đáp ứng dinh dưỡng, mức phù hợp nên ở khoảng 45.000 - 50.000 đồng/suất.
Bà Phạm Khánh Phong Lan, Giám đốc Sở An toàn thực phẩm TP.HCM nhấn mạnh, lễ ký kết cam kết bảo đảm an toàn thực phẩm với các cơ sở cung cấp suất ăn cho trường học không chỉ mang tính thủ tục, mà còn đặt ra trách nhiệm rõ ràng trong việc tuân thủ quy định, bảo đảm bữa ăn an toàn và bảo vệ sức khỏe học sinh.
Trao đổi bên lề buổi lễ, bà Phạm Khánh Phong Lan, cho biết công tác thanh tra hiện vẫn còn nhiều rào cản bởi phần lớn hoạt động kiểm tra phải thực hiện theo kế hoạch và thông báo trước cho đơn vị.
"Nhiều nơi được báo trước, đến kiểm tra thì cái gì cũng tốt, cũng sạch, cũng tươm tất nhưng thực tế vận hành hằng ngày chưa chắc như vậy", bà cho hay.
Theo bà Lan, kiểm tra đột xuất sẽ phản ánh đúng thực tế mức độ tuân thủ quy định về an toàn thực phẩm của doanh nghiệp. Do đó, cần phát huy mô hình thanh tra đột xuất để kịp thời phát hiện, xử lý vi phạm, qua đó nâng tính thực chất của hoạt động kiểm tra. Hiện Sở An toàn thực phẩm TP.HCM đang kiến nghị cấp có thẩm quyền cho phép tăng cường thanh tra đột xuất trên cơ sở các nguồn tin có căn cứ.
Bà Lan cho biết trong quý 1/2026, cơ quan chức năng đã kiểm tra khoảng 30 - 40% cơ sở cung ứng. Qua kiểm tra, vẫn ghi nhận một số vi phạm đáng lo ngại như sử dụng nguyên liệu không bảo đảm chất lượng, thậm chí có trường hợp dùng thịt quá hạn sử dụng để chế biến suất ăn cho học sinh.
