Huỳnh Quốc Bảo nhận kết quả thi SAT hồi cuối tuần trước. Bảo kể không có mục tiêu điểm số trước ngày thi. Đây cũng là tâm thế của em trong học tập nói chung – không đặt nặng thành tích, miễn học hết sức và phát huy đúng năng lực.
SAT là bài thi chuẩn hóa bằng tiếng Anh, gồm hai phần Đọc – Viết (54 câu) và Toán (44 câu), được dùng rộng rãi trong xét tuyển đại học ở Mỹ và các nước châu Âu. Theo College Board, đơn vị tổ chức, từ mức 1520 điểm, thí sinh đã thuộc nhóm 1% cao nhất toàn cầu.
Nam sinh có kế hoạch ôn thi SAT từ cuối năm lớp 11 để tăng cơ hội trúng tuyển vào đại học. Tháng 6 năm ngoái, Bảo bắt đầu tìm hiểu những chủ đề kiến thức chung. Đến tháng 9, em được chọn vào đội tuyển của TP HCM dự thi học sinh giỏi cấp quốc gia môn Hóa nên phải tạm ngưng.
Nam sinh sau đó đạt giải ba – đủ điều kiện được tuyển thẳng vào đại học nhưng vẫn tiếp tục ôn tập, luyện đề SAT, để chủ động cơ hội lựa chọn ngành nghề.
Lần thi thử đầu tiên, Bảo đạt 1500 điểm. Nam sinh nhận ra bản thân “sa lầy” ở những câu khó, bỏ qua nhiều câu dễ nên mất điểm đáng tiếc. Bảo sau đó vạch chiến lược phân bổ thời gian hợp lý, giải quyết câu dễ trước, khó sau và luôn dành thời gian kiểm tra lại bài.
Ngày thi chính thức, Bảo không gặp khó khăn với phần Toán nhưng mất thời gian với một số câu Đọc – Viết khó. Em dùng phương pháp loại trừ, suy luận để chọn phương án.
“Có một số câu em không chắc chắn nhưng kết quả này nằm trong dự tính của em”, Bảo cho hay.
Theo em, câu hỏi và dữ kiện trong đề SAT thường khó hiểu vì dài và ngữ pháp phức tạp. Nếu đọc nhanh, thí sinh thường cảm thấy mơ hồ và phải đọc lại, từ đó làm ảnh hưởng đến thời gian làm bài.
“SAT cũng hiểm hóc ở chỗ mọi từ trong câu đều có nghĩa. Nếu đọc lướt, mình dễ hiểu sai rồi chọn phương án sai”, Bảo phân tích. “Em luôn cẩn thận, tỉ mỉ khi đọc”.
Nam sinh nhìn nhận SAT đòi hỏi thí sinh phải có vốn từ vựng dồi dào để đọc hiểu dữ liệu. Khi đọc đề, em phân tích các thành phần chính trong câu, ý chính trong đoạn văn để chọn đáp án logic nhất.
Tiếng Anh là lợi thế của Bảo nhờ học từ nhỏ, đã thi đạt chứng chỉ IELTS 7.5 hồi năm ngoái. Để tích lũy vốn từ, nam sinh hay dùng “vòng quay may mắn” để học từ mới. Yếu tố bất ngờ mỗi khi quay chữ giúp em có phản xạ nhanh và nhớ lâu hơn. Ngoài ra, Bảo hay tạo ví dụ gắn liền với từ vựng để dễ dàng liên tưởng.
Bảo kể vốn định đi theo hướng chuyên Anh cho đến khi được tiếp xúc với môn Hóa vào năm lớp 8. Nam sinh bị thu hút bởi những nguyên tố độc lạ, phản ứng hóa học đầy màu sắc trong phòng thí nghiệm.
“Em học tốt Toán, Lý nhưng không thấy hứng thú. Hóa cho em cảm giác muốn khám phá, giải nghĩa vì sao lại có những hiện tượng xảy ra khi các chất tiếp xúc với nhau”, Bảo nói.
Dù vậy, cậu vẫn duy trì đầu tư cho Toán và Tiếng Anh. Bảo nhận thấy hai môn này bổ trợ nhiều cho việc học Hóa, đặc biệt là kiến thức bồi dưỡng học sinh giỏi. Với các phương trình hóa học nâng cao, học sinh phải vận dụng tư duy Toán học để tính chuẩn xác. Tiếng Anh giúp em tiếp cận những tài liệu chuyên Hóa mới nhất trên thế giới.
Sự kết hợp này giúp Bảo vượt cấp tham gia kỳ thi học sinh giỏi cấp tỉnh dành cho học sinh lớp 11 (Olympic 27/4) của tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu cũ và đạt giải khuyến khích ngay từ lớp 10. Hai năm sau, em giành hàng loạt giải thưởng, từ thủ khoa Olympic 27/4, huy chương vàng Olympic truyền thống 30/4, giải khuyến khích rồi đến giải ba cấp quốc gia.
Có những thời điểm phải dồn sức cả bài vở trên lớp lẫn các cuộc thi nhưng Bảo vẫn dành thời gian chơi piano hoặc guitar để giải tỏa căng thẳng, hỗ trợ hoạt động ngoại khóa, văn nghệ của trường. Đặc biệt, nam sinh đặt ra kỷ luật với giấc ngủ để giữ sức khỏe.
“Phương châm của em là học ít mà hiệu quả còn hơn cày ngày cày đêm. Càng thức khuya năng suất càng giảm nên em hiếm khi đi ngủ trễ hơn 22h30”, Bảo nói.
Chủ nhiệm lớp Bảo suốt 3 năm qua, cô Nguyễn Thị Liên, đánh giá Bảo sống tình cảm, khiêm tốn và kiên định với con đường của mình thay vì chạy theo số đông. Với sức học và tính cách của Bảo, nhiều thầy cô gợi ý em đi theo khối ngành y dược, nhưng Bảo vẫn chọn gắn bó với Hóa.
Ngoài ra, dù phải dành thời gian nhiều cho các cuộc thi và môn chuyên, nhưng với các môn phụ, Bảo vẫn học nghiêm túc, không bỏ bê.
“Em ấy học tập trong tâm thế thoải mái, không đặt nặng phải đạt giải cao nên trong lớp rất hay nhường nhịn, giúp đỡ bạn bè”, cô Liên cho biết.
Nhiều khả năng được tuyển thẳng nhưng Bảo cho biết vẫn cố gắng tối đa trong kỳ thi tốt nghiệp THPT sắp tới. Nam sinh đang cân nhắc đặt nguyện vọng vào ngành Kỹ thuật Hóa, Hóa học hoặc Sư phạm Hóa của trường Đại học Bách khoa, Khoa học Tự nhiên, Sư phạm TP HCM.
“Em dự định hoàn thành chương trình cử nhân trong nước sau đó tìm kiếm học bổng du học ngành Hóa ứng dụng”, Bảo nói.
Thông tin được ông Nguyễn Văn Phong, Phó giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo, cho hay tại Hội nghị tập huấn thi tốt nghiệp THPT của TP HCM, sáng 8/4.
Ông Phong cho biết sau hợp nhất, thành phố có hơn 169.000 học sinh tốt nghiệp THCS. Dự kiến kỳ thi tuyển sinh lớp 10 có khoảng 250 điểm thi ở 3 khu vực. Theo ông, với quy mô lớn, địa bàn rộng, việc chuẩn bị cơ sở vật chất, nhân sự coi, chấm thi, dự toán kinh phí,... rất nặng nề, phải chuẩn bị từ sớm để không bị động.
"Mỗi sự cố nếu có, sẽ ảnh hưởng đến quá trình đèn sách, tương lai của học sinh và uy tín của thành phố", ông Phong nói.
Vì thế, Sở dự kiến giao đề thi lớp 10 cho các hội đồng trước một ngày. Sau khi thí sinh hoàn thành 3 môn thi, bài làm mới được chuyển về Sở chung một lần. Công tác chấm thi sẽ tập trung tại 3 điểm, mỗi nơi một môn.
Những năm trước, đề được Sở bàn giao vào sáng sớm ngày thi. Thi xong môn nào, Sở sẽ thu bài làm môn đó.
"Địa bàn rộng như thế, số lượng điểm thi nhiều vậy mà sáng sớm mới giao đề, nếu lỡ xảy ra sự cố thì ảnh hưởng rất lớn", ông Phong nói. "Đây là dự kiến, Sở sẽ họp bàn kỹ hơn để quyết định".
Về nhân sự, do kỳ thi lớp 10 (ngày 1-2/6) và thi tốt nghiệp THPT (ngày 11-12/6) rất gần nhau, Sở nhìn nhận áp lực huy động giáo viên tham gia coi, chấm thi rất lớn. Nhiều khả năng, các giáo viên THPT sẽ được điều động hỗ trợ cho cả hai kỳ thi.
Sở đã có văn bản hạn chế giáo viên đi nước ngoài trong thời gian này, yêu cầu các hiệu trưởng thận trọng khi ký duyệt cho thầy cô về quê trước, trong và sau các kỳ thi.
Năm nay, thành phố có hơn 169.000 học sinh tốt nghiệp THCS, tăng gần 43.000 so với năm ngoái. Trong đó, khu vực TP HCM cũ tăng hơn 27.000 em, Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu cũ tăng lần lượt hơn 8.400 và 7.200 em.
Sở đặt mục tiêu gần 118.400 em vào lớp 10 công lập, tỷ lệ đỗ là 70%. Số còn lại có thể vào trường THPT tư thục, trường trung cấp hoặc hệ giáo dục thường xuyên.
Học sinh thi ba môn Toán, Văn, Ngoại ngữ (chủ yếu Tiếng Anh) để lấy điểm xét tuyển. Nhóm có nguyện vọng vào trường chuyên sẽ làm bài môn chuyên tương ứng. Riêng ở xã đảo Thạnh An, đặc khu Côn Đảo, các trường xét tuyển vào lớp 10 bằng học bạ.
Tọa đàm "Funding & Networking for Your Academic Future" (tạm dịch: Nguồn tài trợ và cơ hội kết nối cho tương lai học thuật) do Cơ quan trao đổi hàn lâm Đức (DAAD) và Đại học Bách khoa Hà Nội tổ chức ngày 10/4.
Ông Felix Wagenfeld, Giám đốc Văn phòng DAAD tại Hà Nội, cho hay có 5 loại học bổng của cơ quan này mà học viên cao học (thạc sĩ, nghiên cứu sinh và nhà nghiên cứu mới) có thể ứng tuyển.
Trong đó, tài trợ nghiên cứu dành cho các tiến sĩ mới lấy bằng trong 4 năm trở lại đây. Các nhà nghiên cứu kỳ cựu hơn có thể ứng tuyển chương trình GROW.
Chi tiết về điều kiện của từng loại có trên website của DAAD. Ứng viên cần kết quả học thuật tốt (tốt nghiệp bằng giỏi), có khả năng dùng tiếng Anh (lý tưởng là IELTS 6.5) và định hướng học tập/đề cương nghiên cứu thuyết phục.
Ngoài học bổng chính phủ, sinh viên nước ngoài có thể xin tài trợ từ các tổ chức học thuật như quỹ Học bổng Alexander von Humboldt, DFG, Viện Max Planck, Hiệp hội Helmholtz, Leibniz,...
Học bổng
Giá trị
Thời gian áp dụng
Thạc sĩ ngành STEM
992 euro/tháng
Toàn chương trình học
Tiến sĩ toàn thời gian tại Đức hoặc được đồng hướng dẫn bởi một giáo sư người Việt
1.400 euro/tháng
Toàn bộ thời gian ở Đức
Trao đổi tiến sĩ giữa DAAD-Đại học Bách khoa Hà Nội
Tối đa 2.150 euro/tháng
2 tuần - 3 tháng
Tài trợ nghiên cứu (dành cho bậc tiến sĩ và sau tiến sĩ)
1.400 euro/tháng
2-12 tháng (nghiên cứu sinh), 2-6 tháng (sau tiến sĩ)
GROW
1.400 - 2.150 euro/tháng
1-6 tháng
Đại diện của DAAD cho hay thuận lợi với các nhà nghiên cứu là Đức có mạng lưới nghiên cứu rộng: ngoài 420 trường đại học, nước này có 1.000 viện nghiên cứu công cùng 29.000 công ty nghiên cứu. Năm 2023, Đức đầu tư 130 tỷ euro cho nghiên cứu, tương đương 3,1% GDP, nhiều hơn bất kỳ nước châu Âu nào. Nước này cũng sản sinh nhiều tiến sĩ nhất EU, đứng thứ 5 thế giới về số lượng đơn đăng ký bằng sáng chế, tập trung vào trí tuệ nhân tạo, công nghệ lượng tử, vi điện tử, công nghệ sinh học, giao thông và năng lượng trung hòa khí hậu.
PGS. TS. Nguyễn Đắc Trung, Trưởng Ban Hợp tác và Kết nối, Đại học Bách khoa Hà Nội, nhìn nhận các cơ sở nghiên cứu của Đức có chất lượng, phương pháp và thói quen nghiên cứu thực chất, có tính ứng dụng cao, đồng thời sẵn sàng chia sẻ cơ hội để sinh viên nước ngoài học và thực hành các công nghệ lõi - điều mà không nhiều môi trường có.
Các kênh thông tin chính thống về du học Đức
Đức hiện có 2,9 triệu sinh viên, du học sinh chiếm 16%. Năm học 2024-2025, 420.000 sinh viên quốc tế đổ tới Đức - đông nhất từ trước đến nay, biến quốc gia này thành một trong những điểm đến nóng nhất ngoài Mỹ, Canada, Australia và Anh. Ước tính 7.000 người Việt đang du học bậc đại học trở lên tại đây, theo DAAD.
Vào lúc 8 giờ 30 sáng qua (11.4), Báo Thanh Niên phối hợp với Bộ GD-ĐT và Trường ĐH Cửu Long tổ chức chương trình Tư vấn mùa thi tại Trường ĐH Cửu Long (tỉnh Vĩnh Long), với sự tham gia của 4.500 học sinh (HS) đến từ các trường THPT, Trung tâm giáo dục thường xuyên - giáo dục nghề nghiệp tại các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL).
Chương trình được truyền hình trực tuyến tại các kênh thanhnien.vn, fanpage, YouTube, TikTok Báo Thanh Niên.
Tại chương trình tư vấn, rất nhiều HS quan tâm đến khối ngành sư phạm. HS Trần Trí Nguyên (Trường THCS-THPT Phú Quới, Vĩnh Long) thắc mắc về phương thức xét tuyển của nhóm ngành này và băn khoăn việc đạt giải khuyến khích kỳ thi HS giỏi quốc gia có được ưu tiên xét vào ngành sư phạm hay không theo phương thức điểm thi đánh giá năng lực và điểm tốt nghiệp THPT.
Tiến sĩ Huỳnh Trung Phong, Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ sinh viên và phát triển khởi nghiệp Trường ĐH Sư phạm TP.HCM, cho biết: "Theo quy định của Bộ GD-ĐT, các em đạt giải nhất, nhì, ba kỳ thi HS giỏi quốc gia sẽ được tuyển thẳng. Đối với giải khuyến khích, Trường ĐH Sư phạm TP.HCM sẽ ưu tiên xét tuyển nếu là HS trường chuyên, lớp chuyên. Ngoài ra, HS có thể sử dụng điểm thi tốt nghiệp THPT hoặc điểm thi đánh giá chuyên biệt của Trường ĐH Sư phạm TP.HCM để xét tuyển vào các ngành sư phạm của trường".
Thạc sĩ Nguyễn Hứa Duy Khang, Phó phòng Đào tạo ĐH Cần Thơ, thông tin giải khuyến khích theo quy chế được ưu tiên xét tuyển hoặc cộng điểm khi xét vào các ngành, trong đó có ngành sư phạm. "ĐH Cần Thơ có ưu tiên xét tuyển đối tượng thí sinh này. Khi dùng điểm đánh giá năng lực hay học bạ để xét ngành sư phạm thì học lực của thí sinh phải đạt loại tốt năm lớp 12 và tổng điểm 3 môn trong kỳ thi tốt nghiệp THPT phải đạt 18 điểm trở lên", thạc sĩ Duy Khang cho hay.
Trả lời câu hỏi học sư phạm tại TP.HCM muốn về ĐBSCL công tác có được không, tiến sĩ Huỳnh Trung Phong thông tin: "Nếu các em hưởng chính sách miễn học phí và được hỗ trợ sinh hoạt phí theo nhu cầu xã hội từ nguồn kinh phí của nhà nước thì tốt nghiệp sẽ được công tác tại bất kỳ tỉnh thành nào. Còn nếu hưởng theo đặt hàng của các tỉnh thành, ví dụ Vĩnh Long đặt hàng 50 chỉ tiêu, thì các em phải công tác tại Vĩnh Long sau khi tốt nghiệp", tiến sĩ Phong chia sẻ.
Hiện nay, xu hướng phát triển năng lượng xanh và bền vững đang đặt ra các yêu cầu về đào tạo nguồn nhân lực. ĐBSCL có tiềm năng rất lớn về năng lượng gió và điện mặt trời, nên nhiều thí sinh muốn biết học những ngành nào để có thể làm việc trong các trang trại điện gió tại ĐBSCL; đồng thời xu hướng xe điện đang bùng nổ, học ngành học nào sẽ phù hợp làm công việc trong lĩnh vực này.
Theo tiến sĩ Nguyễn Văn Long Giang, Trưởng khoa Giao thông và năng lượng, Trường ĐH Công nghệ kỹ thuật TP.HCM, trong bối cảnh hiện nay cả thế giới đang chuyển mình mạnh mẽ sang năng lượng xanh và phát triển bền vững, ĐBSCL có nhiều dự án phát triển điện gió và điện năng lượng mặt trời nên đang rất thiếu hụt nguồn nhân lực chất lượng cao quản lý điều hành.
"Để đáp ứng nhu cầu sắp tới tại địa phương, các em có thể học các ngành kỹ thuật điện, kỹ thuật cơ khí, kỹ thuật tự động và năng lượng tái tạo. Về xu hướng bùng nổ của giao thông xanh, đặc biệt xe điện, xe hybrid, Khoa Giao thông và năng lượng của Trường ĐH Công nghệ kỹ thuật tiến hành cập nhật tất cả môn học trong lĩnh vực xe điện như động cơ điện, hệ thống hybrid, quản lý pin, hệ thống an toàn...", tiến sĩ Long Giang cho hay.
Bên cạnh các ngành xu hướng, ngành có nhu cầu nhân lực ở mọi thời điểm như điều dưỡng cũng được HS quan tâm. Tiến sĩ Đặng Thị Ngọc Lan, Phó hiệu trưởng Trường ĐH Cửu Long, chia sẻ: "Trường ĐH Cửu Long vừa khánh thành tòa nhà trị giá 150 tỉ đồng dành riêng cho khối ngành sức khỏe, trong đó có ngành điều dưỡng. Trường cũng hợp tác với hơn 50 bệnh viện và các cơ sở y tế để cho sinh viên thực hành, thực tập lâm sàng. Ngoài ra, sinh viên năm cuối ngành này còn có cơ hội sang Nhật Bản, Hàn Quốc thực tập có lương. Các bệnh viện ở Nhật sẽ công nhận kết quả thực tập và sau khi tốt nghiệp các em có cơ hội quay lại Nhật làm việc".
Trong khi đó, một HS lo ngại nhiều nơi tại ĐBSCL chưa có nhiều điều kiện tiếp xúc sớm với lập trình thì HS có thể học ngành khoa học máy tính và trí tuệ nhân tạo (AI) của Trường ĐH Khoa học tự nhiên TP.HCM hay không và nhà trường có những lộ trình hỗ trợ nào để các bạn bắt kịp với chương trình học sau khi trúng tuyển. Thạc sĩ Hoàng Thanh Tú, Phó trưởng phòng Thông tin - Truyền thông Trường ĐH Khoa học tự nhiên (ĐH Quốc gia TP.HCM), nhận định khoa học dữ liệu, khoa học máy tính và AI là những ngành đang rất "hot" gần đây kéo theo điểm chuẩn nằm trong top những ngành công nghệ thông tin. "Dù tiếp cận lập trình còn hạn chế thì HS cũng không nên lo lắng, vì đầu vào không yêu cầu phải biết trước lập trình. Khi trúng tuyển, các em sẽ được đào tạo cơ bản lẫn nâng cao từ năm 1 đến năm 4. Bên cạnh đó trường có hệ thống hỗ trợ việc học gồm cố vấn học tập, sinh viên khóa trên...", thạc sĩ Tú cho hay.
Một HS Trường THPT Phú Quới thắc mắc hiện nay các trường ĐH sử dụng các phương thức xét tuyển nào, điểm IELTS được quy đổi thành điểm tiếng Anh hay là cộng điểm. Tiến sĩ Phạm Tấn Hạ, cố vấn tuyển sinh và đào tạo Trường ĐH Khoa học xã hội và nhân văn (ĐH Quốc gia TP.HCM), thông tin: "Đa số các trường sử dụng các phương thức gồm xét tuyển thẳng, kết quả kỳ thi tốt nghiệp THPT, điểm thi đánh giá năng lực và xét học bạ. Tuy nhiên các em lưu ý năm nay điểm học bạ xét 3 năm học và yêu cầu điểm thi tốt nghiệp THPT của 3 môn trong tổ hợp tối thiểu phải đạt 15 điểm trở lên. Ngoài ra năm 2026, nhiều trường xét phương thức tổng hợp, trong đó có các trường thành viên của ĐH Quốc gia TP.HCM".
Theo tiến sĩ Hạ, chứng chỉ IELTS có trường quy đổi thành điểm môn ngoại ngữ, có trường không; ví dụ Trường ĐH Khoa học xã hội nhân văn chỉ cộng điểm chứ không thay thế điểm thi; trong khi Trường ĐH Khoa học tự nhiên có quy đổi chứng chỉ ngoại ngữ như IELTS sang điểm thi tiếng Anh. Vì thế thí sinh muốn xét vào trường ĐH nào thì vào trang web của trường đó để tìm hiểu kỹ đề án tuyển sinh.
HS muốn tìm hiểu ngành du lịch và quản trị lữ hành băn khoăn ĐH Cần Thơ còn xét khối C00 hay không. Thạc sĩ Nguyễn Hứa Duy Khang cho hay ngành du lịch đào tạo kiến thức để có thể tổ chức các chuyến du lịch, còn ngành quản trị dịch vụ du lịch và lữ hành đào tạo về quản trị, quản lý, kinh doanh trong lĩnh vực lữ hành, bao gồm dịch vụ ăn uống lưu trú không chỉ phục vụ cho khách du lịch. Vì thế để làm hướng dẫn viên, thí sinh nên đăng ký học ngành du lịch. "ĐH Cần Thơ có tới 30 ngành vẫn xét tuyển tổ hợp C00, trong đó có các ngành về du lịch", thạc sĩ Khang cho hay.