Hãng TASS đưa tin lệnh ngừng bắn dịp lễ Phục sinh Chính thống giáo do Nga công bố đã hết hạn vào nửa đêm 12.4 (4 giờ sáng 13.4 tại VN), trong bối cảnh Nga và Ukraine đều tố đối phương vi phạm.
Điện Kremlin trước đó thông báo Tổng thống Nga Vladimir Putin đã ra lệnh ngừng bắn trong kỳ nghỉ lễ Phục sinh, kéo dài 32 giờ. Sau đó, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky tuyên bố Ukraine sẵn sàng hành động tương tự.
Bộ Quốc phòng Nga hôm 13.4 cho biết Ukraine đã vi phạm thỏa thuận ngừng bắn lễ Phục sinh 6.558 lần, theo hãng tin Interfax.
Trong khi đó, theo Reuters, Bộ Tổng tham mưu quân đội Ukraine đã thống kê tổng cộng 7.696 lần vi phạm của Nga trong suốt thời gian ngừng bắn.
Nghị sĩ Leonid Slutsky, Chủ tịch Ủy ban các vấn đề quốc tế của Duma Quốc gia (Hạ viện) Nga và lãnh đạo đảng Dân chủ Tự do Nga (LDPR), cáo buộc Ukraine kêu gọi kéo dài lệnh ngừng bắn để tái vũ trang.
Theo Slutsky, những đề nghị của ông Zelensky về việc gia hạn lệnh ngừng bắn là “một hành động khiêu khích nhằm thu hút sự chú ý của các nhà tài trợ châu Âu”.
Ukraine chưa bình luận về phát biểu trên. Trang The Kyiv Independent ngày 13.4 dẫn lời giới lãnh đạo địa phương Ukraine cho biết ít nhất 2 người thiệt mạng và 6 người bị thương do các đợt tấn công của Nga trong 24 giờ trước đó.
Không quân Ukraine cho biết lực lượng Nga đã phóng 98 máy bay không người lái (UAV) vào Ukraine, trong đó có 87 chiếc bị bắn hạ ở phía bắc và phía đông nước này.
Hai trường hợp thiệt mạng là người dân các thành phố Kramatorsk và Druzhkivka ở Donetsk, bên cạnh các trường hợp bị thương tại tỉnh này và các tỉnh Kharkiv, Zaporizhzhia và Kherson.
Nga chưa bình luận về thông tin trên. Hai bên trước nay luôn bác bỏ mọi cáo buộc tấn công nhằm vào dân thường.
Hãng Ukrinform ngày 13.4 dẫn lời Ngoại trưởng Ukraine Andrii Sybiha cho biết Ukraine mong thiết lập liên lạc với lực lượng chính trị mới của Hungary và sẵn sàng xây dựng mối quan hệ láng giềng tốt đẹp.
Tối 12.4 (giờ địa phương), Thủ tướng Hungary Viktor Orbán đã thừa nhận thất bại sau 16 năm cầm quyền, khi đảng bảo thủ Tisza do ông Peter Magyar lãnh đạo giành chiến thắng trong cuộc bầu cử quốc hội nước này.
Theo ông Sybiha, Ukraine đã nhận được “tin tức châu Âu tích cực” từ Hungary, mở ra những cơ hội mới và tạo điều kiện để bắt đầu một chương mới về quan hệ láng giềng tốt đẹp trong lịch sử chung của hai nước.
“Nhân dân chúng ta xứng đáng có được mối quan hệ như vậy. Chúng tôi cởi mở. Chúng tôi mong muốn điều này và đã gửi tín hiệu về các cuộc tiếp xúc thích hợp ở cấp Tổng thống Ukraine và ông Magyar. Chúng tôi sẵn sàng cho cuộc đối thoại này ngay lập tức, không chậm trễ, để xây dựng mối quan hệ láng giềng tốt đẹp đúng đắn. Chúng tôi mong đợi cuộc tiếp xúc này và tất nhiên là rất quan tâm. Chúng tôi đang chờ phản hồi từ phía Hungary”, Bộ trưởng Ngoại giao Ukraine cho biết.
Bình luận về vấn đề này, ông Magyar nói rằng việc khôi phục quyền của cộng đồng người Hungary thiểu số ở Ukraine sẽ là điều kiện tiên quyết để xây dựng lại quan hệ với Ukraine.
Ông Magyar cũng nói trong một cuộc họp báo rằng ông sẽ không gọi điện cho Tổng thống Nga Vladimir Putin, đồng thời nói thêm “ai cũng rõ rằng Ukraine là nạn nhân trong cuộc chiến”.
Hãng RBC-Ukraine ngày 13.4 dẫn lời nghị sĩ Fedir Venislavskyi, Chủ tịch Tiểu ban An ninh và Quốc phòng tại Quốc hội Ukraine, cho hay tình báo Ukraine đã phóng thành công hai tên lửa vào không gian trong thời gian diễn ra xung đột với Nga.
Theo đó, hai tên lửa đã bay ra khỏi bầu khí quyển. Lần phóng đầu tiên đạt độ cao hơn 100 km, còn lần thứ hai đạt độ cao 204 km. Cả hai lần phóng đều được ghi nhận chính thức bằng hệ thống giám sát kỹ thuật.
“Đây là một tình huống đặc biệt đối với một quốc gia đang trong thời chiến. Ukraine đã có khả năng kỹ thuật để chống lại các hệ thống tấn công tương tự của kẻ thù và tấn công chúng trong không gian”, ông Venislavskyi nói.
Ông nhấn mạnh rằng đây không phải là các cuộc thử nghiệm mà là “các nhiệm vụ chiến đấu thực sự” được thực hiện dưới sự lãnh đạo của cựu lãnh đạo tình báo quân sự Kyrylo Budanov.
“Chúng tôi có những tên lửa mà hầu như không ai biết đến, nhưng chúng có khả năng tấn công lãnh thổ địch ở khoảng cách lên tới 500 km và bay với tốc độ siêu thanh. Chúng tôi đang sử dụng chúng một cách thành công”, ông nói thêm.
Ngoài các cuộc phóng vào không gian, ông Venislavskyi cho biết tình báo Ukraine đã hoàn thành một nhiệm vụ bất thường khác, phóng một tên lửa từ máy bay vận tải ở độ cao khoảng 8.000 m.
Ông nói thêm rằng công nghệ này không chỉ có thể được sử dụng cho mục đích dân sự mà còn để chống lại các hệ thống tên lửa tiên tiến của Nga, như tên lửa đạn đạo tầm trung Oreshnik.
Trước đó, có thông tin cho rằng chòm vệ tinh quỹ đạo thấp (LEO) UASAT của Ukraine ban đầu sẽ được sản xuất tại Đan Mạch bởi Công ty Công nghệ vũ trụ GomSpace. Dự kiến việc sản xuất sẽ chuyển sang Ukraine ở các giai đoạn sau của chương trình.
Pakistan có lợi thế nổi trội và lợi ích thiết thực riêng khi xung phong đảm trách vai trò ngoại giao trung gian giữa Mỹ và Iran. Cuộc chiến tại Trung Đông tác động rất tiêu cực và nguy hại trực tiếp tới Pakistan, đặc biệt về kinh tế, thương mại và an ninh. Pakistan có hơn 900 km biên giới chung trên bộ với Iran và cùng trực diện nguy cơ khủng bố ở vùng Balochistan của Pakistan. Pakistan không thể không quan ngại sâu sắc về khả năng mất an ninh và ổn định bởi chiến sự ở Iran lan sang Pakistan. Pakistan còn nhập khẩu gần như 100% dầu lửa và khí đốt từ các quốc gia vùng Vịnh mà chiến sự đang làm chuỗi cung ứng này gián đoạn rõ rệt. Xung đột càng sớm kết thúc thì mức độ tổn hại đối với Pakistan, cho dù chỉ bị vạ lây, càng giảm thiểu.
Lợi thế của Pakistan trong chuyện trung gian ngoại giao giữa Mỹ và Iran là dễ được Mỹ và Iran chấp nhận hơn những đối tác khác. Tổng thống Mỹ Donald Trump có mối quan hệ cá nhân thân thiết từ nhiều năm nay với Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif và Tư lệnh quân đội Pakistan Asim Munir. Ông Trump tin rằng do lệ thuộc ở mức độ lớn vào Mỹ về kinh tế và quân sự nên Pakistan không thể làm gì gây tổn hại tới lợi ích của Mỹ. Iran chấp nhận Pakistan vì 2 bên là láng giềng có sự gắn kết truyền thống, Pakistan trung lập trong cuộc chiến giữa Mỹ và Israel với Iran, không có căn cứ quân sự của Mỹ, lại hợp tác chặt chẽ với Ả Rập Xê Út, Ai Cập và Thổ Nhĩ Kỳ cũng như với Trung Quốc. Như vậy, Pakistan đã tận dụng lợi thế để chớp thời cơ phất cờ.
"Cũng như các máy bay không người lái của Iran giáng đòn nhanh như chớp nhằm vào Mỹ và Israel, lực lượng hải quân của chúng ta cũng sẵn sàng gây ra thất bại cay đắng mới cho kẻ thù", Lãnh tụ Tối cao Mojtaba Khamenei cho biết trong thông điệp được đọc trên truyền hình Iran ngày 18/4.
18/4 là ngày thành lập quân đội Iran. Trong thông điệp, ông Khamenei mô tả các lực lượng vũ trang Iran đã "dũng cảm bảo vệ lãnh thổ, vùng biển và lá cờ của mình" trước các động thái quân sự của Mỹ cùng Israel.
"Với sự hậu thuẫn vững chắc từ niềm tin tôn giáo và người dân, quân đội Iran đã đối đầu hai thế lực bất tín và kiêu ngạo hàng đầu, phơi bày sự yếu kém và thất bại của họ trước thế giới", Lãnh tụ Tối cao Iran cho biết.
Ông Khamenei nói rằng Iran cần nỗ lực thúc đẩy đà phát triển của quân đội, đồng thời cho biết các biện pháp cần thiết sẽ sớm được ban hành.
Cảnh báo được Lãnh tụ Tối cao Iran đưa ra khi lệnh ngừng bắn hai tuần giữa nước này và Mỹ sẽ hết hạn vào ngày 22/4. Cuộc đàm phán đầu tiên giữa hai nước hôm 11/4 tại Islamabad, Pakistan đã không đạt được kết quả về các vấn đề then chốt, như quyền kiểm soát eo biển Hormuz và Iran có được tiếp tục làm giàu uranium hay không.
Nguồn thạo tin nói Mỹ đề xuất Iran đình chỉ mọi hoạt động hạt nhân trong vòng 20 năm, trong khi Tehran có thể chấp nhận mức 3-5 năm. Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Ghalibaf tối 18/4 cho biết Mỹ và Iran "đã có tiến triển trong đàm phán, nhưng hai bên vẫn còn khoảng cách lớn".
Các bên trung gian đang thúc đẩy để Mỹ - Iran gia hạn lệnh ngừng bắn hai tuần và sắp xếp vòng đàm phán thứ hai giữa hai nước nhằm tìm giải pháp lâu dài cho xung đột, nhưng quá trình này chưa có tiến triển rõ rệt.
Thứ trưởng Ngoại giao Iran Saeed Khatibzadeh nói hai bên chưa ấn định thời điểm đàm phán lần hai, thêm rằng cần phải đạt được một khuôn khổ hiểu biết chung trước. Trong khi đó, Tổng thống Donald Trump ngày 17/4 cảnh báo Mỹ có thể không gia hạn lệnh ngừng bắn và tiếp tục chiến dịch ném bom, nếu không đạt thỏa thuận lâu dài với Tehran.
Theo báo Times of Israel, phát biểu nhằm đáp trả những đe dọa từ Washington, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf ngày 5-4 khẳng định Trung Đông sẽ "bốc cháy" nếu Mỹ tiếp tục hành động theo định hướng của Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu.
Trong thông điệp bằng tiếng Anh đăng tải trên mạng xã hội X, ông cáo buộc các bước đi "liều lĩnh" của Tổng thống Trump đang kéo nước Mỹ vào một "địa ngục sống" đối với từng gia đình, đồng thời cảnh báo toàn bộ khu vực sẽ phải hứng chịu hậu quả.
Phát biểu này được đưa ra ngay sau khi ông Trump tuyên bố Iran sẽ phải "sống trong địa ngục" nếu không mở lại eo biển Hormuz trước ngày 8-4, tuyến hàng hải chiến lược đang bị gián đoạn.
Ông Ghalibaf nhấn mạnh Washington "sẽ không đạt được gì thông qua các tội ác chiến tranh", trong bối cảnh Tổng thống Mỹ tiếp tục đe dọa tấn công các mục tiêu hạ tầng như nhà máy điện và cầu của Iran.
Bên cạnh đó, lực lượng hải quân thuộc Vệ binh cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cũng tuyên bố đang chuẩn bị cho một "trật tự mới tại vịnh Ba Tư" sau các cảnh báo từ Washington.
Trong tuyên bố trên mạng xã hội, lực lượng này nhấn mạnh eo biển Hormuz sẽ "không bao giờ trở lại trạng thái như trước đây", đặc biệt đối với Mỹ và Israel.
IRGC cho biết lực lượng hải quân đang hoàn tất công tác chuẩn bị tác chiến cho "kế hoạch tuyên bố" của giới chức Iran, hàm ý sẵn sàng triển khai các phương án nhằm thiết lập lại cục diện khu vực.
Ngoài ra, cựu ngoại trưởng Iran Javad Zarif ngày 6-4 cũng chỉ trích tối hậu thư của ông Trump, cảnh báo Tehran sẽ đáp trả trước các hành động gây hấn.
"Iran sẽ tự vệ, nhưng hãy ghi nhớ cảnh báo này vì lợi ích của chính ông: hành động gây hấn này bắt đầu bằng một tội ác chiến tranh - nhắm mục tiêu và sát hại 170 học sinh", ông viết trên mạng xã hội X, đề cập đến vụ Mỹ - Israel tấn công trường học ở thành phố Minab, Iran ngày 28-2.
Ông cũng lên án những phát ngôn gần đây của ông Trump, cho rằng Tổng thống Mỹ đã "công khai đe dọa thực hiện thêm các tội ác chiến tranh", nhấn mạnh rằng bất kỳ sự tiếp tay nào cũng có thể dẫn đến "trách nhiệm hình sự quốc tế".
