Kết thúc buổi thi đánh giá năng lực đợt 1 do ĐH Quốc gia TP.HCM tổ chức tại điểm thi Trường ĐH Công nghệ kỹ thuật TP.HCM, giữa đám đông thí sinh và phụ huynh chờ đón con, một tấm bảng cổ vũ xuất hiện khiến nhiều người phải ngoái nhìn.
Nhân vật chính của câu chuyện là cặp song sinh Nguyễn Song Nhật Minh và Nguyễn Song Trúc Minh, cùng học lớp 10 Trường THPT Nguyễn Hữu Huân, TP.Thủ Đức, TP.HCM. Hai em mang theo một tấm bảng có hình chị gái là Nguyễn Xuân Mai, học lớp 12 chuyên toán cùng trường, kèm dòng chữ vui nhộn “1000+ thẳng tiến” để tiếp sức tinh thần cho chị sau kỳ thi.
Nhật Minh cho biết ý tưởng làm tấm bảng được cả hai bí mật chuẩn bị từ tối hôm trước. Từ việc chọn ảnh, nghĩ câu chữ đến mang đi in, mọi thứ đều được cặp song sinh tự làm mà không báo cho gia đình biết.
“Mục đích của tụi em rất đơn giản. Đó là tạo cho chị gái một bất ngờ trong ngày thi quan trọng”, Nhật Minh nói.
Vậy là buổi trưa 5.4, sau khi chờ chị ở cổng trường, hai em giơ cao tấm bảng giữa đám đông để chị dễ dàng nhìn thấy. Nhật Minh kể tụi em cố tình chọn những tấm hình trông đáng yêu nhất của chị rồi ghép vào bảng cùng lời nhắn “1000+ thẳng tiến”.
“Hai em chỉ mong chị thi thật tốt, đạt hơn 1.000 điểm để đỡ áp lực và không phải bước vào đợt thi tiếp theo”, Nhật Minh bật mí.
Từ xa nhìn thấy tấm bảng có hình mình, Xuân Mai thoáng bẽn lẽn vì không nghĩ hai em lại chuẩn bị một màn cổ vũ công phu như vậy. Nữ sinh cho biết bản thân cảm thấy đề thi năm nay không thật sự dễ thở, nên bước ra khỏi phòng thi vẫn còn khá lo. Thế nhưng, sự xuất hiện của hai em cùng món quà nhỏ bất ngờ khiến Mai bật cười và nói rằng cô bạn thấy nhẹ lòng hơn sau nhiều giờ làm bài căng thẳng.
Thấy chị chưa tự tin về kết quả, Trúc Minh lập tức trấn an bằng một câu nói khiến những người đứng gần đó cũng phải mỉm cười. Em nói với chị rằng không sao đâu, nếu lần 1 chưa như mong muốn thì vẫn còn lần 2, quan trọng là chị gái đã cố gắng hết sức. Với hai em, chị Mai luôn là người chị giỏi giang và đáng tự hào.
Cặp song sinh kể ở nhà, chị Xuân Mai học rất tốt, chăm chỉ, nghiêm túc trong việc học. Là học sinh lớp chuyên toán, nữ sinh có nhiều thành tích nổi bật nên từ lâu đã trở thành hình mẫu để các em noi theo. Không chỉ ngưỡng mộ, Nhật Minh và Trúc Minh còn dành cho chị gái sự quấn quýt rất đặc biệt, vì trong nhà chị em vốn luôn gần gũi, yêu thương nhau.
Chia sẻ thêm với người viết, mẹ của các em cho biết chị hoàn toàn không hay biết gì về kế hoạch này. Đến khi ra điểm thi, thấy hai con giơ tấm bảng để đón chị, người mẹ cũng bất ngờ không kém. Người mẹ nói mình vừa vui vừa tự hào vì các con biết nghĩ cho nhau, biết động viên nhau theo cách rất hồn nhiên, nhưng cũng đầy tình cảm.
Theo người mẹ, ở nhà ba chị em vốn thân thiết, thường xuyên trò chuyện, chia sẻ chuyện học hành và sinh hoạt hằng ngày. Những dịp quan trọng như thi cử, cả nhà đều cố gắng tạo tâm lý thoải mái nhất cho con. Tuy vậy, việc cặp song sinh chủ động chuẩn bị một món quà tinh thần cho chị gái mà không báo trước vẫn là điều khiến người mẹ xúc động.
Về phần mình, Xuân Mai cho hay điều làm em vui nhất không nằm ở tấm bảng mà là tình cảm của hai em dành cho mình. “Khi nhìn thấy các em đứng chờ với vẻ mặt háo hức, em cảm giác áp lực như dịu đi rất nhiều”, Mai nói.
Khoảnh khắc ấy cũng khiến nhiều người xung quanh chú ý. Không ít phụ huynh, thí sinh và sinh viên tình nguyện đứng gần đó đã bật cười vì sự dễ thương của cặp song sinh.
Nguyễn Bình Minh, sinh viên Trường ĐH Khoa học xã hội và nhân văn, ĐH Quốc gia TP.HCM, cho biết bạn khá bất ngờ khi chứng kiến cảnh này ngay tại điểm thi. Theo Bình Minh, điều khiến bạn ấn tượng không chỉ là tấm bảng được làm chỉn chu mà còn là cách hai em nhỏ cổ vũ chị gái rất tự nhiên, chân thành.
Trong khi đó, Huỳnh Quốc Bảo, sinh viên Trường ĐH Công nghệ kỹ thuật TP.HCM, cũng nhận xét hình ảnh này quá dễ thương. Với Bảo, sau một buổi thi dài, có người thân đứng chờ sẵn với một lời động viên đúng lúc như vậy hẳn là kỷ niệm đáng nhớ.
Võ Yến Nhi, hay được biết đến với nghệ danh Nhi Võ (29 tuổi, thành viên nhóm hài độc thoại Sài Gòn Tếu, hay còn gọi là Saigon Tếu), từng chọn lộ trình sự nghiệp như nhiều bạn trẻ khác: tốt nghiệp đại học rồi làm công việc văn phòng ổn định. Bỗng một ngày, cô vô tình biết đến hài độc thoại - bộ môn không mới nhưng chỉ vừa phổ biến hơn ở Việt Nam vài năm gần đây, và từ đó một con đường "kể chuyện cười".
Theo Nhi Võ, hài độc thoại (stand-up comedy) là thể loại hài kịch mà diễn viên đứng một mình trên sân khấu, kể chuyện và "quăng miếng hài" để khán giả bật cười, thường là tự sự về những câu chuyện hay suy nghĩ của cuộc đời mình.
Khởi đầu đến với hài độc thoại bằng những sân khấu mở (open mic), Nhi Võ kể: "Khoảng hơn 5 năm trước, Nhi còn làm việc văn phòng bình thường thì tình cờ biết đến hài độc thoại. Nhi cảm thấy bộ môn này hay, thú vị. Có những mẩu chuyện đơn giản mà rất có duyên, làm mình nghe mà vừa suy ngẫm vừa cười. Thế là Nhi không nghĩ nhiều, cứ thử sức xem sao. Mình đăng ký tham gia diễn open mic – nơi bạn trẻ nào cũng có thể bắt đầu và bước lên thử. Những ngày đầu mình còn run và hồi hộp lắm. Lo không biết khán giả có cười không. Lỡ không ai cười chắc mình… quê lắm".
Nhi Võ cho biết không đến với hài độc thoại vì một kế hoạch dài hạn hay tham vọng nổi tiếng, chỉ đơn thuần là khát khao được thể hiện và giãi bày: "Nhi nghĩ từ đầu cho đến thời điểm hiện tại, Nhi nhìn nhận mình vẫn đang là một đứa trẻ khao khát được lắng nghe những câu chuyện, suy nghĩ và cảm xúc của bản thân. Hài độc thoại là bộ môn giúp Nhi làm được điều này".
Để đứng vững trên sân khấu hài độc thoại, Nhi Võ phải vượt qua nhiều sự phản đối, đầu tiên là chính gia đình. Chia sẻ về những ngày đầu nghe con gái muốn bỏ việc văn phòng để theo hài độc thoại, bà Nguyễn Thị Hải Yến, mẹ của Nhi Võ, cho biết: "Thật ra lúc đầu tôi cũng lo lắm, vì mình nào có biết hài độc thoại là gì đâu. Chúng tôi chỉ nghĩ con gái thì nên có một công việc ổn định, sáng đi chiều về, như vậy mới yên tâm. Thấy con chọn một con đường mới quá, rồi lại bấp bênh nữa, nên cũng vừa thương vừa lo".
Đối diện với điều đó, thay vì thuyết phục gia đình bằng lý lẽ, Nhi Võ chọn cách cố gắng thể hiện được bản thân mình, kiếm sống được bằng nghề và sống tích cực. Sau từng buổi diễn, cô tự tin hơn, tỏa sáng hơn và tận hưởng niềm vui được sống với đam mê.
Dần thấy Nhi Võ lo được cho bản thân, cũng như có năng lượng hơn và được là chính mình, gia đình bắt đầu yên tâm và ủng hộ. "Làm cha mẹ thì cuối cùng cũng chỉ mong con sống tử tế, sống vui và thấy hạnh phúc với điều mình chọn", bà Yến cho hay.
Trong hành trình theo đuổi hài độc thoại, Nhi Võ và nhóm Sài Gòn Tếu đã mang tiếng cười ra khỏi Việt Nam đến những vùng đất xa hơn nữa, trong đó có nước Úc. Nhi kể trong chuyến lưu diễn tại Úc, có một cô phụ trách hỗ trợ việc di chuyển và ăn uống, đến ngày diễn, Nhi lên kể câu chuyện riêng tư về hành trình trưởng thành và tìm kiếm bản thân của mình, diễn xong, cô khen rất nhiều. Và sau đó, Nhi mới hiểu vì sao lại "chạm" được đến cô đến vậy, vì con gái của cô cũng trải qua hành trình tương tự.
"Điều làm mình vui là trước đó bản thân còn lo khi biết câu chuyện về mình, không biết cô có kỳ thị, dè chừng hay không còn yêu quý mình nữa. Cuối cùng câu chuyện của mình có phần nào đó giúp cô cảm thấy được kết nối. Ngày cuối ở Úc, Nhi với cô đã ôm nhau một cái tạm biệt", Nhi nhớ lại.
Theo Nhi Võ, đó là lúc cô hiểu ra sức mạnh thật sự của hài độc thoại, không chỉ là tiếng cười, mà là sự kết nối giữa người với người qua những câu chuyện chân thật.
Theo đuổi nghề "làm người khác cười", bản thân người diễn viên hài độc thoại cũng gặp khó khăn trong việc tìm ra "điều gì vui cho khán giả". Nhi Võ thừa nhận: "Chắc khó khăn lớn nhất của Nhi khi theo nghề là có nhiều lúc mình buồn thê thảm nhưng vẫn phải nghĩ ra cái gì vui để diễn".
Nhưng điều giữ cô lại với nghề, sau tất cả, không phải là ánh đèn sân khấu hay con số người theo dõi. "Có những người bạn mà có lẽ nếu không đi diễn hài độc thoại Nhi sẽ không thể gặp được. Đó như một ngôi nhà tinh thần ấm áp của Nhi. Một nơi mà Nhi được thấu hiểu, ủng hộ và bảo vệ", Nhi chia sẻ.
Gắn bó cùng Nhi Võ nhiều năm, anh Uy Lê, một trong năm thành viên sáng lập và là Giám đốc sáng tạo nhóm Sài Gòn Tếu, cho biết ấn tượng đầu tiên của anh về cô bạn này là chân thật và cá tính. Về phong cách làm nghề, anh nhận định: "Nhi nói là làm. Nếu đã có mục tiêu gì thì Nhi sẽ là muốn làm tới cùng. Ngay cả trong hài độc thoại, có thể cảm nhận mọi "miếng hài" của Nhi đều đầy lửa, gọi vui là gì cũng dám thoại".
Anh Lê Uy rất mong đợi Nhi sẽ tiếp tục tin vào khả năng và gu hài hước rất riêng của mình để tiếp tục phát triển nhiều câu chuyện và kịch bản đậm chất Nhi Võ hơn nữa.
Hai bạn trẻ tạo nên cơn sốt của bộ ảnh cô bé H'Mông ở Tà Xùa chính là Thy Mây (tên thật là Nguyễn Thị Mai, 26 tuổi, ngụ phường Từ Liêm, TP.Hà Nội) và Nguyễn Văn Thạch (28 tuổi, ngụ phường Từ Liêm, TP.Hà Nội). Mây làm trang điểm, còn Thạch chụp ảnh cho tiệm ảnh mà cả hai cùng nhau gầy dựng.
Đến hiện tại, hai bạn trẻ này vẫn chưa hết bất ngờ khi bộ ảnh ra đời trong một dịp tình cờ lại được hàng triệu người yêu thích.
Thạch cho biết: "Tôi khá bất ngờ khi bộ ảnh được nhiều người biết đến. Công việc chính của tôi là chụp ảnh dịch vụ ở Hà Nội.
Tuy nhiên, tôi luôn ấp ủ đam mê chụp ảnh nghệ thuật. Bộ ảnh cô bé H'Mông là bộ ảnh nghệ thuật đúng với sở thích của tôi và cũng là bộ ảnh đầu tiên được lan truyền mạnh mẽ".
Không giấu được niềm vui, Mây kể cô là người đăng tải những bức ảnh đầu tiên của cô bé H'Mông trên Threads. Đồng thời, cô đăng tải video hậu trường chụp ảnh cô bé trên nền tảng TikTok. Chỉ vài giờ sau đó, cô phát hiện hình ảnh cô bé được cộng đồng mạng yêu thích, chia sẻ mạnh mẽ.
Từ ngày 2.4 đến nay, bộ ảnh, video liên quan đến cô bé H'Mông trên các nền tảng đã nhận về hàng triệu lượt xem và hàng nghìn bình luận tích cực. Nhiều hội nhóm lớn trên mạng xã hội cũng chia sẻ và cùng thảo luận về bộ ảnh.
Ít người biết, Mây và Thạch đã gặp cô bé H'Mông này rất tình cờ trong dịp du lịch cùng nhóm bạn ở xã Tà Xùa, tỉnh Sơn La vào cuối tháng 3.2026.
"Lúc xuống bản Tà Xùa dạo chơi, chúng tôi thấy một nhóm học sinh đang ra về. Trong đó, một bé xinh lắm, nổi bật hơn hẳn các bạn. Về sau, tôi hỏi thăm thì biết cô bé tên Lù Thị Chứ, 12 tuổi, người H'Mông, sinh sống ở Tà Xùa. Vốn làm nghề trang điểm, tôi bị em ấy cuốn hút ngay lập tức. Sau vài phút chần chừ và rời đi một quãng, chúng tôi quyết định quay lại xin bé cho phép chụp ảnh. Ban đầu, em ấy ngại ngùng, chưa đồng ý. Chúng tôi cố gắng thuyết phục và hẹn hôm sau đến nhà xin phép bố mẹ em để chụp ảnh", Mây kể.
Khi được gia đình bé cho phép, Mây và Thạch bắt tay thực hiện bộ ảnh. Do mục đích ban đầu là du lịch cùng nhóm bạn nên Mây không mang theo đầy đủ đồ nghề làm việc. Cô quyết định trang điểm cho bé Chứ với má hồng, kem nền và chì kẻ mày của mình. Đó là kiểu trang điểm theo phong cách tôn nét sẵn có, phù hợp độ tuổi, giữ được nét trong trẻo của cô bé.
Trong khi đó, Thạch chọn những bối cảnh giản dị, mang đậm hơi thở vùng cao để chụp ảnh cho bé. Cô bé Chứ xinh xắn, trong veo trong trang phục của người H'Mông do mẹ bé thêu, cứ thế nhẹ nhàng vào bộ ảnh.
"Lần đầu được chụp ảnh, cô bé khá bỡ ngỡ trong cách tạo dáng. Tuy nhiên, bé tiếp thu nhanh và phối hợp rất tốt", Thạch nhận xét.
Lúc được xem lại ảnh, bé Chứ rất thích thú và khen ảnh đẹp. Cô bé hồn nhiên, cảm ơn Mây và Thạch rối rít. Ngược lại, vẻ đẹp của Chứ chính là động lực để hai bạn trẻ tiếp tục thắp lửa đam mê.
Mây tâm sự khi tiệm ảnh ít khách, áp lực xoay kinh phí để duy trì hoạt động khiến cô và Thạch từng nghĩ đến bỏ cuộc. Chuyến du lịch Tà Xùa là cách để cả nhóm quên đi áp lực công việc. Nhưng bất ngờ, Mây và Thạch được sống lại với đam mê, tạo ra bộ ảnh nổi tiếng.
Còn Thạch, ban đầu không xác định theo nghề chụp ảnh. Thạch biết đến nhiếp ảnh như một cơ duyên rồi nhận ra bản thân có thể kết nối với mọi người qua ống kính.
Nam thanh niên thích kể câu chuyện của mọi người bằng hình ảnh. Từ đó, Thạch nghiêm túc theo đuổi nghề nhiếp ảnh.
Sự thành công của bộ ảnh cô bé H'Mông ở Tà Xùa chính là động lực để Mây và Thạch vững tin hơn trên con đường đã lựa chọn.
TP.HCM đang từng bước chuẩn hóa hệ thống số nhà, hướng đến xây dựng nền tảng quản lý đô thị hiện đại dựa trên dữ liệu. Trong quá trình rà soát, làm sạch và chuẩn hóa khối lượng thông tin khổng lồ này, những người trẻ tại Phòng Nền tảng và dữ liệu số (Trung tâm Chuyển đổi số TP.HCM) trực tiếp tham gia vào các khâu quan trọng như: thu thập, kiểm tra, chuẩn hóa, gắn tọa độ cho từng lớp dữ liệu trên nền bản đồ số…
Ngô Trần Đa Bảo Quốc (25 tuổi) cho biết nhóm triển khai gom các danh sách địa chỉ hiện nay được lưu ở nhiều nơi khác nhau. Có nơi lưu trong phần mềm, có nơi là file excel liệt kê số nhà, tên đường, thậm chí có nơi còn ghi chép rời rạc. Bên cạnh đó, dữ liệu số nhà, thông tin hộ kinh doanh, trụ sở cơ quan… ở mỗi nơi ghi mỗi kiểu. Có nơi ghi đầy đủ, có nơi viết tắt, có nơi thiếu thông tin…
Cũng theo Quốc, công việc rà soát, làm sạch và chuẩn hóa lại từng số nhà, tên đường đòi hỏi sự tỉ mỉ, bởi chỉ một khác biệt nhỏ trong cách viết cũng có thể khiến hệ thống không nhận diện được.
Trần Võ Bảo Thiên (26 tuổi) chia sẻ: "Có những nơi dữ liệu không có hoặc không dùng được, chúng tôi phải trực tiếp xuống địa bàn, đi từng khu dân cư, thậm chí đến từng nhà để xác định lại thông tin. Ngoài ra, nhóm còn phải làm việc với chính quyền địa phương, đối chiếu nhiều nguồn dữ liệu khác nhau để đảm bảo độ chính xác".
Cùng làm việc tại Trung tâm Chuyển đổi số TP.HCM, Hoàng Phan Tuấn Dũng (26 tuổi) cho biết từ những thao tác mà anh và cộng sự lặp lại mỗi ngày, hệ thống dữ liệu dần được hình thành.
"Thời gian tới, khi hệ thống dữ liệu hoàn thiện, người dân có thể tra cứu địa chỉ trực tuyến, xác định vị trí chính xác thay vì phụ thuộc vào cách chỉ đường thủ công như trước", Dũng cho hay.
Không dừng lại ở việc tra cứu, điểm quan trọng của hệ thống là khả năng kết nối dữ liệu. Ngô Trần Đa Bảo Quốc nói thêm: "Khi được chuẩn hóa và gắn định danh rõ ràng, mỗi địa chỉ sẽ trở thành một điểm dữ liệu có thể kết nối với nhiều dịch vụ khác. Ví dụ, một địa chỉ có thể liên thông với thông tin dân cư để phục vụ các thủ tục hành chính, hay kết nối với dữ liệu đất đai để hỗ trợ cấp phép xây dựng, hoặc liên kết với hệ thống PCCC để xác định vị trí nhanh hơn khi có sự cố. Về lâu dài, dữ liệu này còn có thể dùng cho giao thông thông minh, logistics, thương mại điện tử…".
Theo chia sẻ của các thành viên thuộc Phòng Nền tảng và dữ liệu số, công việc chuẩn hóa số nhà, tạo nền tảng quản lý đô thị số ở TP.HCM đang được triển khai theo từng giai đoạn, thí điểm tại P.An Khánh
(TP.Thủ Đức cũ), sau đó mở rộng ra toàn thành phố. Song song đó, hệ thống phần mềm quản lý số nhà cũng đang được xây dựng để cấp số nhà trực tuyến, lưu vết thay đổi và kết nối dữ liệu liên ngành. Xa hơn, đây còn là nền tảng để TP.HCM tiến tới mô hình "bản sao số" (Digital Twin) cho đô thị.
Ông Nguyễn Trần Phú Thịnh, Phó giám đốc Trung tâm Chuyển đổi số TP.HCM, cho biết thành phố đang xây dựng hệ thống quản lý số nhà trên nền tảng bản đồ số GIS, nhằm tạo cơ sở dữ liệu địa chỉ thống nhất trên toàn địa bàn. Theo đó, trung tâm đang phối hợp với các đơn vị liên quan xây dựng giải pháp tổng thể để hình thành cơ sở dữ liệu số nhà toàn thành phố và phát triển phần mềm cấp, quản lý hồ sơ cấp số nhà dùng chung.
"Trong quý 1/2026, TP.HCM sẽ đánh giá mô hình thí điểm ứng dụng công nghệ GIS trong công tác đánh số và gắn biển số nhà tại P.An Khánh. Song song đó, thành phố cũng mở rộng khảo sát ở một số phường có đặc điểm đô thị khác nhau như: khu dân cư ổn định, khu vực dự án đang triển khai hoặc khu vực đất rộng, dân cư thưa… để kiểm chứng tính phù hợp của mô hình trong nhiều điều kiện thực tế; đồng thời trong quá trình thí điểm, các sở, ngành sẽ phối hợp thu thập, đối chiếu và chuẩn hóa dữ liệu nền. Các lớp dữ liệu như ranh phường, tuyến đường, hẻm, thửa đất, công trình xây dựng và số nhà hiện hữu sẽ được tích hợp trên bản đồ số, sau đó chuyển về từng phường, xã để rà soát thực địa trước khi đưa vào vận hành chính thức", ông Thịnh cho biết.
Cũng theo ông Thịnh: "Việc ứng dụng công nghệ vào quản lý đô thị không dẫn đến việc phải thay đổi số nhà hiện tại. Khi hệ thống đi vào vận hành, dữ liệu số nhà sẽ được chia sẻ trên ứng dụng Công dân số TP.HCM. Thời gian hệ thống đi vào vận hành còn lệ thuộc vào lộ trình triển khai và tiến độ làm sạch dữ liệu của phường, xã trước khi chuyển thông tin lên ứng dụng Công dân số TP.HCM.
