Dư luận xôn xao gần đây vụ việc một nhóm thanh niên ngồi ăn hủ tiếu, uống nước mía sau thùng xe bán tải đang chạy. Những người có liên quan sau đó được cơ quan chức năng phạt nguội, tài xế bị xử phạt và tạm giữ giấy phép lái xe 2 tháng.
Việc xử lý nhanh chóng, kịp thời của cơ quan chức năng như trên là hoàn toàn phù hợp pháp luật, có tác dụng giáo dục, răn đe cao trong bối cảnh vi phạm giao thông xảy ra khá nhiều và lực lượng chức năng chưa thể tuần tra xử lý trực tiếp.
Nhiều người thắc mắc, vụ việc xảy ra từ tháng 2-2023, đến đầu năm 2026 mới bị xử phạt. So với các quy định về thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính thông thường, những tưởng không còn cơ sở xử lý hành vi trên.
Nghị định 168 năm 2024 quy định về xử phạt vi phạm hành chính về trật tự, an toàn giao thông trong lĩnh vực giao thông đường bộ; trừ điểm, phục hồi điểm giấy phép lái xe (có hiệu lực từ ngày 1-1-2025). Theo đó, có quy định thời hiệu xử phạt về hành vi vi phạm hành chính đã kết thúc và hành vi vi phạm hành chính đang thực hiện.
Cụ thể điều 4 Nghị định 168 quy định thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính về trật tự, an toàn giao thông trong lĩnh vực giao thông đường bộ là 1 năm.
Khoản 2 điều này quy định: thời hạn sử dụng kết quả thu thập được bằng phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ, phương tiện, thiết bị kỹ thuật do cá nhân, tổ chức cung cấp để xác định cá nhân, tổ chức vi phạm được tính từ thời điểm phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ, phương tiện, thiết bị kỹ thuật của cá nhân, tổ chức ghi nhận được kết quả cho đến hết ngày cuối cùng của thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính đối với hành vi vi phạm quy định tại khoản 1 điều 6 của Luật Xử lý vi phạm hành chính.
Như vậy, cơ quan chức năng có quyền sử dụng kết quả thu thập được bằng phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ, phương tiện, thiết bị kỹ thuật do cá nhân, tổ chức cung cấp để làm căn cứ xử phạt (phạt nguội).
Thời hạn xử lý các vi phạm hành chính này là 1 năm tính từ thời điểm cơ quan chức năng ghi nhận, tiếp nhận kết quả trên.
Hành vi của nhóm thanh niên đã kết thúc từ năm 2023, đến đầu năm 2026 thì video về sự việc mới được đưa ra đại chúng, cơ quan chức năng lúc này mới ghi nhận vụ việc và tiến hành xử lý.
Thời hiệu xử phạt hành chính trong trường hợp này phù hợp với quy định tại điều 4, Nghị định 168 nêu trên.
Cần lưu ý, các quy định mới ban hành sau này về phạt nguội của Nghị định 168 hoàn toàn có giá trị thay thế các quy định về xử lý vi phạm hành chính đã không còn phù hợp.
Theo quy định tại Luật Xử lý vi phạm hành chính năm 2012 (sửa đổi bổ sung năm 2020) thì thời hiệu xử lý vi phạm hành chính là 1 năm cho các vi phạm thông thường.
Thời hiệu này là 2 năm áp dụng cho các lĩnh vực: kế toán, hóa đơn; phí, lệ phí, kinh doanh bảo hiểm; quản lý giá; chứng khoán; sở hữu trí tuệ; xây dựng; thủy sản; lâm nghiệp; tài nguyên nước; hoạt động dầu khí, khoáng sản; bảo vệ môi trường; năng lượng nguyên tử; nhà ở; đất đai; đê điều; báo chí; xuất bản; sản xuất, buôn bán hàng cấm, hàng giả; lao động ngoài nước...
Với các vi phạm về thuế, kiểm toán độc lập thực hiện theo quy định pháp luật liên quan.
Riêng đối với vi phạm hành chính đang được thực hiện thì thời hiệu được tính từ thời điểm phát hiện hành vi vi phạm.
Như vậy với những hành vi vi phạm phức tạp nêu trên thì thời hiệu xử lý vi phạm hành chính kéo dài thêm 1 năm so với những vi phạm thông thường là cần thiết, để cơ quan chức năng đủ thời gian xem xét, đánh giá mức độ nghiêm trọng của hành vi, từ đó đưa ra kết luận chính xác, công bằng.
Theo Luật Xử lý vi phạm hành chính, những hành vi vi phạm hết thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính hoặc hết thời hạn ra quyết định xử phạt, người vi phạm vẫn có thể bị áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả.
Ví dụ, vi phạm hành chính trong lĩnh vực xây dựng (xây nhà không phép, sai phép), sử dụng đất (sử dụng đất sai mục đích…), hành vi vi phạm đã xảy ra nhiều năm, cơ quan chức năng không ban hành quyết định xử phạt nhưng vẫn ban hành quyết định áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả.
Lý do không ban hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính sẽ được nêu rõ trong quyết định áp dụng khắc phục hậu quả.
Tin Gốc: https://tuoitre.vn/vi-pham-giao-thong-nam-2023-den-nam-2026-bi-phat-nguoi-quy-dinh-ra-sao-20260406174620015.htm
