Từng địa phương, bộ ngành đang tìm cách để thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số, câu chuyện ở TP.HCM là một điển hình.
Từ tờ trình của UBND TP.HCM, HĐND TP.HCM vừa thông qua danh mục 33 khu đất (đợt 1) dự kiến thanh toán cho nhà đầu tư thực hiện dự án BT (xây dựng – chuyển giao) nhằm biến nguồn lực đất đai thành các công trình hạ tầng chiến lược, công trình trọng điểm cần thiết cho sự phát triển mới của TP.
Đáng chú ý, danh mục 33 khu đất HĐND TP thông qua trong đợt này đa phần là các khu đất quen thuộc nhờ vị trí “đất vàng” nhưng vì nhiều vướng mắc khác nhau chưa phát huy được giá trị “vàng”.
Danh mục 33 khu đất thuộc danh mục dự kiến thanh toán BT có nhiều khu đất ở trung tâm TP và khu đô thị mới Thủ Thiêm.
Trong đó một số khu “đất vàng” từ lâu đã quá quen thuộc với người dân TP như khu đất 2-4-6 Hai Bà Trưng, 8-12 Lê Duẩn, khu đất 33 Nguyễn Du, 34-36-42 Chu Mạnh Trinh (phường Sài Gòn), khu đất 152 Trần Phú (phường Chợ Quán)…
Các khu đất này do vướng vào quá trình xử lý thanh tra, vụ án nên chỉ quây tôn im ỉm, để hoang hàng chục năm trời giữa lòng TP. Tuy nhiên dịp Tết Bính Ngọ vừa qua, với chỉ đạo của Bí thư Thành ủy, UBND TP.HCM đã thay đổi diện mạo, biến một phần diện tích các khu đất này thành công viên, vườn hoa tạm phục vụ người dân TP vui xuân, đón Tết.
Khu đô thị mới Thủ Thiêm cũng góp vào danh mục 15 khu đất thuộc các phân khu 2,3,4 để dự kiến thanh toán cho các nhà đầu tư khi thực hiện các dự án hạ tầng cho TP. Trong đó có khu đất 2C (diện tích hơn 24ha) có vị trí khá đẹp, nằm gần khu đô thị Sala, bao quanh bởi các tuyến đường Nguyễn Thiện Thành, Trần Bạch Đằng. Khu đất này được duyệt quy hoạch là đất hỗn hợp dịch vụ, cây xanh, thể dục thể thao.
Bên cạnh đó danh mục còn một số khu đất có diện tích lớn và giá trị. Điển hình như khu đất 420 Nơ Trang Long (diện tích 14,8ha, phường Bình Lợi Trung). Khu đất này do Công ty Vissan làm nhà máy giết mổ gia súc nhưng hiện trạng xung quanh là đô thị phát triển hiện đại nên cũng cần thay đổi cho tương xứng. UBND TP.HCM đã có quyết định thu hồi từ năm 2019 và giao cho Trung tâm phát triển quỹ đất TP quản lý cho đến nay.
Hay khu đất gần 5ha có vị trí rất đẹp, mặt tiền đường Phạm Văn Đồng, cạnh Rạch Gò Dưa và sông Sài Gòn, thuộc phường Thủ Đức, trước đây đã từng được đầu tư dự án công viên nước (Sài Gòn Water Park) với quy mô lớn và hiện đại.
Tuy nhiên dự án đã ngưng trệ nhiều năm và hoang hóa. Năm 2014 UBND TP.HCM đã chấm dứt việc cho thuê khu đất và giao cho Trung tâm phát triển quỹ TP tiếp nhận quản lý. Còn khu đất nông trường dừa (134ha, thuộc phường Long Trường) nhiều năm trước được bố trí cho dự đầu tư khu đô thị/sân golf.
Tuy nhiên do sử dụng, đầu tư kém hiệu quả nên UBND TP đã thu hồi và phường Long Trường đang quản lý khu đất.
Nhìn chung các khu đất vừa được duyệt để dự kiến thanh toán BT hầu hết đều là đất công, có vị trí đẹp, đã có quy hoạch 1/2000, nhưng do các vướng mắc pháp lý khác nhau nên có quá trình sử dụng chưa hiệu quả trước đó.
Hiện nay thông qua việc đưa vào danh mục dự kiến thanh toán cho các hợp đồng BT, các khu đất trên sẽ không chỉ còn là vị trí “đất vàng” nữa mà sẽ thực sự phát huy giá trị “đất vàng” khi được quy đổi ra hàng loạt công trình hạ tầng chiến lược, trọng điểm của TP đang và sẽ triển khai trong thời gian ngắn sắp tới.
Là địa phương đang quản lý khu đất nông trường dừa, trao đổi với Tuổi Trẻ, ông Lê Ngọc Dũng, Chủ tịch UBND phường Long Trường, cho hay khu đất trên được địa phương quản lý chặt chẽ để bảo đảm sử dụng hiệu quả theo yêu cầu của TP. Khu đất này hiện có đường dẫn cầu Nhơn Trạch phía từ Đồng Nai về đường trên cao vành đai 3 TP.HCM.
Phía phường Thủ Đức cũng cho hay địa phương vẫn phối hợp quản lý khu đất Sài Gòn Water Park trên địa bàn và chờ khu đất này có cơ hội thay đổi.
Nghị quyết Đại hội đảng bộ TP.HCM (cuối tháng 10-2025) đã đề ra các chương trình trọng điểm, đột phá cho nhiệm kỳ 2025 – 2030 là đầu tư vào phát triển hạ tầng và xác định một trong những nhiệm vụ của Đảng bộ TP cũng như hệ thống chính trị là sử dụng hiệu quả nguồn tài nguyên của TP.
Từ sau khi có nghị quyết Đại hội Đảng bộ thành phố cộng với nhiều chính sách pháp luật về đất đai được tháo gỡ, có thể thấy một không khí khẩn trương, nhộn nhịp ở TP.HCM với nhiều dự án đầu tư. Đặc biệt là các dự án về hạ tầng chiến lược, trọng điểm (như đường sắt đô thị, cầu…) được các nhà đầu tư đề xuất thực hiện.
Với bối cảnh thành phố hiện nay, nhu cầu vốn đầu tư cho các dự án là rất lớn và tập trung trong cùng một giai đoạn với yêu cầu về tiến độ ngày càng cấp bách, đòi hỏi nhiều công trình phải được triển khai sớm để khắc phục tình trạng quá tải hạ tầng, tránh kéo dài và không làm chậm nhịp phát triển.
Đồng thời áp lực phát triển đô thị theo hướng đồng bộ, hiện đại, đặc biệt tại các khu vực trọng điểm. Trong khi đó khả năng cân đối ngân sách còn hạn chế đặt ra yêu cầu phải có cơ chế huy động và sử dụng nguồn lực linh hoạt, hiệu quả hơn.
Nghị quyết 254 của Quốc hội về tháo gỡ khó khăn, vướng mắc về đất đai (có hiệu lực từ ngày 1-1-2026) đã cho phép việc thanh toán cho hợp đồng BT bằng quỹ đất không qua đấu giá, đấu thầu. Đây là cơ sở quan trọng để từ đó thành phố rà soát quỹ đất để đưa vào danh mục dự kiến thanh toán đối ứng cho các nhà đầu tư.
Việc TP chuẩn bị danh mục quỹ đất thanh toán vừa qua là các khu đất có giá trị thương mại, khả năng khai thác cao, nhằm thu hút nhà đầu tư có năng lực, đồng thời bảo đảm đủ để thanh toán, hạn chế tối đa phát sinh nghĩa vụ ngân sách.
Điển hình như hiện nay đã có ba dự án đã được HĐND TP.HCM thông qua chủ trương đầu tư gồm: đầu tư xây dựng cầu Cần Giờ, cầu Phú Mỹ 2, dự án Khu liên hợp thể dục thể thao quốc gia Rạch Chiếc theo hợp đồng BT với tổng mức đầu tư khoảng 182.016 tỉ đồng và cần quỹ đất đối ứng. Các dự án này đang được khẩn trương thực hiện các thủ tục liên quan để sớm khởi công.
Việc HĐND TP.HCM thông qua danh mục 33 khu đất dự kiến thanh toán cho các hợp đồng BT về hạ tầng là rất cần thiết để đưa nguồn lực đất đai vào nền kinh tế vừa phù hợp điều kiện thực tiễn của TP.HCM cũng như đáp ứng yêu cầu phát triển mới của TP.HCM.
Trước động thái trên, trao đổi với Tuổi Trẻ, TS Phạm Viết Thuận, Viện trưởng Viện Kinh tế tài nguyên và môi trường TP.HCM, cho hay rất đồng tình bởi lẽ nguồn lực đất đai sẽ được sử dụng hiệu quả thay vì lãng phí như thời gian qua.
Theo ông Thuận, các khu đất trong danh mục đa phần đều có vị trí “đất vàng”, diện tích lớn, quy hoạch đầy đủ rất phù hợp để đầu tư các dự án thương mại, dịch vụ có giá trị, đóng góp cho sự phát triển kinh tế – xã hội của TP.
“Tuy nhiên đáng tiếc là nhiều năm qua các khu đất này vì nhiều vướng mắc đã không được sử dụng hiệu quả, lãng phí. Giờ đây khi được đưa vào quỹ đất dự kiến thanh toán thì các khu đất này sẽ được tính toán ra giá trị cụ thể. Khi các khu đất này được thanh toán cho nhà đầu tư thì một mặt TP vừa có được hạ tầng, mặt khác các khu đất được nhà đầu tư đầu tư các công trình thương mại, dịch vụ, phát triển đô thị thì TP cũng được lợi. Vấn đề quan trọng là TP cần phải tính toán xác định giá trị các khu đất cho chặt chẽ, hiệu quả…”, ông Thuận nói.
Theo ông Thuận, so với trước đây đất đai là tài sản công sẽ được mang ra đấu giá, đấu thầu thì giá trị đất bảo đảm được tính minh bạch, có lợi nhất. Tuy nhiên quy định đó cũng có những vướng mắc nhất định đối với phương thức đối tác công tư. Còn quy định hiện hành đã tháo gỡ, cho phép dùng đất công để thanh toán BT.
Việc này đòi hỏi thành phố phải xác định giá trị đất thật chặt chẽ để bảo đảm nguồn đất được sử dụng hiệu quả.
Đồng tình, luật sư Bùi Quốc Tuấn (Đoàn luật sư TP.HCM) cũng cho rằng quỹ đất ở vị trí đất vàng được thanh toán BT dạng chỉ định thì cần bảo đảm giá trị thị trường gắn với lợi thế vị trí phát sinh giá trị bởi lẽ “TP sẽ không còn nhiều vị trí đất vàng nữa để thanh toán cho nhà đầu tư, cần phải tính toán thật kỹ lưỡng…”, ông Tuấn nói.
Ông Nguyễn Hồng Lai, Bí thư Đảng ủy xã Trà Tân, cho biết sau khi triển khai thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, Ban Thường vụ Đảng ủy xã đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo tổ chức vận hành bộ máy chính quyền bảo đảm ổn định, thông suốt.
Giai đoạn 2026-2031, xã quyết tâm chuyển 20 - 30% diện tích nông nghiệp sang mô hình giá trị cao, mỗi năm phát triển 1 - 2 sản phẩm OCOP, giải ngân 100% vốn đầu tư công.
Cụ thể chuyển đổi từ 20 - 30% đất nông nghiệp sang mô hình sản xuất có giá trị kinh tế cao như rau sạch, thủy sản, phát triển cây dược liệu hoặc nông nghiệp công nghệ cao.
Xã đề nghị Ban Thường vụ Thành ủy thống nhất chủ trương đưa đề án bảo tồn, phát huy giá trị Khu di tích cách mạng Trung Trung Bộ - Nước Oa gắn với phát triển du lịch trên địa bàn xã Trà Tân vào danh mục đề án năm 2026.
Bố trí kinh phí từ nguồn kinh phí thành phố và chương trình mục tiêu quốc gia về phát triển văn hóa giai đoạn 2025 - 2035.
Chỉ đạo các cơ quan chuyên môn thuộc UBND thành phố nghiên cứu, đề xuất quy hoạch, mở bến thủy nội địa tại khu vực bờ đập thủy điện Sông Tranh 2 thuộc xã Trà Tân để đáp ứng nhu cầu đi lại, vận chuyển nguyên vật liệu của dân.
Ông Lê Minh Chiến, Chủ tịch UBND xã, cho hay ở địa phương tiềm năng nông nghiệp rất lớn, hiện nay xã đang xây dựng kế hoạch phát triển sản phẩm OCOP, nhất là cây quế là cây bản địa chủ lực. Xã cũng có sự chuyển đổi, định hướng xây dựng những mô hình cây trồng khác thay thế cây keo.
Theo ông, cây keo trồng 3 - 4 năm là khai thác, vì vậy thời gian tạo điều kiện cho đất phục hồi lại rất ít. Một trong những nguyên nhân dẫn đến sạt lở đất đó là việc trồng keo rất nhiều, nhất là dọc các tuyến đường giao thông.
Phó bí thư Thành ủy Đà Nẵng Nguyễn Mạnh Hùng đề nghị Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì mời các viện để nghiên cứu toàn bộ thổ nhưỡng vùng đất Quảng Nam (cũ), trồng cây gì phù hợp. Trên cơ sở làm đề án chuyển đổi cơ cấu cây trồng, phải làm từ thành phố xuống, các xã đề xuất, đồng thuận.
"Chúng tôi cùng lãnh đạo thành phố sẽ bàn việc chuyển đổi cây trồng từ cây keo sang các cây trồng khác", ông Hùng cho hay.
Đối với đề xuất mở bến thủy nội địa ở khu vực hồ Sông Tranh 2, ông Hùng giao Sở Xây dựng phối hợp với các sở, địa phương mở bến thủy nội địa vừa khai thác du lịch, giao Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch nghiên cứu kêu gọi doanh nghiệp đầu tư.
Bộ Tư pháp mới đây công bố hồ sơ thẩm định dự thảo Nghị định xử phạt vi phạm hành chính về an toàn thực phẩm. Dự thảo này do Bộ Y tế chủ trì soạn thảo.
Theo Bộ Y tế, an toàn thực phẩm là lĩnh vực tác động trực tiếp đến sức khỏe người dân, thường xuyên phát sinh các hành vi vi phạm với tính chất, mức độ ngày càng tinh vi, phức tạp.
Tuy vậy, mức xử phạt đối với nhiều hành vi hiện còn thấp, không đủ tính răn đe, nhất là các vi phạm về điều kiện bảo đảm an toàn đối với sản phẩm thực phẩm, tự công bố sản phẩm, quy định về kiểm nghiệm thực phẩm, quảng cáo thực phẩm, kinh doanh thực phẩm không rõ nguồn gốc, sử dụng phụ gia không được phép hoặc vượt mức cho phép…
Cơ quan soạn thảo cho rằng cần tăng mức xử phạt nhằm đảm bảo tính răn đe và ý thức tuân thủ pháp luật của các tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh thực phẩm.
Đồng thời, cần bổ sung một số hành vi chưa hiện hành, chưa quy định cho phù hợp với tình hình thực tế.
Tại dự thảo, Bộ Y tế đề xuất tăng mức phạt đối với các hành vi vi phạm từ 1,5 - 2 lần, tùy theo tính chất, mức độ, mức phạt của các hành vi; cùng đó là tăng hình phạt bổ sung.
Mức phạt tiền tối đa về an toàn thực phẩm sẽ là 100 triệu đồng đối với cá nhân và 200 triệu đồng đối với tổ chức, trừ một số trường hợp pháp luật có quy định khác.
Dự thảo cũng đề xuất sửa đổi về thẩm quyền lập biên bản vi phạm hành chính, thẩm quyền xử phạt hành chính; bổ sung về thẩm quyền của thủ trưởng cơ quan thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước theo chuyên ngành, lĩnh vực và một số chức danh khác…
Về một số vi phạm cụ thể, dự thảo đề xuất phạt tiền từ 80 - 100 triệu đồng với các hành vi sử dụng động vật chết do bệnh, dịch bệnh hoặc động vật bị tiêu hủy theo quy định của pháp luật để chế biến thực phẩm hoặc cung cấp, bán thực phẩm có nguồn gốc từ động vật chết do bệnh, dịch bệnh hoặc động vật bị tiêu hủy mà sản phẩm trị giá từ 10 triệu đồng trở lên mà chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự.
Cùng đó là hành vi sử dụng phụ gia thực phẩm, chất hỗ trợ chế biến thực phẩm có chứa hoặc nhiễm một trong các kim loại nặng, chất độc hại vượt giới hạn cho phép.
Đặc biệt, nếu mức tiền phạt cao nhất của khung tiền phạt tương ứng vẫn còn thấp hơn 7 lần giá trị sản phẩm vi phạm (mà chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự) thì phạt tiền từ 5 - 7 lần giá trị sản phẩm vi phạm.
Dự thảo cũng đề xuất mức phạt tiền từ 45 - 60 triệu đồng đối với hành vi sử dụng phụ gia thực phẩm, chất hỗ trợ chế biến thực phẩm không rõ nguồn gốc, xuất xứ.
Phạt tiền từ 15 - 20 triệu đồng đối với một trong các hành vi:
- Nơi sản xuất, chế biến, kinh doanh, bảo quản không cách biệt với nguồn ô nhiễm bụi, hóa chất độc hại và các yếu tố gây hại khác.
- Tường, trần, nền nhà khu vực sản xuất, kinh doanh, kho bảo quản bị thấm nước, rạn nứt, ẩm mốc.
- Không có hoặc không đầy đủ trang thiết bị, dụng cụ, phương tiện rửa và khử trùng phù hợp quy định để rửa, khử trùng tay, vệ sinh cá nhân và trang thiết bị, dụng cụ…
Để sử dụng tối ưu siêu ứng dụng VNeID, người dân, doanh nghiệp cần có tài khoản định danh điện tử mức độ 2. Khi tài khoản ở mức độ này, chủ tài khoản có thể sử dụng tất cả những tiện ích mà siêu ứng dụng VNeID mang lại, từ quản lý ví giấy tờ điện tử cho đến thực hiện các thủ tục hành chính, dùng ví điện tử…
Có con trai 19 tuổi gặp vướng mắc trong quá trình làm định danh điện tử mức 2, ông Lê Hải Nam chia sẻ khi con ông đến trụ sở công an làm thủ tục thì được hướng dẫn phải đăng ký chính chủ sim điện thoại mới làm được vì sim con trai đang dùng lại đứng tên ông.
Khi con trai ông Nam ra phòng giao dịch của nhà mạng đăng ký sim để chuyển đổi sở hữu sim từ bố sang con thì nhà mạng lại yêu cầu phải có định danh điện tử mức 2 mới làm thủ tục đăng ký sim chính chủ được.
Khi nghe 2 bên hướng dẫn, ông Nam không biết trường hợp của con trai mình phải làm những gì để được làm thủ tục cấp định danh điện tử mức 2, đã gửi thắc mắc nhờ Bộ Công an hướng dẫn.
Liên quan trường hợp trên, Bộ Công an cho hay, để đăng ký tài khoản định danh điện tử, người dân chỉ cần đăng ký với số điện thoại chưa được gắn với tài khoản định danh điện tử nào (không kiểm tra chính chủ trên phần mềm). Tuy nhiên, quy trình cấp vẫn yêu cầu sim đăng ký là sim chính chủ để tránh việc bị khóa tài khoản khi chính chủ của số điện thoại đó đăng ký tài khoản định danh mang tên họ.
Về đăng ký sim chính chủ, Bộ Công an cho hay, theo quy định hiện hành thì người dân chỉ cần căn cước hoặc hộ chiếu còn thời hạn sử dụng mà hoàn toàn không yêu cầu phải có định danh điện tử mức 2.
VNeID là ứng dụng do Bộ Công an phát triển, xây dựng trên nền tảng cơ sở dữ liệu định danh, dân cư và hệ thống xác thực điện tử.
Thời gian qua, ứng dụng này liên tục được cập nhật, bổ sung nhiều tính năng mới nhằm phục vụ người dân tốt nhất, với kỳ vọng trở thành một "siêu ứng dụng".
Ví giấy tờ trên VNeID, Bộ Công an đã tích hợp và hiển thị nhiều loại giấy tờ của công dân, như: căn cước công dân, giấy phép lái xe, bảo hiểm y tế, đăng ký xe, thông tin thuế, thông tin cư trú… Những giấy tờ điện tử này có giá trị tương đương bản vật lý, người dân có thể dùng xuất trình.
Ngoài ra, trên ứng dụng này, người dân cũng có thể làm các thủ tục hành chính tại nhà, như cấp đổi căn cước công dân; đăng ký tạm trú, thường trú, khai báo tạm vắng; cấp phiếu lý lịch tư pháp; đăng ký xe; đăng ký khai sinh, khai tử…
Thời gian qua, các nhà mạng liên tục phát đi khuyến cáo người dùng nhanh chóng rà soát và chủ động cập nhật chuẩn hóa thông tin thuê bao để tránh bị gián đoạn liên lạc. Nếu thuê bao không xác thực, không phải chính chủ sẽ bị khóa.
Vừa qua ứng dụng VNeID cũng tự động hiển thị số điện thoại trong mục ví giấy tờ đối với các tài khoản có số điện thoại chính chủ và đã liên kết với tài khoản định danh điện tử mức 2 (còn gọi là tài khoản VNeID) với thông tin trùng khớp với cơ sở dữ liệu dân cư.