Chiếc SUV màu đen chở Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu tới Nhà Trắng lúc gần 11h sáng 11/2. Lãnh đạo Israel, người suốt nhiều tháng trước đó thúc giục Mỹ chấp nhận kế hoạch tấn công lớn vào Iran, được đưa nhanh vào phía trong, tránh xa tầm mắt của báo chí.
Trong cuốn sách sắp xuất bản mang tên “Thay đổi chế độ: Bên trong nhiệm kỳ quyền lực của ông Donald Trump”, hai phóng viên Nhà Trắng kỳ cựu của NYTimes là Jonathan Swan và Maggie Haberman cho biết quá trình ông Trump quyết định phát động cuộc tấn công vào Iran hồi cuối tháng 2 bắt đầu từ chuyến thăm này.
Dựa trên những cuộc phỏng vấn với các quan chức Mỹ, hai phóng viên cho biết nhiệm vụ chính của Thủ tướng Netanyahu trong chuyến thăm Nhà Trắng hôm đó là thuyết trình về Iran cho Tổng thống Donald Trump và quan chức Mỹ tại Phòng Tình huống. Căn phòng này vốn là nơi hiếm khi được sử dụng cho các cuộc họp trực tiếp với lãnh đạo nước ngoài.
Nỗ lực thuyết phục của Israel
Theo NYTimes, tại Phòng Tình huống ngày 11/2, ông Trump không ngồi ở vị trí quen thuộc tại đầu bàn họp bằng gỗ gụ. Thay vào đó, ông ngồi ở một bên, đối diện với những màn hình lớn gắn trên tường.
Chánh văn phòng Nhà Trắng Susie Wiles, Ngoại trưởng Marco Rubio, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Dan Caine, Giám đốc CIA John Ratcliffe, đặc phái viên Steve Witkoff và con rể ông Trump là Jared Kushner cũng góp mặt.
Tuy nhiên, Phó Tổng thống Mỹ JD Vance vắng mặt. Ông đang ở Azerbaijan và cuộc họp được lên lịch gấp đến mức ông không kịp trở về Mỹ tham gia.
Thủ tướng Netanyahu ngồi ở phía bên kia bàn, đối diện với Tổng thống Trump. Xuất hiện trên màn hình phía sau ông là David Barnea, giám đốc cơ quan tình báo Mossad của Israel, cùng các quan chức nước này.
Theo các quan chức Mỹ giấu tên, trong bài thuyết trình, Thủ tướng Netanyahu cho rằng thời cơ đã chín muồi để thay đổi chế độ ở Iran và bày tỏ niềm tin rằng một sứ mệnh chung giữa Mỹ và Israel cuối cùng có thể làm được điều đó.
Ông Netanyahu và đội ngũ của mình đã vạch ra các điều kiện mà họ cho là dấu hiệu cho một chiến thắng chắc chắn. Họ tin chương trình tên lửa đạn đạo của Iran có thể bị phá hủy chỉ trong vài tuần. Chính quyền Iran cũng được cho là sẽ suy yếu tới mức không thể phong tỏa eo biển Hormuz, tuyến hàng hải nắm giữ 20% nguồn cung dầu toàn cầu. Đồng thời, họ đánh giá khả năng Iran tấn công vào lợi ích của Mỹ ở các nước láng giềng vùng Vịnh là rất thấp.
Mossad chỉ ra các cuộc biểu tình đường phố ở Iran sẽ bắt đầu trở lại và một chiến dịch ném bom dữ dội có thể tạo điều kiện cho phe đối lập tại nước này lật đổ chế độ. Phía Israel còn nhận định các tay súng dân quân người Kurd sẽ vượt biên từ Iraq để mở một mặt trận trên bộ ở phía tây bắc, làm phân tán thêm lực lượng của Iran và đẩy nhanh sự sụp đổ của chế độ này.
Ông Netanyahu thuyết trình bằng giọng điệu đầy tự tin và điều đó dường như đã gây ấn tượng với Tổng thống Mỹ.
“Nghe có vẻ ổn đấy”, ông Trump nói với lãnh đạo Israel, theo lời kể của các quan chức. Đối với ông Netanyahu, đây là tín hiệu “bật đèn xanh” cho chiến dịch chung giữa hai nước.
Ông Netanyahu không phải là người duy nhất rời cuộc họp với ấn tượng rằng ông Trump gần như đã quyết định xong. Các cố vấn của Tổng thống Mỹ cũng cảm thấy ông đã ấn tượng trước lời hứa về những gì quân đội và tình báo Israel có thể làm, giống như cách ông đã bị thuyết phục trước cuộc chiến 12 ngày với Iran hồi tháng 6/2025.
Trong cuộc gặp ở Phòng Nội các trước đó, ông Netanyahu cũng đã cố gắng hướng sự chú ý của các quan chức Mỹ vào mối đe dọa đến từ Lãnh tụ Tối cao 86 tuổi của Iran khi đó là Ali Khamenei.
Thủ tướng Israel thừa nhận về những rủi ro có thể xảy ra trong chiến dịch, nhưng ông thêm rằng nguy cơ của việc không hành động còn lớn hơn. Ông lập luận cái giá phải trả cho việc hành động sẽ chỉ tăng lên nếu họ trì hoãn tấn công, để Iran có thêm thời gian đẩy nhanh sản xuất tên lửa và tạo ra lá chắn vững chắc cho chương trình hạt nhân của họ.
Mọi người trong phòng đều hiểu rằng Iran có khả năng tích lũy kho tên lửa và máy bay không người lái với chi phí thấp và nhanh hơn nhiều so với việc Mỹ có thể chế tạo và cung cấp các tên lửa đánh chặn đắt đỏ cho khu vực.
Các bài trình bày của ông Netanyahu và phản hồi tích cực của ông Trump đã tạo ra nhiệm vụ cấp bách cho cộng đồng tình báo Mỹ. Ngay trong đêm, các nhà phân tích đã làm việc để đánh giá tính khả thi trong kế hoạch của Israel.
Đánh giá của tình báo Mỹ
Kết quả phân tích tình báo của Mỹ được chia sẻ vào ngày 12/2 trong cuộc họp chỉ dành cho quan chức nước này tại Phòng Tình huống. Trước khi ông Trump đến, hai quan chức tình báo cấp cao đã thảo luận vấn đề với nhóm thân cận của Tổng thống.
Họ chia bài thuyết trình của ông Netanyahu thành 4 phần. Đầu tiên là đòn phủ đầu để hạ sát lãnh tụ tối cao Iran. Tiếp theo là làm tê liệt khả năng ảnh hưởng và đe dọa các láng giềng vùng Vịnh của Iran. Thứ ba là cuộc nổi dậy của người dân Iran và cuối cùng là thay đổi chế độ.
Các quan chức đánh giá hai mục tiêu đầu tiên có thể đạt được bằng sức mạnh tình báo và quân sự của Mỹ. Tuy nhiên, họ cho rằng phần thứ ba và thứ tư trong đề xuất của ông Netanyahu, bao gồm khả năng người Kurd tiến hành cuộc tấn công trên bộ vào Iran, là xa rời thực tế.
Khi ông Trump tham gia cuộc họp, ông Ratcliffe trình bày đánh giá này cho Tổng thống. Giám đốc CIA đã sử dụng một từ để mô tả kịch bản thay đổi chế độ mà Thủ tướng Israel vạch ra là “nực cười”. Lúc đó, ông Rubio cũng nói rằng “nói cách khác, đó là chuyện nhảm nhí”.
Ông Ratcliffe cho hay với tính chất khó lường trong các cuộc xung đột, việc thay đổi chế độ có thể xảy ra, nhưng nó không nên được coi là mục tiêu khả thi ngay từ đầu. Ông Vance, người vừa trở về từ Azerbaijan, cũng bày tỏ sự hoài nghi về điều đó.
Tổng thống Trump quay sang tướng Caine và hỏi “ông nghĩ sao về điều này?”.
“Thưa Tổng thống, theo kinh nghiệm của tôi, đây là cách làm quen thuộc của phía Israel. Họ thường nói quá lên và kế hoạch không phải lúc nào cũng được chuẩn bị kỹ lưỡng. Họ biết họ cần chúng ta, nên mới ra sức thuyết phục như vậy”, ông Caine trả lời.
Ông Trump cân nhắc đánh giá này và nói việc thay đổi chế độ sẽ là “vấn đề của họ”. Không rõ ông đang ám chỉ “họ” ở đây là người Israel hay người dân Iran.
Tuy nhiên, ông dường như vẫn rất quan tâm đến việc thực hiện hai mục tiêu, gồm hạ sát lãnh tụ tối cao cùng các nhà lãnh đạo hàng đầu của Iran và phá hủy quân đội nước này.
Trong những cuộc thảo luận tiếp theo, tướng Caine đã nói với ông Trump và những người khác rằng một chiến dịch lớn chống lại Iran sẽ làm cạn kiệt kho vũ khí của Mỹ, bao gồm cả tên lửa đánh chặn. Nguồn vũ khí này đã suy giảm sau nhiều năm hỗ trợ Ukraine và Israel và ông Caine không thấy kho dự trữ có thể nhanh chóng bù đắp.
Thông tin này cũng được nhiều tờ báo lớn của Mỹ đăng tải. Wall Street Journal dẫn các nguồn tin cho biết cả tướng Caine lẫn các quan chức Lầu Năm Góc đều cảnh báo về những rủi ro như thương vong đối với binh sĩ Mỹ và đồng minh, cũng như nguy cơ lực lượng phòng không Mỹ cạn kiệt nguồn lực nếu tấn công Iran.
Theo hai nhà báo của NYTimes, trong cuộc họp, tướng Caine cũng cảnh báo nguy cơ Iran phong tỏa eo biển Hormuz. Ông Trump đã bác bỏ khả năng đó với giả định rằng chính quyền Iran sẽ “đầu hàng” trước khi điều đó xảy ra. Tổng thống dường như nghĩ rằng đó sẽ là một cuộc chiến rất nhanh chóng, niềm tin được củng cố bởi phản ứng yếu ớt của Tehran trước cuộc ném bom của Mỹ vào cơ sở hạt nhân nước này hồi tháng 6 năm ngoái.
Song những lời cảnh báo của ông Caine được truyền đạt một cách khéo léo, lồng ghép với những lưu ý Mỹ có nguồn cung gần như vô tận về các loại bom dẫn đường chính xác giá rẻ và có thể tấn công Iran trong nhiều tuần sau khi giành được quyền kiểm soát bầu trời.
Trong suốt các cuộc thảo luận, tướng Caine chưa bao giờ trực tiếp nói với Tổng thống rằng chiến tranh với Iran là một ý tưởng tệ, mặc dù một số đồng nghiệp của ông tin rằng đó chính xác là những gì Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân đang nghĩ.
Suy nghĩ của ông Trump và đội ngũ cố vấn
Dù nhiều cố vấn của Tổng thống Mỹ không thực sự đặt niềm tin vào ông Netanyahu, quan điểm của Thủ tướng Israel dường như có nhiều điểm chung với ông Trump.
Iran vốn được xem là một trong những vấn đề hàng đầu về chính sách đối ngoại trong hai nhiệm kỳ của ông Trump. Ông xem đây là đối thủ nguy hiểm và sẵn sàng chấp nhận rủi ro để ngăn nước này sở hữu vũ khí hạt nhân.
Hơn nữa, những lập luận của ông Netanyahu phù hợp với mong muốn của ông Trump về thay đổi chế độ giáo sĩ ở Iran. Ngoài ra, Iran được cho là có âm mưu ám sát ông Trump để trả thù cho tướng Qassem Soleimani, người bị lực lượng Mỹ hạ sát vào tháng 1/2020 ở Iraq.
Trở lại Nhà Trắng nhiệm kỳ này, ông Trump tin tưởng nhiều hơn vào khả năng của quân đội Mỹ. Điều này càng được củng cố sau cuộc đột kích táo bạo để bắt Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro tại dinh thự riêng hồi đầu tháng 1.
Trong nội các, ông Hegseth là người ủng hộ mạnh mẽ nhất cho ý tưởng về cuộc chiến chống lại Iran, theo các quan chức Nhà Trắng.
Ngoại trưởng Rubio tỏ ra ngần ngại hơn. Ông không tin người Iran sẽ dễ chấp nhận thỏa thuận, nhưng ưu tiên của ông là tiếp tục gây áp lực tối đa thay vì bắt đầu cuộc chiến toàn diện. Tuy nhiên, ông không cố tìm mọi cách ngăn ông Trump từ bỏ kế hoạch.
Bà Wiles không có xu hướng can thiệp mạnh vào vấn đề quân sự trong các cuộc họp lớn. Thay vào đó, bà khuyến khích đội ngũ cố vấn chia sẻ quan điểm và mối quan ngại của họ với Tổng thống. Và bà cũng tin rằng chuyên môn của các cố vấn như tướng Caine, ông Ratcliffe hay ông Rubio quan trọng hơn đối với Tổng thống Trump.
Dù cũng lo ngại kịch bản Mỹ bị kéo vào cuộc chiến ở Trung Đông và những hệ lụy của nó đối với cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ của đảng Cộng hòa, bà Wiles cuối cùng vẫn chấp thuận chiến dịch.
Phó tổng thống JD Vance là người lo lắng về viễn cảnh chiến tranh hơn bất kỳ ai trong vòng thân cận của ông Trump. Ông mô tả một cuộc chiến với Iran là “sự lãng phí nguồn lực khổng lồ” và “cực kỳ tốn kém”.
Ông lo ngại cuộc chiến chống lại chế độ có ý chí sinh tồn mãnh liệt như Iran có thể khiến Mỹ rơi vào tình thế tồi tệ hơn nhiều. Ông tin khó có thể đoán định chính xác những gì Iran có thể làm khi cảm thấy bị đe dọa và cuộc chiến theo đó có thể diễn tiến rất khó lường.
Ngoài tất cả những điều này, có lẽ rủi ro lớn nhất là Iran nắm lợi thế tại eo biển Hormuz. Nếu tuyến hàng hải này bị phong tỏa, giá nhiên liệu sẽ tăng cao và hậu quả tại Mỹ sẽ rất nghiêm trọng.
Dù vậy, ông cũng không hoàn toàn là người theo đuổi hòa bình. Hồi tháng 1, khi ông Trump công khai cảnh báo Iran ngừng trấn áp người biểu tình và hứa rằng “sự giúp đỡ đang đến”, ông Vance đã âm thầm khuyến khích Tổng thống thực thi “lằn ranh đỏ” của mình.
Song điều mà Phó tổng thống Mỹ thúc đẩy chỉ là cuộc tấn công có giới hạn, gần giống cuộc tập kích tên lửa của Mỹ vào Syria năm 2017 khi Washington cáo buộc Damascus sử dụng vũ khí hóa học chống lại dân thường, theo các nguồn tin.
Sau đó, khi thấy chắc chắn Tổng thống đã quyết định thực hiện chiến dịch quy mô lớn và khó có thể thay đổi suy nghĩ đó, ông Vance lập luận rằng nên tiến hành bằng lực lượng áp đảo, với hy vọng đạt được các mục tiêu một cách nhanh chóng.
Tucker Carlson, cựu người dẫn chương trình đài Fox News, đã đến Phòng Bầu dục vài lần trong năm qua để cảnh báo ông Trump rằng một cuộc chiến với Iran sẽ ảnh hưởng tiêu cực đến nhiệm kỳ tổng thống của ông. Vài tuần trước khi cuộc chiến bắt đầu, ông Trump, người đã quen biết Carlson nhiều năm, đã cố gắng trấn an ông qua điện thoại.
“Tôi biết anh đang lo lắng về việc đó, nhưng mọi chuyện sẽ ổn thôi,” Tổng thống nói. Khi Carlson hỏi làm sao ông biết được, ông Trump trả lời “vì lúc nào chả vậy”.
Từng bước tiến hành chiến dịch
Trong những ngày cuối tháng 2, Mỹ và Israel thảo luận về thông tin tình báo mới có thể giúp thúc đẩy kế hoạch tấn công của họ. Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei sẽ nhóm họp cùng các quan chức cấp cao tại một địa điểm trên mặt đất vào ban ngày. Theo họ, đó là cơ hội hiếm có để đánh vào trung tâm bộ máy lãnh đạo Iran.
Ông Trump đã cho Iran thêm một cơ hội để đạt thỏa thuận về chương trình hạt nhân, khi thúc đẩy các cuộc đàm phán tại Geneva. Nỗ lực ngoại giao cũng giúp Mỹ có thêm thời gian để chuyển khí tài quân sự đến Trung Đông.
Các cố vấn cho biết Tổng thống trên thực tế đã quyết định tấn công từ nhiều tuần trước, nhưng vẫn chưa chốt thời điểm cụ thể. Giờ đây, ông Netanyahu hối thúc ông hành động nhanh chóng.
Cùng tuần đó, ông Kushner và ông Witkoff đã gọi điện về từ Geneva sau cuộc hội đàm mới nhất với các quan chức Iran. Qua ba vòng đàm phán tại Oman và Thụy Sĩ, hai bên vẫn chưa tìm được tiếng nói chung về chương trình hạt nhân của Iran. Hai nhà đàm phán của ông Trump nói rằng có thể thương lượng được điều gì đó với Iran, nhưng sẽ mất nhiều tháng bởi Iran dường như đang “câu giờ”.
Khoảng 17h ngày 26/2, cuộc họp tại Phòng Tình huống bắt đầu. Ông Trump ngồi ở vị trí đầu bàn như thường lệ. Phó tổng thống Vance, tướng Caine, Bộ trưởng Hegseth, Ngoại trưởng Rubio, bà Wiles, ông Ratcliffe, cố vấn Nhà Trắng David Warrington, Giám đốc truyền thông Nhà Trắng Steven Cheung và Thư ký báo chí Karoline Leavitt đều góp mặt.
Tổng thống mở đầu cuộc họp bằng câu hỏi “được rồi, giờ chúng ta có gì nào?”. Ông Hegseth và tướng Caine thông báo trình tự cuộc tấn công. Sau đó, ông Trump nói muốn nghe ý kiến của mọi người có mặt.
“Ngài biết tôi nghĩ đây là một ý tưởng tồi, nhưng nếu ngài muốn thực hiện, tôi sẽ ủng hộ”, ông Vance nói.
Bà Wiles nói với Tổng thống Trump rằng ông nên thực hiện kế hoạch nếu cảm thấy đây là điều cần phải tiến hành vì an ninh quốc gia Mỹ. Ông Ratcliffe không đưa ra ý kiến về việc có nên tiến hành hay không, nhưng ông chia sẻ thông tin tình báo mới rằng giới lãnh đạo Iran sắp tập hợp tại khu dinh thự của ông Ali Khamenei ở Tehran.
Ông Cheung trình bày những hệ lụy mà chính quyền có thể phải đối mặt trong nước nếu tiến hành chiến dịch. Ông Trump đã tranh cử với lập trường phản đối các cuộc chiến tranh và người dân cũng không ủng hộ việc Mỹ tham gia xung đột ở nước ngoài. Dù vậy, ông nói thêm rằng bất kể ông Trump quyết định như thế nào, đó cũng sẽ là đúng đắn.
Leavitt nói với Tổng thống rằng đây là quyết định của ông và đội ngũ báo chí sẽ quản lý thông tin liên quan tốt nhất có thể.
Ngoại trưởng Rubio đưa ra quan điểm rõ ràng hơn. Nếu mục tiêu là thay đổi chế độ hay tạo điều kiện cho một cuộc nổi dậy, Mỹ không nên tiến hành chiến dịch. Nhưng nếu mục tiêu là phá hủy chương trình tên lửa của Iran, đó là điều có thể đạt được.
Mọi người nhìn chung đều tôn trọng quyết định của ông Trump. Họ đã thấy ông đưa ra những quyết định táo bạo, chấp nhận rủi ro và bằng cách nào đó vẫn giành chiến thắng. Không ai cản trở ông lúc này.
“Tôi nghĩ chúng ta cần phải thực hiện”, Tổng thống nói với cả phòng. Ông cho hay Mỹ cần đảm bảo Iran không thể có vũ khí hạt nhân và không thể thoải mái phóng tên lửa vào Israel hay các nước Trung Đông.
Trên chuyên cơ Không lực Một vào chiều hôm sau, ông Trump gửi mệnh lệnh. “Chiến dịch Cơn thịnh nộ Kinh hoàng đã được phê duyệt. Không hủy bỏ. Chúc may mắn”, ông nói.
Tổng thống Mỹ và phát ngôn viên Nhà Trắng chưa bình luận về các thông tin trên.
Tổng thống Zelensky: Ukraine đề xuất ngừng tập kích năng lượng
Ngày 6/4, Tổng thống Volodymyr Zelensky cho biết Ukraine đã đề xuất một lệnh ngừng bắn năng lượng với Nga thông qua các quan chức Mỹ đóng vai trò trung gian.
"Nếu Nga sẵn sàng ngừng các cuộc tập kích vào cơ sở hạ tầng năng lượng của chúng tôi, chúng tôi sẽ sẵn sàng đáp trả tương xứng. Đề xuất này đã được chuyển đến phía Nga thông qua Mỹ", ông Zelensky nói trong bài phát biểu tối 6/4.
Vài ngày trước, trong cuộc điện đàm với các nhà đàm phán Mỹ hôm 1/4, ông Zelensky đã đề xuất một lệnh ngừng bắn vào dịp Lễ Phục Sinh liên quan đến cơ sở hạ tầng năng lượng. Nga đã từ chối và tiếp tục phóng tên lửa và UAV vào Ukraine.
Với việc các quan chức Mỹ dự kiến sẽ đến Ukraine vào cuối tháng này sau khi tiến trình đàm phán hòa bình rơi vào bế tắc, Kiev tiếp tục nỗ lực về các đảm bảo an ninh, ông Zelensky cho biết.
"Như đã thỏa thuận, Ukraine đang chuẩn bị các đề xuất của mình - củng cố văn kiện về các đảm bảo an ninh. Các đảm bảo an ninh chính là chìa khóa để chấm dứt chiến tranh thực sự, để có được hòa bình lâu dài", ông nói.
Trong khi đó, ông Zelensky lưu ý rằng các quan chức Ukraine và Mỹ đang liên lạc hàng ngày.
Các đặc phái viên của Tổng thống Donald Trump - Steve Witkoff và Jared Kushner - dự kiến sẽ dẫn đầu một phái đoàn Mỹ đến Kiev sau lễ Phục sinh, được Giáo hội Chính thống giáo cử hành vào ngày 12/4.
Chuyến đi này sẽ đánh dấu chuyến thăm Ukraine đầu tiên của hai ông Witkoff và Kushner cùng lúc, những người đã từng đến Moscow nhiều lần. Phái đoàn cũng có thể bao gồm Thượng nghị sĩ đảng Cộng hòa Lindsey Graham.
Ukraine tập kích ồ ạt vào Novorossiysk, Nga thiệt hại nặng
Kênh Military Summary đưa tin, đêm 5-6/4, quân đội Ukraine (AFU) phát động cuộc tấn công bằng UAV quy mô lớn vào Novorossiysk trên lãnh thổ Nga. Trạm dầu Sheskharis (2 cầu cảng và các nút điều khiển đường ống) đã bị đánh trúng, khiến việc xuất khẩu dầu thô bị đình trệ hoàn toàn. Ngoài ra, một UAV FP-2 của Ukraine đã tập kích khinh hạm Admiral Grigorovich của Hải quân Nga đậu trong cảng.
Tình hình trên tiền tuyến ở miền Nam Ukraine vẫn khá căng thẳng, trong khi quân đội Nga (RFAF) tiếp tục tiến về Sloviansk. Hình ảnh định vị địa lý xác nhận lực lượng Moscow đã giành được lãnh thổ ở Kryva Luka và Rai-Aleksandrivka.
Nga duy trì thế chủ động ở các khu vực trọng điểm
Theo kênh Readovka, giao tranh nóng bỏng nhất đang diễn ra ở các khu vực Sumy, Konstantinovka, Sloviansk và Zaporizhia. Đồng thời, AFU đang tăng cường phản công ở các khu vực Kupyansk và Dobropillia. Lực lượng Kiev cố gắng ngăn chặn bước tiến của Nga bằng cách tái bố trí lực lượng dự bị và phát động phản công cục bộ.
Quân đội Nga liên tục làm suy yếu khung phòng thủ của đối phương dọc theo tuyến Liman - Sloviansk - Konstantinovka. Đồng thời, vùng đệm ở khu vực biên giới giữa các tỉnh Sumy và Kharkov đang mở rộng.
Nga mở rộng vùng đệm an ninh ở Sumy và Kharkov
RFAF tiếp tục các hoạt động tấn công ở một số khu vực thuộc các huyện Sumy và Glukhovsky, tiến thêm 150-200m mỗi ngày và dần mở rộng vùng kiểm soát của họ ở khu vực biên giới. Giao tranh ác liệt nhất đang diễn ra ở vùng lân cận Peschanoye, Miropolye, Volnaya Sloboda, Pustogorod và Krasnopolye, nơi AFU buộc phải điều động lực lượng dự bị, bao gồm Lữ đoàn cơ giới độc lập 157 và Lữ đoàn Đổ bộ đường không 78.
Những nỗ lực gia tăng của Ukraine cho thấy mong muốn ngăn chặn sự hình thành một mũi nhọn chiến thuật ổn định đe dọa khả năng kết nối giao thông của khu vực đô thị Sumy. Mặc dù AFU cố gắng ổn định mặt trận, nhưng chính họ đã xác nhận sự mở rộng dần dần vùng kiểm soát của Nga ở một số khu vực, bao gồm cả việc tiến công lên tới 150m ở huyện Shostka.
Giao tranh chiến hào ác liệt vẫn tiếp diễn ở các khu vực Liptsovsky, Vovchansky và Velykoburluksky thuộc vùng Kharkov. RFAF đang tiến lên vài trăm mét, đẩy lùi đối phương một cách có hệ thống khỏi biên giới. Hỏa lực ở các khu vực Ternovaya, Veseloye, Lozovaya và Ambarnoye đang tàn phá tuyến phòng thủ của Ukraine, và có dấu hiệu mất kỷ luật ở một số đơn vị thuộc Lữ đoàn cơ giới độc lập số 72 và Lữ đoàn cơ giới độc lập số 127 AFU.
Kupyansk - Liman: Căng thẳng leo thang
Phía nam Kupyansk, giao tranh đã leo thang ở vùng lân cận Kurilovka, Peschanoye và Kovsharovka. Lực lượng Kiev đang tiến hành các cuộc phản công ở phía bắc Kupyansk, nhằm ngăn chặn sự mở rộng vùng kiểm soát của đối phương vào khu vực đô thị.
Đồng thời, phía tây bắc Liman, các đơn vị Moscow đang tấn công các điểm vượt sông và tuyến đường tiếp tế của AFU, nhằm phá vỡ nguồn cung cấp cho nhóm binh sĩ Ukraine ở tả ngạn sông Seversky Donets. Các bước tiến ở vùng ngoại ô phía đông bắc Liman cho thấy Nga gây áp lực có hệ thống lên cụm cứ điểm phòng thủ Liman.
Nga gây áp lực lên cụm đô thị Sloviansk - Kramatorsk
RFAF tiếp tục phá vỡ các tuyến phòng thủ của đối phương trên các tuyến tiếp cận Sloviansk. Các hành động đột phá đang diễn ra theo hướng Rai-Aleksandrivka, bao vây lực lượng Kiev từ phía bắc và phía nam Nikiforovka và Kaleniky.
Việc Ukraine mất một số vị trí trung gian tạo tiền đề cho việc Nga gây áp lực hơn nữa lên cơ sở hạ tầng năng lượng của khu vực - nhà máy nhiệt điện Sloviansk phải ngừng hoạt động. Lực lượng Moscow đã chọc thủng phòng tuyến của đối phương gần Kaleniky, và giao tranh đang dần tiến về phía nhà máy điện.
Những đợt tiến công ở khu vực này đe dọa xuyên thủng tuyến phòng thủ của AFU giữa Sloviansk và Kramatorsk. Theo báo cáo từ chiến trường, Sloviansk đã chính thức nằm trong tầm bắn của pháo binh Nga.
Kênh Rybar có chung nhận định với Readovka khi cho biết, theo hướng Sloviansk, các đơn vị thuộc Tập đoàn quân hỗn hợp số 3 RFAF lại tiếp tục phát triển mạnh dọc theo tuyến Krivaya Luka - Kaleniki, chiếm giữ một số vành đai rừng trong khu vực này.
Điều này được tiết lộ qua việc công bố các đoạn phim giám sát khách quan, vì vậy trên thực tế, những thành công ở đây thậm chí có thể còn lớn hơn, vì các đơn vị Moscow đang rất tích cực hoạt động dọc theo tuyến này.
Xa hơn về phía bắc, gần Ozernoye, lực lượng lân cận Cụm tác chiến phía Tây RFAF loại bỏ một nhóm binh sĩ Ukraine đã xâm nhập vào khu vực đầm lầy phía nam Yampol. Tuy nhiên, hiện chưa có thông tin nào về việc liệu lực lượng Kiev có còn hiện diện ở phía tây bắc Zakotnoye hay không.
Việc tiến quân đều đặn của Nga theo hướng này đạt được một phần nhờ các cuộc tập kích có hệ thống vào phương tiện vận chuyển và pháo binh đối phương.
Hệ thống phòng thủ của Kiev đã bị phá vỡ bởi UAV gần Kaleniki, khu vực vừa được giải tỏa, sau đó là Rai-Aleksandrovka, và các phương tiện vận chuyển của AFU đang bị phá hủy ở Nikolaevka và Orekhovatka, nơi họ đang cố gắng tiếp tế cho các đơn vị tiền tuyến. Kết quả là, lực lượng Kiev đang mất dần các vị trí, bị cắt đứt nguồn tiếp tế, và dần dần rút lui về phía tây.
Konstantinovka sắp bị Nga bao vây
Giao tranh ác liệt tiếp diễn ở trung tâm Konstantinovka, bao gồm cả khu vực gần ga xe lửa và khu công nghiệp. Đồng thời, áp lực lên hai bên sườn đang gia tăng, cho thấy RFAF nỗ lực bao vây thành phố. Bên cạnh đó, việc máy bay Nga tăng cường ném bom vào Druzhkivka đang làm suy yếu khả năng chống chịu của lực lượng hỗ trợ cận chiến của Ukraine.
Hỏa lực có hệ thống nhắm vào hàng loạt đầu mối giao thông cho thấy các điều kiện đang được quân đội Nga chuẩn bị cho việc đẩy mạnh hơn nữa cuộc tấn công về phía khu vực đô thị Kramatorsk.
Ukraine phản công Dobropillia
Giao tranh dữ dội tiếp diễn ở khu vực Grishino, Novoaleksandrivka, Vasilevka và Sergeyevka. Các đơn vị Moscow đang giải tỏa Grishino và đồng thời gia tăng áp lực ở phía bắc Novoaleksandrivka, nhằm tiến đến biên giới vùng Dnipropetrovsk.
Lực lượng Kiev đang phát động các cuộc phản công ở phía tây Rodinske bằng xe tăng phương Tây, nhưng chiến tuyến vẫn không thay đổi đáng kể. Việc RFAF duy trì áp lực ở khu vực này đe dọa làm suy yếu sự ổn định trên toàn bộ tuyến phòng thủ của AFU ở phía tây khu vực Pokrovsk.
Tình hình đáng báo động với Nga ở Zaporizhia
Phía tây - tây bắc Huliaipole, Cụm tác chiến phía Đông RFAF đang tiến hành các hoạt động đột kích trên các tuyến đường tiếp cận Vozdvizhevka, Verkhnyaya Tersa và Komsomolske. Việc phá hủy các tuyến đường hậu cần ở phía tây tuyến Rozdvyanka - Verkhnyaya Tersa đang làm phức tạp việc tiếp tế cho cụm lực lượng Kiev.
Các cuộc phản công của AFU không thành công ở một số khu vực. Đồng thời, tại Orekhov, Lực lượng Kiev đã tăng cường hoạt động tại Stepnogorsk và Primorskoye, nơi họ đang cố gắng duy trì phòng thủ ổn định.
Trái ngược với thông tin tích cực dành cho Nga của Readovka, kênh Rybar đưa tin tình hình ở khu vực tây Zaporizhia tiếp tục xấu đi. Mặc dù lực lượng Moscow gần đây đã phản công ở Primorskoye nhưng Ukraine vẫn tiếp tục hoạt động rất tích cực ở các khu vực lân cận.
Hình ảnh giám sát khách quan cho thấy Nga đã mất quyền kiểm soát Novoyakovlivka, nơi trước đó đã bị các nhóm nhỏ AFU xâm nhập. Hiện tại, ngôi làng dường như đã hoàn toàn nằm dưới sự kiểm soát của Kiev.
Theo một số báo cáo, Pavlovka lân cận cũng đã bị mất, vì trước đó Ukraine đã làm gián đoạn nghiêm trọng các tuyến tiếp tế của các đơn vị Moscow bằng UAV, vốn "lơ lửng" trong một vài vành đai rừng ở những khu vực trống trải, điều này đặc biệt nguy hiểm do cấu trúc cục bộ của các tuyến tiếp xúc.
Rõ ràng là Kiev chưa từ bỏ nỗ lực đẩy lùi đối phương về vị trí ban đầu và tiếp tục tấn công về phía Kamenskoye và Plavni, cũng như Stepove và Lobkovo. Và hiện tại, tình hình trông vô cùng đáng báo động với RFAF.
Sau khi chịu thất bại ở cánh đông Zaporizhia lân cận, AFU rõ ràng đã tập trung nỗ lực vào cánh tây. Nếu Ukraine thành công trong kế hoạch khôi phục hiện trạng dọc theo tuyến Kamenskoye - Stepove - Malyye - Shcherbaky và Shcherbaky, thì Nga sẽ bị đẩy lùi về vị trí của đầu năm 2025.
Và điều này một lần nữa sẽ là do những tuyên bố quá vội vàng của RFAF về việc giải tỏa các khu định cư, khi chỉ có các nhóm nhỏ binh sĩ Nga xâm nhập vào đó, hoặc chỉ mới bắt đầu di chuyển về phía đó.
Nếu Veselyanka và Rechnoye thực sự nằm dưới sự kiểm soát của RFAF (cả 2 ngôi làng đều được Nga tuyên bố kiểm soát chính thức nhưng không thực sự kiểm soát được), thì Ukraine khó có thể sử dụng cửa khẩu từ Grigorovka để di chuyển bằng xe bọc thép đến Stepnogorsk và Plavni.
Những thay đổi trên tiền tuyến ở Ukraine vào tháng 3
Kênh AMK Mapping công bố bản đồ mới nhất, ghi nhận những bước tiến của Nga (màu vàng) và Ukraine (xanh nhạt) trên chiến trường.
Những tiến bộ của Nga bao gồm: Donetsk +61,85km²; Sumy +59,87km²; Zaporizhia +59,66km²; Kharkov +42,33km²; Dnipropetrovsk +1,40km². Tổng cộng: tăng thêm 225,11km² (giảm 3,30% so với tháng trước).
Những bước tiến của Ukraine: Dnipropetrovsk +17,04km²; Zaporizhia +29,22km²; Kharkov +7,27km²; Donetsk +29,06km²; Sumy +6,82km². Tổng cộng: 89,41km² (giảm 76,16% so với tháng 2).
Sau khi bù trừ lãnh thổ Nga và Ukraine chiếm được, có thể xác định được +135,70km² nghiêng về phía Moscow.
Tờ Bangkok Post ngày 9.4 đưa tin Không quân Hoàng gia Thái Lan (RTAF) vừa bác bỏ những lo ngại trong nước sau khi nhiều máy bay quân sự Mỹ sử dụng Sân bay quốc tế Krabi tại tỉnh Krabi phía nam Thái Lan.
Nhấn mạnh mối quan hệ an ninh giữa Thái Lan và Mỹ, RTAF cho biết các chuyến bay này là thường lệ và không liên quan đến cuộc xung đột ở Trung Đông hay khả năng Mỹ lập căn cứ quân sự.
Lời giải thích được đưa ra sau khi người dân bày tỏ nghi ngờ về nhiều vụ cất cánh và hạ cánh của máy bay Mỹ, bao gồm máy bay vận tải C-130, máy bay MV-22 Osprey và trực thăng H-60 Seahawk, diễn ra hằng ngày, cả ngày lẫn đêm.
Một số người suy đoán rằng Mỹ đang khảo sát các địa điểm tiềm năng để xây dựng một căn cứ quân sự trên bờ biển Andaman của Thái Lan hoặc thiết lập một địa điểm nghỉ ngơi cho binh lính trở về từ các chiến dịch ở Trung Đông.
Ông Chakkrit Thammavichai, phát ngôn viên RTAF, cho biết hoạt động này không có gì bất thường và chỉ thu hút sự chú ý vì đây là lần đầu tiên các máy bay này sử dụng sân bay Krabi.
Các hoạt động tương tự trước đây đã diễn ra tại sân bay U-Tapao và Phuket. Ông Chakkrit cho biết RTAF đã đưa ra lời giải thích chính thức về việc này.
Theo ông, các chuyến bay này là một phần của các hoạt động quân sự của Mỹ liên quan việc luân chuyển quân và sơ tán y tế, bao gồm việc chuyển những người cần điều trị từ các tàu trên biển đến các bệnh viện trên đất liền.
Ông khẳng định các nhiệm vụ này nằm trong sự hợp tác an ninh lâu dài giữa Thái Lan và Mỹ, không liên quan đến cuộc xung đột đang diễn ra ở Trung Đông.
Người phát ngôn cho biết tất cả các đề nghị đều tuân theo quy trình, bao gồm việc cấp phép ngoại giao thông qua các kênh thích hợp, mà không có bất kỳ điều khoản đặc biệt nào.
Sân bay Krabi được các quan chức Mỹ lựa chọn lần này do tình trạng quá tải tại các sân bay khác thường được sử dụng cho các hoạt động tương tự.
"Việc hạ cánh của máy bay nước ngoài tại Thái Lan đều phải thông qua quy trình của Bộ Ngoại giao trong mọi trường hợp, được xem xét cẩn thận về tính phù hợp. Không vi phạm bất kỳ quy định hoặc thỏa thuận nào. Mọi việc đều được thực hiện theo đúng thủ tục", ông Chakkrit cho biết.
Trong thông cáo chính thức, RTAF nhắc lại rằng việc cho phép máy bay quân sự Mỹ hoạt động tại đây được thực hiện với các điều kiện tương tự áp dụng cho tất cả các quốc gia. RTAF cho biết các hoạt động này không liên quan đến các xung đột khu vực và sẽ không dẫn đến việc Thái Lan can thiệp vào bất kỳ tranh chấp nào.
"Các máy bay xâm nhập của địch ở phía nam Isfahan, bao gồm hai trực thăng Black Hawk và một máy bay vận tải quân sự C-130, đã bị bắn trúng và đang bốc cháy", Bộ tư lệnh Trung tâm Khatam al-Anbiya phụ trách hoạt động tác chiến của lực lượng vũ trang Iran hôm nay ra tuyên bố.
Đài truyền hình và phát thanh IRIB của Iran đăng video được mô tả là xác hai trực thăng Black Hawk và vận tải cơ C-130, cho thấy các mảnh vỡ cháy đen trên mặt đất, trong đó có vật thể giống cánh quạt trực thăng và một số vật thể như động cơ cỡ lớn.
Theo hãng thông tấn Fars, chiếc C-130 bị đơn vị đặc nhiệm cảnh sát Faraj của Iran phá hủy. "Đây là nỗ lực tuyệt vọng của ông Trump nhằm che đậy một thất bại lớn", Fars cho biết.
Bộ Quốc phòng Mỹ và Lầu Năm Góc chưa bình luận về thông tin trên.
Hai thành viên tổ bay trên chiếc F-15E Strike Eagle đã phóng ghế thoát hiểm khi tiêm kích bị bắn hạ tại Iran ngày 3/4. Trong khi phi công buồng trước được giải cứu nhanh chóng, sĩ quan điều khiển vũ khí, hay còn gọi là phi công buồng sau, mắc kẹt tại Iran. Sự việc khiến Mỹ kích hoạt chiến dịch tìm kiếm khẩn cấp.
Chiến dịch giải cứu diễn ra vào đêm 4/4, huy động hàng trăm lính đặc nhiệm, hàng chục máy bay chiến đấu, trực thăng cùng các năng lực tình báo mạng, không gian và nhiều phương tiện trinh sát khác.
New York Times dẫn lời quan chức Mỹ giấu tên nói rằng sau khi phi công được giải cứu, hai chiếc máy bay vận tải làm nhiệm vụ đưa đội đặc nhiệm và phi công về nơi an toàn đã mắc kẹt tại một căn cứ hẻo lánh ở Iran. Các chỉ huy sau đó quyết định điều thêm ba máy bay khác đến để di tản toàn bộ quân nhân Mỹ. Họ "cho nổ tung hai chiếc máy bay gặp sự cố thay vì để chúng rơi vào tay phía Iran".
Tài khoản mạng xã hội chuyên thu thập dữ liệu tình báo nguồn mở OSINTWarfare nói rằng một vận tải cơ C-130 tham gia chiến dịch tìm kiếm phi công ở tây nam Iran "bị mắc kẹt, không thể di chuyển". Đặc nhiệm Delta của Mỹ sau đó phá hủy phi cơ này.