Đăng ký bảo hộ thương hiệu ở Ý: một tháng có chứng chỉ, Nhà nước hoàn lại gần như toàn bộ phí. Ở Việt Nam: đóng tiền trước, chờ đến một năm, kết quả vẫn là ẩn số. Khoảng cách đó không chỉ là thủ tục – đó là khoảng cách tư duy mà doanh nghiệp Việt cần đối mặt thực sự.
Thương hiệu là tài sản lớn nhất của doanh nghiệp, nhưng cũng là thứ dễ mất nhất nếu thiếu “tấm khiên” pháp lý. Nghịch lý là nhiều doanh nghiệp sẵn sàng chi hàng trăm triệu cho marketing, nhưng lại ngần ngại hoặc chưa biết cách bảo vệ chính cái tên mình đang quảng bá.
Bài viết dưới đây là góc nhìn từ thực chiến của một doanh nhân với 21 năm kinh nghiệm quản trị tại các tập đoàn lớn ở Mỹ, Úc, Nhật và gần 8 năm điều hành doanh nghiệp tại cả Ý lẫn Việt Nam – người đã trực tiếp đăng ký bảo hộ hơn 10 thương hiệu ở hai thị trường này.
Tại Ý và khối EU, quy trình bảo hộ thương hiệu được tối ưu hóa để triệt tiêu rủi ro ngay từ bước phác thảo. Ngay trong giai đoạn thiết kế bộ nhận diện, các đơn vị sáng tạo đã có thể truy cập hệ thống dữ liệu mở để kiểm tra khả năng trùng lặp – giúp doanh nghiệp tránh đầu tư hàng trăm triệu vào marketing cho một cái tên hay logo không thể bảo hộ.
Sau khi nộp hồ sơ, chỉ khoảng một tháng là doanh nghiệp nhận được chứng chỉ kèm mã QR bảo hộ. Điểm đặc biệt: chứng chỉ được cấp trước, doanh nghiệp mới thanh toán phí sau – hoàn toàn đảo ngược so với cách tiếp cận thông thường. Minh bạch đến vậy, doanh nghiệp đủ tự tin tung sản phẩm ra thị trường mà không lo tranh chấp.
Thêm vào đó, trong 2 – 3 năm gần đây, Chính phủ Ý gần như hoàn lại 100% phí bảo hộ cho thương hiệu mới. Đây là thông điệp rõ ràng: Nhà nước đồng hành cùng giá trị trí tuệ của doanh nghiệp.
Tại Việt Nam, bức tranh khác hẳn. Doanh nghiệp phải đóng toàn bộ phí ngay từ đầu, khoảng 4 – 10 triệu đồng tùy số nhóm ngành, rồi bước vào giai đoạn chờ đợi kéo dài từ bốn tháng đến hơn một năm mà không biết kết quả. Rủi ro lớn nhất không chỉ là tiền, mà là chi phí cơ hội và sự mông lung trong suốt thời gian thẩm định.
Để rút ngắn khoảng cách, các nhà hoạch định chính sách cần những bước đi quyết liệt hơn. Trước hết là mở kho dữ liệu trực tuyến đồng bộ, cập nhật thời gian thực và công khai hoàn toàn. Khi dữ liệu minh bạch, các đơn vị thiết kế và doanh nghiệp có thể chủ động rà soát, giảm tải hồ sơ lỗi cho cơ quan quản lý.
Song song đó, cần lộ trình ưu tiên theo giai đoạn: giai đoạn đầu tập trung vào các ngành thế mạnh xuất khẩu như nông sản, thực phẩm, công nghệ; giai đoạn tiếp theo áp dụng cơ chế cấp chứng chỉ tạm thời bằng mã QR trong 1 – 3 tháng đầu để doanh nghiệp kịp thời triển khai kinh doanh; cuối cùng là xây dựng quỹ hoàn phí hoặc hỗ trợ tài chính cho các start-up xây dựng thương hiệu bài bản.
Nhưng trong khi chờ chính sách thay đổi, doanh nghiệp cũng cần tự thay đổi tư duy trước. Đừng vì quy trình chậm mà chọn cách buôn nhanh bán nhanh – vượt qua tư duy “ăn xổi” chính là điểm phân biệt giữa doanh nghiệp tồn tại và doanh nghiệp trường tồn.
Hãy dùng thời gian chờ đợi pháp lý để mài giũa sản phẩm, hoàn thiện quy trình. Một thương hiệu mạnh không nằm ở tờ giấy chứng nhận, mà nằm ở chất lượng sản phẩm và niềm tin khách hàng.
Nhìn cách các doanh nghiệp châu Âu bền bỉ xây dựng di sản hàng trăm năm, ta thấy họ luôn bắt đầu từ những bước đi pháp lý chặt chẽ nhất. Để thoát khỏi cái mác “gia công”, doanh nghiệp Việt phải lấy đầu tư vào sản xuất và bảo hộ trí tuệ làm kim chỉ nam.
Chính sách có thể còn độ trễ, nhưng tư duy của người dẫn đầu không thể chậm trễ. Sự chuyên nghiệp trong cách ta bảo vệ thương hiệu chính là thước đo cho tầm vóc của doanh nghiệp trong tương lai.
TS Lê Xuân Nghĩa (sinh năm 1952), thành viên độc lập hội đồng quản trị OCB, là chuyên gia kinh tế - tài chính với nhiều năm công tác trong cơ quan quản lý nhà nước và lĩnh vực ngân hàng.
Ông từng giữ các vị trí như Vụ trưởng Vụ Chiến lược phát triển ngân hàng (Ngân hàng Nhà nước), Phó chủ tịch Ủy ban Giám sát tài chính quốc gia, đồng thời có thời gian tham gia hội đồng quản trị Ngân hàng TMCP Quốc Dân (NCB).
Hiện ông là Viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển kinh doanh và thành viên Hội đồng Tư vấn chính sách của Thủ tướng Chính phủ.
Tại đại hội cổ đông OCB, cổ đông đã đặt câu hỏi vì sao ngân hàng có hoạt động kinh doanh cốt lõi tốt nhưng giá cổ phiếu lại thấp.
Trả lời câu hỏi này, ông Trịnh Văn Tuấn - Chủ tịch hội đồng quản trị OCB - cho biết ngân hàng rất minh bạch trong việc ghi nhận và hạch toán sổ sách, số liệu phản ánh đúng bản chất hoạt động kinh doanh nội tại.
Trước khi niêm yết trên sàn chứng khoán, năm 2021 ROE (tỉ suất lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu) của OCB luôn đạt mức 20-25%. Nhưng sau đó ROE giảm xuống thấp hơn. Ngân hàng đang đặt mục tiêu sẽ quay lại mức cũ. "Tôi tin là giá cổ phiếu sẽ tăng và được đánh giá đúng", ông Trịnh Văn Tuấn nhấn mạnh.
Về nợ xấu, lãnh đạo OCB cho biết nợ xấu tại ngân hàng chủ yếu do tập trung cho vay bán lẻ (nợ của khách hàng cá nhân).
Trong khi đó, nợ xấu cho vay doanh nghiệp không lớn. Nguyên nhân chính là sau giai đoạn COVID-19 và khó khăn kinh tế, thu nhập của người dân bị ảnh hưởng, dẫn đến khả năng trả nợ suy giảm. Đây là yếu tố mang tính chu kỳ của nền kinh tế, không phải do ngân hàng hạ chuẩn tín dụng.
Ông Phạm Hồng Hải - Tổng giám đốc OCB - khẳng định ngân hàng đặt mục tiêu nợ xấu dưới 3% để đảm bảo an toàn theo thông lệ. Tuy nhiên kế hoạch nội bộ của ngân hàng là dưới 2%, cụ thể khoảng 1,9%.
Năm vừa qua, tỉ lệ nợ xấu theo tính toán là khoảng 2,3% nhưng trong bối cảnh kinh tế còn nhiều biến động, ngân hàng lựa chọn đặt mục tiêu thận trọng hơn là ở mức dưới 3%.
Năm nay, OCB đặt mục tiêu lãi trước thuế 6.960 tỉ đồng, tăng 39% so với kết quả đạt được trong năm 2025. Tổng tài sản dự kiến tăng 10% lên hơn 354.200 tỉ đồng; tổng huy động thị trường 1 tăng 14% lên hơn 251.900 tỉ đồng, tổng dư nợ thị trường 1 tăng 15% lên 235.870 tỉ đồng.
Sáng 7-4, ghi nhận của Tuổi Trẻ Online tại các điểm kinh doanh của Công ty TNHH vàng bạc đá quý Bảo Tín Minh Châu ở Hà Nội cho thấy hoạt động mua bán vẫn diễn ra bình thường.
Với giao dịch từ 1 lượng, khách sẽ nhận vàng ngay, thay vì phải chờ theo giấy hẹn khoảng 3 tuần như trước đây. Với các đơn hàng lớn, khoảng 10 lượng, thời gian giao vào ngày 22-4.
Một số khách giao dịch lần đầu hoặc chưa mua vàng tại đây từ năm 2024 được nhân viên hướng dẫn nhập thông tin trước khi giao dịch.
Bà Nguyễn Thị Thu (Cầu Giấy, Hà Nội) cho biết bà đến nhận 1 chỉ vàng nhẫn tròn trơn đã mua từ ngày 20-3, theo đúng lịch hẹn.
"Sau thông tin lãnh đạo doanh nghiệp bị khởi tố vì vi phạm về kế toán, người mua mong cơ quan chức năng kiểm tra, công bố rõ về chất lượng vàng để yên tâm hơn" - bà Thu đề xuất.
Tương tự, ông Phấn (Mỹ Đình) cho rằng cần kiểm tra cả trọng lượng vàng của các thương hiệu trên thị trường nhằm đảm bảo quyền lợi người dân.
Chiều 6-4, tại hội nghị thông tin báo chí quý 1, Công an TP Hà Nội cho biết đã khởi tố 4 bị can về tội vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng tại Công ty Bảo Tín Minh Châu.
Trong số này có ông Vũ Minh Châu - cựu Tổng giám đốc, cùng ông Vũ Minh Tú (con ông Châu) và hai nhân viên kế toán.
Theo cơ quan điều tra, trước năm 2024, các bị can đã chỉ đạo sử dụng song song nhiều hệ thống phần mềm để theo dõi doanh thu thực tế và kê khai thuế.
Dữ liệu bước đầu cho thấy giai đoạn 2020 - 2023, doanh thu thực tế khoảng 13.700 tỉ đồng, nhưng chênh lệch so với báo cáo thuế lên tới khoảng 9.700 tỉ đồng, gây thiệt hại ngân sách khoảng 150 tỉ đồng.
Cơ quan Công an Hà Nội cũng cho biết sẽ tạo điều kiện để doanh nghiệp tiếp tục vận hành, đảm bảo quyền lợi người dân.
Trấn an khách hàng ngay sau khi lãnh đạo bị khởi tố, Bảo Tín Minh Châu khẳng định hoạt động kinh doanh vẫn diễn ra bình thường, thông suốt.
"Mọi nghĩa vụ tài chính, quyền lợi của khách hàng và đối tác vẫn được đảm bảo thực hiện đầy đủ theo quy định", doanh nghiệp cam kết.
Công ty đồng thời khẳng định toàn bộ sản phẩm vàng bạc, đá quý cung cấp ra thị trường đều đáp ứng nghiêm ngặt các tiêu chuẩn về tuổi vàng, khối lượng và chất lượng.
Bảo Tín Minh Châu cho biết sau khi có kết luận chính thức từ cơ quan chức năng, doanh nghiệp sẽ khắc phục triệt để các tồn tại (nếu có).
Ngày 21/4, CEO các hãng hàng không giá rẻ lớn của Mỹ có cuộc gặp với Bộ trưởng Giao thông Vận tải Sean Duffy. Họ muốn thúc giục Quốc hội hỗ trợ thuế tạm thời để bù đắp giá nhiên liệu máy bay tăng vọt do chiến sự tại Trung Đông.
Tuần trước, Association of Value Airlines - hiệp hội đại diện cho các hãng bay giá rẻ Spirit Airlines, Frontier Airlines, Allegiant Air, Sun Country và Avelo đã gửi thư cho lãnh đạo Quốc hội Mỹ. Hiệp hội này kiến nghị ngừng thu thuế tiêu thụ đặc biệt liên bang 7,5% với vé máy bay và thuế 5,3 USD mỗi chặng bay. Việc miễn các khoản thuế này có thể bù đắp khoảng 30% chi phí tăng thêm do nhiên liệu bay đắt đỏ.
"Nếu không được hỗ trợ, sức ép từ giá nhiên liệu tăng sẽ khiến chi phí đi lại của hành khách lên cao hơn. Các hãng hàng không có thể buộc phải tăng giá vé và dịch vụ bổ sung để bù đắp chi phí", Jonathon Freye - lãnh đạo hiệp hội cho biết.
Việc eo biển Hormuz gần như bị phong tỏa gần 2 tháng qua đã khiến giá năng lượng toàn cầu tăng vọt. Giá dầu thô thế giới đắt thêm gần 40% vì xung đột, kéo theo giá xăng, khí đốt, điện, nhiên liệu máy bay.
Đến nay, các hãng hàng không Bắc Mỹ đã phải tăng phí hành lý, cắt giảm số chuyến bay và thu hẹp kế hoạch mở rộng công suất. Tuần trước, Reuters đưa tin kế hoạch thoát tình trạng phá sản của Spirit Airlines đang chịu áp lực trở lại sau khi giá nhiên liệu bay tăng mạnh, ảnh hưởng đến các giả định quan trọng trong quá trình tái cấu trúc.
Không chỉ Bắc Mỹ, các hãng bay châu Âu cũng gặp khó. EasyJet cho biết chi phí nhiên liệu trong tháng 3 tăng thêm khoảng 25 triệu bảng Anh (34 triệu USD). Số vé đặt mua cho các chuyến bay cuối năm cũng giảm 2% so với 2025.
Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) tuần trước cảnh báo châu Âu chỉ còn đủ nhiên liệu máy bay cho 6 tuần. Việc này có thể gây hậu quả kinh tế nghiêm trọng ở nhiều quốc gia phụ thuộc vào du lịch hè.
