Gần đây, khi các cảnh báo về an toàn thực phẩm liên tục vang lên, nhiều người thường lập tức nghi ngờ khâu vệ sinh của cửa hàng hoặc chất lượng nguyên liệu. Tuy nhiên, bác sĩ chuyên khoa phục hồi chức năng Vương Tuấn Bình, Trung Quốc, cảnh báo rằng, an toàn thực phẩm không chỉ nằm ở người bán, mà chính những thói quen sinh hoạt hàng ngày đang “khiến thực phẩm trở nên nguy hiểm hơn”.
Bác sĩ Vương Tuấn Bình lưu ý, có những món ăn nếu dùng ngay thì không sao, nhưng chỉ cần để lại một lúc hoặc ăn muộn hơn, rủi ro sẽ bắt đầu tích tụ. Một khi thực phẩm rơi vào “vùng nhiệt độ nguy hiểm” từ 7-60 độ C, chỉ cần để ngoài 1 giờ, lượng vi khuẩn có thể tăng trưởng gấp 8 lần.
“Vùng nhiệt độ nguy hiểm” khiến vi khuẩn sinh sôi
Trên trang cá nhân, bác sĩ Vương Tuấn Bình chia sẻ, rất nhiều người sau khi mua cơm hộp về thường có thói quen để đó, mải mê lướt điện thoại hoặc xử lý công việc rồi mới ăn. Tuy nhiên, ngay khi thức ăn rời khỏi nguồn nhiệt và tiếp xúc với nhiệt độ phòng, chúng sẽ rơi vào “vùng nhiệt độ nguy hiểm” (7-60 độ C).
Trong khoảng nhiệt độ này, các loại vi khuẩn phổ biến (như Salmonella) ở điều kiện phù hợp có thể nhân đôi số lượng sau mỗi 20 phút. Cứ như vậy, sau 1 giờ vi khuẩn tăng khoảng 8 lần, và sau 2 giờ con số này lên tới 64 lần. Nói cách khác, chỉ cần để thực phẩm ở nhiệt độ phòng từ 1 đến 2 giờ, rủi ro đã tăng lên đáng kể.
Thói quen “ủ kín” thực phẩm: Môi trường lý tưởng cho vi khuẩn
Bên cạnh thời gian chờ, trạng thái “ủ kín” còn nguy hiểm hơn. Đồ ăn mang về thường được đóng gói trong các hộp kín hoặc túi nilon. Dù trông có vẻ như đang giữ ấm, nhưng thực tế cách này khiến nhiệt độ giảm xuống rất chậm, khiến thức ăn lưu lại trong vùng nhiệt độ nguy hiểm lâu hơn.
Cộng thêm độ ẩm và không khí không lưu thông, “đây chính là môi trường lý tưởng cho vi khuẩn”, đặc biệt là với các món như cơm hộp, rau xào, trứng hay các sản phẩm từ đậu nành vốn có hàm lượng nước cao. Bác sĩ khuyên nếu chưa ăn ngay, bạn nên mở nắp hộp để hơi nóng thoát ra, tránh để thực phẩm duy trì lâu trong khoảng nhiệt độ từ 30-50 độ C.
Đừng đợi thức ăn nguội hẳn mới cho vào tủ lạnh
Đối với thức ăn thừa, chìa khóa nằm ở “tốc độ làm mát”. Thông thường, thực phẩm không nên để ở nhiệt độ phòng quá 2 giờ (với môi trường nắng nóng là dưới 1 giờ). Thay vì để nguyên nồi lớn, bạn nên chia nhỏ thức ăn vào các hộp đựng để chúng nhanh chóng đạt đến nhiệt độ an toàn. Nếu nhiệt độ ở tâm thực phẩm duy trì mức ấm nóng quá lâu, vi khuẩn vẫn sẽ tiếp tục sinh sôi.
Giải đáp thắc mắc về việc “đồ nóng bỏ trực tiếp vào tủ lạnh có làm hỏng tủ không”, bác sĩ cho biết các dòng tủ lạnh hiện đại đều có cơ chế kiểm soát nhiệt độ tốt, việc thỉnh thoảng cho đồ nóng vào sẽ không làm hỏng tủ. Tuy nhiên, để đảm bảo an toàn, vẫn nên chia nhỏ phần ăn để tăng tốc độ tản nhiệt.
Sai lầm khi nghĩ “đun nóng lại là xong”
Nhiều người chủ quan cho rằng “lát nữa đun nóng lại là không sao”, nhưng bác sĩ Vương Tuấn Bình cảnh báo: một số loại vi khuẩn (như Tụ cầu vàng – Staphylococcus aureus) có thể sản sinh ra độc tố chịu nhiệt. Ngay cả khi bạn đun nóng lại, độc tố vẫn tồn tại. Hơn nữa, nếu hâm nóng bằng lò vi sóng không đều, vi khuẩn vẫn có khả năng sống sót.
Khi hâm nóng lại, nhiệt độ ở tâm thực phẩm phải đạt ít nhất trên 75 độ C. Nên khuấy đều hoặc chia thành nhiều giai đoạn nhiệt để thực phẩm nóng đều hoàn toàn.
Bác sĩ Vương chia sẻ, trong lâm sàng không hiếm trường hợp “phản ứng của cơ thể thường chậm một nhịp”. Thời gian ủ bệnh của ngộ độc thực phẩm thường rơi vào khoảng 6 đến 48 giờ. Nhiều người vài tiếng sau, thậm chí sang ngày hôm sau mới phát triệu chứng, nên hoàn toàn không liên tưởng đến “suất đồ ăn mang về từ hôm qua”. Đây là lý do khiến nhiều người xác định sai nguồn gốc gây bệnh.
Ngoài các vấn đề tiêu hóa cấp tính, người bệnh còn có thể bị mệt mỏi toàn thân, mất nước hoặc mất cân bằng điện giải. Bác sĩ nhấn mạnh: “Vấn đề không nhất thiết xảy ra ngay lúc ăn, mà là kết quả của sự tích tụ dần dần sau đó”.
An toàn thực phẩm không chỉ nằm ở trách nhiệm của nhà hàng, mà còn nằm ở mỗi quyết định của chúng ta sau khi mang đồ ăn về nhà. “Nhiều khi, rủi ro không đến từ những món ăn kỳ lạ, mà đến từ chính những quy trình sinh hoạt rất đỗi quen thuộc hàng ngày”, bác sĩ Vương Tuấn Bình kết luận.
Tham dự sự kiện có Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Trịnh Văn Quyết, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng, Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan cùng nhiều lãnh đạo các bộ, ban, ngành, địa phương, cơ sở y tế và đông đảo người dân.
Phát biểu tại buổi lễ, Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Trịnh Văn Quyết nhấn mạnh trong những năm qua công tác chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân đã đạt nhiều thành tựu quan trọng.
Tuy nhiên Việt Nam đang đối mặt với không ít thách thức mới khi cơ cấu bệnh tật thay đổi nhanh chóng, các bệnh không lây nhiễm gia tăng, dân số già hóa và nguy cơ dịch bệnh mới luôn hiện hữu.
"Nếu không chủ động phòng bệnh, chúng ta sẽ phải trả giá rất lớn, không chỉ về chi phí y tế mà còn về chất lượng cuộc sống và năng lực cạnh tranh quốc gia", ông Quyết nói.
Theo ông, phòng bệnh không còn là câu chuyện riêng của ngành y tế mà phải trở thành trách nhiệm của toàn xã hội, từ mỗi cá nhân, gia đình đến cả hệ thống chính trị.
Để hiện thực hóa mục tiêu này, lãnh đạo Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương đề nghị tập trung vào một số nhiệm vụ trọng tâm như nâng cao nhận thức cộng đồng, xây dựng văn hóa sức khỏe, phát triển y tế dự phòng và y tế cơ sở, đồng thời đẩy mạnh chuyển đổi số trong lĩnh vực y tế.
Việc ứng dụng dữ liệu lớn, trí tuệ nhân tạo và triển khai hồ sơ sức khỏe điện tử được kỳ vọng sẽ giúp quản lý sức khỏe người dân hiệu quả hơn, từ sớm và từ xa.
Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan cũng cho rằng ngành y tế đang đứng trước áp lực lớn khi gánh nặng bệnh không lây nhiễm như tim mạch, ung thư, tăng huyết áp, đái tháo đường ngày càng tăng. Bên cạnh đó là những thách thức từ già hóa dân số, biến đổi khí hậu, vấn đề sức khỏe tâm thần và dinh dưỡng không hợp lý.
Trong bối cảnh đó người dân cần thay đổi cách tiếp cận với sức khỏe của chính mình. "Đừng đợi đến khi có bệnh mới đi tìm bác sĩ. Hãy chủ động khám sức khỏe định kỳ, tầm soát bệnh tật. Phát hiện sớm không chỉ giúp cứu sống bản thân mà còn giảm gánh nặng cho gia đình và xã hội", bà Lan nhấn mạnh.
Bà cũng khuyến nghị mỗi người hình thành lối sống khoa học, duy trì vận động thể lực, ăn uống hợp lý, đảm bảo an toàn thực phẩm, hạn chế thuốc lá, rượu bia. Một cơ thể khỏe mạnh chính là "lá chắn" hiệu quả nhất trước bệnh tật.
Tại sự kiện, hàng nghìn người dân tham gia các hoạt động khám, tư vấn sức khỏe miễn phí, đồng diễn dưỡng sinh, đi bộ hưởng ứng… Khu vực khám chuyên khoa có sự tham gia của nhiều bác sĩ bệnh viện tuyến trung ương, Hà Nội với nhiều kỹ thuật hiện đại như siêu âm Doppler tim, điện tâm đồ, xét nghiệm sinh hóa nhanh đã được triển khai nhằm tầm soát sớm các bệnh lý phổ biến.
PGS.TS Nguyễn Tiến Quang, Giám đốc Bệnh viện 19-8 (Bộ Công an) cho biết bệnh viện đã mang các kỹ thuật cao của Viện Tim mạch vào phục vụ trực tiếp tại sự kiện, giúp người dân tiếp cận dịch vụ chất lượng ngay tại chỗ.
"Siêu âm tim lưu động giúp phát hiện sớm các nguy cơ tim mạch tiềm ẩn, từ đó đưa ra khuyến cáo kịp thời để người dân chủ động bảo vệ sức khỏe", ông Quang chia sẻ.
Đông đảo người dân được thăm khám, tư vấn sức khỏe miễn phí tại ngày hội - Ảnh: T.MINH
Ghi nhận tại khu khám tim mạch cho thấy nhiều trường hợp có nguy cơ cao nhưng chưa từng kiểm tra sức khỏe. Một số người trẻ được phát hiện huyết áp ở mức đáng lo ngại, trong khi không ít người dù không có triệu chứng nhưng siêu âm lại phát hiện dấu hiệu suy tim hoặc bất thường van tim.
Theo bác sĩ Nguyễn Kim Bảng, Phó Viện trưởng Viện Tim mạch, Bệnh viện 19-8, hiện tỉ lệ tăng huyết áp ở người trưởng thành chiếm khoảng 25%, nếu tính cả các bệnh lý xơ vữa có thể lên tới 30% dân số. Đáng lo ngại, các bệnh này thường diễn tiến âm thầm nhưng có thể gây hậu quả nghiêm trọng như nhồi máu cơ tim hoặc đột quỵ.
"Việc tầm soát sớm chính là thời điểm vàng để can thiệp. Khi được phát hiện kịp thời, người dân có thể điều chỉnh lối sống, chế độ ăn uống, từ đó ngăn chặn biến chứng nguy hiểm", bác sĩ Bảng nhấn mạnh.
Lễ mit tinh hưởng ứng Ngày Sức khỏe toàn dân lần đầu tiên tổ chức được kỳ vọng trở thành động lực để mỗi người thay đổi nhận thức, chủ động hơn trong việc chăm sóc sức khỏe, bảo vệ mình từ sớm - từ xa, tiến tới góp phần giúp hệ thống y tế sẽ giảm áp lực và một xã hội khỏe mạnh, phát triển bền vững.
Ngày 15.4 tại Bệnh viện Phụ sản Hà Nội, một bé trai chào đời với cân nặng 2,4 kg bằng phương pháp sinh mổ khi thai nhi được 38 tuần tuổi. Trước đó 13 tuần, chị gái song sinh của bé trai này đã chào đời non tháng khi được 25 tuần tuổi, với cân nặng 650 gr.
32 tuổi, ở Bắc Ninh, mang thai nhờ IVF, nhập viện tại Bệnh viện Phụ sản Hà Nội khi song thai được 20 tuần tuổi do nguy cơ sinh non, cổ tử cung bắt đầu mở 2 - 3 cm, một thai sa thấp. Khi thai được 25 tuần tuổi, sản phụ chuyển dạ sinh thường bé gái đầu lòng. Do là trường hợp sinh cực non, bé gái được hồi sức sơ sinh và chuyển đến chăm sóc đặc biệt tại Bệnh viện Nhi T.Ư.
Thai nhi thứ hai của song thai này tiếp tục được bác sĩ của Bệnh viện Phụ sản Hà Nội giữ lại trong bụng mẹ với sự hỗ trợ sát sao về y tế. Trong 13 tuần "nuôi dưỡng" thai nhi trong bụng mẹ, các bác sĩ đã phối hợp rất chặt chẽ các chuyên khoa: sản, nhi, gây mê - chống nhiễm khuẩn; theo dõi chặt chẽ diễn biến sức khỏe sản phụ, các chỉ số bạch cầu, thân nhiệt để có các chỉ định phù hợp, đảm bảo an toàn cho mẹ và thai. Quá trình điều trị, chăm sóc, các bác sĩ phải khống chế nhiễm trùng, giảm cơn co ở người mẹ, chống phù não thai nhi…
TS Mai Trọng Hưng, Giám đốc Bệnh viện Phụ sản Hà Nội, chia sẻ: Thai nhi được phát triển trong bụng mẹ có ý nghĩa quan trọng đến sự phát triển, hoàn thiện của thai nhi và sức khỏe của em bé sau khi chào đời, đặc biệt cần thiết cho sự phát triển của phổi, tim mạch.
Để giữ lại được thai nhi trong bụng mẹ suốt 13 tuần là thử thách rất lớn về chuyên môn, trước thực tế người mẹ vẫn có nguy cơ sinh non do cơn co "đẩy" thai; thai có nguy cơ nhiễm trùng rất cao, đồng thời cũng lo ngại về sự phát triển thai nhi do được giữ lại trong điều kiện không hoàn toàn bình thường, vì mẹ đã vỡ ối sinh non bé gái trước đó.
Bé trai nêu trên - trường hợp có nguy cơ sinh cực non (khi 25 tuần tuổi) được kéo dài đến khi trưởng thành về tuổi thai, về sự phát triển, và chào đời khi được 38 tuần tuổi - là ca đầu tiên tại VN. Sức khỏe của mẹ và bé trai hiện hoàn toàn bình thường. Trước đây đã có các trường hợp trẻ có nguy cơ sinh non khi thai 25 - 26 tuần được kéo dài đến 30 - 31 tuần.
Theo TS Mai Trọng Hưng, thành công trong việc nuôi dưỡng thêm 13 tuần tuổi, tránh sinh cực non không chỉ giúp bé chào đời, phát triển tốt mà góp phần cho khởi đầu xây dựng các phác đồ điều trị mới, nhằm kéo dài thai kỳ trong những trường hợp bệnh lý phức tạp, thai kỳ nguy cơ cao. Vì các bé được sinh ra khi thai ngoài 30 tuần tuổi thì khả năng hoàn thiện về sự phát triển (tim, phổi…) cao. Nếu sinh non và cực non (dưới 27 tuần tuổi) thì sự phát triển của em bé sẽ rất khó khăn.
Đây là một trong những ca kéo dài thai kỳ lâu nhất sau khi đã sinh một thai, tại Bệnh viện Phụ sản Hà Nội. Thai kỳ thứ hai được duy trì thêm 13 tuần, từ tuần 26 - 38, là trường hợp thành công hiếm gặp tại VN và thế giới.
Ngày 9-4, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) tỉnh Đắk Lắk cho biết cơ quan y tế vừa ghi nhận 5 trường hợp bị 1 con chó nghi mắc bệnh dại tấn công tại khu phố Phú Thọ 3, phường Hòa Hiệp.
Theo báo cáo của Trung tâm y tế Đông Hòa, con chó này nặng khoảng 13kg, hung dữ, tấn công nhiều người.
Cụ thể, vào ngày 2-4, con chó này đã cắn 4 người ở phường Hòa Hiệp, 1 người ở phường Phú Yên. Đến nay cơ quan y tế xác định 4 người bị chó cắn ở phường Hòa Hiệp đã tiêm vắc xin và huyết thanh phòng dại, còn ông T.C. trú phường Phú Yên vẫn chưa tiêm.
Ngay sau khi xảy ra vụ việc, con chó đã bị người dân đánh chết và chôn tại khu phố Phú Thọ 3.
Ông Châu Trọng Phát, Phó giám đốc CDC Đắk Lắk, cho hay thời tiết nắng nóng kéo dài là môi trường thuận lợi để bệnh dại bùng phát. Bên cạnh đó, tình trạng chó thả rông, không rọ mõm khiến nguy cơ nhiều người bị chó cắn.
Điều đáng lo, theo ông Phát, đó là một số người dân khi bị chó cắn hay mèo cào thì có tâm lý chủ quan, cho là vết thương nhỏ, không nghiêm trọng nên không đi chích ngừa.
CDC Đắk Lắk đã giao các phòng chuyên môn phối hợp trạm y tế các phường Hòa Hiệp, Phú Yên điều tra, giám sát, tư vấn người dân bị chó nghi dại cắn tiêm vắc xin đủ liều, đúng lịch.
"Chúng tôi cũng đề nghị UBND các địa phương liên quan tăng cường tuyên truyền công tác phòng chống bệnh dại; thông báo rộng rãi về đặc điểm con chó nghi mắc bệnh dại để người dân bị chó cắn biết, kịp thời đến cơ sở y tế tiêm phòng. Các địa phương cũng phải tăng cường quản lý chó, mèo, đẩy mạnh tiêm phòng", ông Phát nói.
Trước đó, vào tháng 3-2026, tại thôn Thành Công, xã Ea Na, Đắk Lắk ghi nhận 6 người bị chó nghi mắc bệnh dại tấn công.
