“Tôi là người bị vướng rắc rối vì cái vụ nguyên quán kia khi giấy tờ mấy cháu nhỏ bị yêu cầu cập nhật, hoặc trước đây nhập vào không đúng.
Ba tôi sinh ra ở Quảng Ninh, và vào trong miền Nam từ lúc ông 5 tuổi. Đến bây giờ, nói thật, ba tôi có hỏi đường để về làng, nơi sinh ra thì chắc chắn 100% cũng không biết ông là ai.
Tôi sinh ở Đồng Nai, trong khai sinh, chứng minh nhân dân và bây giờ là căn cước công dân của tôi cũng ghi nguyên quán Quảng Ninh. Hiện tại là đời cháu, tức là con tôi, sinh ở TP HCM, vẫn giữ nguyên thông tin nguyên quán là Quảng Ninh.
Tôi cũng không hiểu ở ngoài đó gia đình tôi còn gì, hay ai đó ngoài đó biết gì về gia đình tôi? Trong khi lỡ có sai lệch một chút là giấy tờ không làm được. Thật là rắc rối, cái gì quan trọng thì ghi vào, không quan trọng thì bỏ ra”.
Độc giả nickname Mít Tơ Bin chia sẻ như trên, về câu chuyện nhiều thế hệ trong một gia đình vẫn mang cùng một quê quán trên giấy tờ, dù thực tế không còn bất kỳ mối liên hệ nào. Bình luận này được viết sau bài Quê quán để làm gì?,trong bài viết này, tác giả trình bày rằng người lớn cũng dễ nhầm lẫn giữa các khái niệm như nơi sinh, nơi cư trú, thường trú, tạm trú, quê quán hay nguyên quán dù chúng có ý nghĩa pháp lý khác nhau.
Nơi cư trú là nơi đang sinh sống, gồm thường trú và tạm trú; nơi sinh là địa điểm được ghi trên giấy khai sinh và không thay đổi.
Trong khi đó, quê quán là thông tin bắt buộc trên giấy khai sinh và trong dữ liệu dân cư nhưng chưa có định nghĩa rõ ràng, chủ yếu xác định theo quê cha hoặc mẹ. Còn nguyên quán là khái niệm mơ hồ hơn, thường được hiểu là quê gốc của ông bà và hiện ít sử dụng.
Độc giả Hằng kể: “Bố chồng tôi sinh ra và lớn lên ở Nam Định, sau đó lên Hà Nội năm 18 tuổi và lấy vợ ở Hà Nội. Chồng tôi sinh ra ở Hà Nội vẫn ghi quê quán Nam Định, giờ con trai tôi cũng sinh ở Hà Nội vẫn ghi mục quê quán Nam Định.
Chồng tôi và con trai tôi không có khái niệm về quê quán mấy vì bố chồng tôi có hai anh em, mọi người tản mát đi thoát ly nơi khác nên ít gặp nhau. Vậy, thử hỏi cái quê quán Nam Định ấy phải ghi đến đời thứ bao nhiêu mặc dù không có khái niệm gì về nơi ông, cụ mình sinh ra”.
Tương tự, độc giả nickname Hannah: “Bố tôi và tôi đều sinh ra và lớn lên ở Hà Nội, nhưng quê quán thì vẫn ghi theo quê gốc của ông nội, và các con tôi cũng sẽ như vậy mặc dù các cháu (thậm chí cả tôi) không có ký ức hay kỷ niệm nào với nơi đó (do ông bà đều không còn nhà ở quê và cũng không còn họ hàng thân thiết ở quê gốc nữa).
Mỗi lần bạn bè hỏi quê ở đâu, tôi cũng không biết trả lời sao cho đúng, nói là Hà Nội lại bảo mất gốc, mà nói ở quê quán lại thấy sai sai”.
Vấn đề càng trở nên phức tạp trong môi trường giáo dục và quản lý hồ sơ, độc giả Phạm Minh nói: “Đúng là vấn đề nan giải, giáo viên chủ nhiệm các cấp và quản lý cũng đang đau đầu vấn đề này. Ví dụ như nơi sinh, chưa có hướng dẫn ghi thế nào, có em học sinh được ghi trên giấy khai sinh là bệnh viện mình sinh ra, có em ghi nơi bố mẹ ở khi sinh ra mình.
Còn quê quán và nguyên quán mới đau đầu. Quê quán mà ghi nơi bố sinh ra thì nếu bố lại ghi theo bệnh viện mình sinh ở tận bệnh viện lớn do gia đình đưa lên thì sao?
Hay là ghi theo quê của bố? Nếu cứ ghi theo quê quán của bố thì có khi đến 10 đời nữa mặc dù họ ở qua hết các tỉnh thành thì vẫn chỉ ghi một quê vì cứ truyền lại cho nhau theo tính chất bắc cầu: quê ông là quê bố, quê bố là quê con, quê con là quê cháu… Qua nhiều đời sẽ nhiều thế hệ không còn biết ai ở quê đó nữa nhưng vẫn ghi như vậy thì rất vô lý”.
“Tôi xin trích dẫn nguyên một đoạn mà cô giáo chủ nhiệm lớp 12 của con tôi gửi cho quý phụ huynh (QPH) như sau:
‘Kính gửi QPH, thông tin học sinh, mỗi bạn sẽ nằm ở 2 trang, kính nhờ QPH cùng tham gia dò lại thật chính xác, vì đây là dữ liệu ký số gửi về Bộ, mọi sai sót sau này nếu PH không dò kỹ sẽ không thể thay đổi và phải chịu trách nhiệm. QPH nói cho các con tổ/thôn/xóm theo quê quán đầy đủ để các con báo lại với cô vào ngày mai. Các mục khác nếu sai chỗ nào QPH nhắn tin riêng cho GVCN trong hôm nay. Trân trọng cảm ơn QPH’.
Bản thân tôi còn không biết tổ/thôn/xóm của cái gọi là quê quán thì làm sao con tôi biết? Hơn 50 năm từ ngày sinh ra đã không sinh ở nơi gọi là “quê quán” thì làm sao biết được những thay đổi về địa giới ở nơi đó.
Mỗi lần mấy đứa nhỏ phải khai báo những thông tin liên quan đến quê quán thì mình thấy càng áp lực và bức xúc vì thấy việc yêu cầu thông tin ngày càng chi tiết hơn, trong khi từ ngày xưa lúc còn nhỏ mình còn không phải khai báo thế này”.
Trong khi đó, một số độc giả lại nghĩ khác. Độc giả nickname simpler1981 nói:
“Quê quán trên trường dữ liệu cá nhân là hình thức minh bạch đâu là quê hương của một cá nhân. Đối với nhiều người, quê hương là một phạm trù thiêng liêng, trân quý, là cội nguồn truyền thống.
Tôi nghĩ không có lý do gì để loại bỏ trường thông tin ‘quê quán’ trên dữ liệu cá nhân; điều quan trọng là cần minh bạch, cụ thể, thống nhất cách xác định quê quán của mỗi cá nhân”.
Đồng tình, độc giả nickname hoanghai.ats: “Xin hỏi nếu không có quê quán thì khi bạn cần xác minh nguồn gốc bạn dựa vào cái gì? Có một số ngành nghề khi con em đăng ký thi cần được xác minh các đời trước nữa đấy. Mình nghĩ có vẻ tác giả không có quê xa hay chưa phải gặp trường hợp làm giấy tờ cần nhiều thủ tục xác minh.
Ngoài ra, về cách hiểu, quê quán nó không chỉ là một nét văn hóa mà còn là trách nhiệm của thế hệ trước chỉ dẫn, truyền đạt cho thế hệ tiếp theo biết về nguồn gốc cũng như văn hóa của quê mình, đừng chỉ lo chạy theo cơm áo gạo tiền mà quên đi nguồn cội”.
Độc giả Lê Hoàng đề xuất: “Đầu tiên, cần có định nghĩa và giải thích rõ để tất cả mọi người hiểu và ghi cho đúng bởi hiện có nhiều cách hiểu và ghi khác nhau, ví dụ: có người cho rằng đó là nơi sinh, sống từ bé của ông bà nội, có người lại cho rằng đó là nơi sinh, sống từ bé của bố mẹ…
Ngay cả trẻ em hoặc những người lần đầu phải khai hồ sơ cũng đều phân vân khi ghi quê quán bởi có bố mẹ sinh ra lớn lên ở Hà Nội và bản thân sinh ra ở Hà Nội nhưng vẫn ghi quê quán theo bố mẹ trước đây đã từng ghi (tức là căn cứ theo ông bà, cụ kỵ…). Sau này, các đời kế tiếp mặc dù tiếp tục sinh ra và lớn lên ở Hà Nội nhưng vẫn mặc định ghi bắt buộc như đời trước đã từng ghi.
Vậy nên có chuyện vui là có nhiều người căn cứ vào quê quán ghi trong hồ sơ và đến nhận đồng hương (hoặc xin tham gia vào các hội đồng hương), thậm chí bảo là cùng xã, cùng huyện nhưng thực tế mấy đời nay đã sống ở Hà Nội, đâu có biết quê quán có xã, có huyện đó ở đâu đâu?
Tiếp đến, đó là mục đích quản lý thông tin phần quê quán để làm gì? Để thống kê về việc di dân, chuyển địa bàn sinh sống hay để xác định gốc gác nhân thân của người dân? Còn nếu đây chỉ là việc từ xưa để lại và đến nay không thấy có giá trị gì thì đề xuất xem xét bỏ”.
Vợ chồng bác ruột của tôi có nhà mặt tiền. Trước đây cả nhà sống ở tầng hai và ba, tầng trệt cho thuê. Lần gần nhất là cho một người trong họ hàng thuê làm shop hoa tươi.
Khi hết hợp đồng, hai bác không cho gia hạn mà bắt dọn đi. Tầng trệt bên dưới bây giờ để xe máy và ôtô. Con cháu kết hôn nên thành viên gia đình đông dần, mỗi lần về chơi, bên dưới có cửa hàng thì cũng kỳ.
Những người như ông bác của tôi đâu cần tiền cho thuê mặt bằng. Ở không buồn chán thì ông bà lấy một xe bánh bao về để trước cửa bán.
Bây giờ, thậm chí bà bán bánh tráng trộn cũng có mã QR để chiều khách, riêng vợ chồng ông bác tôi chỉ dùng tiền mặt, có thì mua, không có thì thôi. Có lần vợ chồng bác bảo bán cả ngày có khi lời 75 nghìn đồng, tính tiền điện chạy máy hấp có khi còn lỗ.
Sau đợt xăng dầu tăng giá, loại bánh bao hai trứng cút từ 20 nghìn lên 22 nghìn, vợ chồng bác tặc lưỡi: "Lên 2 nghìn nhưng khối người phải đắn đo".
Tôi lấy làm khó hiểu khi nhiều người hả hê vì nhà mặt tiền ế ẩm khách thuê phải bỏ trống. Tôi nghĩ phải nhấn mạnh một điều là chủ nhà - những người có mặt bằng cho thuê phần lớn không quá đắn đo vì tiền đó. Dĩ nhiên phải loại trừ những người vay tiền để đầu tư.
Còn với những người đã tích lũy đủ lâu, mặt bằng ấy đơn giản chỉ là một phần tài sản, có cho thuê thì tốt, không thì cũng không làm thay đổi cuộc sống của họ quá nhiều.
Vậy ai mới là người đáng lo? Chính là chúng ta, những người chưa có tài sản như họ.
Một con phố mà nhiều mặt bằng cho thuê bỏ trống là điều đáng lo ngại, ít nhất là với những người làm công ăn lương ở các công ty. Vì sao? Những người làm chủ kinh doanh, họ có thể thuê thêm nhân viên, bác bảo vệ trông xe... đó là cách luân chuyển dòng tiền trong xã hội.
Người có tài sản có thể đứng ngoài dòng tiền đó lâu hơn. Nhưng người sống bằng lương thì không.
Như căn nhà của bác tôi, giá trị gần 9 tỷ đồng. Cho thuê với giá cũng trên dưới 20 triệu một tháng. Sẽ chẳng có ai ngớ ngẩn đi thuê mặt bằng với giá này chỉ để trưng một xe bánh bao và kiếm tiền lời chưa đến 100 nghìn đồng mỗi tháng như chủ nhà.
Chủ nhà có thể không kiếm được tiền từ mặt bằng, nhưng chưa chắc họ cần kíp khoản tiền cho thuê để duy trì chi phí sinh hoạt mỗi ngày. Trong khi đó, rất nhiều người khác cần dòng tiền mỗi tháng để trả tiền nhà, nuôi con, duy trì cuộc sống.
Chúng ta không có sẵn một căn nhà 9 tỷ để lùi về mà đang ở trong vòng xoáy của chi phí - thu nhập - áp lực thì đừng nhìn vào sự ế ẩm của mặt bằng mặt tiền mà hả hê. Tốt nhất là nên xem đó như một tín hiệu để thận trọng hơn với chính mình.
Mọi chuyện vẫn bình thường cho đến khi họ xây khách sạn. Khi đi vào hoạt động, phía sau nhà họ cũng chính là phần quay vào nhà tôi họ lắp liền một dãy 5 cục nóng máy lạnh.
Vấn đề là toàn bộ số cục nóng này đều chĩa thẳng vào phía nhà tôi. Tầng một nhà tôi có 3 cửa sổ, là nơi sinh hoạt chính của gia đình. Khi xây dựng, tôi chủ động chừa hành lang xung quanh cho thoáng, không ngờ giờ lại thành điểm hứng toàn bộ hơi nóng và tiếng ồn từ 5 cục nóng máy lạnh.
Ban ngày thì đã đành, ban đêm mới thật sự là ác mộng. Tiếng máy chạy ù ù liên tục, hơi nóng phả sang khiến không gian lúc nào cũng ngột ngạt. Dù tôi đã đóng cửa nhưng vẫn không cải thiện được nhiều. Gia đình tôi gần như không thể mở cửa sổ như trước.
Tôi băn khoăn: Việc họ lắp cục nóng máy lạnh hướng thẳng sang nhà tôi như vậy có vi phạm gì không? Tôi có quyền yêu cầu họ chuyển toàn bộ cục nóng lên sân thượng hoặc vị trí khác không?
Cả tuổi trẻ của bác tôi gói gọn trong hai chữ "cày cuốc vì con". Bác làm đủ nghề, tích góp từng đồng với một mục tiêu rất rõ ràng: phải mua được nhà cho hai con trai của mình, để sau này chúng có chỗ ổn định mà lập nghiệp, và cũng là để bác có nơi nương tựa khi về già.
Nhiều người trong gia đình từng khuyên bác nên để dành một phần tiền cho bản thân, phòng khi tuổi cao sức yếu thay vì dựa dẫm vào con cái. Nhưng bác chỉ cười, nói rằng "con cái mới là chỗ dựa lớn nhất của tuổi già". Với bác, đầu tư cho con chính là cách đảm bảo cho tuổi già của mình.
Rốt cuộc, bác cũng làm được điều mình mong muốn. Sau nhiều năm tích góp, bác dồn toàn bộ tiền bạc mua được hai căn nhà. Trước đây, bác sống cùng con trai út trong căn nhà mua từ lâu. Còn vợ chồng con trai cả thuê nhà sống riêng. Năm ngoái, bác hoàn tất thủ tục cho tặng cả hai căn cho hai người con. Bác cho con út căn nhà đang ở, còn mình thì chuyển sang sống cùng vợ chồng con trai cả trong căn nhà mới mua.
Cứ nghĩ đó là một cái kết trọn vẹn cho bác khi con cái có nhà cửa ổn định, bác cũng có nơi nương tựa. Nhưng cuộc sống không đơn giản như những gì người ta dự tính. Chỉ một thời gian ngắn sau khi về ở cùng con trai cả, bác bắt đầu nảy sinh mâu thuẫn với con dâu. Những va chạm nhỏ trong sinh hoạt hàng ngày dần tích tụ thành căng thẳng. Không ai nói ra điều gì quá lớn, nhưng cũng không ai thực sự thoải mái. Cuối cùng, bác quyết định rời đi.
>> Tôi sợ hết đường bỏ phố về quê nếu mua nhà 4 tỷ cho con thừa kế
Bác chuyển về sống cùng con trai út - người vẫn còn độc thân, ở trong căn nhà cũ. Tưởng rằng như vậy sẽ nhẹ nhàng hơn, nhưng thực tế lại là một câu chuyện khác. Con trai út của bác bận rộn với công việc, thường xuyên đi sớm về muộn. Căn nhà không còn cảnh va chạm, nhưng cũng thiếu đi sự hiện diện của người thân. Phần lớn thời gian trong ngày, bác ở một mình, tự nấu ăn, tự dọn dẹp, tự xoay xở mọi sinh hoạt.
Những lần tôi ghé thăm, bác vẫn nói "mọi thứ đều ổn". Nhưng cái cách bác ngồi lặng lâu hơn, hay kể lại những chuyện cũ nhiều hơn, khiến tôi hiểu rằng sự "ổn" đó có phần gượng gạo. Không phải con cái không thương bác, mà là cuộc sống của mỗi người đã cuốn họ đi theo những ưu tiên riêng.
Nhìn câu chuyện của bác, tôi không khỏi suy nghĩ: có phải cứ hy sinh tất cả cho con cái thì sẽ đổi lại được một tuổi già an nhàn? Hay thực ra, đó là một kỳ vọng mà chính chúng ta tự đặt ra?
Tôi không nghĩ bác đã sai khi yêu thương và lo lắng cho con. Nhưng có lẽ, điều mà nhiều người trong thế hệ của bác chưa kịp nghĩ đến là: con cái có cuộc đời của chúng, còn tuổi già là quãng đường mỗi người phải tự chuẩn bị cho mình, cả về tài chính lẫn tinh thần. Giữ lại một phần cho bản thân không phải là ích kỷ, mà là cách để mình không trở thành gánh nặng, và cũng không đặt con cái vào những tình huống khó xử.
Câu chuyện của bác như một lời nhắc nhở với tôi rằng: yêu con là điều nên làm, nhưng đừng quên giữ lại cho bản thân một chỗ đứng vững vàng trong chính cuộc đời mình.
Thành Hữu ĐinhTôi trắng tay vì mẹ để lại toàn bộ nhà, đất thừa kế cho em gái
'Trói chân con cái bằng 2 căn nhà thừa kế'
Tôi có sai khi muốn thừa kế nhiều hơn em gái?
Tôi mua hai nhà làm thừa kế cho con chứ nhất quyết không cho tiền
Bố nổi giận vì tôi nhận 2 tỷ thừa kế nhưng không chịu mua nhà Sài Gòn
Con trai trách tôi gửi tiết kiệm 2 tỷ thay vì chia thừa kế sớm
