Sau cuộc họp đồng chủ trì với Tổng thống Pháp Emmanuel Macron tại Paris ngày 17/4, Thủ tướng Anh Keir Starmer cho biết hai nước sẽ dẫn dắt sứ mệnh đa quốc gia nhằm bảo vệ tự do hàng hải ở eo biển Hormuz “ngay khi điều kiện cho phép”.
“Đây là sứ mệnh mang tính chất hòa bình và phòng thủ thuần túy, nhằm tạo sự an tâm cho các tàu thương mại và hỗ trợ rà phá thủy lôi. Hiện đã có hơn 10 quốc gia đề nghị tham gia”, ông Starmer cho hay.
Cuộc họp tại Paris quy tụ hơn 30 lãnh đạo các nước, hầu hết tham dự qua hình thức trực tuyến. Mỹ và Iran không góp mặt.
Iran ngày 17/4 tuyên bố mở cửa hoàn toàn eo biển Hormuz, huyết mạch vận chuyển 20% nguồn cung dầu khí toàn cầu, cho các tàu thương mại, sau khi giao tranh giữa Israel và nhóm Hezbollah ở Lebanon đã dừng nhờ lệnh ngừng bắn 10 ngày.
Tổng thống Mỹ Donald Trump hoan nghênh động thái này, nhưng cho biết lệnh phong tỏa của Mỹ đối với các cảng biển của Iran vẫn duy trì đến khi hai bên đạt thỏa thuận chấm dứt xung đột hoàn toàn. Mỹ và Iran đang trong thời gian ngừng bắn kéo dài 2 tuần, có hiệu lực từ ngày 8/4.
Trả lời phỏng vấn của AFP cùng ngày, ông Trump cho biết Mỹ “đang tiến rất gần” đến thỏa thuận hòa bình với Iran, thêm rằng không còn điểm vướng mắc nào giữa hai bên.
Những người tham gia cuộc họp ở Paris cũng hoan nghênh tuyên bố của Tehran về việc mở cửa lại eo biển, nhưng kêu gọi các bên “mở cửa lại hoàn toàn, vô điều kiện”, theo ông Macron. Ông thêm rằng sự hiện diện của lực lượng đa quốc gia là cần thiết để củng cố và đảm bảo tính bền vững của các cam kết mở cửa đó.
Thủ tướng Italy Giorgia Meloni, người tham dự cuộc họp, nhấn mạnh rằng sứ mệnh như vậy cần phải chờ đến khi “chấm dứt chiến sự”, nhưng cho biết nước này sẵn sàng tham gia. Thủ tướng Đức Friedrich Merz trong khi đó bày tỏ mong muốn Mỹ tham gia.
Trong khi đó, Tổng thống Trump cho hay ông đã từ chối lời đề nghị của NATO về việc giúp đảm bảo an ninh eo biển Hormuz sau khi Iran tuyên bố mở cửa. “Tôi nhận được cuộc gọi từ NATO để hỏi liệu chúng tôi có cần giúp đỡ hay không. Tôi đã nói với họ hãy tránh xa, trừ khi họ chỉ muốn đưa tàu đến để chở dầu”, ông viết.
Kể từ khi phát động cuộc chiến ở Iran, ông Trump đã chế giễu các đồng minh châu Âu là “những kẻ hèn nhát”, chỉ trích NATO là “hổ giấy” vì đã phớt lờ lời kêu gọi hỗ trợ của ông khi Iran gần như phong tỏa eo biển Hormuz.
Bộ trưởng An ninh Nội địa Mỹ Markwayne Mullin hôm 7.4 cho biết phía hải quan có thể ngừng xử lý quy trình với khách quốc tế ở những sân bay lớn tại các "thành phố trú ẩn" vốn từ chối thực thi chính sách nhập cư cứng rắn dưới thời chính quyền Tổng thống Donald Trump.
Thuật ngữ "thành phố trú ẩn" thường dùng để chỉ các tiểu bang, hạt hoặc thành phố áp dụng những chính sách nhằm giới hạn việc hợp tác với các cơ quan liên bang muốn trục xuất di dân bất hợp pháp, theo tờ The New York Times. Các chính quyền địa phương bắt đầu áp dụng chính sách "trú ẩn" từ thập niên 1980, khi các nhà thờ mở cửa đón những người tị nạn vì nội chiến ở El Salvador. Trong khoảng một thập niên trở lại đây, chính sách này thu hút ngày càng nhiều sự chú ý hơn do nhập cư trở thành vấn đề được các cử tri Mỹ quan tâm.
Trong nhiệm kỳ đầu của Tổng thống Donald Trump, nhiều địa phương do đảng Dân chủ điều hành tiếp tục nhấn mạnh chính sách "trú ẩn". Tính đến năm 2023, Mỹ có khoảng 14 triệu dân nhập cư không giấy tờ. Và các chính sách thường được áp dụng tại những khu vực có đông người nhập cư sinh sống, bao gồm nhiều người không có giấy tờ cư trú hợp pháp trên đất Mỹ và vì thế dễ bị trục xuất. Nhiều người trong số họ đã có gia đình và sinh con ở Mỹ, còn những người khác đã gắn bó lâu dài với cộng đồng.
Đến tháng 10.2025, Bộ Tư pháp Mỹ công bố danh sách các tiểu bang và thành phố trú ẩn, trong đó nhiều đô thị có sân bay quốc tế lớn như Denver (Colorado), Philadelphia (Pennsylvania), Chicago (Illinois), Los Angeles (California), TP.New York (New York), Newark (New Jersey), Seattle (Washington) và San Francisco (California). Chỉ tính riêng TP.New York đã có 3 sân bay lớn, đón hơn 50 triệu lượt khách quốc tế trong năm ngoái. Còn bang California có các sân bay quốc tế Los Angeles và San Francisco, lần lượt đón hơn 73 triệu và hơn 50 triệu lượt khách năm 2025, theo báo USA Today.
Trong cuộc phỏng vấn đầu tiên kể từ khi nhậm chức với đài Fox News ngày 6.4 (giờ Mỹ), ông Mullin cho biết Bộ An ninh Nội địa đang xem xét khả năng thu hồi dịch vụ kiểm tra hải quan ở những địa phương hạn chế hoặc từ chối hợp tác với giới chức liên bang về chính sách nhập cư.
"Nếu là thành phố trú ẩn, liệu họ có nên tiếp tục xử lý thủ tục hải quan không?", Bộ trưởng Mullin đặt vấn đề. "Nếu họ là thành phố trú ẩn và đón các chuyến bay quốc tế, và chúng tôi đề nghị họ hợp tác tại sân bay, nhưng khi hành khách rời khỏi đó thì họ lại không thực thi chính sách nhập cư. Có lẽ chúng ta cần phải xem xét lại một cách nghiêm túc vấn đề này", theo ông.
Một ngày sau (7.4), tại bang Bắc Carolina, ông Mullin xác nhận có phương án rút nhân viên hải quan khỏi những phi trường tại các thành phố trú ẩn. Ông cho biết sẽ trình bày với Tổng thống Trump về khả năng trên, dù hiện chưa có quyết định cuối cùng về việc này.
Kể từ giữa tháng 2, vấn đề sân bay và thực thi luật nhập cư đã trở thành tâm điểm tranh cãi gay gắt giữa lưỡng đảng. Phe Dân chủ từ chối ủng hộ khoản bổ sung ngân sách cho chiến dịch siết chặt nhập cư của Tổng thống Trump nếu chính quyền liên bang không triển khai nỗ lực cải cách nhằm hạn chế các chính sách trục xuất cứng rắn và gây tranh cãi.
Việc đảng Dân chủ vẫn chưa đạt được thỏa thuận để cấp ngân sách cho Bộ An ninh Nội địa, bao gồm Cục Hải quan và Bảo vệ Biên giới (CPB), cũng là một phần lý do dẫn đến cân nhắc trên. Bộ trưởng Mullin cho hay việc rút nhân viên hải quan là một trong số các phương án đang chuẩn bị được thảo luận, và không nhất thiết sẽ triển khai trên thực tế.
"Đàm phán Islamabad đã bắt đầu hôm nay. Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif có cuộc gặp với Phó tổng thống Mỹ JD Vance. Thủ tướng nhấn mạnh Pakistan mong muốn tiếp tục tạo điều kiện cho cả hai phía đạt được những bước tiến vì nền hòa bình bền vững ở khu vực", Văn phòng Thủ tướng Pakistan chiều 11/4 thông báo.
Cuộc gặp cũng có sự tham gia của các quan chức cấp cao hai nước. Phía Mỹ có đặc phái viên hòa bình Steve Witkoff và Jared Kushner, con rể Tổng thống Donald Trump. Phía Pakistan có Phó thủ tướng kiêm Ngoại trưởng Ishaq Dar và Bộ trưởng Nội vụ Mohsin Naqvi.
Trước đó cùng ngày, Thủ tướng Pakistan cũng thông báo đã gặp riêng phái đoàn Iran, do Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf dẫn đầu. Hãng thông tấn Iran Tasnim cho biết trong cuộc gặp, phái đoàn nước này đã đánh giá lập trường của phía Mỹ và mức độ thực thi các cam kết, trước khi đưa ra quyết định đồng ý đàm phán.
Truyền thông nhà nước Iran cho biết phía Tehran đã trình bày "loạt đề xuất và lằn ranh đỏ" cho đàm phán hòa bình, đề cập các vấn đề eo biển Hormuz, bồi thường chiến tranh, giải phóng tài sản Iran bị đóng băng và một lệnh ngừng bắn trên toàn khu vực Trung Đông. Nội dung cụ thể của từng vấn đề, gồm những điều Tehran muốn Washington nhượng bộ, không được truyền thông Iran tiết lộ.
Cấu trúc cụ thể của các cuộc tiếp xúc giữa Mỹ và Iran hiện chưa rõ ràng. Trong những vòng đàm phán trước chiến sự, hai bên thường trao đổi gián tiếp thông qua trung gian.
Giới quan sát cho rằng sau các cuộc tiếp xúc riêng với Thủ tướng Sharif, các bên sẽ bước sang giai đoạn đàm phán gián tiếp, với Pakistan là kênh trung gian để truyền đạt những yêu cầu và lập trường mỗi bên. Nếu giai đoạn đàm phán trung gian đạt được tiến triển tích cực, đại diện hai nước sẽ bước vào đàm phán trực tiếp.
Pakistan nổi lên như một bên trung gian quan trọng trong nỗ lực chấm dứt chiến sự Iran đang lan rộng khắp Trung Đông. Văn phòng Thủ tướng Sharif cho biết ông "đánh giá cao cam kết đối thoại mang tính xây dựng của các bên" và bày tỏ kỳ vọng các cuộc đàm phán sẽ mở đường cho hòa bình lâu dài.
Tuy nhiên, các thông tin liên quan đến nội dung đàm phán vẫn còn nhiều mâu thuẫn thời gian qua. Một nguồn tin cấp cao Iran nói với Reuters rằng Mỹ đã đồng ý giải phóng các tài sản bị phong tỏa của Tehran tại Qatar và một số ngân hàng nước ngoài, coi đây là dấu hiệu thiện chí để thúc đẩy đàm phán. Tuy nhiên, một quan chức Nhà Trắng sau đó phủ nhận thông tin.
Giới chức Iran cho rằng việc giải phóng tài sản của nước này ở Qatar, có thể lên tới 6 tỷ USD, sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến đảm bảo lưu thông an toàn qua eo biển Hormuz, vấn đề được cho là trọng tâm trong các cuộc đàm phán.
Khoản tiền bị phong tỏa có nguồn gốc từ doanh thu dầu mỏ của Iran tại Hàn Quốc, bị đóng băng từ năm 2018 khi Mỹ tái áp đặt lệnh trừng phạt với Iran. Số tiền này từng được chuyển sang các tài khoản tại Qatar trong khuôn khổ thỏa thuận trao đổi tù nhân năm 2023, nhưng chỉ được sử dụng cho mục đích nhân đạo.
Video đăng trên mạng xã hội hôm 6/4 và được chuyên trang quân sự Mỹ War Zone phân tích cho thấy phần đầu tên lửa đánh chặn thuộc Hệ thống Phòng thủ Tầm cao Giai đoạn cuối (THAAD) nằm tại bãi đất trống gần thành phố Suwayda, tây nam Syria.
Bộ phận này còn tương đối nguyên vẹn. Nắp che ở đầu tên lửa đã bung ra và để lộ cửa sổ của đầu dò ảnh nhiệt.
Thành phố Suwayda nằm cách biên giới với Jordan khoảng 40 km về phía bắc và Israel gần 90 km về phía đông. Mỹ dường như đang triển khai các khẩu đội THAAD tại hai quốc gia này, nhằm đối phó với các đòn tấn công bằng tên lửa đạn đạo từ Iran.
Lầu Năm Góc chưa bình luận về thông tin.
THAAD là một trong những lá chắn phòng thủ tên lửa hiện đại nhất trong biên chế quân đội Mỹ. Đây cũng là hệ thống phòng không duy nhất của Mỹ có khả năng chặn tên lửa đạn đạo từ tầm ngắn đến tầm xa ở giai đoạn cuối, khi chúng đang lao xuống mục tiêu, ở cả trong và ngoài khí quyển.
Tên lửa đánh chặn của tổ hợp THAAD có tầm bắn 200 km và trần bay 150 km, trang bị cảm biến ảnh nhiệt để bám bắt mục tiêu và phá hủy chúng bằng va chạm trực tiếp, không dùng thuốc nổ. Báo cáo ngân sách của Cơ quan Phòng thủ Tên lửa (MDA) thuộc Lầu Năm Góc cho thấy mỗi quả đạn THAAD có giá 12-15 triệu USD, tùy lô sản xuất.
Sau khi tên lửa rời bệ phóng và đạt độ cao tối ưu, bộ phận chiến đấu được gọi là "phương tiện tiêu diệt" sẽ tách khỏi tầng đẩy. Nắp che mũi, có nhiệm vụ bảo vệ đầu dò ảnh nhiệt và phần còn lại của phương tiện tiêu diệt trong quá trình tăng tốc, cũng sẽ tách ra.
"Phương tiện tiêu diệt còn nguyên vẹn cho thấy khả năng tên lửa đã gặp trục trặc, phóng xịt hoặc trượt mục tiêu. Chưa rõ ai đang nắm giữ các bộ phận này", Joseph Trevithick, biên tập viên của War Zone cho hay.
Chuyên gia Mỹ cảnh báo nguy cơ rò rỉ bí mật công nghệ nếu đầu dò tên lửa THAAD rơi vào tay đối thủ của Washington.
"Tiếp cận được đầu dò tên lửa THAAD, cũng như toàn bộ phương tiện tiêu diệt, sẽ giúp đối thủ hiểu biết thêm về năng lực của nó. Thông tin sau đó có thể được sử dụng để phát triển các phương pháp đối phó mới, cũng như kỹ thuật và chiến thuật nhằm làm suy giảm hiệu quả đánh chặn", Trevithick cho hay.
Một hệ thống THAAD hoàn chỉnh có giá khoảng một tỷ USD, gồm đài điều khiển, radar đa chức năng AN/TPY-2, thiết bị kỹ thuật và 6 bệ phóng với tổng cộng 48 đạn sẵn sàng khai hỏa, thường cần khoảng 100 binh sĩ vận hành.
Hàng loạt khẩu đội THAAD của Mỹ và đồng minh Trung Đông đã hứng đòn trả đũa từ Iran, trong đó ít nhất hai "radar mắt thần" AN/TPY-2 bố trí ở Jordan và Arab Saudi đã bị phá hủy hoàn toàn. Nguồn cung tên lửa THAAD của Mỹ dường như cũng không thể bù đắp cho tốc độ tiêu hao trong chiến sự, dẫn tới nguy cơ các tổ hợp tại đây bị cạn đạn nếu xung đột tiếp tục kéo dài.
