Tờ The Hill ngày 12.4 đưa tin Anh đã tạm dừng việc chuyển giao quần đảo Chagos cho Mauritius sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump gần đây rút lại hợp tác của mình đối với thỏa thuận năm 2024.
Từ thập niên 1970, Anh và Mỹ đã cùng sử dụng một căn cứ quân sự trên đảo Diego Garcia, hòn đảo lớn nhất thuộc quần đảo Chagos. Thỏa thuận chuyển giao quần đảo này cho Mauritius, cho phép tiếp tục sử dụng căn cứ, xuất phát từ một cuộc chiến pháp lý kéo dài hàng thập niên nhằm giải quyết quá khứ thuộc địa của Anh.
Chính phủ Anh hôm 11.4 tuyên bố sẽ không tiếp tục thỏa thuận với Mauritius, khẳng định rằng họ không thể tiếp tục việc chuyển giao mà không có sự ủng hộ của Mỹ.
Tuy nhiên, chính phủ Anh lưu ý rằng việc đảm bảo “an ninh hoạt động lâu dài của căn cứ Diego Garcia đang và sẽ tiếp tục là ưu tiên hàng đầu của chúng tôi, đó là toàn bộ lý do của thỏa thuận”, theo một thông cáo chính thức.
“Chúng tôi đang tiếp tục hợp tác với Mỹ và Mauritius”, chính phủ Anh cho biết.
Vụ chuyển nhượng đã gặp khó kể từ khi ông Trump chỉ trích gay gắt thỏa thuận này đầu năm nay. Hồi tháng 2, ông Trump nói rằng việc chuyển giao là “sai lầm lớn”. Gần đây nhất, ông kêu gọi chính phủ Anh “đừng giao Diego Garcia cho bên khác!”, khi viết trên Truth Social hôm 6.4.
Thủ tướng Anh Keir Starmer đã phản bác ông Trump hồi tháng 1, nói rằng “những lời của Tổng thống về Chagos ngày hôm qua khác với những lời chào đón và ủng hộ trước đó khi tôi gặp ông ấy tại Nhà Trắng.”
Vào cuối thập niên 1960 và trong thập niên 1970, Anh đã cưỡng bức di dời tới 2.000 người dân bản địa Chagos để thiết lập căn cứ trên đảo Diego Garcia, theo Reuters.
AFP hôm nay 22.4 đưa tin tình trạng tăng phí qua kênh đào Panama được ghi nhận kể từ khi Mỹ và Israel phát động các cuộc tấn công nhằm vào Iran từ hôm 28.2 và eo biển Hormuz bị phong tỏa. Đây là tuyến hàng hải chiến lược vận chuyển khoảng 1/5 lượng dầu mỏ và khí tự nhiên xuất khẩu toàn cầu từ các quốc gia vùng Vịnh.
Cơ quan Quản lý kênh đào Panama cho biết để đáp ứng nhu cầu nhiên liệu, các nhà máy lọc dầu châu Á chọn mua dầu khí từ Mỹ, vận chuyển qua kênh đào Panama thay vì mua từ các nước vùng Vịnh vốn phụ thuộc vào eo biển Hormuz.
Theo thông tin chính thức từ cơ quan này, hiện lưu lượng tàu thuyền qua kênh đào Panama vẫn duy trì ở mức cao, với trung bình 34 tàu/ngày trong tháng 1 và 37 tàu/ngày trong tháng 3. Một số ngày thậm chí còn tăng lên 40 chuyến.
"Sự gia tăng trên phản ánh những thay đổi trong mô hình thương mại toàn cầu và các điều kiện thị trường, bao gồm những yếu tố địa chính trị ảnh hưởng các tuyến hàng hải quan trọng", Cơ quan Quản lý kênh đào Panama cho hay.
Các tàu qua kênh thường đặt lịch trước khá lâu, và những tàu không đặt lịch phải chờ trung bình 5 ngày. Tuy nhiên, cơ quan cũng vận hành một hệ thống đấu giá cho phép mua suất đi gấp vào phút chót.
Trong phiên đấu giá gần nhất, một tàu chở khí hóa lỏng đã chi đến 4 triệu USD để mua suất này, và trong những tuần gần đây cũng có 2 tàu đưa ra mức giá hơn 3 triệu USD.
Con số trên cao ngất ngưởng nếu so với các mức trung bình đấu giá từ tháng 10.2025 đến tháng 2 năm nay là 130.000 USD/suất, và tăng lên 385.000 USD/suất trong tháng 3 và tháng 4.
Khoảng 5% lưu lượng thương mại hàng hải toàn cầu đi qua kênh đào Panama, và những nước sử dụng chính là Mỹ và Trung Quốc. Tuyến này chủ yếu kết nối bờ Đông nước Mỹ với Trung Quốc, Hàn Quốc và Nhật Bản.
Trong video được truyền thông Ukraine đăng hôm 19/4, hai sĩ quan mặc cảnh phục và áo phản quang màu vàng đang đứng cạnh một người ngồi trên mặt đất. Họ nhanh chóng chạy khỏi hiện trường khi tiếng súng vang lên, trong lúc một người ngã xuống đường.
"Đây là hành vi đáng xấu hổ, không thể chấp nhận nổi và cũng là nỗi hổ thẹn đối với toàn ngành. Hai cảnh sát đã bị đình chỉ công tác, chúng tôi đang mở cuộc điều tra", Bộ trưởng Nội vụ Ukraine Igor Klymenko cho hay, nhưng lưu ý không nên "đánh đồng toàn bộ lực lượng cảnh sát chỉ dựa trên hành động của hai cá nhân".
Tổng thống Volodymyr Zelensky cho biết sẽ đánh giá toàn diện hành động của lực lượng tuần tra. "Họ đã có mặt tại hiện trường, nhưng không ngăn chặn kẻ sát nhân mà chỉ biết bỏ chạy. Lẽ ra họ phải hành động trong tình huống đó", ông nói.
Lãnh đạo lực lượng cảnh sát tuần tra Yevhen Zhukov đã từ chức sau khi xuất hiện video.
Nghi phạm ngày 18/4 nổ súng vào dân thường trên đường phố tại quận Holosiivsky ở thủ đô Kiev, rồi lao vào siêu thị gần đó để bắt con tin và cố thủ. Người này bị bắn hạ trong lúc đấu súng với cảnh sát. Sự việc khiến 6 người thiệt mạng và 14 người bị thương.
Công tố viên trưởng Ukraine Ruslan Kravchenko xác định tay súng là người đàn ông sinh năm 1968 tại Nga. Vũ khí sử dụng là súng trường tự động, được đăng ký hợp pháp.
Cảnh sát chưa xác định được động cơ của vụ xả súng, nhưng ông Klymenko cho biết "tình trạng tâm lý của kẻ tấn công rõ ràng không ổn định". "Cần làm rõ việc người này làm thế nào để có được chứng nhận y tế cần thiết nhằm gia hạn giấy phép sử dụng súng", ông nói thêm.
Giám đốc cảnh sát quốc gia Ivan Vygivsky cho biết nghi phạm từng phục vụ trong quân đội Ukraine trước khi giải ngũ năm 2005, rồi sống tại Nga cho đến năm 2017.
"Chúng tôi đã kiểm tra các tài khoản mạng xã hội của nghi phạm. Quan điểm của người này mang tính tiêu cực. Không thể nói là ủng hộ Ukraine, mà có thể theo hướng ngược lại", ông Vygivsky cho hay, thêm rằng nghi phạm không có người thân và "sống khép kín".
Bộ trưởng Klymenko khẳng định sẽ không kiểm tra diện rộng đối với những người sở hữu súng hợp pháp ở Ukraine. Tuy nhiên, ông cam kết tổ chức các cuộc thảo luận chuyên sâu với sự tham gia của nghị sĩ, công chúng, báo giới và cộng đồng cựu binh về luật kiểm soát súng.
Chưa rõ đàm phán Mỹ - Iran vòng thứ hai có diễn ra hay không, nhưng Pakistan vẫn đang thực hiện công tác chuẩn bị trong ngày 20-4.
Theo tờ Guardian, chính quyền thành phố Islamabad, thủ đô của Pakistan, đã tạm dừng giao thông công cộng và vận chuyển hàng hóa nặng qua thành phố. Đài Al Jazeera cũng cho biết Islamabad đang trong tình trạng phong tỏa, ít nhất là ở khu vực "vùng đỏ" và một số nơi khác với nhiều tuyến đường bị đóng.
Dây thép gai đã được giăng gần khách sạn Serena, nơi diễn ra cuộc đàm phán tuần trước. Khách sạn đã yêu cầu tất cả khách lưu trú rời đi.
Hai máy bay vận tải C-17 khổng lồ của Mỹ đã hạ cánh xuống một căn cứ không quân Pakistan chiều qua, chở theo thiết bị và phương tiện an ninh để chuẩn bị đón phái đoàn Mỹ, hai nguồn tin an ninh Pakistan cho biết. Có thể sẽ còn nhiều máy bay khác nữa trên đường đến.
Sự xuất hiện của đội tiền phương, các nhóm an ninh xe bọc thép cho thấy nhiều khả năng các cuộc đàm phán sẽ diễn ra.
Trong khi đó, Pakistan tiếp tục thực hiện rất nhiều nỗ lực ngoại giao. Tổng tư lệnh lực lượng quốc phòng Pakistan đã ở thủ đô Tehran của Iran trong ba ngày qua.
Trước đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo sẽ cử các nhà đàm phán tới Islamabad để tìm kiếm giải pháp chấm dứt xung đột đang leo thang tại Trung Đông, trong bối cảnh lệnh ngừng bắn giữa Mỹ và Iran sẽ hết hiệu lực ngày 22-4.
Một quan chức Nhà Trắng cũng xác nhận Phó tổng thống JD Vance sẽ dẫn đầu phái đoàn Mỹ tham gia các cuộc đàm phán với Iran tại Pakistan tối 20-4.
Tuy nhiên Hãng thông tấn Tasnim của Iran ngày 19-4 cho biết Tehran chưa quyết định cử đoàn đàm phán tới Pakistan "chừng nào lệnh phong tỏa hải quân vẫn còn áp đặt". Không lâu sau đó, Hãng thông tấn nhà nước IRNA đưa tin Iran đã từ chối tham gia vòng đàm phán thứ hai với Mỹ tại Pakistan.
