Ảnh dự thi: Nhịp đập thành thị

Nếu không có gì đột xuất, cứ 2 giờ chiều mỗi ngày, bà Hồng gánh hàng ra bán. Như một thói quen, vừa ổn thỏa chỗ ngồi là bà lấy ra món đồ nghề tự chế. Đó là khúc gỗ nhỏ chừng một gang tay trên đầu có đóng một nắp lon nước ngọt để nạo dừa. Nhiều năm nay, hình ảnh bà Hồng bên gánh bánh tráng kẹo mạch nha đã trở nên quen thuộc với những ai hay ra vào hẻm 51 đường Ba Tháng Hai, phường Ninh Kiều, thành phố Cần Thơ.

Nhìn vào gánh hàng của bà Hồng, người ta cảm nhận được sự cũ kỹ, lâu đời. Mấy chục năm gánh trên vai, đi qua biết bao con đường, chiếc đòn gánh bằng tre đã bị bào mòn nhẵn bóng. Thế nhưng, do được lau chùi kỹ lưỡng nên nó vẫn bền chắc. Một gánh dựng món cốm dẹp, một gánh đựng món bánh tráng kẹo mạch nha gây sốt một thời.

Quê gốc của bà Hồng ở thị trấn Kinh Cùng, huyện Phụng Hiệp, tỉnh Hậu Giang cũ (nay là xã Hòa An, thành phố Cần Thơ). Bà là người con thứ 7 trong gia đình có 8 anh chị em. Năm bà mười mấy tuổi thì mẹ bị bệnh nặng mất sớm. Cảnh mồ côi nên mỗi đứa con đều phải tự bươn chải kiếm sống, không ai giúp được ai. Bà Hồng lên thành phố Cần Thơ xin làm "thời vụ" rửa chén, phụ bán quán cơm, quán hủ tiếu...

Công việc thời vụ bấp bênh nên bà Hồng quyết định "đầu tư" một đôi quang gánh để đi bán bánh tráng kẹo mạch nha. Bà bồi hồi kể lại: "Hồi xưa, món ăn này những đứa trẻ ở quê mê dữ lắm. Nhà tôi nghèo lại đông anh em nên tôi ít có dịp được ăn. Thế nhưng ở thành phố thì chẳng thấy mấy ai bán. Do thấy món này bỏ vốn ít, cách làm đơn giản mà lại phù hợp với túi tiền eo hẹp của mình lúc bấy giờ nên tôi quyết định bán thử".

Nói đến đây, bà Hồng làm một cái bánh tráng kẹo mạch nha hoàn chỉnh cho xem. Thoạt đầu, bà lấy một chiếc bánh tráng giấy để lên lòng bàn tay, phết lớp kẹo mạch nha dạng lỏng lên trên. Nguyên liệu rưới lên tiếp theo là những sớ cơm dừa tươi rói vừa mới nạo. Rồi bà lấy một miếng bánh tráng khác ốp lên trên, sau đó bẻ lại thành hình bán nguyệt. Miếng bánh giòn tan khi đưa vào miệng. Vị ngọt thanh của kẹo mạch nha loang trong đầu lưỡi hòa cùng vị béo của cơm dừa tuy đơn giản mà ngon. Một phần như vậy có giá 10.000 đồng.

Bà Hồng cho biết mình bán bánh này từ lúc chỉ có 1.000 - 2.000 đồng/cái, rồi tăng dần theo giá cả thị trường. Ngày xưa còn trẻ, bà gánh hàng đi nhiều tuyến đường trong nội ô thành phố, đi tới đâu thì cất tiếng rao mời chào tới đó. Và chính tiếng rao trong trẻo của thời trẻ cùng nét riêng của món ăn vặt "quê mùa" này đã gây chú ý cho một người công nhân viên, rồi từ đó hai người gắn kết thành vợ chồng. Họ có với nhau một người con gái và đến nay cũng đã có cháu ngoại đang học lớp 8.

Theo bà Hồng, đôi quang gánh đã đồng hành cùng bà hơn 40 năm nay. Bây giờ 64 tuổi, sức khỏe yếu nên bà không cất tiếng rao nổi và cũng không còn bền sức để rong ruổi nhiều nơi nữa. Mỗi ngày bà chỉ đi từ căn trọ của mình trên đường Tầm Vu đến điểm yêu thích nhất là hẻm 51 để bán (cách khoảng 2 cây số - PV). Bà Hồng vui vẻ nói: "Một quán cà phê nghĩa tình cho tôi mượn hẳn một góc nhỏ mặt tiền để bán luôn. Đặc biệt là con hẻm này rất đông sinh viên, người trẻ. Nhiều người thấy tôi già rồi nên gọi là bà ngoại bán bánh, thấy thương lắm".

Đó chính là niềm vui và động lực đã thôi thúc bà Hồng giữ lửa nghề trong bối cảnh món bánh tráng kẹo mạch nha ngày càng phai nhạt danh tiếng. Bà Hồng tâm sự: "Sức mua món bánh quê này ngày càng giảm. Khác với ngày xưa, nhiều người trẻ hiện nay không biết món này là món gì. Nói thật là bây giờ mỗi ngày tôi chỉ bán được tầm 10 - 15 cái bánh tráng kẹo mạch nha thôi. Nên hơn 1 năm nay, tôi đã bán thêm cốm dẹp để kiếm thêm. Nguyên liệu thì tôi đặt mua ở Sóc Trăng, còn công thức trộn như thế nào cho vừa vặn thì tôi tự làm".

Mỗi ngày, bà Hồng ngồi bán từ 2 giờ chiều đến 8 giờ tối là về. Bữa bán được thì lời hơn 100.000 đồng, nhưng đa phần là thấp hơn con số này. "Tuy là món bánh tráng kẹo mạch nha lời ít, bán được ít nhưng tôi không nỡ nghỉ vì nó gắn chặt với tuổi thơ của mình. Vả lại, lúc chân ướt chân ráo lên thành phố có quen ai đâu. Chính nhờ bán bánh này mà tôi gặp nhiều người, lạ hóa thành quen, rồi trở thành hàng xóm, bạn bè luôn. Tôi là dân quê chính hiệu, góp phần giữ giữ hương vị bánh quê thì thấy cũng vui", bà Hồng Tâm sự.

Chị Nguyễn Thị Bích Trâm (35 tuổi, ngụ phường Ninh Kiều, thành phố Cần Thơ) cho biết bà Hồng luôn mặc chiếc áo bà bà khoác bên ngoài và đội nón lá khi ngồi bán. Nhìn vào hình ảnh này, chị nhớ lại lúc còn nhỏ khi sống ở quê nội, hàng ngày cùng mấy anh em ra cổng chờ các cô chú gánh hàng rong qua để mua bánh. "Tôi ăn bánh của bà rồi, không có gì để chê cả. Lâu lâu thì lại ghé mua một hộp cốm dẹp hay bánh tráng kẹo mạch nha để ủng hộ. Không hiểu sao mỗi lần chạy qua đây thì phải ghé mắt nhìn bà một cái như thói quen. Hôm nào bà nghỉ bán thì thấy thiếu thiếu, buồn buồn", chị Trâm chia sẻ.

Tin Gốc: https://thanhnien.vn/ganh-banh-trang-keo-mach-nha-40-nam-ba-ngoai-ban-10-cai-moi-ngay-van-khong-no-nghi-18526031712342127.htm

Sáng 14.4, từ rất sớm, sân chùa Candaransi (phường Xuân Hòa, TP.HCM) có đông đảo người Khmer đến chuẩn bị lễ giao thừa đón năm mới dịp Tết Chôl Chnăm Thmây. Khác với không khí giao thừa quen thuộc vào nửa đêm, nơi đây đón thời khắc bước sang năm mới giữa ban ngày.

Khi đồng hồ dần tiến đến 10 giờ 48 phút, tiếng trống chùa vang lên. Dưới sự hướng dẫn của các sư, mọi người chắp tay thành kính đón thời khắc thiêng liêng.

Theo các sư tại chùa, đây là lúc "chư thiên" - vị thần cai quản năm mới giáng trần. Vì vậy, người Khmer chọn đúng giờ này làm lễ đón giao thừa.

Sư Châu Hoài Thái, Phó trụ trì chùa Candaransi, cho biết với người Kinh, giao thừa luôn diễn ra vào 0 giờ mùng 1 tháng giêng âm lịch. Nhưng với người Khmer và một số nước như Campuchia, Lào, Thái Lan… thời điểm này không cố định.

"Hiểu đơn giản, mỗi năm thời điểm bàn giao giữa vị thần cũ và vị thần mới sẽ khác nhau, nên giờ giao thừa cũng thay đổi", sư Thái nói.

Chu kỳ này kéo dài khoảng 365 ngày, hơn 6 giờ. Vì vậy, có năm giao thừa rơi vào ban đêm, nhưng cũng có năm lại diễn ra vào buổi sáng (như năm nay).

Trong dòng người dự lễ, nhiều gia đình đưa cả trẻ nhỏ theo cùng. Những bộ trang phục truyền thống Khmer rực rỡ nổi bật giữa sân chùa. Trẻ em nắm tay cha mẹ, tò mò nhìn khói nhang bay lên, trong khi người lớn lặng lẽ khấn nguyện cho một năm mới bình an.

Theo kinh điển Mahāsamkārasūtra, tết cổ truyền Chôl Chnăm Thmây kéo dài 3 ngày, mỗi ngày mang một ý nghĩa riêng.

Ngày đầu tiên (Săng Cran) là lúc đón vị thần mới bắt đầu cai quản. Năm nay, vị thần này được cho là Rakkhāsādevī, con gái thứ ba của Đại Phạm Thiên Kapila.

Theo quan niệm của đồng bào Khmer, chư thiên năm nay mặc y phục màu đen, tay phải cầm đinh ba, tay trái cầm cung, cài trên tai hoa sen, thực phẩm sử dụng hằng ngày là máu. Do đó, trên bàn thờ cúng chư thiên đón năm mới, nhà chùa có để 1 xấp vải màu đen và những bông hoa sen cúng dường.

Ngày thứ hai là Vāravanapata, được xem là ngày chuyển giao giữa thần năm cũ và năm mới.

Đến ngày thứ ba, người Khmer chính thức bước vào năm mới, bắt đầu một chu kỳ vận hành mới của đời sống.

Giao thừa theo quan điểm của người Khmer là thời khắc chư thiên giáng trần

ẢNH: VŨ PHƯỢNG

Khoảnh khắc giao thừa vào 10 giờ 48 phút sáng không chỉ là một nghi lễ, mà còn là nét văn hóa riêng, khiến nhiều người lần đầu chứng kiến không khỏi bất ngờ và thích thú.

Tết Chôl Chnăm Thmây tức tết năm mới lớn nhất của đồng bào Khmer thường diễn ra vào giữa tháng 4 dương lịch. Năm 2026, lễ kéo dài từ 14 - 16.4, với 3 ngày chính: đón năm mới, dâng cơm (đắp núi cát) và tắm Phật, chúc thọ người cao tuổi. Với người Khmer xa quê, đây không chỉ là dịp lễ mà còn là lúc hướng về cội nguồn, nhớ ơn tổ tiên, cầu mong một năm mưa thuận gió hòa.

Tin Gốc: Thanh Niên

Những hình ảnh trước và sau đầy khác biệt của anh Lê Quốc Việt (26 tuổi, ở TP.HCM) thời gian qua thu hút nhiều sự chú ý trên mạng xã hội. Nhiều người bày tỏ ngưỡng mộ trước hành trình giảm cân đầy quyết tâm của chàng trai trẻ, đồng thời xem đây là nguồn động lực để bắt đầu rèn luyện sức khỏe.

Quốc Việt hiện làm nghề trang điểm, cắm hoa. Trước đây, anh từng có thời gian làm nhân viên văn phòng với cuộc sống khá ổn định nhưng duy trì thói quen ăn uống thiếu kiểm soát, ít vận động. "Có những bữa tôi ăn liền 4 gói mì, thêm 3 quả trứng chiên và uống trà sữa. Tôi ăn không phải vì đói mà vì thói quen, cảm giác no dường như không tồn tại", Việt kể.

Lối sống thiếu điều độ khiến cân nặng của anh tăng nhanh từ 90 kg lên hơn 100 kg và chạm mốc 138,5 kg vào năm 2024. Cơ thể nặng nề kéo theo nhiều bất tiện trong sinh hoạt, khiến anh dần tự ti, ngại giao tiếp và ít tham gia các hoạt động cùng bạn bè.

Dù từng nhiều lần thử giảm cân bằng nhiều phương pháp khác nhau nhưng Việt đều thất bại vì thiếu kiên trì.

Bước ngoặt xảy ra sau Tết Nguyên đán 2025 khi anh bị đau đầu kéo dài suốt 2 tuần. Kết quả khám sức khỏe cho thấy nhiều chỉ số ở mức báo động, nguy cơ tai biến và đột quỵ cao dù khi đó anh mới 25 tuổi. "Tôi đã khóc. Lần đầu tiên trong đời, tôi thật sự sợ. Không còn là nỗi sợ vì ngoại hình nữa mà là sợ ảnh hưởng đến tính mạng", Việt nhớ lại.

Sau cú sốc về sức khỏe, Việt quyết tâm thay đổi bản thân. Anh điều chỉnh chế độ ăn theo hướng lành mạnh hơn, tăng rau củ quả, thay cơm bằng khoai lang, bắp, uống nước lọc và hạn chế hoàn toàn đồ ngọt. Song song đó, anh bắt đầu tập đi bộ mỗi ngày với mục tiêu 10.000 bước. "Những ngày đầu rất khủng khiếp. Cơ thể đau nhức, chân nặng như chì nhưng mỗi lần muốn bỏ cuộc, tôi lại nhớ tới tờ giấy khám sức khỏe", anh chia sẻ.

Khi cơ thể quen dần với cường độ vận động, Việt bắt đầu tập chạy. Từ những quãng ngắn 100 m, rồi 500 m, 1 km, anh dần nâng sức bền lên 3 km, 5 km. "Mỗi bước chân là một lần tôi chiến thắng bản thân. Mỗi km là một lần tôi vượt qua ý nghĩ bỏ cuộc", chàng trai chia sẻ.

Nhờ kiên trì, chỉ sau khoảng nửa năm, cân nặng của Việt giảm từ 138 kg xuống 85 kg. Anh tiếp tục duy trì tập luyện, chinh phục các cự ly dài hơn và hoàn thành 21 km tại một giải chạy phong trào. "Khi nhận huy chương, tôi bật khóc. Không phải vì thành tích mà vì mình đã vượt qua chính mình", Việt bộc bạch.

Sau 9 tháng, Quốc Việt giảm tổng cộng hơn 64 kg, từ 138,5 kg xuống còn 74 kg. Trong lần khám sức khỏe gần nhất, anh cho biết 97% chỉ số cơ thể đã trở về mức bình thường. Dịp Tết Nguyên đán 2026, đứng tại gốc mai nơi từng chụp ảnh năm trước, Quốc Việt khiến nhiều người bất ngờ với diện mạo hoàn toàn khác.

Theo anh, điều lớn nhất mình nhận được sau hành trình giảm cân không chỉ là ngoại hình thay đổi mà còn là tinh thần mạnh mẽ, sự kỷ luật và niềm vui sống tích cực hơn mỗi ngày. "Đi bộ và chạy bộ không biến tôi thành người khác, mà giúp tôi trở thành phiên bản tốt hơn của chính mình. Chỉ cần tin mình làm được và kiên trì, rồi ai cũng sẽ tỏa sáng theo cách riêng", anh nhắn nhủ.

Tin Gốc: https://thanhnien.vn/chang-trai-giam-hon-60-kg-nho-chay-bo-185260409213600405.htm