Trong năm cuối tại Đại học Yale, Amanda biết rằng nhiều bạn cùng lớp sử dụng chatbot để viết luận và làm bài tập về nhà. Tuy nhiên, cô chỉ nhận ra điều kỳ lạ khi thảo luận nhóm: các bạn đưa ra những luận điểm và lập luận trau chuốt kỹ lưỡng, nhưng kết quả thu “nhạt nhẽo, thiếu sức sống” ở nhiều chủ đề khác nhau.
“Trong buổi học, tôi thấy cảnh tượng quen thuộc. Khi giảng viên yêu cầu sinh viên suy nghĩ một câu hỏi, những người bạn bên cạnh liền gõ lia lịa vào laptop đang mở sẵn”, Amanda nói với CNN, yêu cầu dùng biệt danh để tránh rắc rối.
“Bây giờ, ai cũng thảo luận na ná nhau”, cô cho biết. “Hồi năm nhất, các cuộc tranh luận diễn ra rôm rả, không mạch lạc nhưng ai cũng đóng góp một điều gì đó mới mẻ, dựa vào ý kiến của nhau, tiếp cận từ nhiều góc độ và đưa ra nhận xét khác biệt”.
Thực tế, theo bài báo được công bố vào tháng 3 trên tạp chí Trends in Cognitive Sciences, các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) đang “hệ thống hóa” cách diễn đạt và tư duy của con người trên ba khía cạnh: ngôn ngữ, quan điểm và lý luận.
Trong môi trường giáo dục, sinh viên, giảng viên cho biết họ đang thấy những ảnh hưởng của xu hướng đó trong lớp học. Và điều đó khiến nhiều sinh viên nói chuyện với quan điểm như nhau.
Tác động
Jessica, sinh viên năm cuối tại Đại học Yale, nói cô sử dụng AI mỗi ngày khi lên lớp. “Vào đầu giờ học, bạn có thể thấy từng người đưa file PDF vào chatbot”, cô cho biết.
Theo Jessica, việc AI diễn đạt rõ ý là yếu tố cần thiết đối với cô – người thường gặp khó khăn khi muốn chuyển suy nghĩ thành lời. “Tôi muốn bình luận, tôi có ý tưởng, nhưng tôi không biết làm thế nào để nói câu đó một cách mạch lạc”, cô nói. “Vì thế, tôi nhờ một chatbot làm cho câu nói của mình mạch lạc hơn”.
Giáo sư Thomas Chatterton Williams tại Trung tâm Hannah Arendt thuộc trường Cao đẳng Bard, chứng kiến tác động từ quyết định sử dụng AI của sinh viên theo nhiều hướng khác nhau. “Việc dựa vào AI đã giúp nâng cao chất lượng thảo luận trên lớp, nhất là ở khóa học có khái niệm khó”, ông nói. “Nhưng công nghệ này cũng có xu hướng làm giảm đi những suy nghĩ kỳ lạ, độc đáo và mới mẻ hơn”.
Theo ông, điều lo ngại là nhiều người trẻ tài năng sẽ không có được tiếng nói riêng. Thậm chí, một lượng đáng kể trong số họ sẽ không thực sự hiểu được giá trị của việc viết lách và sở hữu quan điểm.
Jessica thừa nhận cô thấy mình trở nên lười biếng hơn kể từ khi bắt đầu sử dụng chatbot trong học tập. “Dường như tinh thần tự học, tự làm việc của tôi đã hoàn toàn biến mất”, cô chia sẻ.
Về vấn đề AI khiến giọng điệu của sinh viên nghe na ná nhau, Zhivar Sourati, nghiên cứu sinh tiến sĩ tại Đại học Nam California, cho rằng các mô hình ngôn ngữ lớn được huấn luyện để dự đoán từ tiếp theo có khả năng xuất hiện cao nhất dựa trên nội dung đã xuất hiện trước đó. Do đó câu trả lời “phản ánh một lát cắt hẹp và méo mó về trải nghiệm của con người, sự thu hẹp không gian khái niệm mà các mô hình sử dụng để viết, nói và suy luận”.
Dẫn một nghiên cứu đang thực hiện cùng nhóm cộng sự, Sourati giải thích rằng sự đồng nhất hóa do AI diễn ra trên ba chiều: ngôn ngữ, quan điểm và chiến lược lập luận. Các mô hình AI có xu hướng tái tạo những gì gọi là quan điểm WEIRD (phương Tây hóa – có học thức – công nghiệp hóa – giàu có – dân chủ). Hệ quả là, AI sẽ ưu tiên WEIRD “đúng đắn hơn về mặt xã hội”, làm lu mờ các quan điểm khác.
“Khi một người hoặc một nhóm tương tác nhiều lần với hệ thống AI, họ bị giảm khả năng sáng tạo so với khi không có sự hỗ trợ của AI”, Sourati viết trên blog.
Hiện tượng “san bằng” làm dấy lên những lo ngại trong các cơ sở giáo dục ở mọi cấp độ khi ứng dụng AI. Morteza Dehghani, giáo sư tâm lý học và khoa học máy tính tại Đại học Nam California, thành viên nhóm nghiên cứu, cho biết xu hướng này khiến mọi người “đánh mất sự đa dạng” trong cách nghĩ, lười biếng về mặt trí tuệ, gây ảnh hưởng lớn đến xã hội con người trong tương lai.
Daniel Buck, nhà nghiên cứu tại Viện Doanh nghiệp Mỹ từng là giáo viên tiếng Anh, lo ngại học sinh đang “né tránh” nhận thức khi tham gia thảo luận trên lớp và hoàn thành bài tập về nhà. “Rất nhiều kiến thức cần được học hỏi từ chi tiết nhỏ nhặt và nhàm chán hay từ những khó khăn”, Buck nói. “Sinh viên chỉ ghi nhớ những gì họ thực sự dành thời gian một cách có ý thức. Nếu giao phó cho AI, họ chỉ có thể tái hiện lại một luận điểm, không thể xây dựng kỹ năng cho riêng mình”.
Nhà nghiên cứu này lo ngại sinh viên nếu quá phụ thuộc vào AI sẽ tốt nghiệp mà không xây dựng được mối quan hệ với các giáo sư, cũng như thói quen làm việc trí óc bền bỉ. Nghĩa là, họ sẽ gặp khó khăn trong giải quyết vấn đề trong thế giới thực khi ra trường.
Vấn đề còn liên quan đến gian lận trong thi cử. Năm ngoái, nạn dùng AI để gian lận xảy ra ở nhiều đại học hàng đầu Hàn Quốc, như Đại học Yonsei, Đại học Quốc gia Seoul, Đại học Korea… gây tranh cãi và đặt ra thách thức về về dạy và học trong kỷ nguyên công nghệ, theo Korea Herald.
Ứng phó
Theo giáo sư triết học Sun-Joo Shin của Đại học Yale, việc kiểm soát và định hướng sử dụng AI cho học sinh là “nhiệm vụ lớn đối với bất kỳ ai tham gia giảng dạy”. Bà nhấn mạnh, giáo viên/giảng viên phải liên tục tìm tòi các phương pháp để đảm bảo sinh viên tiếp tục tư duy phản biện và sáng tạo trong thời đại trí tuệ nhân tạo.
“Tôi muốn sinh viên của mình hiểu nội dung bài học – thứ vốn không thay đổi trước và sau khi trí tuệ nhân tạo xuất hiện”, bà nói. “Tôi muốn họ sử dụng công cụ thú vị này để có lợi cho mình, không phải trở thành nạn nhân của nó”.
Đại học Yale hiện đưa ra hướng dẫn về sử dụng AI cho sinh viên và giảng viên trên website. Trường khuyến khích tất cả giảng viên điều chỉnh giáo án phù hợp với khóa học và mục tiêu học tập cụ thể của sinh viên thay vì cần đến công cụ phát hiện gian lận. Bên cạnh đó, họ có thể kiểm soát bài học trên lớp thông qua các bài kiểm tra đột xuất.
Danny Liu, giáo sư công nghệ giáo dục tại Đại học Sydney, cho rằng không nên cấm AI trong lớp. “Thay vì trừng phạt, nên dạy sinh viên cách sử dụng đúng đắn. Chúng tôi muốn xác minh liệu sinh viên có đang học hay không, chứ không phải liệu họ có gian lận hay không”, Liu nói với ABC cuối năm ngoái.
Các nhà giáo dục nhấn mạnh, họ có thể tìm cách khắc phục việc sinh viên sử dụng AI trong các bài đánh giá. Tuy nhiên, điều quan trọng không kém là học sinh cần chủ động hạn chế phụ thuộc vào AI trong quá trình học tập.
Basil Ghezzi, sinh viên năm nhất tại trường Bard College, cho biết bản thân chủ động tránh xa AI trong học tập, một phần vì công nghệ này tiêu tốn tài nguyên và gây hại cho môi trường. Tuy nhiên, phần lớn nằm ở cách AI đã tạo ra “những người bạn rập khuôn” xung quanh.
“Hãy nói chuyện với thầy cô giáo, nói chuyện với giáo sư, nói chuyện với những người xung quanh”, Ghezzi nói về cách bản thân không bị AI cám dỗ. “Hãy tạo cuộc trò chuyện ý nghĩa với những người trong cuộc sống của bạn”.
GS Dehghani hy vọng nhiều công ty sẽ đầu tư vào mô hình AI có thể phản ánh sự đa dạng về tư duy trong xã hội. Tuy nhiên, hiện tại, ông cho rằng mọi người nên hạn chế dùng AI trong việc tạo ý tưởng hoặc để suy luận trong học tập. “Các mô hình AI nên là cộng tác viên, không phải người đại diện chúng ta làm mọi việc”, Dehghani nói thêm.
Bảo Lâm tổng hợp
Nỗi sợ siêu AI của một số sinh viên Harvard, MIT
Jensen Huang: ‘Sẽ chọn khoa học vật lý nếu là sinh viên’
Nạn sinh viên ‘ma’ tạo bằng AI khiến đại học Mỹ đau đầu
Tin Gốc: https://vnexpress.net/ai-dang-khien-sinh-vien-na-na-nhau-5060802.html
Giá Bitcoin hôm nay 8.4.2026: Bất ngờ tăng vọt lên 72.000 USD
Dữ liệu từ CoinMarketCap và TradingView cho thấy giá Bitcoin hôm nay tăng 4,83% so với hôm qua. Tính đến 7 giờ ngày 8.4, mỗi Bitcoin (BTC) được giao dịch quanh mốc 72.173 USD.
Đà tăng của Bitcoin cũng kéo theo sự phục hồi của thị trường tiền mã hóa. Vốn hóa toàn thị trường ước đạt 2.460 tỉ USD, tăng 4,36% trong vòng 24 giờ qua. Ethereum, tiền mã hóa lớn thứ hai thế giới tăng mạnh 6,33%, cán mốc 2.244 USD. Các token khác như BNB, XRP, Solana lần lượt tăng 3,46%, 4,55% và 7%.
Giá Bitcoin tăng trong bối cảnh cuộc chiến ở Trung Đông có dấu hiệu hạ nhiệt. Tổng thống Donald Trump tuyên bố đã đồng ý một thỏa thuận ngừng bắn hai tuần với Iran. Phía Tehran cũng cho biết đã giành được thắng lợi lớn, buộc Mỹ phải chấp nhận kế hoạch 10 điểm của mình, theo CNN. Iran cũng tuyên bố mở lại eo biển Hormuz, dưới sự phối hợp của lực lượng vũ trang.
Việc mở cửa lại eo biển Hormuz đã giúp dòng chảy dầu và khí đốt tự nhiên của thế giới được lưu thông trở lại. Giá dầu thô giảm mạnh trong khi Bitcoin và hợp đồng tương lai chứng khoán Mỹ tăng mạnh ngay sau tuyên bố của ông Trump về thỏa thuận ngừng bắn.
Trong hơn một tháng, những bất ổn liên quan đến cuộc xung đột tại Iran đã gây áp lực lên các tài sản rủi ro. Bitcoin biến động mạnh và nhiều lần nỗ lực phục hồi, nhưng bị kìm hãm bởi giá dầu tăng và lo ngại lạm phát. Các nhà giao dịch đặt cược lớn vào kịch bản giảm giá trong tương lai.
Dữ liệu từ CoinGlass cho thấy, trong vòng 24 giờ qua, đã có 120,028 nhà giao dịch bị thanh lý hợp đồng. Tổng giá trị thanh lý là 597 triệu USD. Lệnh thanh lý lớn nhất xảy ra trên Binance, trị giá 11,79 triệu USD. Trong gần 600 triệu USD bị thanh lý có hơn 400 triệu USD đến từ các lệnh bán khống, đặt cược vào đà giảm của Bitcoin.
Lệnh ngừng bắn trong hai tuần ở Iran là yếu tố bất ngờ giúp giá Bitcoin bật tăng. Tuy nhiên, về mặt kỹ thuật, các chỉ số khác cho thấy BTC có thể đang tiến gần hơn đến giai đoạn tăng giá khi nguồn cung dần chuyển về các ví dài hạn, liên kết với các nhà đầu tư lẻ.
Dữ liệu của CryptoQuant cho thấy số dư BTC được nắm giữ bởi các địa chỉ ví tích lũy tiếp tục tăng trong quý 1/2026. Tổng số Bitcoin do các nhóm này nắm giữ đã vượt 4,37 triệu BTC, tính đến ngày 7.4, tăng từ khoảng 2 triệu BTC vào đầu năm 2024. Điều này đồng nghĩa việc hấp thụ nguồn cung đang được duy trì.
Ngược lại, dòng tiền chảy vào từ các sàn giao dịch tập trung và các địa chỉ có hoạt động cao đã chậm lại. Trong các giai đoạn mở rộng năm 2023 - 2024, lượng Bitcoin nạp vào thường vượt quá 1,2 - 1,5 triệu BTC. Hoạt động gần đây trung bình chỉ đạt 300.000 đến 350.000 BTC.
Khác biệt này cho thấy sự dịch chuyển trong phân phối nguồn cung. Ngày càng nhiều Bitcoin được chuyển vào các ví dài hạn, trong khi lượng tiền lưu thông trên các sàn giao dịch lại giảm. Điều này cho thấy nguồn cung thanh khoản đang bị thắt chặt và khối lượng giao dịch ngắn hạn giảm.
Một dữ liệu quan trọng khác là chỉ số hoạt động mạng Bitcoin. Theo CryptoQuant, chỉ số này đã tăng từ 3.320 (ngày 22.3) lên 3.600 (ngày 7.4). Chỉ số này tổng hợp các tín hiệu sử dụng rộng hơn, bao gồm số lượng giao dịch và thông lượng trên toàn mạng lưới.
Theo nhà phân tích tiền điện tử Gaah, sự sụt giảm hoạt động cho thấy sự vắng mặt của những người tham gia ngắn hạn, hay còn gọi là "khách du lịch". Hoạt động trên mạng lưới đang bị chi phối bởi những người nắm giữ dài hạn tập trung vào việc tích lũy.
Trong lịch sử, chỉ số thấp thường trùng khớp với giai đoạn tích lũy sinh lời. Hoạt động giảm sút thường đi kèm với áp lực bán thấp hơn khi các tài sản được chuyển vào ví dài hạn.
iPhone 17 Pro Max ghi dấu ấn lịch sử khi chụp ảnh Trái đất từ không gian
Theo Android Authority, mặc dù các hãng smartphone thường xuyên so kè nhau từng thông số Megapixel hay khả năng zoom, nhưng chiến thắng mới nhất của Apple lại đến từ một nơi cách mặt đất hàng trăm ngàn cây số. Theo thông tin xác nhận từ Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Mỹ (NASA), các phi hành gia trên tàu vũ trụ Orion thuộc sứ mệnh Artemis II đã chính thức sử dụng iPhone 17 Pro Max để ghi lại những khoảnh khắc lịch sử của hành tinh xanh từ không gian.
Những bức ảnh vừa được công bố cho thấy hình ảnh Trái Đất hiện lên như một trái bong bóng xanh huyền ảo qua cửa sổ tàu Orion. Dữ liệu siêu văn bản (metadata) xác nhận những khung hình này được chụp vào ngày 2.4.2026 bởi chỉ huy Reid Wiseman và cộng sự. Điều thú vị là ngay cả camera trước của thiết bị cũng đủ sức tạo nên những bức ảnh đầy cảm xúc sau khi được tinh chỉnh nhẹ qua phần mềm chuyên dụng để tối ưu độ tương phản trong môi trường ánh sáng khắc nghiệt của vũ trụ.
Nhiều người sẽ nhớ lại màn quảng bá của Samsung vào năm 2024 khi đưa Galaxy S24 lên khinh khí cầu. Tuy nhiên, giới chuyên gia nhận định đó chỉ là tầm cao sát rìa khí quyển. Trong khi đó, chiếc iPhone 17 Pro Max đang thực sự tham gia vào hành trình thám hiểm mặt trăng. Đây là thiết bị di động thương mại đầu tiên được NASA cấp phép hoạt động dài ngày trong điều kiện khắc nghiệt của quỹ đạo và không gian liên hành tinh.
Với việc tàu Orion dự kiến lập kỷ lục về khoảng cách xa nhất mà con người từng di chuyển khỏi Trái Đất trước khi trở về vào ngày 10.4 tới, iPhone 17 Pro Max cũng nghiễm nhiên trở thành chiếc điện thoại đi xa nhất trong lịch sử nhân loại.
Chiến thắng này không chỉ khẳng định độ bền và khả năng vận hành của phần cứng Apple trong môi trường khắc nghiệt, mà còn là một đòn giáng mạnh vào các đối thủ Android trong cuộc đua khẳng định đẳng cấp thương hiệu ở tầm cỡ... vũ trụ.
